Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

alleen zeilen met platbodem?

555 views
Skip to first unread message

d.v.

unread,
Jul 31, 2001, 2:04:01 PM7/31/01
to
Hallo,

Ik overweeg een platbodem te kopen.
Momenteel vaar ik met een polyester toren getuigd bootje. Vaak zeil ik met
vrouw en kinderen maar ook wel geregeld alleen. Met mijn boot gaat dat
prima. Maar is het ook mogelijk om met een plabodem alleen te zeilen? Zijn
er mensen die hier ervaring mee hebben, en die dit geregeld doen.
Welke problemen kom je dan tegen?

Graag reaktie, BVD

Dirk


jb

unread,
Jul 31, 2001, 4:10:19 PM7/31/01
to
Waarom zou dat niet gaan.
Je zal mogelijk opnieuw moeten wennen (en/of leren)

"d.v." <d.va...@hccnet.nl> schreef in bericht
news:9k6r7r$k2m$1...@news.hccnet.nl...

evdw

unread,
Jul 31, 2001, 4:41:04 PM7/31/01
to
Bij het overstag gaan heb je een extra handeling ; namelijk je
(voorheen)lij zwaard ophalen en je(voorheen)loefzwaard laten zakken.
Heb zelf geen ervaring hiermee en kan je dus niet vertellen of dit
veel of lastig werk is.

evdw


d.v. <d.va...@hccnet.nl> schreef in berichtnieuws
9k6r7r$k2m$1...@news.hccnet.nl...

Arjan de Vries

unread,
Jul 31, 2001, 5:30:53 PM7/31/01
to
Hoi Dirk,

Volgens mij moet dat best kunnen. Schoten is hetzelfde als een torengetuigde
boot. Zoals al is opgemerkt komen de zwaarden daar als extra handeling bij.
Het neerlaten van het nieuwe lijzwaard moet je tijdens het overstag gaan
doen. Omdat de overstag manoevre op platbodems in de regel wat rustiger gaat
dan bij scherpe jachten zal dit geen problemen opleveren. Het oude lijzwaard
kun je rustig even laten hangen. Misschien is een keerfok gemakkelijk,
alhoewel het volgens mij na enige gewenning best te doen is. Koop of leen
het boek "Varen met platbodems" van Jan Kooijman, daar staat e.e.a. helder
in beschreven. En waarschijnlijk heeft Johan ook nog wel wat tips.

Groeten Arjan

Wouter Siteur

unread,
Aug 1, 2001, 1:54:57 PM8/1/01
to

> Bij het overstag gaan heb je een extra handeling ; namelijk je
> (voorheen)lij zwaard ophalen en je(voorheen)loefzwaard laten zakken.
> Heb zelf geen ervaring hiermee en kan je dus niet vertellen of dit
> veel of lastig werk is.

Op mijn platbodem heb ik ook nog bakstagen die ik verwissel bij een
overstag of gijpmanoevre. Een een kluiverboom die ik eerst moet laten
zakken voordat ik de fok kan hijsen. Ik zie mij zelf daarom niet zo snel
alleen zeilen. Wellicht dat het met een stuurautomaat wel lukt.

Wouter.

jb

unread,
Aug 1, 2001, 2:30:02 PM8/1/01
to
Op een platbodem staan alle schoten normaal vast. De fok zit op de overloop,
dus die gaat (bijna) vanzelf overstag.
Na "ree" trek je de grootschoot nog iets aan, terwijl hij vast blijft
(loevende werking om te draaien).
Als het grootzeil gaat killen, laat je het los en ga je rustig het
loefzwaard klaarzetten.
Als de buik van het grootzeil net weer begint vol te vallen laat je het
zwaard ferm zakken. Het doel hiervan is dat als het zwaard beneden komt er
gelijk druk op komt. Hierdoor komt het niet meer omhoog.
Als het ondiep is laat je het zwaard langzamer zakken, zodat je niet op je
zwaard kan gaan leunen met het schip (breken !).
Vooral bij het volvallen met harde wind en golven kan dit risico geven.
Het bakstagen wisselen moet je dan maar even vergeten, als het niet stormt
blijft de mast ook wel zonder staan, alleen je voorlijken staan dan niet
strak.
(normaal laat je de passagiers dit doen).
Als je dus weer op koers ligt, kan je gaan overwegen om je oude lijzwaard op
te draaien (even roer vast zetten). Soms moet je dit in etappen doen,
tegensturen en uitrusten en weer draaien.

Zo gaat dus een 40 meter klipper overstag
(jawel DE Johanna Engelina uit de Zeilen, toen nog andere eigenaar).

Ps. laat de kluivers maar even zitten.


"evdw" <ev...@kabelfoon.nl> schreef in bericht
news:9k750h$k2s$1...@news.kabelfoon.nl...

jb

unread,
Aug 1, 2001, 2:30:29 PM8/1/01
to
Wat is een "keerfok" ???????????

"Arjan de Vries" <ron...@bart.nl> schreef in bericht
news:hsF97.101412$gZ5.1...@typhoon.bart.nl...

Arjan de Vries

unread,
Aug 1, 2001, 5:07:33 PM8/1/01
to
> Wat is een "keerfok" ???????????
>

Een fok met een overloop, zoals op veel platbodems (maar dat wist je al).
Overigens hebben platbodemjachten volgens mij over het algemeen een dubbele
fokkeschoot, en dus geen overloop.

Groeten Arjan


Arjan de Vries

unread,
Aug 1, 2001, 5:27:59 PM8/1/01
to
> Op een platbodem staan alle schoten normaal vast. De fok zit op de
overloop,
> dus die gaat (bijna) vanzelf overstag.
> Na "ree" trek je de grootschoot nog iets aan, terwijl hij vast blijft
> (loevende werking om te draaien).
> Als het grootzeil gaat killen, laat je het los en ga je rustig het
> loefzwaard klaarzetten.
> Als de buik van het grootzeil net weer begint vol te vallen laat je het
> zwaard ferm zakken. Het doel hiervan is dat als het zwaard beneden komt er
> gelijk druk op komt. Hierdoor komt het niet meer omhoog.
> Als het ondiep is laat je het zwaard langzamer zakken, zodat je niet op je
> zwaard kan gaan leunen met het schip (breken !).
> Vooral bij het volvallen met harde wind en golven kan dit risico geven.
> Het bakstagen wisselen moet je dan maar even vergeten, als het niet stormt
> blijft de mast ook wel zonder staan, alleen je voorlijken staan dan niet
> strak.
> (normaal laat je de passagiers dit doen).
> Als je dus weer op koers ligt, kan je gaan overwegen om je oude lijzwaard
op
> te draaien (even roer vast zetten). Soms moet je dit in etappen doen,
> tegensturen en uitrusten en weer draaien.
>
> Zo gaat dus een 40 meter klipper overstag
> (jawel DE Johanna Engelina uit de Zeilen, toen nog andere eigenaar).
>
> Ps. laat de kluivers maar even zitten.
>

Het skűtsje waarop ik wel eens maat, de Nijverheid, gaat wat lastig
overstag. Dus eerst de fokkeschoot wat laten vieren om gemakkelijker op te
loeven, dan de fok bak houden om de kop door de wind te krijgen. Vervolgens
de hele zwik naar de andere kant begeleiden en daarna de schoot weer
aantrekken. Van kluivers en bakstagen hebben wij geen last.

Groeten Arjan


Henk

unread,
Aug 2, 2001, 3:33:02 PM8/2/01
to
Botters waren vroeger meestal licht bemand (schipper en knecht). Als
een van beiden sliep tijdens het zeilen, moest de ander in staat zijn
om in z'n eentje overstag te gaan.

De helmstok wordt met een stuurpen vastgezet tijdens de draai. De
botterfok heeft een enkele schoot en moet dus voor de mast langs
omgelopen worden. Een bbuiketouw en evt. een "gordijn" (lijn vanaf
midden vd voorstag naar klamp in de nieuwe lijzij)vangen de fok op en
zorgen dat hij hanteerbaar blijft. En passant worden beide zwaarden
bediend, zonder lier. Het grootzeil vergt geen handelingen. En een
kluiver werd bij het opkruisen niet gevoerd.

Ook op de grote Volendammer kwakken (zeil en fok samen 120 m2) was dit
dagelijks werk.

Mvg,
Henk

Wouter Siteur

unread,
Aug 3, 2001, 6:06:42 AM8/3/01
to

Wat moet ik me voorstellen bij een stuurpen? Hoe ziet dat er uit en hoe
werkt dat? Ik heb op Internet gezocht naar plaatjes of tekeningen, maar
kan niks vinden. Mischien wil ik zoiets wel op mijn eigen platbodem
aanbrengen.

Wouter.

Henk

unread,
Aug 4, 2001, 10:04:58 AM8/4/01
to
Wouter Siteur <wou...@siteur.demon.nl> wrote in message news:

> Wat moet ik me voorstellen bij een stuurpen? Hoe ziet dat er uit en hoe
> werkt dat? Ik heb op Internet gezocht naar plaatjes of tekeningen, maar
> kan niks vinden. Mischien wil ik zoiets wel op mijn eigen platbodem
> aanbrengen.
>
> Wouter.

Om een stuurpen te kunnen gebruiken, moet de boot zijn uitgerust met
een "stuurboogje". Dat is een ijzeren strip die overdwars onder de
helmstok doorloopt. De strip is stevig verankerd aan het achterschip.
Er zit een reeks verticale gaten in. Je kunt een losse stuurpen in een
gat naar keuze steken. De helmstok komt met z'n zijkant tegen het
uitstekende deel van de pen te drukken. Bij normaal rechtuitzeilen
komt de pen aan de lijkant van de helmstok. Vanwege de lichte
loefgierigheid van de boot (als het goed is, tenminste) zal de
helmstok tegen de pen aandrukken; het gekozen gat bepaalt de stand vd
helmstok. Om overstag te gaan, steek je de stuurpen in een gat ver aan
lij, en je legt de helmstok achter de pen. Ik zal een fotootje mailen
wat de boel verduidelijkt.

Mvg,
Henk

Derk-Jan Dijkstra

unread,
Aug 5, 2001, 6:20:53 PM8/5/01
to
Dan moet je eens 'S-nachts een paar platbodems oversteken om op je eigen
schip te komen.
Dan breek je op elk schip je nek over die pokkedingen als je niet uitkijkt.

DJ


jb

unread,
Aug 6, 2001, 4:11:09 PM8/6/01
to

"Derk-Jan Dijkstra" <derk...@wilgeenspam.home.nl> schreef in bericht
news:9Fjb7.189710$y7.21...@dbsch1.home.nl...

> > > Wat is een "keerfok" ???????????
> > >
> >
> > Een fok met een overloop, zoals op veel platbodems (maar dat wist je
al).

Dat noemen we dus gewoon een fok......................
Als er een fokkeboom onderzit is het een boomfok............
Wat nou keerfok ?

> > Overigens hebben platbodemjachten volgens mij over het algemeen een
> dubbele
> > fokkeschoot, en dus geen overloop.

Alle klippers en tjalken hebben van origine een overloop, zelfs aken.
Op een botter is maar 1 fokkeschoot die om gelopen wordt.

> > Groeten Arjan

Arjan de Vries

unread,
Aug 6, 2001, 4:49:13 PM8/6/01
to
> > > Een fok met een overloop, zoals op veel platbodems (maar dat wist je
> al).
>
> Dat noemen we dus gewoon een fok......................

Nee, dat noem jij gewoon een fok, ik noem het een keerfok.

> Als er een fokkeboom onderzit is het een boomfok............
> Wat nou keerfok ?

Vraag het dan niet
............................................................................
............................................................................
............................................................................
............................................................................
............................................................................

> > > Overigens hebben platbodemjachten volgens mij over het algemeen een
> > dubbele
> > > fokkeschoot, en dus geen overloop.
>
> Alle klippers en tjalken hebben van origine een overloop, zelfs aken.
> Op een botter is maar 1 fokkeschoot die om gelopen wordt.

Ik doelde meer op zeeschouwen en dergelijke.

Groeten Arjan


maarten

unread,
Aug 7, 2001, 3:20:38 AM8/7/01
to

"Wouter Siteur" <wou...@siteur.demon.nl> wrote in message
news:3B6A77B2...@siteur.demon.nl...

>
> Wat moet ik me voorstellen bij een stuurpen? Hoe ziet dat er uit en hoe
> werkt dat? Ik heb op Internet gezocht naar plaatjes of tekeningen, maar
> kan niks vinden. Mischien wil ik zoiets wel op mijn eigen platbodem
> aanbrengen.
>
> Wouter.
>
Zoek anders eens onder de naam "hennebalk", want zo wordt dat ding
vanoudsher genoemd. Bij diverse zoekmachines kreeg ik weinig resultaten,
maar in diverse zeilboeken (bv Zeilen van J. Loeff, of Ronde en
Platbodemjachten van T. Huitema) staan wel wat tekeningen. Ook in de boekjes
van Jan Kooijman wordt er aandacht aan besteed.
succes,
Maarten


Bastiaan

unread,
Aug 8, 2001, 6:52:42 AM8/8/01
to
Tuurlijk kun je alleen op een platbodem varen, het vereist alleen wat meer
handigheid. Het enige wat ik in deze discussie nog niet heb gezien is dat
platbodems (schouwen in elk geval) moeite hebben met overstag als er zware
golfslag staat, een goede roer en zwaard bediening en "fok-bak" is dan de
oplossing (ik weet niet of de hennebalk dan nog wel goed werkt). Het laatste
redmiddel is dan afvallen gijpen en weer oploefen, door ons ironisch het
stormrondje genoemd. Ik kan mij voorstellen dat dit nogal lastig is in je
eentje, je moet je bedenken dat je dit laatste redmiddel meestal pas
gebruikt na 10 keer proberen als je echt aan lagerwal ligt en dus al
helemaal niet meer over afvallen wil denken... Leuk al die stoere verhalen
over hoe het bij de bruine vloot gaat maar die hebben mooi allemaal de motor
bij in een overstag.

Bastiaan.

"d.v." <d.va...@hccnet.nl> wrote in message
news:9k6r7r$k2m$1...@news.hccnet.nl...

Arjan de Vries

unread,
Aug 8, 2001, 11:21:33 AM8/8/01
to
> Tuurlijk kun je alleen op een platbodem varen, het vereist alleen wat meer
> handigheid. Het enige wat ik in deze discussie nog niet heb gezien is dat
> platbodems (schouwen in elk geval) moeite hebben met overstag als er zware
> golfslag staat, een goede roer en zwaard bediening en "fok-bak" is dan de
> oplossing (ik weet niet of de hennebalk dan nog wel goed werkt). Het
laatste
> redmiddel is dan afvallen gijpen en weer oploefen, door ons ironisch het
> stormrondje genoemd. Ik kan mij voorstellen dat dit nogal lastig is in je
> eentje, je moet je bedenken dat je dit laatste redmiddel meestal pas
> gebruikt na 10 keer proberen als je echt aan lagerwal ligt en dus al
> helemaal niet meer over afvallen wil denken... Leuk al die stoere verhalen
> over hoe het bij de bruine vloot gaat maar die hebben mooi allemaal de
motor
> bij in een overstag.
>
> Bastiaan.
>

Hoi,

Klopt niet helemaal. Een stormrondje is een alternatief voor gijpen. Als het
hard waait is gijpen met een platbodem (gaffelgetuigd en dus geen hekstag)
niet altijd verantwoord. Daarom ga je in plaats van met de kont door de wind
(gijpen) met de kop door de wind (overstag). Dit heet een stormrondje.

Wat jij beschrijft heet halzen en is daarvan het spiegelbeeld, dus in plaats
van overstag gaan gijp je. Even een waarschuwing: gijpen als je tegen de
lagerwal ligt lijkt me zeer onverstandig, je valt dan juist af en zult voor
de wind tegen de wal waaien. De oplossing is dan de motor bij te zetten en
zo alsnog overstag te gaan.

En dat van die motor die standaard bijstaat op de bruine vloot is onzin. Als
het niet hoeft blijft ie gewoon uit. Bovendien doe je het voorkomen alsof
dat 'not done' is, terwijl het nu juist dé manier is om in geval van hoge
golfslag overstag te gaan. Lijkt mij in dit geval verstandiger dan iemand
met een gijp te laten stranden.
Bovendien vertel ik dat niet om stoer te doen maar om informatie met anderen
te delen. De bruine vlootschepen zijn meestal ook platbodems, dus zal de
manier van overstag gaan niet wezenlijk verschillen. En zo hoor je ook hoe
anderen het doen en daar leer je dan ook weer van. Dat is toch ook de
bedoeling van deze ng?

Groeten Arjan


jb

unread,
Aug 8, 2001, 6:30:10 PM8/8/01
to

"Bastiaan" <b.be...@stud.tue.nl> schreef in bericht
news:_R8c7.372758$XL1.6...@nlnews00.chello.com...

Kniperdeknip........

>.. Leuk al die stoere verhalen
> over hoe het bij de bruine vloot gaat maar die hebben mooi allemaal de
motor
> bij in een overstag.
>
> Bastiaan.
>

Ben je jaloers ? dat je dergelijke dingen verzint ?

Het komt natuurlijk voor, maar is eerder uitzondering dan regel.
Tja, als je enige beleving is die eene overstag waarbij je dat gezien hebt,
is dat natuurlijk gelijk je hele belevingswereld.
Oké, met weinig wind, weinig diepte en weinig gang, ontkom je er niet altijd
aan.
Het gevaar van deinzen bij een overstag is dat je zwaard achteruit in de
grond komt te staan, als je dan vol valt, gaat het schip op het zwaard
leunen.
Een golfdal en een beetje extra wind zorgt dan voor grote schade, het zwaard
loopt dat grote kans om af te breken.
Regel 1 bij grote platbodems: houdt ALTIJD (geringe) voorwaartse snelheid.
Regel2: laat je zwaard nooit "door de klink" vallen, dus meer dan 90 grd.
vooruit, dat kan het altijd omhoog lopen.
Regel 3: laat op ondiep water nooit je zwaard diep door de prut of zand
gaan, bij een windvlaag, kan het schip dan geen wind lozen en komt alle
kracht op het half begraven zwaard.

Op diep water gaat het allemaal makelijker


jb

unread,
Aug 8, 2001, 6:31:29 PM8/8/01
to
Dank je voor de bijval....

"Arjan de Vries" <ron...@bart.nl> schreef in bericht

news:1Occ7.104749$gZ5.2...@typhoon.bart.nl...

johan ten hove

unread,
Aug 11, 2001, 5:14:18 AM8/11/01
to
nou denk ik niet als je zo nodig alleen wilt varen dit meteen met
windkracht 5 lagerwal op het ijsselmeer gaat doen.

verder veel charter gevaren maar die hebben meestal geen motor bij
hoor!

--
Groet,
Johan
http://home.wanadoo.nl/djth/index.htm


"Bastiaan" <b.be...@stud.tue.nl> schreef in bericht
news:_R8c7.372758$XL1.6...@nlnews00.chello.com...

Alex Hoeksema

unread,
Aug 17, 2001, 11:13:46 AM8/17/01
to
On Tue, 31 Jul 2001 20:04:01 +0200, d.v. wrote
(in message <9k6r7r$k2m$1...@news.hccnet.nl>):

Natuurlijk is dit, zoals anderen al aangegeven hebben, goed te doen.
Zelf doe ik het regelmatig met een grundel van 7,5 meter lang.
Omdat deze uitgerust is met een botterfok, moeten ook de fokkeschoten omgezet
worden bij het overstag gaan.
Bij gebrek aan een hanebalk, gebruik ik een dik stuk elastiek. De uiteinden
zijn aan de bolders vastgemaakt, en in het midden sla ik het een paar keer om
de hanebalk. Het elastiek kan permanent bevestigd blijven en ten opzichte van
een hanebalk heeft het het voordeel dat je altijd direct bij kunt sturen
zonder eerst de pen te hoeven verwijderen.
Overstag gaan doe ik als volgt:

1. Zo ver oploeven dat de zeilen nog niet killen.
2. Grootzeil bijna dichttrekken en de schoot vastleggen.
3. Fokkeschoot aan lei lostrekken en met de hand vast houden.
4. De boot door de wind sturen. Als je het roer eenmaal helemaal omgegooid
hebt, zal het eleastiek er voor zorgen dat het in deze stand zal blijven
staan. Hierdoor heb je beide handen vrij.
5. Zodra het grootzeil overkomt de fok bak trekken.
6. Bij het vol vallen van het grootzeil, het zwaard laten vallen.
7. De fokkeschoot loslaten en de fok verder even vergeten.
8. De roeruitslag verminderen en het grootzeil laten vieren en de schoot weer
vastzetten.
9. De fok omzetten.
10. Als de boot weer op koers ligt en het grootzeil goed staat, het zwaard
aan loef optrekken en de fokkeschoot aan loef losjes vastzetten.
Bij dit alles zorg ik er wel voor dat er vaart in de boot blijft zitten.
Bakstagen zitten niet op deze boot, dus daar heb ik ook geen omkijken naar.

--
m .vr. gr.

Alex Hoeksema
http://home.wanadoo.nl/j.a.hoeksema
icq 61096776


Koen

unread,
Aug 20, 2001, 9:29:50 AM8/20/01
to
>> > Wat is een "keerfok" ???????????
>> >
>>
>> Een fok met een overloop, zoals op veel platbodems
>>
>Dan moet je eens 'S-nachts een paar platbodems oversteken om op je eigen
>schip te komen.
>Dan breek je op elk schip je nek over die pokkedingen als je niet
>uitkijkt.
>

Ik heb een tijdje als full-time schipper op een charter-skutsje gevaren.
Eens had ik een groep aan boord die de overloop al direct hadden omgedoopt
tot kut-stang, omdat het zo k*t was dat ze steeds over die stang
stuikelden. En dat was nog voordat het nacht geweest was!

KK

jb

unread,
Aug 20, 2001, 5:14:47 PM8/20/01
to
Bij mij werd dat door de gasten een keer "die struikelbuis" genoemd.

"Koen" <j....@ecn.no.spam.nl> schreef in bericht
news:3b8102be$1...@question.ecn.nl...

0 new messages