kostverloren?
Robert A.M. van Lopik
straataanduiding. Ik heb zonder succes in enkele etymologische woordenboeken
naar de achtergrond gezocht. Iemand een idee?
rob van lopik
Gerrit de Blaauw
Ik heb geen idee, maar J.A. Wiersma (_De naam van onze straat_, over
Amsterdam) wel (derde dr. 1987, p. 126):
"Eerste Kostverlorenkade (Oud-West)
(enz.)
Naar de Kostverlorenwetering, in 1413 gegraven om een kortere vaarweg te
verkrijgen naar de Haarlemmer en Leidse meren. Een verklaring voor de
naam Kostverloren zou volgens sommigen zijn, dat deze vaart, die tot
1609 een twistappel is geweest tussen Amsterdam en Haarlem, veel aan
procederen heeft gekost. De naam Kostverloren komt op verschillende
plaatsen in Nederland voor. Een dam, door de Haarlemmers in de vaart
gelegd, was er de oorzaak van, dat de schepen hier overheen gehaald
moesten worden, een overtoom, welke naam later aan de huidige Overtoom
is gegeven."
--
gdb
Joost Schoonderbeek
> -----Original Message-----
> From: Gerrit de Blaauw [SMTP:g.de....@hot.a2000.nl]
> Posted At: Wednesday, October 13, 1999 5:11 AM
> Posted To: taal
> Conversation: kostverloren?
> Subject: Re: kostverloren?
>
> "Robert A.M. van Lopik" wrote:
> >
> > Het woord "kostverloren" komt in Nederland zowel als plaatsnaam voor
> als als
Voor zover ik kan nagaan is Kostverloren geen zelfstandig dorp en zeker
geen gemeente.
Het is (hopelijk zonder iemand te beledigen) een buurtschap bij de stad
Groningen.
> > straataanduiding. Ik heb zonder succes in enkele etymologische
> woordenboeken
> > naar de achtergrond gezocht. Iemand een idee?
>
>
> Ik heb geen idee, maar J.A. Wiersma (_De naam van onze straat_, over
> Amsterdam) wel (derde dr. 1987, p. 126):
>
> "Eerste Kostverlorenkade (Oud-West)
> (enz.)
> Naar de Kostverlorenwetering, in 1413 gegraven om een kortere vaarweg
> te
> verkrijgen naar de Haarlemmer en Leidse meren. Een verklaring voor de
> naam Kostverloren zou volgens sommigen zijn, dat deze vaart, die tot
> 1609 een twistappel is geweest tussen Amsterdam en Haarlem, veel aan
> procederen heeft gekost. De naam Kostverloren komt op verschillende
> plaatsen in Nederland voor. Een dam, door de Haarlemmers in de vaart
> gelegd, was er de oorzaak van, dat de schepen hier overheen gehaald
> moesten worden, een overtoom, welke naam later aan de huidige Overtoom
> is gegeven."
>
> --
> gdb
>
>
>
Ik heb vroeger op
basisschool "Henricusschool"
Kostverloren 14
Elst (gld)
gezeten.
Ik kan me herinneren dat de directeur van die school een keer een
verhaal heeft opgehangen over de herkomst van Kostverloren. Ik dacht dat
het iets te maken had met de naam van een oude boerderij.
Maar dan is de vervolg vraag natuurlijk waar de naam van die boerderij
vandaan komt.
Ik zie de beste man nog wel eens en zal het hem van de week eens vragen.
Hieronder een opsomming van 'alle?' Kostverlorens in Nederland.
Kostverloren 14
1251 TP LAREN NH
Kostverloren 14
2959 BW STREEFKERK
Kostverloren 14
3863 BG NIJKERK GLD
Kostverloren 14
3905 AK VEENENDAAL
Kostverloren 14
3925 TW SCHERPENZEEL GLD
Kostverloren 14
6661 DZ ELST GLD
Kostverloren 14
7041 ZJ 'S-HEERENBERG
Kostverloren 14
7316 MN APELDOORN
Kostverloren 14
7544 MH ENSCHEDE
Kostverlorenstraat 14
1052 GW AMSTERDAM
Kostverlorenhof 14
1183 HE AMSTELVEEN
Kostverlorenweg 14
1183 TM AMSTELVEEN
Kostverlorenstraat 14
1382 BK WEESP
Kostverlorenstraat 14
1733 VH NIEUWE NIEDORP
Kostverlorenstraat 14
2042 PG ZANDVOORT
Kostverlorenweg 14
2266 GA LEIDSCHENDAM
Kostverlorenkade 14
4191 CH GELDERMALSEN
Eerste Kostverlorenkade 14
1052 EN AMSTERDAM
Tweede Kostverlorenkade 14
1052 RK AMSTERDAM
Derde Kostverlorenkade 14
1054 TN AMSTERDAM
Paul Kevers
>
> Het woord "kostverloren" komt in Nederland zowel als plaatsnaam voor als als
> naar de achtergrond gezocht. Iemand een idee?
In Vlaanderen bestaat de plaatsnaam "Verloren Kost". Straatnaam o.a. in
Gent en Maaseik. In Sint-Truiden (mijn geboortestad) werd een
Middeleeuwse toren "de verloren kost" genoemd. Op een webpagina met
etymologie van Antwerpse plaatsnamen vond ik het volgende:
Kronenburgstraat, naar de in 1803, bij de bouw van het
Napoleontische Marine-arsenaal verdwenen gelijknamige
straat.
Deze eerdere straat was gelegen aan de in 1567, bij de bouw
van de
Citadel, verdwenen Kronenburgtoren (uit 1314) en
Kronenburgpoort.
De toren was bekroond met een reusachtige vergulde ijzeren
keizerskroon, vandaar de volkse benaming Verloren Kost voor
én
toren en onmiddelijke omgeving;
Dus een volkse benaming voor een bouwwerk dat men "weggegooid geld"
acht?
-- Paul Kevers --
Vivian Hoffman
Joost Schoonderbeek <j.schoo...@HumanInference.com> wrote in message
news:04932F2B7E20D211856C00A0C9A060950B6867@HIS03...
>
> > -----Original Message-----
> > From: Gerrit de Blaauw [SMTP:g.de....@hot.a2000.nl]
> > Posted At: Wednesday, October 13, 1999 5:11 AM
> > Posted To: taal
> > Conversation: kostverloren?
> > Subject: Re: kostverloren?
> >
> > "Robert A.M. van Lopik" wrote:
> > >
> > > Het woord "kostverloren" komt in Nederland zowel als plaatsnaam voor
> > als als
> [Joost Schoonderbeek]
> Voor zover ik kan nagaan is Kostverloren geen zelfstandig dorp en zeker
> geen gemeente.
> Het is (hopelijk zonder iemand te beledigen) een buurtschap bij de stad
> Groningen.
> > > straataanduiding. Ik heb zonder succes in enkele etymologische
> > woordenboeken
> > > naar de achtergrond gezocht. Iemand een idee?
> >
> >
Christa Jonkergouw
>Er is een Kostverlorenpad in Wijk bij Duurstede
KIOEK.
Ga eens kijken bij:
http://get.to/leerquoten
en surf dan ook nog even langs:
http://home.multiweb.net/~ajjvs/begfaq.html
--
Christa
Jaap Smit
Christa Jonkergouw <chr...@newsguy.com> reageerde op
> >Er is een Kostverlorenpad in Wijk bij Duurstede
Het lijkt wel of je de volledige werken van Vestdijk geciteerd krijgt plus
de reactie: "aardig geschreven".
Jaap
Joke
Paul Kevers <Paul....@village.uunet.be> schreef in berichtnieuws
380467...@village.uunet.be...
> Robert A.M. van Lopik wrote:
> >
> > Het woord "kostverloren" komt in Nederland zowel als plaatsnaam voor
als als
woordenboeken
> > naar de achtergrond gezocht. Iemand een idee?
>
>
> acht?
Het WNT is het daar mee eens, maar meldt nog iets meer.
'Verloren kost' wordt algemeen omschreven als 'nutteloze uitgaven'.
"2°. Spottende benaming voor zekere bouwwerken, in 't bijzonder
verdedigingswerken. Ook als eigennaam. ||
[...]
Een verloren cost was een verdedigingswerk, - gewoonlijk een toren - dat
afgescheiden was van de hoofdlinie en zich vóór deze op eenen zekeren
afstand bevond, DES MAREZ, in Is. Teirlinck Album 151. De Verloren Cost
was een werkelijk verdedigingsmiddel, dat den eersten aanval van den
vijand moest onderstaan, of hem door eenen rechtstreekschen aanval
tegenhouden. Werd de toestand onhoudbaar, liet men de Kost aan zijn lot
over en men trok zich terug binnen de hoofdvesting, 152."
Joke
Christa Jonkergouw
Eerder met een commentaar als: 'in hoofdstuk drie moet nog een
zin toegevoegd worden'.
--
Christa
Toch is 'r kauw jonger
Bart Van Stappen
Paul Kevers verhaalde in bericht <380467...@village.uunet.be>...
>Robert A.M. van Lopik wrote:
>> Het woord "kostverloren" komt in Nederland zowel als plaatsnaam voor als
als
>> straataanduiding. Ik heb zonder succes in enkele etymologische
woordenboeken
>> naar de achtergrond gezocht. Iemand een idee?
>
>In Vlaanderen bestaat de plaatsnaam "Verloren Kost"./
Bij ons (Antwerpen) wordt het bovendien als volks scheldwoord gebruikt. Ik
neem aan dat je het bij een voorstelling in 'De Poesje' te horen zou kunnen
krijgen.
> Straatnaam o.a. in
>Gent en Maaseik. In Sint-Truiden (mijn geboortestad) werd een
>Middeleeuwse toren "de verloren kost" genoemd. Op een webpagina met
>etymologie van Antwerpse plaatsnamen/
Wat jammer dat je niet meteen het adres ervan vermeldde.
> vond ik het volgende:
>
> Kronenburgstraat, naar de in 1803, bij de bouw van het
> Napoleontische Marine-arsenaal verdwenen gelijknamige straat.
> Deze eerdere straat was gelegen aan de in 1567, bij de bouw van
de
> Citadel, verdwenen Kronenburgtoren (uit 1314) en
Kronenburgpoort.
> De toren was bekroond met een reusachtige vergulde ijzeren
> keizerskroon, vandaar de volkse benaming Verloren Kost voor én
> toren en onmiddelijke omgeving;
>
>Dus een volkse benaming voor een bouwwerk dat men "weggegooid geld"
>acht?
"De huidige Kronenburgstraat -- 4e wijk (oneven nrs.) en 8e wijk (even
nrs.); gelegen tussen de Kloosterstraat en de Kasteelpleinstraat -- is ca.
1880 geopend op gronden van het kasteelplein. De naam, gegeven bij C.B. (=
Collegiaal Besluit) van 22 mei 1876, gaat terug op /een oudere
Kronenburgstraat of Kronenburgpoortstraat/, die samen met de gewezen
Kraaistraat ca. 1803 verdween om plaats te maken voor het krijgs- en
zeearsenaal en de scheepstimmerwerven van Napoleon. Beide straten dateren
vermoedelijk van het midden van de 16e eeuw. De oude Kronenburgstraat komt
in 1577 voor als 'strate loopende na /Cronenborchpoorte' [R 2180, 51 (R =
Rekenkamer)]. Bij deze poort was ca. 1315 de prestigieuze /Kronenburgtoren/
gebouwd. Hij was bekroond met een enorme keizerskroon in verguld ijzer, en
heette in de volksmond 'verloren kost', d.w.z. geldverspilling. In 1567 werd
hij gesloopt met het oog op de bouw van het kasteel van Alva. Buitenwaarts
lag 'de veste van verloren kost' [V 1981, 29 v° (V = Vierschaar)]"
bron: Robert Vande Weghe, "Kronenburgstraat", in /Geschiedenis van de
Antwerpse straatnamen/, Antwerpen: Mercurius, 1977, 576 blz., blz. 280
(uittreksel).
Wat dat 'verloren kost' als scheldwoord betreft nog dit:
Als in de uitdrukking 'kost en inwoon', slaat dat op iemand waarvan men wil
aanduiden dat het niet de moeite is er eten (kost) in te steken: alles
weggegooid.
Groeten,
Bart.
--
Niet vergeten: 6 en 7 november 1999: «Leidensweg».
Bezoek de Hellestek <http://www.egroups.com/group/hel/> en meld je aan.
renev...@gmail.com
> straataanduiding. Ik heb zonder succes in enkele etymologische woordenboeken
> naar de achtergrond gezocht. Iemand een idee?
>
Ik woon 'op' Kostverloren (nummer 11), een buurtschap van 9 huizen in de gemeente Oldambt (Oost Groningen). De meest aannemelijke naamsverklaringen voor 'mijn' Kostverloren is 1. dat het een plek is met slechte grond waar de kost verloren gaat 2. verspild geld omdat er plannen waren gemaakt om op de plek een nieuwe uitwateringssluis op de Dollard te maken die uiteindelijk niet zijn uitgevoerd. Het blijft gissen!!
René van Rijn
Maarten van Tilburg
> Op dinsdag 12 oktober 1999 09:00:00 UTC+2 schreef Robert A.M. van Lopik:
>> Het woord "kostverloren" komt in Nederland zowel als plaatsnaam voor als als
>> straataanduiding. Ik heb zonder succes in enkele etymologische woordenboeken
>> naar de achtergrond gezocht. Iemand een idee?
>>
>> rob van lopik
>
>
> René van Rijn
>
Zou google nou echt niks kunnen doen aan de datumweergave, vraag je je
af. Nou ok, niet je. Ik wel, in ieder geval.
En dan gelijk ook maar iets doen aan die ellenlange regels. Zo moeilijk
is het niet. Zal wel een jaar of wat vergen, niet swingend.
Flibsy
iets gedaan wordt. Aan alles.
--
Flibsy