Onjuist hoofdlettergebruik in het Groene Boekje
Gerard van Wilgen
de nieuwe officiële spelling betreffende het gebruik van hoofdletters
wel gelezen? Misschien is dat het geval, maar bij de namen van
volkeren wordt er niettemin veelvuldig gezondigd tegen de regel dat
alleen namen die zijn afgeleid van of samengesteld zijn met
geografische aanduidingen, met een hoofdletter geschreven worden.
Neem bijvoorbeeld het woord "Ier" dat het Groene Boekje met een
hoofdletter wenst te laten beginnen. Maar volgens de regel moet het
"ier" zijn; het is immer GEEN geen afleiding van de geografische
aanduiding "Ierland" (= het land van de Ieren). Bijna alle namen voor
de bewoners van Europese landen worden in het Groene Boekje in strijd
met de regel met een hoofdletter geschreven. Als een keertje terecht
een hoofdletter is gebruikt zoals in "Nederlander" of "Luxemburger"
is dit waarschijnlijk slechts per ongeluk gebeurd.
Correct (volgens de nieuwe spelling) zou zijn "ier", "engelsman",
"duitser", "rus", enz. Een "Nederlander" heet zo omdat hij in
Nederland woont, maar "Ierland" is aan zijn naam gekomen doordat de
Ieren er wonen!
Zelfs als we aannemen dat de samenstellers van het Groene Boekje in de
onjuiste veronderstelling verkeerden dat de desbetreffende volkeren
hun naam danken aan het land waarin ze wonen, dan nog zijn er
voorbeelden van inconsequent gebruik te vinden:
"zoeloe" i.p.v. "Zoeloe", hoewel "Zoeloeland" wel degelijk als
geografische aanduiding bestaat.
"jood" i.p.v. van "Jood", hoewel de naam van de regio "Judea" o.a.
bijbelvorsers niet onbekend zal voorkomen.
"berber" i.p.v. "Berber", ondanks het bestaan van "Berberije" (of
"Barbarije").
"indiaan" i.p.v. "Indiaan". Oorspronkelijk werd natuurlijk een bewoner
van Indië bedoelt. Dat de Indianen later helemaal niet in Indië bleken
te wonen, verandert niets aan het feit dat hun naam wel degelijk van
een geografische aanduiding is afgeleid (al is het dan van de
verkeerde).
"Slaaf" i.p.v. van "slaaf". Waar ligt in hemelsnaam "Slavië"?
De oorzaak van al deze fouten (ja, ik weet ook wel dat ze per
definitie niet fout zijn omdat ze nu eenmaal zo in het Groene Boekje
staan, maar zo'n tegenwerping is muggenzifterij) is natuurlijk dat het
een stomme onbruikbare regel is. Is het bijvoorbeeld "tamil" of
"Tamil"? Om die vraag te beantwoorden, moet je weten of de naam van
het volk is afgeleid van een geografische aanduiding. Er bestaat wel
een Indiase deelstaat die "Tamil Nadu" (Tamilland?) heet, maar zijn de
Tamils/tamils naar hun land genoemd, of is het andersom?
Ook veroorzaakt deze regel irritante verschillen tussen woorden die
gevoelsmatig in dezelfde categorie vallen, bijvoorbeeld:
"kelt" - "Germaan" (eigenlijk "germaan" < Gm. "Herman" wat dus
helemaal geen geografische aanduiding is).
"keltisch" (= van de Kelten) - "Keltisch" (Keltische taal).
"slaaf" - "Joegoslaaf" (het GB schrijft "Slavisch", maar dat is in
strijd met de regel vanwege het niet bestaande "Slavië").
"christen" - "Hindoe"
Kortom, hier is duidelijk niet over nagedacht.
Tenslotte nog een toegift. Heeft iemand enig idee waarom het Groene
Boekje een verbindingsstreepje schrijft in "bijna-ongeluk" en
"collega-ondernemer", maar niet in "cameraopstelling" en
"guerillaoorlog"? Er staan meer van dit soort samenstellingen in het
Groene Boekje, en het gebruik van het streepje daarin schijnt puur
willekeurig te zijn.
Gerard van Wilgen
Ruud Harmsen
(Gerard van Wilgen) in nl.taal:
>"Slaaf" i.p.v. van "slaaf". Waar ligt in hemelsnaam "Slavië"?
gewoonte, nog van voor de negerslaven, om mensen uit oostelijke landen
als slaven te misbruiken. Ik heb zelfs nog een historische atlas waar
ze vermeld staan bij een pijl op een kaartje, als handelswaar.
--
mailto:Ruud.H...@knoware.nl, http://utopia.knoware.nl/~rharmsen
Michel Huibers
Gerard van Wilgen heeft geschreven in bericht
<36a8e47c...@news.worldonline.nl>...
De volkerenkunde is voorlopig even voor een andere liefhebber.
>Tenslotte nog een toegift. Heeft iemand enig idee waarom het Groene
>Boekje een verbindingsstreepje schrijft in "bijna-ongeluk" en
>"collega-ondernemer", maar niet in "cameraopstelling" en
>"guerillaoorlog"? Er staan meer van dit soort samenstellingen in het
>Groene Boekje, en het gebruik van het streepje daarin schijnt puur
>willekeurig te zijn.
>
Ik denk dat het minder willekeurig is dan het op het eerste gezich lijkt.
Bij ao is er geen sprake van klinkerbotsing zodat de samenstellingen in
principe aan elkaar geschreven kunnen worden. Cameraopstelling en
guerillaoorlog dus. Bij collega-ondernemer is er sprake van twee
gelijkwaardige delen. Er komt dan een verbindingsstreepje. De meest
subjectieve regel is dat je een verbindingsstreepje kunt zetten als de
samenstelling lastig leesbaar is. Daar valt bij bijna-ongeluk dus wel wat
voor te zeggen omdat je bij bijnaongeluk in de flits geluk ziet waardoor het
beeld wat haperend tot stand komt.
--
Mies
Geduld is een goed kruid, maar het wast niet in alle hoven
Jan van Aalderen
>.........KNIP
"Het systeem" gebruiken om het onderuit te halen is altijd
leuk.
Wat dit bewijst is, dat "het Groene Boekje" nutteloos is.
Maar dat wisten we toch al?
JvA
Devbaq
>
> Hebben de samenstellers van het Groene Boekje eigenlijk de regels van
> de nieuwe officiële spelling betreffende het gebruik van hoofdletters
> wel gelezen? Misschien is dat het geval, maar bij de namen van
> volkeren wordt er niettemin veelvuldig gezondigd tegen de regel dat
> alleen namen die zijn afgeleid van of samengesteld zijn met
> geografische aanduidingen, met een hoofdletter geschreven worden.
> Kortom, hier is duidelijk niet over nagedacht.
Kennelijk wordt de schrijver geacht overal verstand van te hebben, zo
ook in deze rare regelgeving. De regel is onhanteerbaar; die kennis is
niet aanwezig, en als die kennis wel aanwezig is, blijkt de regel niet
te mogen worden toegepast, want het GB wijkt af.
Qluum hanteert de regel dat de hoofdletter alleen voor een eigennaam
wordt gehanteerd. De naam van een gebied, de naam van een land, een
persoon, een netwerk. Afleidingen zoals nederlander, jood, zigeuner en
verbuigingen zoals britse, bargoense zijn uitgerust met de kleine
beginletter.
Die regel is niet voldoende, want wat doen we met een taal? Qluum
schrijft die tot nu kleingeletterd, omdat het vaak een afgeleide van een
eigennaam is, en vaak een lidwoord meedraagt: het duits, het frans.
Lijkt dus meer een znw.
Maar Latijn lijkt me een eigennaam. Qluum is er nog niet uit. Toch denk
ik dat dergelijke regelgeving wat beter hanteerbaar is dan de officiele
regel van nu.
(Eigenlijk is de nieuwe spelling niet moeilijk, en kent maar 1 regel.
Zoek elk woord op in het GB. Einde.)
>
> Tenslotte nog een toegift. Heeft iemand enig idee waarom het Groene
> Boekje een verbindingsstreepje schrijft in "bijna-ongeluk" en
> "collega-ondernemer", maar niet in "cameraopstelling" en
> "guerillaoorlog"? Er staan meer van dit soort samenstellingen in het
> Groene Boekje, en het gebruik van het streepje daarin schijnt puur
> willekeurig te zijn.
Elders in dit lint lijkt een plausibele verklaring voor het
koppeltekengebruik tussen a en o
gegeven. De hierbij genoemde regel - koppelteken schrijven bij
gelijkwaardige woordleden - vind ik ook niet echt gemakkelijk
hanteerbaar.
--
Devbaq ('n romanheld rees)
Ruud Bruijnesteijn
[een bericht dat er 6 dagen over deed om tot iae door te dringen]
>
> Op Fri, 22 Jan 1999 20:59:05 GMT schreef gvwi...@worldonline.nl
> (Gerard van Wilgen) in nl.taal:
> >"Slaaf" i.p.v. van "slaaf". Waar ligt in hemelsnaam "Slavië"?
> Vlak bij Servie waarschijnlijk. Beide namen komen namen voort uit de
> gewoonte, nog van voor de negerslaven, om mensen uit oostelijke landen
> als slaven te misbruiken. Ik heb zelfs nog een historische atlas waar
> ze vermeld staan bij een pijl op een kaartje, als handelswaar.
Machtige uitleg, groots! Slava iskusstvu, vovyeki slava! ;-)
Slavië lijkt me toch wat groter!
--
Ruud Bruijnesteijn
SDS Sport.Data.Systems GmbH
Michel Huibers
Ruud Bruijnesteijn heeft geschreven in bericht
<36B0C37F...@sds-sportdata.com>...
>
>[een bericht dat er 6 dagen over deed om tot iae door te dringen]
>
heb me al een aantal dagen moedeloos in een hoekje teruggetrokken, wachtend
op de dag dat alles weer te volgen zou zijn. Het schijnt dat de grootste
ellende achter de rug is. Ik zal me dus ook maar weer eens met het
geëneltaal gaan bemoeien.