Is dit woord per ongeluk in het taalgebruik terechtgekomen, of is het
afkomstig van een dialecttaal?
> Ik stoor me al mijn hele leven aan het gebruik van dat woord, in plaats van het woordt 'soort'. Ik weet dat 'soortement' in de VD
> staat, maar in mijn ogen is het geen correct Nederlands.
> Is dit woord per ongeluk in het taalgebruik terechtgekomen, of is het afkomstig van een dialecttaal?
"soortement" is een typisch Nederlandse (nl_NL ?) formatie,
een afleiding van "(het) soort" met het achtervoegsel "-ment",
dat ook al zijn nut heeft bewezen in "gruzelementen".
Het is qua betekenis zeker niet onmisbaar, maar de
"carga afectiva" *, de affectieve waarde, is opmerkelijk.
"Hij sprak/schreef een soortement Nederlands" heeft
toch een iets ironischer (bij-)betekenis dan "hij sprak/schreef
een soort Nederlands". Vind ik.
*Ja, vandaag net weer mijn Spaans opgehaald met mijn Colombiaanse
vriend in The Greenwich.
S.
Je moet je niet zo gauw aan iets storen. Gewoon een woord uit
de taal van het ongeletterde volk, die graag iets aan een
woord plakken, zodat het lekkerder in de mond ligt. Het gemene
volk houdt niet zo van kort, kernachtig woordgebruik. Wellicht
in dit geval een uit de Franse taal overgenoment suffix? Zie
ook juistement en justement.
--
4to
> Ik stoor me al mijn hele leven aan het gebruik van dat woord, in
> plaats van het woordt 'soort'. Ik weet dat 'soortement' in de VD
> staat, maar in mijn ogen is het geen correct Nederlands.
Wat een moeilijk leven moet je dan hebben.
> Is dit woord per ongeluk in het taalgebruik terechtgekomen, of is het
> afkomstig van een dialecttaal?
Kan een woord toevallig in een taal terecht komen?
--
º°º°º°º < Peter Alaca > º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°º°
Wat is dit voor een opmerking?
> Kan een woord toevallig in een taal terecht komen?
Ik ben geen taalkundige en wens niet dat een vraag met een vraag
beantwoord wordt. Jij laat blijken dat je een zielig kutkarakter hebt.
Nee.
> Het is gevormd naar analogie van assortiment:
> assorteren -> assortiment
> sorteren -> sortiment (soortement)
De afleiding klopt, maar de betekenis van "sortiment" is in
het spraakgebruik toch een heel andere dan van "soortement":
"verzameling" resp. "vorm van" of "iets dat ... moet lijken"
(met ironische bijbetekenis, zoals Syrdax terecht opmerkt).
-p
Ik ben het eens met Rolluf de Polluf (wat een ordinair pseudoniem
eigenlijk):
'soortement' klinkt vreeeeselijk onbeschaafd en burgerlijk.
Antoine
Hee, in nl.taal houden we het beschaafd, hč? Als je per se grof wilt
zijn, kun je beter in nl.politiek blijven.
--
Gerard van Wilgen
www.majstro.com - Veeltalig vertaalwoordenboek
www.erotikejo.com - Internationaal sexportaal
Misschien Amsterdams, of volkstaal in ruimere zin. Er bestaan ook
constructies als bikkesement (voedsel), smoelement en zelfs pierement
(van pieren=draaien)
Hoosvat
Zeg Rolluf, niet zo snel uit je slof schieten hoor, dat zijn we niet gewend
in deze nieuwsgroep :-) We gaan eerst een rustig bediscussieren of een woord
toevallig in een taal terecht kan komen. Als we daar uit zijn, en het
antwoord is positief, dan komen we toe aan jouw vraag of dit met
"soortement" het geval geweest zou kunnen zijn.
Ik denk het wel. Iemand gebruikt een woord dat hij verkeerd verstaan heeft of
niet goed begrepen, anderen nemen het over, en ziedaar, het woord komt in de
taal terecht. Zoals bij vele "toevalligheden" is er natuurlijk wel een
precieze gang van zaken aan te wijzen als je alle details kent, maar voor de
buitenstaander is het toch "toevallig". Zoiets zou dus ook best eens gebeurd
kunnen zijn met de overgang "sortiment" --> "soortement".
[...]
> Huh? Wat zijn dat voor woorden allemaal? Die kunnen helemaal niet
> bestaan, want in de Randstad wordt geen dialect meer gesproken.
Dat neemt niet weg dat er wél streek- of stadsgebonden woorden & wendingen
bestaan.
S.
Ik zou hem een wak in zijn schedel (tm) slaan! Zie ook:
http://groups.google.nl/groups?q=wak%20schedel%20ome%20johan
--
De Antwoordman
>>> Ik stoor me al mijn hele leven aan het gebruik van dat woord, in
>>> plaats van het woordt 'soort'. Ik weet dat 'soortement' in de VD
>>> staat, maar in mijn ogen is het geen correct Nederlands.
>> Wat een moeilijk leven moet je dan hebben.
> Wat is dit voor een opmerking?
ik weet het niet "ik ben geen taalkundige en wens niet
dat een vraag met een vraag beantwoord wordt "
>>> Is dit woord per ongeluk in het taalgebruik terechtgekomen,
>>> of is het afkomstig van een dialecttaal?
>> Kan een woord toevallig in een taal terecht komen?
> Ik ben geen taalkundige en wens niet dat een vraag met een vraag
> beantwoord wordt. Jij laat blijken dat je een zielig kutkarakter hebt.
Ja, leuk he wat je allemaal met taal kan doen?
Maar is het woord 'kutkarakter' per ongeluk in het
taalgebruik terecht gekomen of ...?
Smoelement heb ik nooit gehoord. Daarentegen is kakement weer vrij
algemeen. Wie iets aan zijn kakement heeft, gaat naar de smoel(en)smid.
Het woord "soortement" is waarschijnlijk vooral in zwang bij liefhebbers
van het pierement.
Hoe het bestaan van deze woorden bij sommigen tot verminderde
gemoedsrust kan leiden, is mij een raadsel.
>>> Ik stoor me al mijn hele leven aan het gebruik van dat woord,
[...]
> Hoe het bestaan van deze woorden bij sommigen tot verminderde gemoedsrust kan leiden, is mij een raadsel.
Ik zou wat meer scepsis betrachten bij het beoordelen van
de schriftelijke voortbrengselen van iemand die zichzelf
Rolluf de Polluf noemt.
Daar zijn Flip Fluitketel, Jaap Aap, Ep Oorklep en Joep Meloen
niets bij.
S.
Zo kan een orgelman een soortement van mankement aan zijn pierement
hebben ;-)
Hoosvat
Met als gevolg een chagrijnig smoelement want op dat moment verdient hij
geen cent.
--
De Antwoordman
> Ja, leuk he wat je allemaal met taal kan doen?
> Maar is het woord 'kutkarakter' per ongeluk in het
> taalgebruik terecht gekomen of ...?
Deze is gisteravond -door prikkelbaarheid mijnerzijds- per ongeluk in
het nl.taalgebruik terechtgekomen. Mijn verontschuldigingen hiervoor.
Omdat "soortement" en "sortiment" twee woorden met een totaal
verschillende betekenis zijn. Of dat in de loop der tijd zo is
gegroeid doet verder niet terzake.
-p
> Met als gevolg een chagrijnig smoelement
> want op dat moment verdient hij geen cent.
Kan zo uit een André Hazes lied genomen zijn...
> Smoelement heb ik nooit gehoord. Daarentegen is kakement weer vrij
> algemeen. Wie iets aan zijn kakement heeft, gaat naar de smoel(en)smid.
Voor het opkrikken van zijn fiezelement.
--
pe
In 1983 stak ik met mijn studiegenoten de draak met zijn
"...discotheek/...vandeweek" door te suggereren dat hij het uit het Prisma
rijmwoordenboek had. Twintig jaar later zie ik een film over zijn leven,
blijkt het nog zo te zijn ook!
--
De Antwoordman
Over de doden niets dan goeds, toch?
>rolluf de polluf <rollufdepolluf@hotmail..com>:
>
>>Ik stoor me al mijn hele leven aan het gebruik van dat woord, in plaats
>>van het woordt 'soort'. Ik weet dat 'soortement' in de VD staat, maar in
>>mijn ogen is het geen correct Nederlands.
>>
>>Is dit woord per ongeluk in het taalgebruik terechtgekomen, of is het
>>afkomstig van een dialecttaal?
>
>Het moet eigenlijk sortiment zijn. Het is gevormd naar analogie van
>assortiment:
>
>assorteren -> assortiment
>sorteren -> sortiment (soortement)
>
>Het woord komt al in 1754 voor, en het WNT vermeldt ook een vindplaats
>in de Rotterdamsche Courant uit 1771. Het zal ongetwijfeld wel iets
>met de haven te maken hebben. Goederen die gesorteerd werden of zo.
>
Wel,wel,wel. Als het uit de Rotterdamse haven dan is het opeens
allemaal goed Nederlands.
Maar toen ik ooit met het Antwerpse havenjargon 'keerling' op de
proppen kwam werd ik zowat door half Nederland en heel Gent
weggelachen.
:-)
--
Michel.
"Honneur des Hommes, Saint LANGAGE ..."
(Paul Valéry)
>J wrote:
In Antwerpen hebben ze soms jeuk aan hun hollement. Niet allemaal
natuurlijk. Het kan ook hun uitlaat zijn of hun esjappement
(échapement).
Haha. Louis Davids, jaren 1930, de Voetbalmatch:
In de verte sting een goser in een poortje
Met daar achter hem een soortement van net
Ik zei: "Waarom gaat die vent niet wat opzij staan?
Hij krijgt telkens weer die stuiter op z'n head."
etcetera.
Niet alleen gewoon Nederlands dus, maar toen al nengels.... :-)
Hoosvat
> "De Antwoordman" <deantw...@hotmail.com> schreef in bericht
> news:1rw557m7qdygu$.n2nzaz1v1dmx.dlg@40tude.net...
>> Op Tue, 4 Oct 2005 17:16:02 +0200 schreef Boes:
>>
>>> "De Antwoordman" <deantw...@hotmail.com> schreef in bericht
>>> news:q650vso0drpc.4...@40tude.net...
>>>> Op Tue, 04 Oct 2005 14:58:59 +0200 schreef Hoosvat:
>>>>
>>>
>>>> Met als gevolg een chagrijnig smoelement
>>>> want op dat moment verdient hij geen cent.
>>>
>>>
>>> Kan zo uit een André Hazes lied genomen zijn...
>>
>> In 1983 stak ik met mijn studiegenoten de draak met zijn
>> "...discotheek/...vandeweek" door te suggereren dat hij het uit het
> Prisma
>> rijmwoordenboek had. Twintig jaar later zie ik een film over zijn
> leven,
>> blijkt het nog zo te zijn ook!
>
> Over de doden niets dan goeds, toch?
Toen ik de film zag leefde hij nog en ik heb er toen dus hartelijk om
gelachen :-)
--
De Antwoordman
> > Over de doden niets dan goeds, toch?
>
> Toen ik de film zag leefde hij nog en ik heb er toen dus hartelijk om
> gelachen :-)
Gelijk heb je. Maar over het Prisma-rijm-woordenboek
geen goeds? Of zou het aan de schrijver/dichter liggen?
[...]
> "Streek- en stadsgebonden woorden en wendingen", welja. En dan is er
> ongetwijfeld ook nog zoiets als een Amsterdams accent. Ik denk dat we
> gevaarlijk dicht in de buurt van "dialect" zitten.
Misschien. Maar zoals Ruud Harmsen het stelde: dialect is het niet,
daarvoor lijken woordenschat en grammatica veel te veel op de
standaardtaal.
Bovendien is Amsterdams niet de voertaal in Amsterdam; de voertaal
is de standaardtaal. Ik schat dat nog geen derde van de Amsterdammers
"Amsterdams" spreekt, wat dat dan ook moge zijn.
De Jordaanse subcultuur moge dan in de media allesoverheersend lijken,
in de realiteit spreken de marktkramers misschien wél en de kantoormensen
zeker geen Amsterdams.
> Maar 't zal wel "Spreektaalnederlands" heten of zoiets. Alle gekronkel
> met definities is goed zolang je het woord dialect maar niet hoeft te
> gebruiken. Pft.
S.
Maar je citeerde wellicht de herkomst van een homoniem.
S.
Electronisch groene boekje met wildcard,
dat is aanbevelenswaard.
Met dergelijke rijmelarij word je pas aangestaard!
Want de rijmwoorden van Prisma hebben natuurlijk al een lange baard.
Nee, met de wildcard ben je echt fijnbesnaard!
--
De Antwoordman
Het is voor mij nu helder en klaar 't
elektronische groeneboekje is uiteraard
voor een amateur dichter zeer meerwaard.
Daarmee maak je met 'n TGV-vaart je
eerste Prismaloze rijmwerk! Inderdaard.
>>Misschien. Maar zoals Ruud Harmsen het stelde: dialect is het niet,
>>daarvoor lijken woordenschat en grammatica veel te veel op de
>>standaardtaal.
>
>Ik zeg eigenlijk alleen maar dat wat voor standaardtaal moet doorgaan
>óók een dialect is,
Weer verwarring van betekenissen 1) en 2) in VD13. Ik citeer ze dan
maar even:
1) de taal van een streek of plaats (of van een sociale groep) voor
zover ze *) verschilt van de algemene of landstaal
2) ieder van de talen die uit een gemeenschappelijke grondtaal zijn
voortgekomen: de West-Germaanse dialecten.
Bij dialect(2) is ook Standaardnederlands een dialect, en elke variant
ervan, hoe weinig afwijkend ook, ook. Bij dialect(1) is dat niet het
geval. Ik stel voor dat iedereen in de verdere discussie steeds even
aanduidt welke betekenis zhij bedoelt. Dat is wel zo duidelijk.
>/ de rest is gewoon status en prestige.
Sociolinguistisch is dat inderdaad ook een aspect van de zaak.
*) Er staat inderdaad 'ze': weer een bewijs dat het
Schrijftaalnederlands van Nederland wel een driegeslachtentaal is. VD
is immers geen zuidelijk geöriënteerd woordenboek.
--
Ruud Harmsen - http://rudhar.com
>Ik heb het nu wel begrepen. In de Randstad heerst er nu zogezegd
>alleen nog beschaafde eenheidsw... pardon, standaardtaal.
Met allerlei varianten, vooral wat uitspraak betreft. En ook wel wat
typerende woorden en uitdrukkingen, maar dat zijn er maar weinig, en
lang niet iedereen kent of gebruikt ze. Niet genoeg voor een echt
dialect(1).
>'Naarmate de grenzen verder wegvallen, wordt Nederland een minder voor
>de hand liggende entiteit om je mee te identificeren', zegt Hans
>Bennis, directeur van het Meertens Instituut, dat onderzoek doet op
>het gebied van volkscultuur, en buitengewoon hoogleraar aan de
>Universiteit van Amsterdam. 'Tegelijkertijd met de europeanisering zie
>je dat mensen zich meer met hun regio identificeren. De laatste jaren
>zie je dat de kerken volstromen als dominees in hun streektaal
>preken.' Ook opvallend is de opkomst van popgroepen die in het Zeeuws
>(Bløf), Fries (De Kast, Twarres), Limburgs (Rowwen Hèze) en Drents
>(Skik) zingen.
Klopt. (Veel eerder ook al: 'Normaal' in het Achterhoeks.) Wel
allemaal dialecten aan de buitenkant van het land.
Trouwens, Bløf heb ik nog nooit Zeeuws horen gebruiken, niet in
liedjes en niet in interviews. Volgens mij kunnen ze dat ook niet
eens. Ze hebben ook geen of nauwelijks een accent, dat ik horen kan.
Wat Twarres betreft: die hebben bij mijn weten maar één Fries liedje
opgenomen, en zijn vervolgens in het Engels verder gegaan, en/of uit
elkaar gegaan. Boze tongen beweren dat een van de twee (ik meen de
jongen), niet eens Fries kan spreken.
De Kast: hun hele repertoire was in het Nederlands, maar toevallig is
dat ene Friese liedje een hit geworden.
Lijkt op Rene Froger: zong in het Engels, maar had toevallig een hit
met het Nederlandse lied 'Een eigen huis' (geschreven door Utrechter
(met licht accent, vooral een persoonlijk accent; maar zonder dialect)
Henk Westbroek.
>En in de jaren zeventig sprak iemand als Swiebertje,
>van wie je dat niet zou verwachten, ABN.
Met eigenaardige pseudo-dialectische uitspraakeigenaardigheden.
Westers geöriënteerd, maar ik herkende ze als kind al niet als
authentiek. Misschien as mijn blikveld toen te beperkt, en waren ze
toch echt? Hij kwam uit Haarlem.
>In die tijd werd op dialect
>neergekeken. 'Tegenwoordig spreken sommige acteurs in Nederlandse
>soaps in dialect', zegt Bennis.
Welke, waar? Nog nooit gehoord. Niet in GTST in elk geval, wat ik nog
al eens zie.
[...]
> Ik zeg eigenlijk alleen maar dat wat voor standaardtaal moet doorgaan
> óók een dialect is,/
Contradictio in terminis. Al je gaat tornen aan de betekenis
van woorden, schep je verwarring.
> de rest is gewoon status en prestige. /
In jouw opvatting. Jij bent degene die er constant maar
"status" en "prestige" bijsleept.
Zoals Van Stappen nl.taal jarenlang trakteerde op "protserig"
zodra hij één "ongwenst" Frans of Engels leenwoord ontwaarde.
>En de
> bewering "in de Randstad wordt geen dialect meer gesproken" blijf ik
> onzin vinden./
Oké dan. Maar ik ben het er niet mee eens.
De Hollanders die jij op straat ontmoet zullen misschien krom, rot
en plat praten, niets aan te doen.
> Ik kan me heus wel iets bij een standaardtaal
> voorstellen (basiswoordenschat, accentloosheid... prima voor in de
> media dus), maar dat is zeker NIET wat ik de Randstedelingen die hier
> komen shoppen hoor praten. No way, never. Noch hun accent, noch hun
> woorden en wendingen zijn "standaard" (en gelukkig maar, vind ik).
>
> De Nederlandse journalist Paul van der Kwast schrijft in een bekend
> stukje over Nederland vroeger en nu:
>
> ---
> Er werd een standaardtaal ingevoerd: het Haarlems dialect, dat
> voortaan Algemeen Beschaafd Nederlands ging heten, om de bevolking
> ervan te overtuigen dat de rest onbeschaafd was. Om de bevolking zo
> snel mogelijk deze standaardtaal te laten spreken, werd een landelijk
> schoolsysteem opgelegd. Een belangrijk verplicht onderdeel daarvan was
> vaderlandse geschiedenis, waarin de Duits-Friese Oranjes werden
> vereerd als stamvaders der natie. In de wet op het lager onderwijs
> stond als doelstelling van geschiedenisles het 'opwekken van warme
> vaderlandsliefde' genoemd. To top it off werd eind negentiende eeuw de
> verjaardag van het staatshoofd als nationale feestdag bedacht. De
> natie Nederland, kortom, was in sterke mate een door politici
> verzonnen eenheid, die paste in de mode in de negentiende eeuw om een
> centralistische eenheidsstaat te vormen.
> ---
Het fabeltje van het"zuivere" Haarlems is wel erg taai. Ooit in Haarlem geweest?
Ik wel, meermaals op vakantie geweest. Plat Haarlems is helemaal
geen accentloos Nederlands.
[...]
> Ik heb het nu wel begrepen. In de Randstad heerst er nu zogezegd
> alleen nog beschaafde eenheidsw... pardon, standaardtaal. Vreemd dan
> toch, dat men het daar bij het Meertens-instituut niet helemaal mee
> eens is:
Dat je standaardtaal afdoet met "eenheidsworst" is toch te gek voor woorden?
Als je Koot en Bie, André Van Duyn en Toonder kent, zul je toch zien
dat er plaats is voor taalvernieuwing. Dat valt toch niet te ontkennen?
Naast dia- heb je ook socio- en idiolect, vaktalen en noem maar op.
[wordt vervolgd in volgend bericht]
S.
[...]
> 'Naarmate de grenzen verder wegvallen, wordt Nederland een minder voor
> de hand liggende entiteit om je mee te identificeren',/
Des te meer kun je je dan met de eigen taal van het eigen taalgebied
identificeren.
> zegt Hans
> Bennis, directeur van het Meertens Instituut, dat onderzoek doet op
> het gebied van volkscultuur, en buitengewoon hoogleraar aan de
> Universiteit van Amsterdam. /
Die man staat met beide benen BUITEN de praktijk. Studeerkamer-
uitspraken.
>'Tegelijkertijd met de europeanisering zie
> je dat mensen zich meer met hun regio identificeren. /
Het "Europa vn de regio's" omvat sinds jaren geen Nederlandse
inbreng meer. Er zaten op het laatst nog een paar Nederlandse provincies bij;
maar die hebben zich teruggetrokken. Te weinig regionaal
laat staan regionalistisch besef in NL. Tsja.
>De laatste jaren
> zie je dat de kerken volstromen als dominees in hun streektaal
> preken.'/
Die trend is een pendelbeweging, sinds het ontstaan van het nieuw-
Nederlands. Onze hervormde vriend Frits Zandveld zal me
waarschijnlijk niet tegenspreken als ik zeg dat de NBV Nieuwe
Bijbelvertaling nogal spreektalig dan wel omgangstalig aandoet,
althans dat was de bedoeling.
> Ook opvallend is de opkomst van popgroepen die in het Zeeuws
> (Bløf), Fries (De Kast, Twarres), Limburgs (Rowwen Hèze) en Drents
> (Skik) zingen. En in de jaren zeventig sprak iemand als Swiebertje,
> van wie je dat niet zou verwachten, ABN. /
Ga nou gauw heen, man. Swiebertje sprak, nou ja "sprak",
een irriterend, quasi-kinderlijk, achterlijk, krom Nederlands.
>In die tijd werd op dialect
> neergekeken. 'Tegenwoordig spreken sommige acteurs in Nederlandse
> soaps in dialect', zegt Bennis.
Alles wat "anders" is, wordt gewantrouwd of juist leuk gevonden.
Zuster Clivia van de legendariche tv-serie "Ja zuster, nee zuster",
sprak namaak-Gronings. Zogenaamd.
En dat was "grappig". Haha. Maar niet heus.
> Een waarheid als een koe, volgens mij. Die vergoddelijkte
> standaardtaal is een bedreiging voor de individualiteit, en daar gaan
> mensen zich al dan niet bewust tegen verzetten. Niemand wordt graag
> afgevlakt totdat hij nog zo origineel is als the next guy. In taal zal
> altijd (groeps)persoonlijkheid doorklinken, anders kun je net zo goed
> een serienummertje op je hemd spelden.
>
> Hé bah, eerst heeft de Randstad zich zo moeizaam uit de
> onbeschaafdheid der dialecten omhooggewerkt om De StandaardTaal te
> bereiken, en nu gaan de mensen wéér belang hechten aan dialect? Zo
> blijf je bezig natuurlijk... <g>
Dialect is niet inferieur. Maar alleen de sprekers zelf kunnen het
redden van de ondergang. Niet komen zeuren om taalreservaten.
S.
>"Luc" meldde hier:
>> Ik zeg eigenlijk alleen maar dat wat voor standaardtaal moet doorgaan
>> óók een dialect is,/
>
>Contradictio in terminis.
Wel bij betekenis 1 (VD13), niet bij betekenis 2. (Wel weer bij 3,
maar dat doet er niet toe.)
>Al je gaat tornen aan de betekenis
>van woorden, schep je verwarring.
Is waar, maar veel woorden hebben er meer.
[...]
>>Dialect is niet inferieur. Maar alleen de sprekers zelf kunnen het
>>redden van de ondergang. Niet komen zeuren om taalreservaten.
>
> Waar slaat dit nu weer op? Wie zeurt er om taalreservaten?
Drie keer raaien.
S.
Praat voor jezelf. Inzake begripsbepalingen verwees en verwijs hier en nu
consequent naar Pyter Wagenaar en zijn "Taaletiquette". In deze discussies althans.
Dat is een mogelijke grondslag voor discussies over de verschijnselen
taalstandaard, standaardtaal en dialect.
[...]
S.
Drie keer graaien uit de grabbelbak. Hm, weer geen taalreservaat.
Thu, 06 Oct 2005 11:18:28 GMT: Luc <.@.>: in nl.taal:
>Als je 't maar weet. Geen sikkepit "standaard" zit ertussen. Maar
>zoals Michel al zei: Randstedelingen hóren al die verschillen domweg
>niet omdat ze ze elke dag horen.
Kan. Zulke dingen gebeuren.
>Voor Vlamingen vallen die extra op.
Wil ik wel geloven.
Misschien moeten we het dan eens concreet over dergelijke in het wild
aangetroffen verschillen gaan hebben. Best interessant eigenlijk.
Draadtitel alvast aangepast.
>Randstadspreektaalnederlands!
>
>Lieve help, ik snap het nieuwe uitvindsel "spreektaalnederlands" nog
>niet eens en jij gaat het al onderverdelen.
>
>Ik doe echt niet mee hoor. Zoveel vage en voor velerlei uitleg vatbare
>kretologie brengt me alleen maar in verwarring.
Het is toch een heel duidelijke term. Gesproken, niet geschreven
Nederlands, ook niet van een briefje gelezen, niet in een uit het
hoofd geleerde toespraak, maar spontaan gesproken. Van mensen die
afkomstig zijn, of lang van jongsaf gewoond hebben, in het gebied
begrensd door de vier grote steden plus Haarlem en Hilversum
(Amersfoort misschien ook?).
Is "in de plomp pleuren" randstadspreektaalnederlands?
>
>Is "in de plomp pleuren" randstadspreektaalnederlands?
Zou de heer Weisglass het goedkeuren?
En wat bedoel je ermee?
Twee uitersten, en dan beperk ik me tot het element "woordenschat":
1. de verzameling van alle woorden die door 98% van de Randstedelingen ten
minste 1x per week worden gebruikt (dat zijn er vast wel 246)
2. de verzameling van alle woorden die door ten minste 2% van de
Randstedelingen ten minste 1x per jaar worden gebruikt (dat is vast meer dan
in vanDale staat).
Kortom: bedoel je de doorsnijding van de spreektaal van de Rs of de
vereniging van de spreektaal van de Rs?
Je bedoelt "in de majem lazeren"?
>
> Zou de heer Weisglass het goedkeuren?
>
Frits
Nee, ik spreek je niet tegen.
Tenminste niet in dit opzicht.
Wel hierover:
In Franeker, evenals in zeer vele andere plaatsen is het voorbeeld van de
nationale organisties gevolgd en zijn Nederlands Hervormden en
Gereformeerden samengegaan.
Er zijn dus (in theorie.....) in Franeker geen NH meer en geen GK. Alleen
nog maar PGF (Protestantse Gemeente Franeker)
<knip>
Frits
[...]
> Nee, ik spreek je niet tegen.
> Tenminste niet in dit opzicht.
> Wel hierover:
> In Franeker, evenals in zeer vele andere plaatsen is het voorbeeld van de nationale organisties gevolgd en zijn Nederlands
> Hervormden en Gereformeerden samengegaan.
> Er zijn dus (in theorie.....) in Franeker geen NH meer en geen GK. Alleen nog maar PGF (Protestantse Gemeente Franeker)
Maar je blijft toch zelf hervormd, binnen die PGF?
S.
<Zandzakken...>
Toestand: Weekblad van de lesgroep 'Toestand' van de School voor
Journalistiek in Utrecht Jaargang 25, nummer 725
11 november 2003
"Hun bepalen de norm voor de standaardtaal"
door Tomoko Claringbould
Taal is dynamisch. Binnen allerlei sociale groeperingen ontstaan
verschillende vormen van de Nederlandse taal. 'Die meisje' is in allochtone
kringen bijvoorbeeld helemaal geen vreemde constructie. Zelfs autochtonen
binnen deze sociale klasse spreken zo. Hierdoor zullen dit soort
constructies en die als 'hun hebben' misschien over tien jaar worden
opgenomen in de standaardtaal. Naar aanleiding van het afscheidscongres van
Jan Stroop als universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam
ontstond een discussie over het accepteren van deze veranderingen in de taal
of het tegengaan daarvan.
Dat de taal verandert, daar zijn de meeste taalkundigen het over eens. Maar
in hoeverre de standaardtaal moet meegaan met de veranderingen, daar
verschillen de meningen over. De werkgroep Variatiebeleid van de Raad voor
de Nederlandse Taal en Letteren heeft onlangs aan het ministerie voorgesteld
de grote taalvariatie binnen het Nederlands te 'onderkennen' en te
'accepteren'. Ook moet de standaardtaal zich volgens de Raad vormen naar het
taalgebruik van de Nederlands sprekende gemeenschap. Het accent zou moeten
liggen op 'normvorming' in plaats van 'normgeving', het regelen van de taal
van bovenaf.
Hans Bennis, directeur van het Meertens Instituut, bijzonder hoogleraar
taalvariatie binnen het Nederlands en voorzitter van de werkgroep
Variatiebeleid: "Taal is een dynamisch geheel. Het is geen monument. Dingen
veranderen. Daar moet je in meegaan. Dat kun je niet ontkennen." Volgens hem
is het belangrijk dat spelling wel regels heeft. "Maar taal moet de
taalwerkelijkheid volgen. Het is onzin om fossiele ouwe heren in een ivoren
toren te laten bepalen wat taalregeltjes zijn. Dan krijg je een
standaardtaal die niet aansluit bij de werkelijkheid."
Johan Van Hoorde van de Nederlandse Taalunie is het met hem eens.
"Taalverandering is onafwendbaar. Sociale gedragspatronen veranderen. Taal
volgt dat." Van Hoorde heeft vastgesteld dat in taalgebruik correctheid
tegenwoordig minder belangrijk is dan vlotheid. "De taal wordt informeler.
Het formele register van schrijftaal gaat meer en meer naar spreektaal. Je
kunt grammaticale correctheid vergelijken met het zondagse pak. Dat gebruik
je alleen bij chique gelegenheden. Mensen zijn bang om bekakt over te komen.
Dus praten ze steeds informeler. Dat is vlotter, flitsender." Om deze reden
denkt Van Hoorde dat het moeilijk is om aan normgeving te doen.
Niet alle taalconstructies die door een bepaalde groep worden gebruikt,
zullen de norm halen. Dus als een klein groepje Rotterdammers zegt: 'Hij heb
een grote oor', dan hoeft dat geen norm te worden. "Een bepaalde constructie
hoort pas bij de standaardtaal als het gemeengoed wordt", aldus Bennis. 'Hun
hebben' hoort dus nog niet tot de norm. Maar 'ik heb ze gezien' wel. "Dat
zie je inmiddels ook in boeken. En Philip Freriks zegt het ook. Op het
moment dat het journaal en de politiek die constructie gebruiken, dan is dat
de norm. De brede laag van de bevolking moet het zo zeggen." 'Hun hebben' is
voor Bennis
informele standaardtaal. "Maar als het ook in het formele register wordt
gebruikt, dan is het tijd om de norm te veranderen."
Welke constructies zullen worden overgenomen in de norm is moeilijk te
zeggen, vindt Van Hoorde. "Ik denk dat 'hun hebben' nooit norm wordt. Het
wordt op tv vaak gebruikt, maar in de geschreven taal niet. 'Hun hebben' is
een gesproken taalfenomeen. Maar mensen die dat zo zeggen worden vaak
geassocieerd met de
lagere sociale klasse, die geen scholing heeft gehad. Daardoor zal de hele
taalgemeenschap het nooit overnemen."
Het heeft dus met macht te maken wiens taalgebruik overgenomen wordt en van
wie niet. "In de meeste gevallen bepaalt de leidinggevende klasse welke
verandering doordringt tot de standaardtaal. Bijvoorbeeld de reclamewereld,
de media en de politiek. Zij hebben aanzien. Mensen richten zich tot dat
taalgebruik. Ze halen de 'correcte norm' van de serieuze programma's. Niet
van programma's waar te veel Johan Cruijffs aanwezig zijn." Van Hoorde
benadrukt hierbij dat het niet de bovenklasse is die de norm bepaalt. De
veranderingen die in deze klasse tot stand komen, maken alleen meer kans om
opgenomen te worden in de standaardtaal. "Deze taal wordt meer sociaal
aanvaardbaar geacht."
"Acceptatie van de taalgemeenschap is een van de twee factoren van
taalverandering", bevestigt Jan Stroop, tot voor kort universitair
hoofddocent Nederlandse Taal aan de Universiteit van Amsterdam. "Door
sommige bevolkingslagen wordt 'hun hebben' niet geaccepteerd. De hele
gemeenschap moet het verzet tegen de verandering opheffen, meestal
onbewust." De tweede factor van taalverandering is de taal zelf. "Het moet
taalkundig gezien kunnen."
Dit laatste is volgens Bennis niet vaak een obstakel. Taalkundig kan
namelijk heel veel. "Bijvoorbeeld 'een aantal mensen loopt/lopen'. In de
grammaticaboekjes zeggen ze: 'het is loopt', maar taalkundig kan je best
'lopen' zeggen. 'Een aantal mensen' zijn meerdere mensen, dus kan je ook
afspreken dat dat meervoud is. Maar op een gegeven moment hebben sommige
heren gezegd dat het 'een aantal mensen loopt' moet zijn, omdat ze een
regeltje willen. Maar waarom zeg je niet leve de vrijheid? Waarom heb je die
norm nodig? Mensen die dit soort dingen voorschrijven zijn regelfreaks. Het
is niet gebaseerd op enige taalkennis."
Toch pleiten er ook taalkundigen voor één norm. "Een norm is in veel
gevallen heel nuttig", vindt Norbert Corver, hoogleraar Nederlandse
Taalkunde aan de Universiteit Utrecht. "Die kan wel gevormd worden door de
taalgemeenschap. Maar het is wel goed om uniformiteit te hebben, voor het
houvast." Vooral in het onderwijs is dat heel belangrijk, denkt Corver. "Die
norm wordt daar ook heel erg gehanteerd. En terecht. Als mensen het
Nederlands als tweede taal leren, dan willen zij één norm hebben, een
uitgangsvorm. Zonder die norm zou je in onduidelijke situaties belanden."
Bennis vindt dat onzin. "Voor een buitenlander is het juist plezierig dat de
norm aansluit bij wat de mensen spreken. Wij leren Frans van de Academie
Française, maar geen enkele Fransman spreekt nog zo. Zo word je als
buitenlander raar aangekeken als je van die ongebruikelijke taal spreekt. Er
zijn heel veel rommelige regels, dus die worden er echt niet rommeliger
door. Je kunt nu ook al 'u hebt' en 'u heeft' zeggen, en daar klaagt niemand
over."
Corver ziet het anders. Er moet duidelijkheid zijn. Hierbij kunnen er best
twee taalsystemen naast elkaar bestaan. "Je kunt niet vermijden dat kinderen
op het schoolplein hun eigen taal spreken. Toch moeten ze weten wat de
formele norm is. Als je een sollicitatiebrief schrijft, moet je beseffen dat
je de standaardtaal moet hanteren. Kinderen en ook buitenlanders moeten
leren wat de norm is. De school kan die opleggen."
Juist omdat er zo veel variaties in de taal ontstaan, hecht ook Jan Stroop
veel waarde aan één norm. En wel het Algemeen Beschaafd Nederlands (ABN).
"De taal verandert en dat kun je niet tegenhouden. Maar voor de goede
communicatie is er steeds meer noodzaak om aan die ene norm vast te houden.
Het zou goed zijn
als mensen zich aan een uniform Nederlands houden." Stroop is van mening dat
varieteit in de taal binnen de perken moeten blijven om zo de
verstaanbaarheid van de taal in stand te houden.
"De kennis van het ABN is er wel", zegt Stroop. "Maar de mensen willen zich
er niet meer aan houden. Er is geen norm meer. Nu is er Algemeen Aanvaard
Nederlands (AAN). Dat zijn dus alle mogelijke soorten Nederlands." De
werkgroep Variatiebeleid pleit voor dit AAN en denkt dat de taalvariëteit
niet in te
perken valt. Het moet daarom geaccepteerd worden. Maar Stroop vindt dat er
wel degelijk een mogelijkheid is om dichter bij één norm te komen. "De
overheid moet van de onderwijzers eisen dat ze ABN spreken. Bovendien hebben
de ouders de verantwoordelijkheid hun kinderen goed Nederlands te leren en
hen te corrigeren. Het Algemeen Beschaafd Nederlands moet weer in ere
hersteld worden. Maar de wil moet er zijn. En die is er helaas niet."
Bennis pleit voor een instantie die continue nagaat welke verschijnselen in
de Nederlandse taal op dat moment bij de norm horen. Die instantie moet
daarbij een zeker gezag uitstralen, bijvoorbeeld de ANS, de Algemene
Nederlandse Spraakkunst. Dat is immers ook zo bij nieuwe woorden. Het
Instituut voor Nederlandse Lexicologie gaat na welke nieuwe woorden in de
taalgemeenschap ontstaan en slaat die op in de Taalbank. Woordenboeken
kunnen die woorden daaruit overnemen. "Zo zou het ook moeten zijn met de
grammatica", vindt Bennis. "Niemand maakt zich druk om veranderingen in de
woordenboeken. Waarom dan wel in de grammatica? Taal is een democratisch
object, een gebruiksvoorwerp."
Bron: http://www.svj.hvu.nl/toestand/031111.pdf
<nog maar een extra zandzak...>
--
Jeroen
Schevenings dialect?
Lees "De Klinker", wijkkrant voor Scheveningen-Dorp:
http://www.scheveningendorp.nl/klinker.php?art=180
Maar deze discussie hoort hier niet thuis.
Frits
Dat was mijn vraag dus niet.
> Maar deze discussie hoort hier niet thuis.
Vind ik wel. De "definitie" van het woord "hervormd" is best talig.
S.
Maar we doen ons uiterste best, de termen "Gereformeerd" en "Nederlands
Hervormd" te vermijden. We spreken niet meer van de Gereformeerde Kerk maar
van de Zilverstraatkerk. De NH kerk heette altijd al Martinikerk.
In een vorige gemeente waar wij woonden was iemand die zei: "Ik ben niet
gereformeerd, ik ben niet hervormd, ik ben gefedereerd". Dat zijn wij dus
ook.
(vast wel mede) Namens het College van Kerkrentmeesters van de PGF,
Frits Zandveld
secretaris
Fragment uit interessant artikel:
>"Een bepaalde constructie
>hoort pas bij de standaardtaal als het gemeengoed wordt", aldus Bennis. 'Hun
>hebben' hoort dus nog niet tot de norm. Maar 'ik heb ze gezien' wel.
Wordt hier bedoeld dat met 'ze' naar een vrouwelijk enkelvoud wordt
verwezen? Dat is me niet helemaal duidelijk.
Die vorm is namelijk heel courant hier te lande.
--
Michel.
"Il fera longtemps clair ce soir, les jours allongent.
"La rumeur du jour vif se disperse et s'enfuit, ...
(Anna de Noailles )
>Michel Martens schreef:
>> Peter Elderson schreef op Thu, 06 Oct 2005 18:09:04 +0200 in de
>> nieuwsgroep nl.taal
>>
>>
>>
>>>Is "in de plomp pleuren" randstadspreektaalnederlands?
>>
>>
>> Zou de heer Weisglass het goedkeuren?
>>
>Daarvoor zou hij het noeten begrijpen.
Dus 'afkachelen' begreep hij wél.
Waarom keurde hij het dan af en mocht het niet opgenomen worden in het
verslag? Want zo was het toch, niet?
Da's helemaal konsistent. Om het goed te keuren moet hij het begrijpen.
Hij begreep het niet, dus keurde hij het af.
In Gent: de Brabantdam, ooit Nederlands hervormd, en het Rabot, ooit
methodistisch en later gereformeerd. Samen de Verenige Protestantse
kerk van België. De gereformeerden die het niet zagen zitten, zitten
niet-gesubsidieerd aan de Gordunakaai. De in feite grootste
protestantse gemeente van Gent (én de Gentse Christelijke gemeente met
het hoogste aantal leden na de Orthodoxen) vormen de baptisten - terug
van weggeweest want Gent was een baptistisch bolwerk voor de
calvinisten aan de macht kwamen. De dienst is er wel in het Engels.
Ook niet gesubsidieerd, maar er zijn contacten via een andere kerk met
het stadsbestuur. En meer mag ik dus niet zeggen. Er zijn nog veel
meer gemeentjes, die alle de "EO-gemeente" aan de Gordunakaai te
liberaal vinden. Eenheid leidt dus ook tot versplintering.
In België subsidiëren de gemeentes de pure uitvoering van de eredienst
door de nationaal erkende lokale kerkgemeenten. Heeft iets te maken
met Napoleon.
>In een vorige gemeente waar wij woonden was iemand die zei: "Ik ben niet
>gereformeerd, ik ben niet hervormd, ik ben gefedereerd". Dat zijn wij dus
>ook.
>
Zei de dominee van de Gordunakaai: "het probleem van de VPKB is dat
die "v" voor verenigd staat, en niet voor vrij." De
nogaltijd-gereformeerden zitten ook niet in de Eucumenische werkgroep
van Gent, maar wel in de Multireligieuze. Het is voor hen blijkbaar
makkelijker om met roomsen samen te werken als er ook moslims aan
zitten.
>(vast wel mede) Namens het College van Kerkrentmeesters van de PGF,
>Frits Zandveld
>secretaris
>
Kerkrentmeesters? In België lossen ze dat op met een VZW
(ledenbijdragen die eventueel belastingaftrekbaar zijn) en een
"kerkfabriek" (daar komen de subsidies voor de eredienst terecht). De
baptisten beramen zich nog of ze bij de vertaling van "Kerkfabriek"
het Anglicaanse "Kirk fabric" gaan overnemen... ;>)
>
--
Jesus Christ(tm) is a registered Trademark of the Republican Party.
Any rebroadcast or retransmission of His name without the express written
consent of the Republican Party is subject to copyright infringement
penalties up to and including eternal Hell fire in Memphis, Tennessee.
>allerlei vervelende fomaliteiterige
maw "formalitreiterige"
Si non e vero, e ben trovato.
>dingen worden gedaan. We zijn dus PGF i.w. (in wording).
--
In NL is geen enkel kerkgenootschap gesubsidieerd.
In een kerkenraad zitten:
- predikanten ("herders en laaraars")
- ouderlingen (worden geacht zich bezig te houden met het zieleheid van de
gemeenteleden)
- diakenen (matrieel welzijn van de gemeenteleden maar ook van anderen)
- kerkrentmeesters (verantwoordelijk voor het instand houden van de
eredienst)
De kerkrentmeesters beheren het geld dat wordt geruikt voor het betalen van
predikanten, kosters, organisten en voor het onderhouden en verwarmen van de
gebouwen.
Kerkrentmeesters kunnen tegelijk ouderling zijn maar dat hoeft niet.
Frits
> In NL is geen enkel kerkgenootschap gesubsidieerd.
Eerder allemaal dan geen enkel. Bijvoorbeeld waarderingsubsidies.
Denk ook aan monumentenzorg.
Andersom bestaat ook:
http://www.7da.org/~ajv/handboek/subsidies.html
--
Affijn, Ruud <http://www.pandora.com/?sc=sh770781&cmd=tunermini>
"Gewoon is een tijger."
Het is mij niet bekend dat enig kerkgenootschap daar recht op heeft.
> Denk ook aan monumentenzorg.
>
Ja! wiedes. Dacht je dat een kerkgemeente een Gothische (pseudo-)basiliek
uit 1421kan onderhouden? Dat is een gebouw dat de middelen maar ook het
belang van een groepje kerkgangers overstijgt. Vandaar die subsidie. Die is
aan het gebouw, niet aan het genootschap.
Frits
>>> In NL is geen enkel kerkgenootschap gesubsidieerd.
>>
>> Eerder allemaal dan geen enkel. Bijvoorbeeld waarderingsubsidies.
>
> Het is mij niet bekend dat enig kerkgenootschap daar recht op heeft.
google: kerkgenootschap subsidie
Voor besturen van kerkgenootschappen:
http://www.heerlen.nl/smartsite.dws?id=11465
Impliciet anti-katholicisme:
http://www.xs4all.nl/~pvrooden/Peter/publicaties/2003a.htm
>> Denk ook aan monumentenzorg.
>>
> Ja! wiedes. Dacht je dat een kerkgemeente een Gothische
> (pseudo-)basiliek uit 1421kan onderhouden? Dat is een gebouw dat de
> middelen maar ook het belang van een groepje kerkgangers overstijgt.
> Vandaar die subsidie. Die is aan het gebouw, niet aan het genootschap.
Het kerkgenootschap is de rechtspersoon. Het geld zal best geoormerkt
zijn.
Worden kerken voorgetrokken?
http://www.oss.nl/docs/openbaar/subsidie_gemeentelijke_monumenten.pdf
> In een kerkenraad zitten:
> - predikanten ("herders en laaraars")
> - ouderlingen (worden geacht zich bezig te houden met het zieleheid/
Het wat?
Zieleheil?
[...]
S.
--
Frits
"Dr.Ruud" <rvtol...@isolution.nl> schreef in bericht
news:die9ps...@news.isolution.nl...
> Frits Zandveld:
>> Dr.Ruud:
>>> Frits Zandveld:
>
>>>> In NL is geen enkel kerkgenootschap gesubsidieerd.
>>>
>>> Eerder allemaal dan geen enkel. Bijvoorbeeld waarderingsubsidies.
>>
>> Het is mij niet bekend dat enig kerkgenootschap daar recht op heeft.
>
> google: kerkgenootschap subsidie
>
> Voor besturen van kerkgenootschappen:
> http://www.heerlen.nl/smartsite.dws?id=11465
Tjonge, heel lief van Heerlen.
>
> Impliciet anti-katholicisme:
> http://www.xs4all.nl/~pvrooden/Peter/publicaties/2003a.htm
Ja, toen!
Maar nunimeer.
>
>
>>> Denk ook aan monumentenzorg.
>>>
>> Ja! wiedes. Dacht je dat een kerkgemeente een Gothische
>> (pseudo-)basiliek uit 1421kan onderhouden? Dat is een gebouw dat de
>> middelen maar ook het belang van een groepje kerkgangers overstijgt.
>> Vandaar die subsidie. Die is aan het gebouw, niet aan het genootschap.
>
> Het kerkgenootschap is de rechtspersoon. Het geld zal best geoormerkt
> zijn.
Oke, beetje onnauwkeurig geformuleerd.
Vóór met monument en aan de voor dat monument verantwoordelijke.
>
> Worden kerken voorgetrokken?
> http://www.oss.nl/docs/openbaar/subsidie_gemeentelijke_monumenten.pdf
>
Nou, in Franeker in elk geval niet.
Frits
--
Frits
"Syrdax" <sir....@yz.invalid> schreef in bericht
news:3r029oF...@individual.net...
ja
Frits