Tja, welles nietes; Daar kom je niet verder mee.
Hoe je ook kronkelt en draait, je werd gevraagd om aan te geven wat een
dirigent WEL is, want je bent kennelijk van mening dat iemand met 30
jaar ervaring in dat vak (ja het is een vak) dat niet weet. Nou dat kan,
ik ben niet alwetend en ik leer graag bij, maar dan wil ik wel weten hoe
het zit.
Je hebt een zeer romantisch beeld van een dirigent, geloof ik. Het type
Von Karajan. Laat dat beeld maar varen, want de man is dood en zijn
narcisme is uitgestorven. Hoop ik tenminste.
Als je denkt dat die prachtige filmopnamen van Karajan, waar hij
"dirigeert" met esoterische gebaartjes, geloken ogen en een hemelse
glimlach echt zijn, moet je het zelf weten. Iedereen in de muziekwereld
weet dat die opnamen gemaakt zijn zonder dat het orkest speelde, want er
viel niet op te spelen. Voor het geluid stond hij keurig de maat aan te
geven, buiten beeld. Dat kon hij namelijk ook (heel goed zelfs).
Dirigeren is niet mooi bewegen op muziek. Het is leiding geven aan een
groep musici. Op allerlei manieren, maar vooral bij de uitvoering is het
uiterst gewenst dat men niet alleen gelijk begint en eindigt, maar dat
het daar tussenin ook nog klopt.
Dirigeren is ook niet _alleen_ maar maatslaan. Er komt natuurlijk heel
wat meer bij kijken dan dat. Maar het is wel het eerste wat elke
directiestudent leert en hoort te oefenen, voor de spiegel liefst. En
nog eens oefenen, en nog eens. En als het dan niet lukt, voor het
orkest, niet de orkestleden de schuld geven maar de oorzaak bij je zelf
zoeken, ALTIJD. Een oefening in nederigheid.
Als je weet hoe de dirigent is ontstaan in de muziekgeschiedenis (Mozart
stond te dirigeren met een rol papier, de baton was er nog niet) dat zou
je de uitspraak dat een orkest het ook wel zonder kan waarschijnlijk
niet doen.
Alhoewel. Ik weet iets dat veel mensen niet weten. Een professioneel
orkest laat niet graag de boel hoorbaar in de soep lopen, dus als de
dirigent er zichtbaar een slagtechnisch zooitje van maakt gaat men op de
concertmeester spelen.