stijgen/steiger/steigeren
van hichtum
'steigeren' etymologisch gezien teruggaan op het werkwoord 'stijgen'.
Ik had dat niet verwacht - je komt zo vaak woorden tegen die qua vorm
en betekenis een sterke overeenkomst vertonen en die toch een
verschillende etymologie hebben. Was dat niet zo bij kabeljauw en
bakkeljauw?
Dat woorden als 'steiger' en 'steigeren' etymologisch verwant zijn met
'stijgen' maakt het als fout betitelen van de schrijfwijze 'stijger'
eigenlijk nogal dwaas. Het omgekeerde ('steigen' als fout betitelen),
is misschien iets minder dwaas, omdat de schrijfwijze met ij ouder is
dan die met ei.
--
Baukje
Scepsis zou zich niet moeten beperken tot de opvattingen van de ander.
(Arnon Grunberg)
chris r
"van hichtum" <bjvanh...@homeditweghalen.nl> wrote in message
news:87k256dubsg2itkms...@4ax.com...
> Tot mijn verrassing ontdekte ik zojuist dat de woorden 'steiger' en
> 'steigeren' etymologisch gezien teruggaan op het werkwoord 'stijgen'.
> Ik had dat niet verwacht - je komt zo vaak woorden tegen die qua vorm
> en betekenis een sterke overeenkomst vertonen en die toch een
> verschillende etymologie hebben. Was dat niet zo bij kabeljauw en
> bakkeljauw?
>
> Dat woorden als 'steiger' en 'steigeren' etymologisch verwant zijn met
> 'stijgen' maakt het als fout betitelen van de schrijfwijze 'stijger'
> eigenlijk nogal dwaas. Het omgekeerde ('steigen' als fout betitelen),
> is misschien iets minder dwaas, omdat de schrijfwijze met ij ouder is
> dan die met ei.
Ik neig ertoe het hiermee oneens te zijn en vlei me met de gedachte dat ik
misschien wel gelijk heb. Mocht dat niet zo zijn, nijg ik het hoofd en
probeer op op ander ewijze de taalkundigen wederom in het gevlij te komen.
van hichtum
wrote:
Jaja, op ewijze. Elektronisch wil ik mijn hoofd ook wel buigen!
>de taalkundigen wederom in het gevlij te komen.
--
wugi
> Tot mijn verrassing ontdekte ik zojuist dat de woorden 'steiger' en
> 'steigeren' etymologisch gezien teruggaan op het werkwoord 'stijgen'.
Past volgens mij in het rijtje causatieven: een steiger doet stijgen.
En nu je toch bezig bent, doe er maar het Engelse stair(way...) bij.
> Ik had dat niet verwacht - je komt zo vaak woorden tegen die qua vorm
> en betekenis een sterke overeenkomst vertonen en die toch een
> verschillende etymologie hebben. Was dat niet zo bij kabeljauw en
> bakkeljauw?
Horen volgens mij krek bij elkaar.
Maar tussen verschillende talen heb je meer zo'n gevallen, ikcx jaar
geleden liepen daar linten over in sci.lang. Uit het geheugen:
(E) child(ren) / kind(red) - kind(eren)
(L) vulgus - volk
pre*hend*ere - hand
habere - hebben
trahere - trekken
caput - kop
(Gr) agathos - goed
holos - heel
heis/hena - een
(de werkelijke overeenkomsten zijn soms nog boeiender:-o)
Wiki heeft ook wel eea onder "false cognates".
guido goegel wugi
Nieckq
[...]
> (L) vulgus - volk
Onwaarschijnlijk.
'volk' hangt wellicht samen met Latijn 'plebs',
Grieks "plethos" = nl "menigte",
en/of een Indo-Europese stam " *pel ".
Nieckq
wugi
Slecht gelezen. Geen enkel van de geknipte voorbeeldparen hoort
bijeen:
(E) child(ren) / kind(red) - kind(eren)
(L) vulgus - volk
pre*hend*ere - hand
habere - hebben
trahere - trekken
caput - kop
(Gr) agathos - goed
holos - heel
heis/hena - een
Maw het zijn "chance lookalikes". Ook uit het geheugen:
child < een woord voor (zwangere) buik of zo; toch dezelfde
"verbuiging" als kind?...
pre*hend*ere ~ ver*get*en ; hand ~ to hunt
habere ~ geven ; hebben/heffen ~ capere
trahere ~ dragen ; trekken geen bekende verwanten?
caput ~ hoofd ; kop uit provençaals of zo?
agathos onzeker?
holos < *solvos ~ L. salvus ~ ziel
heis-hena ~ L. simul < *sems ~ samen
guido goegel wugi
Nieckq
>> Onwaarschijnlijk.
>> 'volk' hangt wellicht samen met Latijn 'plebs',
>> Grieks "plethos" = nl "menigte",
>> en/of een Indo-Europese stam " *pel ".
>Slecht gelezen. Geen enkel van de geknipte voorbeeldparen hoort
>bijeen:
Ik dacht dat je een etymologische associatie legde in elk woordenpaar.
Xcuzes.
>(E) child(ren) / kind(red) - kind(eren)
>(L) vulgus - volk
>pre*hend*ere - hand
>habere - hebben
Toch verwant die twee? Althans volgens De Vries
(Etymologisch woordenboek, uitg.Het Spectrum)..
>trahere - trekken
>caput - kop
>(Gr) agathos - goed
>holos - heel
>heis/hena - een
>Maw het zijn "chance lookalikes".
Valse etymologische vrienden a.h.w.
....
Nieckq
wugi
>> Slecht gelezen. Geen enkel van de geknipte voorbeeldparen hoort
>> bijeen:
>
> Ik dacht dat je een etymologische associatie legde in elk woordenpaar.
> Xcuzes.
>> habere - hebben
>
> Toch verwant die twee? Althans volgens De Vries
> (Etymologisch woordenboek, uitg.Het Spectrum)..
Zo van, zijn zo gelijkend dat er wel een verband mOEt zijn? Edoch, doordat
de medeklinkers zo lijken te kloppen, kloppen ze niet. Andere bronnen
vermelden
habere ~ geven/gave
hebben/heffen ~ capere
Maar misschien is er een verband (essatief/causatief?) tussen de twee
groepen?
>> Maw het zijn "chance lookalikes".
>
> Valse etymologische vrienden a.h.w.
guido goegel wugi
Ruud Harmsen
>Nieckq wrote:
>> Toch verwant die twee? Althans volgens De Vries
>> (Etymologisch woordenboek, uitg.Het Spectrum)..
Sun, 22 Aug 2010 10:41:07 +0200: "wugi" <wugi...@scarlet.be>: in
nl.taal:
>Zo van, zijn zo gelijkend dat er wel een verband mOEt zijn? Edoch, doordat
>de medeklinkers zo lijken te kloppen, kloppen ze niet. Andere bronnen
>vermelden
>habere ~ geven/gave
>hebben/heffen ~ capere
Ja. De Latijnse k was in het IE ook iets k-achtigs (4 varianten,
geloof ik), dat in de Germaanse talen is gaan schuren
(fricativisering), dus ch werd, later h. Omgekeerd correspondeert de
Latijnse h inderdaad met onze letter g.
Zo heb je ook inderdaad dat trekken en Latijn trahere *) niet verwant
zijn, want ons woord dragen wel. De IE t (al dan niet gespireerd) werd
in het Germaans een th (als in het Engels), later d (Engels: draw) en
in het Duits later weer t.
Dat Latijnse woord trahere werd in het Spaans traer en in het
Portugees trazer. In vervoeging komt er dan weer een g in (misschien
in het Latijn ook al? nee, traho: http://tinyurl.com/2w3dgoc ), zodat
"hij brengt/neemt mee/draagt" traga is, wat erg veel lijkt op Duits
tragen. Hier dus een ogenschijnlijke gelijkenis, maar een die (via
omwegen) ook echt op verwantschap berust.
>Maar misschien is er een verband (essatief/causatief?) tussen de twee
>groepen?
Denk ik niet, de gelijkenissen zijn puur toeval, omdat er maar enkele
tientallen fonemen in elke taal zijn, kom je vroeg of laat een
schijnbare overeenkomst tegen. Puur een kwestie van statistiek.
Vergelijkbaar met dat 666 _niet_ het getal van Hitler was:
http://rudhar.com/religion/beast666.htm
Er zijn duizend mogelijke uitkomsten van de berekening, een beetje
taal heeft tienduizenden of zelfs honderd duizenden woorden en namen,
dus dan moeten er tientallen of honderden hits zijn. Er die blijken er
ook te zijn. Dat de naam Hitler past is dus puur toeval en het
betekent niets.
>>> Maw het zijn "chance lookalikes".
>>
>> Valse etymologische vrienden a.h.w.
Jazeker, zo is dat.
*) Ik heb laatst bij de kringloopwinkel een Latijns-Nederlands
woordenboek uit 1963/1967 gescoord, voor maar 1,50 euro! Daarin staat
het woord vermeld als: traho, traxi, tractum. Dat het verwant is
dragen staat er ook bij.
Prachtig dat ik er blij mee ben terwijl iemand anders het weg deed. Ik
gebruik het alleen om etymologieėn te checken, en zo'n woordenboek
veroudert uiteraard ook niet zo snel.
--
Ruud Harmsen, http://rudhar.com