waarom valt een schip zonder voortstuwing dwarszees?
vd1...@raketnet.nl
geen voortstuwing meer hebben?
Het heef natuurlijk met krachtenspel te maken: de resultante van de
windvang op het bovenwaterdeel zal gelijk zijn en tegengesteld aan de
waterweerstand van het onderwaterdeel.
Dwarszees zijn beide krachten maximaal. Maar waarom gaat het schip niet
met kop of kont in de wind liggen, zodat beide krachten minimaal zijn?
Helaas heb ik niet goed genoeg opgelet bij natuurkunde. Wie legt het me
nog een keer uit?
Lodewijk Stegman
@i40g2000cwc.googlegroups.com
> Hoe komt het eigenlijk, dat de meeste schepen dwarszees vallen als ze
> geen voortstuwing meer hebben?
Ik weet niet of wat je zegt waar is.
Als mijn eigen boot, zonder enige voortstuwing aan z'n lot wordt
overgelaten, draait ie de kont naar wind en begint ie te zeilen op de mast.
Zet ik de helmstok naar bak- of stuurboord vast, dan blijft ie dwars op de
wind liggen en beweegt ie langzaam naar lei. Bijgelegd, als het ware.
Ik heb het dan over een boot met korte, relatief diep stekende kiel.
Misschien gaat je verhaal wel op voor andere typen schepen.
--
Lodewijk
pim
> Hoe komt het eigenlijk, dat de meeste schepen dwarszees vallen als ze
> geen voortstuwing meer hebben?
Dat is om dezelfde reden dat wanneer je een papiertje laat vallen dat
naar beneden dwarrelt, en dus niet heel snel naar beneden valt met de
kleinste kant onder.
Overigens hebben veel mensen het idee "dat de kop wegwaait" als ze in de
wind proberen te blijven (dat klopt meestal) en denken daarom dat ze
uiteindelijk plat voor de wind zouden uitkomen als ze niks zouden doen
(dat klopt vaak niet).
Vaak ligt het evenwicht ergens rondom dwars op de wind, maar vaak is het
evenwicht niet stabiel, netzoals bij het blaadje dat dwarrelt.
tip: ga eens op het terrras lunchen in woudsend als het waait.
veel boten proberen daar de middagpauze van de brug stil te liggen voor
de brug zonder aan te meren.
http://www.dewatersport.nl/pages/menukaart_lunchpag.html
vermaak is waarschijnlijk in het hoogseizoen, spectakel bij wind 5 en
hoger uit noord of noordwest.
tip: kom met de auto.
Een wat minder leuke manier is om wat voorwerpen in de sloot om de hoet
te gooien en vast te stellen dat de meeste ongeveer dwars op de wind
komen te liggen.
Maar goed, terug naar de theorie: waarom dwarrelt een blaadje:
stel je voor, een blaadje valt schuin naar beneden, zoals op plaatje
www.zeiltheorie.nl/plaatjes/dwarrelendblaadje.jpg
dan wordt aan voorkant (1) de lucht door het blaadje heel sterk de hoek
om geduwd. daar is dus een kracht voor nodig welke de voorkant van he
blaadje sterk afremt waardoor het blaadje weer vlakker wil komen.
www.zeiltheorie.nl/plaatjes/dwarrelendblaadje2.jpg
Dat doet het blaadje zo snel dat het waarsdchijnlijk doorschiet naar de
andere kant, waar weer hetzelfde gebeurt en het blaadje weer terugkomt.
Het lijkt erop dat wanneer je een profiel door een medium sleept dat de
reactie kracht zich voor het midden van het profiel bevind (op ca 25%
van de voorkant).
vergelijk met:
een roerblad zit altijd achter de roeras (~roerkoning).
zou men de roerkoning halverwege het roerblad zetten, dan wil het roer
dwars gaan staan. (dat heet een overgebalanceerd roer.
In de praktijk, vertwouw er niet op dat een boot op een vaste koers komt
te liggen als je niks doet, vertrouw er wel op dat Murphy meevaart.
natuurlijk zijn er uitzonderingen zoals je zelf al aangeeft.
Groet van Pim
Presso
>> Hoe komt het eigenlijk, dat de meeste schepen dwarszees vallen als ze
>> geen voortstuwing meer hebben?
>"Lodewijk Stegman" schreef:
> Ik weet niet of wat je zegt waar is.
> Als mijn eigen boot, zonder enige voortstuwing aan z'n lot wordt
> overgelaten, draait ie de kont naar wind en begint ie te zeilen op de
> mast.
> Zet ik de helmstok naar bak- of stuurboord vast, dan blijft ie dwars op de
> wind liggen en beweegt ie langzaam naar lei. Bijgelegd, als het ware.
>
> Ik heb het dan over een boot met korte, relatief diep stekende kiel.
>
> Misschien gaat je verhaal wel op voor andere typen schepen.
>
> --
> Lodewijk
Inderdaad zijn er behoorlijk grote verschillen in de manier waarop stuurloze
jachten reageren op wind. Een poging tot verklaring:
In eerste instantie gaat het om de vraag waar zich het draaipunt van het
schip bevindt (dit wordt vooral bepaald door de vorm van het
onderwaterschip). Als het 'windvangend oppervlak' boven de waterlijn aan de
voorzijde van dit draaipunt groter is dan het oppervlak aan de achterzijde
zal het schip, wanneer het stilligt, geneigd zijn om met de kont in de wind
te gaan liggen. En omgekeerd natuurlijk. Bij lichtere schepen merk je
bijvoorbeeld dat het behoorlijk wat uitmaakt of er al dan niet mensen op het
voordek staan en wind vangen.
In tweede instantie gaat het om de vraag hoe het schip reageert zodra het
enige snelheid ontwikkelt ten gevolge van het afwaaien. Er ontstaat dan een
ingewikkelde wisselwerking tussen de hydrodynamische eigenschappen van het
onderwaterschip en de krachten die de wind boven de waterlijn op het schip
uitoefent. Bij schepen met een kiel zal de kielwerking (het omzetten van een
zijwaarts gerichte kracht in een voorwaartse beweging) pas gaan optreden als
er enige snelheid wordt gemaakt. Ook onderwater wordt natuurlijk gezocht
naar de weg van de minste weerstand bij een stuurloos schip. Verder neemt
bij schepen die 'in eerste instantie' met de kop of de kont in de wind gaan
liggen, deze kracht af naarmate ze dit meer gaan doen. Hierdoor kan ook het
dwarrelen van schepen in dergelijke omstandigheden worden verklaard: de van
de wind afdrijvende kracht op het voor- of achterschip neemt af doordat de
invalshoek van de wind kleiner wordt, het schip maakt snelheid en gaat van
de rechte koers afwijken totdat de afdrijvende kracht van de wind weer zo
groot wordt dat etc...
Dat een stuurloos schip min of meer stabiel dwars op de golven blijft liggen
lijkt mij eigenlijk meer uitzondering dan regel. De meeste schepen zullen
gaan 'kop of konten' en daarna gaan dwarrelen, lijkt me.
Pffft, was mooie vraag om een extra borrel te rechtvaardigen. Maar nu naar
bed, dromen van niet-stuurloze schepen en zo...
Groet, Presso
GV
449b33e9$0$2019$ba62...@text.nova.planet.nl, "Presso"
<janpr...@hotmail.com> wrote:
Mooie reactie.
Wat naast de kracht van de wind boven de waterlijn ook nog een rol speelt is
onder de waterlijn de kracht en richting van de golven en de stroming op het
stuurloze schip. Op foto's en schilderijen zie je wel vaker dat een schip in
deze situatie dwars op bijv. de branding ligt. Dus de vraagstelling herken
ik wel. Ik heb nog geen sluitende verklaring.
GV
Aart Koelewijn
> On 23-06-2006 02:20, in article
> 449b33e9$0$2019$ba62...@text.nova.planet.nl, "Presso"
> <janpr...@hotmail.com> wrote:
>
>>>> vd1...@raketnet.nl schreef:
>>>> Hoe komt het eigenlijk, dat de meeste schepen dwarszees vallen als ze
>>>> geen voortstuwing meer hebben?
>>
>>
>>> "Lodewijk Stegman" schreef:
>>> Ik weet niet of wat je zegt waar is.
>>> Als mijn eigen boot, zonder enige voortstuwing aan z'n lot wordt
>>> overgelaten, draait ie de kont naar wind en begint ie te zeilen op de
>>> mast.
>>> Zet ik de helmstok naar bak- of stuurboord vast, dan blijft ie dwars op
>>> de wind liggen en beweegt ie langzaam naar lei. Bijgelegd, als het
>>> ware.
>>>
>>> Ik heb het dan over een boot met korte, relatief diep stekende kiel.
>>>
>>> Misschien gaat je verhaal wel op voor andere typen schepen.
>>>
>>> --
>>> Lodewijk
>>
>> Inderdaad zijn er behoorlijk grote verschillen in de manier waarop
>> stuurloze jachten reageren op wind. Een poging tot verklaring:
>>
---<KNIP>------------
>> Dat een stuurloos schip min of meer stabiel dwars op de golven blijft
>> liggen lijkt mij eigenlijk meer uitzondering dan regel. De meeste
>> schepen zullen gaan 'kop of konten' en daarna gaan dwarrelen, lijkt me.
>>
>>
> Mooie reactie.
> Wat naast de kracht van de wind boven de waterlijn ook nog een rol speelt
> is onder de waterlijn de kracht en richting van de golven en de stroming
> op het stuurloze schip. Op foto's en schilderijen zie je wel vaker dat een
> schip in deze situatie dwars op bijv. de branding ligt. Dus de
> vraagstelling herken ik wel. Ik heb nog geen sluitende verklaring. GV
Bij ongeveer alle voorgaande bijdragen is rekening gehouden met het effect
van wind, echter, er is ook een situatie mogelijk waarbij er nog wel
flinke golven zijn maar geen wind meer is. Het lijkt me interessant eens
na te gaan wat dan gebeurt.
In rust valt het centrum van de opdrijvende krachten in horizontale
richting samen met het zwaartepunt. In golven zal door de dynamische
krachten het centrum van de opdrijvende krachten zich in horizontale
richting verplaatsen. Hierdoor ontstaat een koppel dat de neiging heeft de
boot te draaien.
Hoewel dit zonder nauwkeurige berekening/simulatie
moeilijk is te bewijzen lijkt het me dat dan een situatie waarbij de boot
met de kop of de kont op de golven ligt instabiel is met grote
verplaatsingen van het centrum van de opdrijvende krachten en een situatie
waarbij de boot dwars op de golven ligt relatief stabiel is met kleine
horizontale verplaatsingen van het centrum van de opdrijvende krachten. De
boot zal dan vanzelf deze meer stabiele situatie opzoeken.
Hierbij moet je er natuurlijk rekening mee houden dat de golven nooit
allemaal precies uit dezelfde richting komen en de boot om te beginnen dus
altijd al wat schuin op de golven zal liggen.
--
Aart
PieterW
<ste...@ditnietalsdomeingebruiken.nl> wrote:
>vd1...@raketnet.nl schreef in news:1151007548.686805.185690
>@i40g2000cwc.googlegroups.com
>
>> Hoe komt het eigenlijk, dat de meeste schepen dwarszees vallen als ze
>> geen voortstuwing meer hebben?
>
>Ik weet niet of wat je zegt waar is.
>Als mijn eigen boot, zonder enige voortstuwing aan z'n lot wordt
>overgelaten, draait ie de kont naar wind en begint ie te zeilen op de mast.
dat heet wetenschappelijk gezien ook voortstuwing Hans.
Cheers, Pieter
Presso
> Wat naast de kracht van de wind boven de waterlijn ook nog een rol speelt
> is
> onder de waterlijn de kracht en richting van de golven en de stroming op
> het
> stuurloze schip.
Dat de kracht en richting van de golven een belangrijke rol spelen ben ik
met je eens, zie ook de reactie van Aart. Stroming is echter in mijn ogen
meestal niet of nauwelijks van invloed op de wijze waarop een stuurloos
schip reageert in termen van oploeven, afvallen of dwars blijven liggen.
Wanneer je op open stromend water vaart, bijvoorbeeld op zee of op een brede
rivier, verplaatst het water (en de zich daarop bevindende schepen!) zich in
zijn geheel in de stroomrichting. Als je je schip dan stillegt op het water,
dus 0 knopen op je boordlog, oefent het stromende water geen kracht uit op
je schip. Als het windstil weer is, zul je keurig blijven stilliggen ten
opzichte van het water en zul je niet gaan 'koppen of konten'. Zonder GPS
zou je zweren dat je ook echt stilligt, maar de GPS geeft natuurlijk gewoon
de stroomsnelheid aan. Of gooi anders je anker maar eens uit...
Het is me vroeger een keer uitgelegd door de zee te vergelijken met een met
water gevulde badkuip waarin een paar bootjes ronddobberen. De
getijdenbeweging kun je dan nabootsen door de badkuip in zijn geheel te
verplaatsen. De bootjes blijven in de kuip keurig op hun plaats (snelheid 0
knopen), terwijl ze in werkelijkheid wel worden verplaatst ten opzichte van
het aardoppervlak.
Stroming kan wel van invloed zijn op de beweging van een stuurloos schip
wanneer er sprake is van stroomnaden, stroomversnellingen of draaikolken.
Deze doen zich met name voor wanneer stromend water wordt 'geremd',
bijvoorbeeld door ondieptes, bij oevers of in bochten van rivieren.
>GV schreef:
> Op foto's en schilderijen zie je wel vaker dat een schip in
> deze situatie dwars op bijv. de branding ligt.
Onlangs heb ik het genoegen gehad een paar spannende zeemansavonturen van
een oude coasterkaptein te mogen aanhoren. Naar ik heb begrepen gaat het bij
zware storm (> 9 Bft.) slechts om één ding: voorkomen dat het schip dwars op
de golven komt te liggen omdat juist dan de kans op kapseizen erg groot is.
Maar goed, zolang men dat weet te vermijden is er natuurlijk geen sprake van
een stuurloos schip.
Groet, Presso
GV
>> Op foto's en schilderijen zie je wel vaker dat een schip in
>> deze situatie dwars op bijv. de branding ligt.
>
> Onlangs heb ik het genoegen gehad een paar spannende zeemansavonturen van
> een oude coasterkaptein te mogen aanhoren. Naar ik heb begrepen gaat het bij
> zware storm (> 9 Bft.) slechts om één ding: voorkomen dat het schip dwars op
> de golven komt te liggen omdat juist dan de kans op kapseizen erg groot is.
>
Met wat googlen kom ik tot de bevinding dat dwarszees vallen 'een
gevaarlijke onvrijwillige wending van een schip is dat door een
achterinvallende zee of slordig sturen dwars op de golven komt te liggen.'
Dat ondersteunt jouw stelling over kapseizen.
Die achterinvallende zee is interessant in dit citaat. Hoe kan dat
onvrijwillig gebeuren? Als de mechanische voortstuwing uitvalt richt het
schip zich door zijn vorm dan met de kont naar de zee, met alle gevolgen van
dien?
Groet GV
FSD
achterop.
Of steken, maar dit leverd meer geweld aan het schip.
> Onlangs heb ik het genoegen gehad een paar spannende zeemansavonturen van een
> oude coasterkaptein te mogen aanhoren. Naar ik heb begrepen gaat het bij
> zware storm (> 9 Bft.) slechts om 澭n ding: voorkomen dat het schip dwars op
> de golven komt te liggen omdat juist dan de kans op kapseizen erg groot is.
> Maar goed, zolang men dat weet te vermijden is er natuurlijk geen sprake van
> een stuurloos schip.
>
> Groet, Presso
--
~@<
_/\_
爻,虜,齯滌`偕爻,虜,齯
虜,齯滌`偕爻,虜,齯滌
FSD
die vervoerd wordt.
- Deklading hout is natuurlijk erg tricky als er ijsafzetting
plaatsvind of losbreekt.
- Schuivende lading is ook een nachtmerrie.
- Overgaande lading, zoals graan etc. zijn ook funest.
- Verpappende ertsen door verkeerd toerental is ook zeer risicovol.
- Slacke tanks met een te groot vrije vloeistof moment is ook erg
gevaarlijk.
Een schip in ballast is redelijk vrij van risico
Kortom; het is een vak ;-)
>>> Op foto's en schilderijen zie je wel vaker dat een schip in
>>> deze situatie dwars op bijv. de branding ligt.
>>
>> Onlangs heb ik het genoegen gehad een paar spannende zeemansavonturen van
>> een oude coasterkaptein te mogen aanhoren. Naar ik heb begrepen gaat het bij
>> zware storm (> 9 Bft.) slechts om 澭n ding: voorkomen dat het schip dwars op
>> de golven komt te liggen omdat juist dan de kans op kapseizen erg groot is.
>>
> Een stapje verder in het ontrafelen van de uitdaging:
> Met wat googlen kom ik tot de bevinding dat dwarszees vallen 'een
> gevaarlijke onvrijwillige wending van een schip is dat door een
> achterinvallende zee of slordig sturen dwars op de golven komt te liggen.'
>
> Dat ondersteunt jouw stelling over kapseizen.
>
> Die achterinvallende zee is interessant in dit citaat. Hoe kan dat
> onvrijwillig gebeuren? Als de mechanische voortstuwing uitvalt richt het
> schip zich door zijn vorm dan met de kont naar de zee, met alle gevolgen van
> dien?
>
> Groet GV
--
GV
<branda...@hotmail.com> wrote:
> Het risico voor capzise of listing ontstaat voornamelijk door de lading
> die vervoerd wordt.
> - Deklading hout is natuurlijk erg tricky als er ijsafzetting
> plaatsvind of losbreekt.
Of bij het laden te weinig ruimte in het gangboord is gelaten zodat
overkomend water niet snel weer weg kan. Ik meen dat bij een coaster 1 meter
ruimte is voorgeschreven. Door dat ook vol te bouwen wordt weer aan een paar
kuub extra vracht verdienen (maar gevaarlijk).
> - Schuivende lading is ook een nachtmerrie.
[Knip]
>
> Een schip in ballast is redelijk vrij van risico
>
Ik neem aan dat je ondanks dat vrij van risico dan ook bij zware storm
liever niet dwarszees ligt.
> Kortom; het is een vak ;-)
>
>>> Onlangs heb ik het genoegen gehad een paar spannende zeemansavonturen van
>>> een oude coasterkaptein te mogen aanhoren. Naar ik heb begrepen gaat het bij
>>> zware storm (> 9 Bft.) slechts om één ding: voorkomen dat het schip dwars op
FSD
http://cgate.co.il/stability/load_line.htm
of
http://www.nefsc.noaa.gov/delaware2/images/oldpics/1997/plimsol.jpg
http://www.swift-images.com/images/boats/large/plimsollines.jpg
Dit is een uitwaterings merk met bij behorend uitwaterings certificaat.
Je zie de verschillende merkstrepen staan bij verschillende
omstandigheden (vrijboord).
Bij een zeeschip komt het eigenlijk nooit voor dat het te diep beladen
is. De aard van de lading bepaald dus vaak de risico's
Dwarszees is nooit leuk.
> On 25-06-2006 12:17, in article mn.cae17d667...@hotmail.com, "FSD"
> <branda...@hotmail.com> wrote:
>
>> Het risico voor capzise of listing ontstaat voornamelijk door de lading
>> die vervoerd wordt.
>> - Deklading hout is natuurlijk erg tricky als er ijsafzetting
>> plaatsvind of losbreekt.
>
> Of bij het laden te weinig ruimte in het gangboord is gelaten zodat
> overkomend water niet snel weer weg kan. Ik meen dat bij een coaster 1 meter
> ruimte is voorgeschreven. Door dat ook vol te bouwen wordt weer aan een paar
> kuub extra vracht verdienen (maar gevaarlijk).
>
>> - Schuivende lading is ook een nachtmerrie. [Knip]
>>
>> Een schip in ballast is redelijk vrij van risico
>>
> Ik neem aan dat je ondanks dat vrij van risico dan ook bij zware storm
> liever niet dwarszees ligt.
>
>> Kortom; het is een vak ;-)
>>
>
>>>> Onlangs heb ik het genoegen gehad een paar spannende zeemansavonturen van
>>>> een oude coasterkaptein te mogen aanhoren. Naar ik heb begrepen gaat het
>>>> bij zware storm (> 9 Bft.) slechts om 澭n ding: voorkomen dat het schip
>>>> dwars op de golven komt te liggen omdat juist dan de kans op kapseizen erg
>>>> groot is.
>>>>
--
Haagse Harry
"FSD" <branda...@hotmail.com> schreef in bericht
news:mn.cc4d7d66b...@hotmail.com...
> Een zeeschip onder klasse heetft een z.g. plimsol merk:
> http://cgate.co.il/stability/load_line.htm
> of
> http://www.nefsc.noaa.gov/delaware2/images/oldpics/1997/plimsol.jpg
> http://www.swift-images.com/images/boats/large/plimsollines.jpg
> Dit is een uitwaterings merk met bij behorend uitwaterings certificaat.
> Je zie de verschillende merkstrepen staan bij verschillende omstandigheden
> (vrijboord).
Bij de goedkope rederijen staat dat plimsol-merk dan ook op de schoorsteen :)
gr. H@rry