verwoven?
Jan Hidders
dat dit correct was en het eigenlijk zelfs iets fraaier vond dan
"verweven". Weet iemand daar iets meer van?
-- Jan Hidders
Remco Knooihuizen
> Volgens de Grote Van Dale is "verwoven" fout, terwijl ik altijd dacht
> dat dit correct was en het eigenlijk zelfs iets fraaier vond dan
> "verweven". Weet iemand daar iets meer van?
(Ver)weven is van oorsprong een sterk werkwoord. Dat wil zeggen, ik heb het
in de Oud-IJslandse ablautreeksen staan, en doorgaans kun je er dan wel van
uitgaan dat het werkwoord ook in het Nederlands sterk is of ooit was.
Het hoort in de vierde klasse, samen met «nemen», «komen», «stelen»,
«spreken» en bijvoorbeeld het Engelse «bear» (dragen: bear - bore - borne).
Verbuiging in andere Germaanse talen:
Oud-IJsl Noors Engels Duits Nederlands
--------- ------- ------- -------- ----------
vefa veve weave weben weven
vaf/óf vov wove wob weefde
váfu/ófu vov wove woben weefden
ofit vove woven gewoben geweven
Op zich doet alleen al dat voltooid deelwoord op -en toch alle alarmbellen
rinkelen: we hebben hier met een sterk werkwoord te maken. De onvoltooid
verleden tijd is inmiddels zwak geworden (vergelijk «bakken», «wassen»),
maar dat is niet écht bijzonder.
Volgens de Regels van de Vierde Ablautklasse zou je inderdaad «gewoven»
verwachten. Waarschijnlijk heeft de klinker zich gevoegd naar de klinker in
de infinitief en de (zwakke) verleden tijd en is het daarom «geweven»
geworden. Volgens Van Dale althans, want zelf zeg ik ook «gewoven». Het écht
sterke voltooid deelwoord leeft dus nog wel degelijk voort in het gesproken
Nederlands. (Een sterke verleden tijd, of dat nou «waf» is of «woof», heb ik
nog nooit gehoord. Die is dus al over de hele linie zwak.)
En zo is het gekomen.
Wat voor «weven» geldt, geldt uiteraard ook voor «verweven».
Blijf dus rustig «verwoven» zeggen. Op schrift heb ík geen problemen met
«verwoven», maar anderen denken daar wellicht anders over.
Remco
PS - Late inval: Sommige van onze voorouders hebben «weven» misschien van de
vierde naar de vijfde ablautsklasse laten verhuizen. Daarin zitten woorden
als «geven», «eten», «liggen», «zitten» en «lezen» - allemaal met een -e- in
het voltooid deelwoord. (En ook met de verleden tijd «waf».) Als sommigen
dat wel gedaan hebben, en anderen niet, krijg je vanzelf de tweedeling
«geweven» - «gewoven». Dat het oorspronkelijk in de vierde klasse zat,
blijkt m.i. wel uit de overige Germaanse voorbeelden.
En zo kan het dus ook gekomen zijn.
anonymous
bericht <news:bkp5ig$9kn$1...@reader1.tiscali.nl>, en maakte ons deelgenoot
van:
> PS - Late inval: Sommige van onze voorouders hebben «weven» misschien
> van de vierde naar de vijfde ablautsklasse laten verhuizen. Daarin
> zitten woorden als «geven», «eten», «liggen», «zitten» en «lezen» -
> allemaal met een -e- in het voltooid deelwoord. (En ook met de verleden
> tijd «waf».) Als sommigen dat wel gedaan hebben, en anderen niet, krijg
> je vanzelf de tweedeling «geweven» - «gewoven». Dat het oorspronkelijk
> in de vierde klasse zat, blijkt m.i. wel uit de overige Germaanse
> voorbeelden.
Zou goed kunnen, want in mijn zuidwestelijk Oost-Vlaams zeg ik ook 'goof',
'goven' en 'gegoven', en 'zot' en 'zoten', maar wel 'gezeten'.
--
Polar
Jan Hidders
> Jan Hidders:
>
>>Volgens de Grote Van Dale is "verwoven" fout, terwijl ik altijd dacht
>>dat dit correct was en het eigenlijk zelfs iets fraaier vond dan
>>"verweven". Weet iemand daar iets meer van?
>
Geweldig! Zeer informatief antwoord. Bijzonder bedankt.
-- Jan Hidders
Remco Knooihuizen
> > van de vierde naar de vijfde ablautsklasse laten verhuizen. Daarin
> > zitten woorden als «geven», «eten», «liggen», «zitten» en «lezen» -
> > allemaal met een -e- in het voltooid deelwoord. (En ook met de verleden
> > tijd «waf».) Als sommigen dat wel gedaan hebben, en anderen niet, krijg
> > je vanzelf de tweedeling «geweven» - «gewoven». Dat het oorspronkelijk
> > in de vierde klasse zat, blijkt m.i. wel uit de overige Germaanse
> > voorbeelden.
Polar:
> Zou goed kunnen, want in mijn zuidwestelijk Oost-Vlaams zeg ik ook 'goof',
> 'goven' en 'gegoven', en 'zot' en 'zoten', maar wel 'gezeten'.
Dat is dus de omgekeerde verhuizing van vijf naar vier. Grappig. In hoeverre
heeft dit te maken met klankveranderingen in het Oost-Vlaams? Zouden «goof»,
«goven», «zot», «zoten» niet gewoon onstaan kunnen zijn vanuit een -a-? Dit
in het kader van een pint goon pakken met je moten in de kroeg aan de
Lindeloon of in de Kerkstroot? (Als dat zo is, dan zitten ze nog gewoon in
de vijfde klasse. Voor «gegoven» moeten we dan wat analogie erdoorheen
kwakken, maar klankverandering is voor de hand liggender dan een massale
volksverhuizing van ablautklasse naar ablautklasse.)
Remco
anonymous
van:
> Zouden «goof», «goven», «zot», «zoten» niet gewoon onstaan kunnen zijn
> vanuit een -a-?
Zou kunnen. Kan ik niet met autoriteit op antwoorden.
> Dit in het kader van een pint goon pakken met je moten
> in de kroeg aan de Lindeloon of in de Kerkstroot?
Neen. Dat is geen (zuidwestelijk) Oost-Vlaams.
--
Polar
Remco Knooihuizen
> > Zouden «goof», «goven», «zot», «zoten» niet gewoon onstaan
> > kunnen zijn vanuit een -a-?
>
> Zou kunnen. Kan ik niet met autoriteit op antwoorden.
>
> > Dit in het kader van een pint goon pakken met je moten
> > in de kroeg aan de Lindeloon of in de Kerkstroot?
>
> Neen. Dat is geen (zuidwestelijk) Oost-Vlaams.
Dan is het onwaarschijnlijk dat «goof» etc. vanuit een -a- zijn ontstaan.
Woorden die even oud zijn en in gelijke fonologische omgevingen staan,
zouden in principe dezelfde ontwikkeling moeten doormaken. «Goven» uit
«gaven» impliceert dan «moten» uit «maten». Maar dat is in het zuidwestelijk
Oost-Vlaams dus niet het geval.
Vind je het erg om een duf invuloefeningetje te doen om te controleren in
hoeverre er nog verschil is in jouw dialect tussen ablautklasse 4 en 5?
Graag de verleden tijd enkelvoud en meervoud plus het voltooid deelwoord
van:
(4e klasse - ABN a-a:-o:)
nemen
komen
weven
spreken
stelen
(5e klasse - ABN a-a:-e:)
geven
eten
liggen
zitten
lezen
genezen
Als je meer werkwoorden hebt die in één van die klassen passen, mag je ze
toevoegen, mijn fantasie is even uitgeput...
Remco
Wugi
> > Zou goed kunnen, want in mijn zuidwestelijk Oost-Vlaams zeg ik ook
'goof',
> > 'goven' en 'gegoven', en 'zot' en 'zoten', maar wel 'gezeten'.
>
> Dat is dus de omgekeerde verhuizing van vijf naar vier. Grappig. In
hoeverre
> heeft dit te maken met klankveranderingen in het Oost-Vlaams? Zouden
«goof»,
> «goven», «zot», «zoten» niet gewoon onstaan kunnen zijn vanuit een -a-?
Dit
> in het kader van een pint goon pakken met je moten in de kroeg aan de
> Lindeloon of in de Kerkstroot?
Neen, want
- a wordt in het o-vl niet oo of ó: maar bvb. oė: goėn, de boėne, zwoėr...
- in het brussels hoort men "gegauve" < gegoven (gegaven zou klinken als
"gegoeve")
http://www.ping.be/wugi/brussels.htm
Brusselse spraute: heit 'm da (sproote), of et 'm da (sproeėte)?
(verwar ook geen "kaule" met "kuele", geen "giele" met "geile", zei
devriestewinkel...;-)
Guido
meTaal
bkpdnf$4b28f$1...@ID-200125.news.uni-berlin.de...
> Remco Knooihuizen <knmg...@tiscali.nl> bedacht usenet onlangs met het
> bericht <news:bkpdbm$d7b$1...@reader1.tiscali.nl>, en maakte ons deelgenoot
> van:
[...]
> > Dit in het kader van een pint goon pakken met je moten
> > in de kroeg aan de Lindeloon of in de Kerkstroot?
>
> Neen. Dat is geen (zuidwestelijk) Oost-Vlaams.
Da's dan net als in Leuven.
De verleuvensing van de straatnamen is er blijkbaar in volle gang.
Zo zat ik verleden week te zonnebaden in de 'Schapenstraat', door de
Leuvenaars op een alternatief straanaambordje omgedoopt tot
'Benędestroot'.
meTaal