Kennissen
M Ivon M
Het meervoud van 'kennis' is 'kennissen', het meervoud van 'monnik' is
'monniken'.
De uitleg bij 'monniken' was altijd dat de klemtoon op de eerste
lettergreep ligt.
Waarom is het dan geen 'kennisen'?
M Ivon M
--
'Mirror mirror on the wall,
Damn I sure look fine.' - Pink
Herman Elderson
<iv...@domblontje.nl>:
>
>Het meervoud van 'kennis' is 'kennissen', het meervoud van 'monnik' is
>'monniken'.
>De uitleg bij 'monniken' was altijd dat de klemtoon op de eerste
>lettergreep ligt.
>Waarom is het dan geen 'kennisen'?
Het zal wel iets met etimologie te maken hebben.
Prakties gesproken is veel spellingregelgeving nogal willekeurig. Waar
de ene ´want´ wordt toegepast om een regel te verklaren, is-ie op een
andere plaats plotseling niet geldig.
Ik kan overigens wel een poging doen:
De toevoeging ´nis´ vind je ook in o.m. bekentenis, geheimenis. Veelal
een afleiding dus, woorden waarin de lettergreep niet volslagen
onbeklemtoond is.
Ook in een woord als ´deernis´ is - in mijn PTG altans - geen sprake
van een volledig klemtoonverlies, de /I/ is onmiskenbaar, en zeker
geen sjwa-klank.
Mogelijk dat voor het woord kennis hetzelfde geldt, kwa realizatie
ligt het bij mij op de grens van /I/ en sjwa, en het is zeker
herkenbaar als afleiding.
Bij monnik is er bij mij honderd procent zeker weten sprake van een
sjwa. Of dit woord etimologie gesproken ook een afleiding is, met
´nik´ als toevoegelement, weet ik echt niet.
Wimjan
Wow, dat je je vССr zevenen al dit soort dingen afvraagt :-)
>
> Het meervoud van 'kennis' is 'kennissen', het meervoud van 'monnik' is
> 'monniken'.
>
> De uitleg bij 'monniken' was altijd dat de klemtoon op de eerste
> lettergreep ligt.
Volgens mij 'niet op de laatste lettergreep' (denk aan kanunnik -
kanunniken)
> Waarom is het dan geen 'kennisen'?
>
Omdat -is buiten je klemtoonregel valt. Een citaat van de
taaladviesdienst van taalunieversum.nl:
<citaat - zie <http://inventio.nl/redir/dreumes> voor voor de volledige
tekst>
Titel: Dreumessen / dreumesen, havikken / haviken
Vraag: Schrijf je dreumessen of dreumesen; havikken of haviken?
Antwoord:
Je schrijft de meervouden van zelfstandige naamwoorden die een korte
klinker in de laatste lettergreep van de stam hebben toch met een enkele
medeklinker als aan alle drie de volgende voorwaarden is voldaan:
1. het woord in kwestie is geen samenstelling, maar kan wel het laatste
deel van een samenstelling zijn;
2. de klemtoon valt niet op de laatste lettergreep;
3. de laatste lettergreep is -el, -em, -en, -er, -es, -et, -ik of -it.
Dus schrijf je dreumesen en haviken.
[link naar uitgebreide uitleg]
</citaat>
Van Dale noteert het wat korter:
<citaat uit de spellingsgids van de EGVD>
- Met medeklinkerverdubbeling na een gesloten lettergreep (lat-latten,
bel-bellen, kennis-kennissen, bon-bonnen, bonus-bonussen).
- Geen medeklinkerverdubbeling na een lettergreep met een sjwa of i
(artikel-artikelen, lemmet-lemmeten, monnik-monniken). Het onderscheid
tussen kennissen en monniken is niet zo duidelijk. Vuistregel: verdubbel
na is en niet na onbeklemtoond ik of erik: kennissen, stoornissen,
vonnissen; haviken, perziken; dommeriken, gemeneriken, slimmeriken.
</citaat>
> M Ivon M
Groet,
Wimjan
--
Zoo, elk ende een het zijn! - Guido Gezelle
Peter Elderson
> Het meervoud van 'kennis' is 'kennissen', het meervoud van 'monnik' is
> 'monniken'.
> De uitleg bij 'monniken' was altijd dat de klemtoon op de eerste
> lettergreep ligt.
> Waarom is het dan geen 'kennisen'?
Daar zit geen waarom aan. Wel worden er altijd verklaringen verzonnen.
--
pe
Kripto, de leukste manier van omgaan met de eigen aardigheden van de taal.
Koos Stadhouders
"Peter Elderson" <elde...@xs4all.nl> schreef in bericht
news:3D466324...@xs4all.nl...
> M Ivon M wrote:
> > Het meervoud van 'kennis' is 'kennissen', het meervoud van 'monnik' is
> > 'monniken'.
> > De uitleg bij 'monniken' was altijd dat de klemtoon op de eerste
> > lettergreep ligt.
> > Waarom is het dan geen 'kennisen'?
>
> Daar zit geen waarom aan. Wel worden er altijd verklaringen verzonnen.
"Waardoor" dan?
M Ivon M
> M Ivon M schreef om 06.52u:
>
> Wow, dat je je vóór zevenen al dit soort dingen afvraagt :-)
:-) Tegen die tijd ben ik al 3 kwartier wakker.
> > Het meervoud van 'kennis' is 'kennissen', het meervoud van 'monnik' is
> > 'monniken'.
> >
>
> > De uitleg bij 'monniken' was altijd dat de klemtoon op de eerste
> > lettergreep ligt.
> Volgens mij 'niet op de laatste lettergreep' (denk aan kanunnik -
> kanunniken)
Correct. Ik had nog niet buiten de tweelettergrepige woorden gedacht.
> > Waarom is het dan geen 'kennisen'?
> >
> Omdat -is buiten je klemtoonregel valt. Een citaat van de
> taaladviesdienst van taalunieversum.nl:
[knip]
> Van Dale noteert het wat korter:
>
> <citaat uit de spellingsgids van de EGVD>
> - Geen medeklinkerverdubbeling na een lettergreep met een sjwa of i
> (artikel-artikelen, lemmet-lemmeten, monnik-monniken). Het onderscheid
> tussen kennissen en monniken is niet zo duidelijk. Vuistregel: verdubbel
> na is en niet na onbeklemtoond ik of erik: kennissen, stoornissen,
> vonnissen; haviken, perziken; dommeriken, gemeneriken, slimmeriken.
>
> </citaat>
Ik was dus niet de eerste die het verschil zag :-)
Zijn er nog uitzonderingen op de vuistregel te bedenken?
M Ivon M
--
'Morning people should be forced to milk cows.'
Monster - Jonathan Kellerman.
Eric Schade
ai5pd0$ejv$1...@reader12.wxs.nl...
Moeilijk. "penis" en "kanis" (vaak met eind-sjwa) hebben ook een meervoud
met dubbele s....
In tegenstelling tot "lobbes" -> "lobbesen".
Veel vragen, weinig antwoorden.
Eric