Ik wil een overnaadse sloep bouwen van 3 meter, en een zeilbootje van 4.70m.
Uiteraard roept iedereen: Bruynzeel Suprahecht gebruiken. Nu is er een
vergelijkbaar product van Jumbo, waarvan de buitenfineer mahonie is en de
binnenfineren mahonie en/of 'geselecteerde rode houtsoorten'. Een ander
verschil is dat bij Jumbo lassen kunnen voorkomen in de binnenfineren,
terwijl Bruynzeel dat niet zou hebben. Maar ja, las of niet, ik moet toch
platen aan elkaar lijmen. Het grootste verschil is de prijs: Bruynzeel kost
F82,41/m2 en Jumbo F33,50/m2. (ex.btw)
Beide boten worden aan de buitenkant met epoxy afgewerkt en daarna gelakt of
geverfd.
Wie heeft er suggesties?
Meindert
Ha, eindelijk weer een zelfbouwer in deze groep.
Bruijnzeel multiplex (waaronder Suprahecht) heeft zichzelf aardig uit de
markt geprezen, ben ik bang. Er zijn ondertussen namelijk tal van andere
producenten die een hele behoorlijke (en voor uw doel ruim voldoende)
kwaliteit leveren tegen een veel lagere prijs.
Mogelijk behoort Jumbo daar ook toe.
Wat u het beste kan doen is het vergelijken van de kopse kanten van de
platen. Dat Bruijnzeel geen lassen in de binnenfineren heeft lijkt me
sterk. Maar wat bij Bruijnzeel wel weinig zal voorkomen is dat er holtes
in de binnenfineren zitten (d.w.z. dat twee fineren niet goed op elkaar
aansluiten en er een ruimte van enkel mm's tot enkele cm's breed
ontstaat, ter dikte van het fineer) Dergelijk holtes zijn zwakke plekken
in het multiplex in die zin dat ze vocht en damp kunnen aantrekken.
Vooral platen met fineerlagen die uit naaldhout bestaan hebben er last
van. Ook de dikte van de fineerlagen is iets om op te letten. Deze
dienen van dezelfde dikte te zijn. Een uitzondering vormen soms de
buitenste fineren, zeker als deze van een 'edele' houtsoort als mahonie
zijn gemaakt. Dan zijn ze vaak dunner dan de binnenfineren.
Controleer de Jumbo platen op dit soort onvolkomenheden. Vraag de
leverancier of dit zogenaamde garantie-multiplex is en of die garantie
zich ook uitstrekt tot exterieur-toepassingen. (er bestaan twee
kwaliteiten voor buitenwerk ext.I en ext.II, ik weet even niet uit het
hoofd welke van de twee de beste is)
Als het antwoord positief is en de kopse kanten zien er goed uit (niet
al te veel holtes), zou ik zonder meer de Jumbo platen kopen.
Overigens zou ik alleen platen met mahonie-buitenfineer kopen als de
boten blank worden afwerkt. Voor schilderwerk zijn platen met
okumé-buitenfineer van een gladde kwaliteit ook prima. Mahonie gebruiken
voor de binnenfineren is eigenlijk weggegooid geld (met binnen bedoel ik
hier het inwendige van de platen).
Ik weet niet in hoeverre u er al van op de hoogte bent, maar een zeer
waardevolle nieuwsgroep voor botenbouwers is rec.boats.building. De
moeite waard om eens een tijdje te volgen.
--
Hans Valk
He, blij dat mijn plannen zo positief ontvangen worden. Ik heb het idee dat
er niet zo gek veel zelf gebouwd wordt, maar misschien heb ik het mis.
> Wat u het beste kan doen is het vergelijken van de kopse kanten van de
> platen. Dat Bruijnzeel geen lassen in de binnenfineren heeft lijkt me
> sterk. Maar wat bij Bruijnzeel wel weinig zal voorkomen is dat er holtes
> in de binnenfineren zitten (d.w.z. dat twee fineren niet goed op elkaar
> aansluiten en er een ruimte van enkel mm's tot enkele cm's breed
> ontstaat, ter dikte van het fineer) Dergelijk holtes zijn zwakke plekken
> in het multiplex in die zin dat ze vocht en damp kunnen aantrekken.
> Vooral platen met fineerlagen die uit naaldhout bestaan hebben er last
> van. Ook de dikte van de fineerlagen is iets om op te letten. Deze
> dienen van dezelfde dikte te zijn. Een uitzondering vormen soms de
> buitenste fineren, zeker als deze van een 'edele' houtsoort als mahonie
> zijn gemaakt. Dan zijn ze vaak dunner dan de binnenfineren.
> Controleer de Jumbo platen op dit soort onvolkomenheden. Vraag de
> leverancier of dit zogenaamde garantie-multiplex is en of die garantie
> zich ook uitstrekt tot exterieur-toepassingen. (er bestaan twee
> kwaliteiten voor buitenwerk ext.I en ext.II, ik weet even niet uit het
> hoofd welke van de twee de beste is)
> Als het antwoord positief is en de kopse kanten zien er goed uit (niet
> al te veel holtes), zou ik zonder meer de Jumbo platen kopen.
Ik heb van een lokale leverancier spontaan monsters gekregen van Jumbo en
dat ziet er goed uit. In de bijgevoegde brochure stond e.e.a. goed
gespecificeerd en zij geven 20 jaar garantie op delaminatie. De laagdiktes
voor 6mm zijn 1 - 1,75 - 1 - 1,75 - 1 mm. De kwaliteit geven ze aan met
A/AB, waarbij de AB voor de achterkant is, waarin een gesloten voeg mag
zitten in de buitenfineer. De binnenfineren zijn 'goed gesloten, gevoegde
fineren' en ik zie op de kopse kanten van de monsters geen openingen. Alles
is mooi gesloten en heeft ook die typische glans van mahonie. Het spul is
uiteraard gespecificeerd als exterieur (Exterieur I, volgens NEN3278, water-
en weerbestendig).
> Ik weet niet in hoeverre u er al van op de hoogte bent, maar een zeer
> waardevolle nieuwsgroep voor botenbouwers is rec.boats.building. De
> moeite waard om eens een tijdje te volgen.
Dat doe ik reeds. Toch krijg ik de indruk dat de meeste berichten daar
amerikaans van oorsprong zijn, en dat daar veel boten van een ander soort
multiplex worden gebouwd.
Meindert
PS: zeg volgende keer maar gewoon 'jij' ipv 'u', anders voel ik me met m'n
37 jaar zo oud :-)
>Hoi allemaal,
>
>Ik wil een overnaadse sloep bouwen van 3 meter, en een zeilbootje van 4.70m.
>Uiteraard roept iedereen: Bruynzeel Suprahecht gebruiken. Nu is er een
>vergelijkbaar product van Jumbo, waarvan de buitenfineer mahonie is en de
>binnenfineren mahonie en/of 'geselecteerde rode houtsoorten'. Een ander
>verschil is dat bij Jumbo lassen kunnen voorkomen in de binnenfineren,
>terwijl Bruynzeel dat niet zou hebben. Maar ja, las of niet, ik moet toch
>platen aan elkaar lijmen. Het grootste verschil is de prijs: Bruynzeel kost
>F82,41/m2 en Jumbo F33,50/m2. (ex.btw)
>
>Beide boten worden aan de buitenkant met epoxy afgewerkt en daarna gelakt of
>geverfd.
>
>Wie heeft er suggesties?
>
>Meindert
Nou, ik zou inderdaad alleen buitenfineer mahonie plaat gebruiken als
je van plan bent om het hout te lakken. Voor de rest zou okume door en
door plaat (bijv. de zogenaamde "unigarant" plaat) toch van ruim
voldoende kwaliteit moeten zijn.
Bovendien, als je al het hout met epoxy injecteer behandeld, dan is de
kwaliteit van het hout sowieso minder interessant. De kans dat het
inwatert en gaat rotten is dan bijzonder klein. Je moet alleen alert
zijn op diepe beschadigingen.
Ik betaalde voor 15 mm okume door en door ongeveer f 100 per plaat
(incl. btw)
Succes met je project
> Hans Valk <a.j....@bk.tudelft.nl> wrote in message
> news:1ekv30e.n2s2qz1imkewkN%
> > Ha, eindelijk weer een zelfbouwer in deze groep.
>
> He, blij dat mijn plannen zo positief ontvangen worden. Ik heb het idee dat
> er niet zo gek veel zelf gebouwd wordt, maar misschien heb ik het mis.
In Nederland is het aantal zelfbouwers vrij klein, denk ik. In Amerika
percentueel waarschijnlijk ook, maar daar wordt tenminste over boten
bouwen gepubliceerd.
Maar ik vind het altijd leuk om weer 's een zelfbouwer tegen te komen.
Ik heb tot op heden maar één boot gebouwd, een bijbootje van 1.80 m
lang, maar dat heb ik dan ook zelf ontworpen. En er zijn ambities voor
meer.
> Ik heb van een lokale leverancier spontaan monsters gekregen van Jumbo en
> dat ziet er goed uit. In de bijgevoegde brochure stond e.e.a. goed
> gespecificeerd en zij geven 20 jaar garantie op delaminatie. De laagdiktes
> voor 6mm zijn 1 - 1,75 - 1 - 1,75 - 1 mm. De kwaliteit geven ze aan met
> A/AB, waarbij de AB voor de achterkant is, waarin een gesloten voeg mag
> zitten in de buitenfineer. De binnenfineren zijn 'goed gesloten, gevoegde
> fineren' en ik zie op de kopse kanten van de monsters geen openingen. Alles
> is mooi gesloten en heeft ook die typische glans van mahonie. Het spul is
> uiteraard gespecificeerd als exterieur (Exterieur I, volgens NEN3278, water-
> en weerbestendig).
Klinkt goed. Ik geloof de keus voor mij niet zo moeilijk zou zijn.
> > Ik weet niet in hoeverre u er al van op de hoogte bent, maar een zeer
> > waardevolle nieuwsgroep voor botenbouwers is rec.boats.building. De
> > moeite waard om eens een tijdje te volgen.
>
> Dat doe ik reeds. Toch krijg ik de indruk dat de meeste berichten daar
> amerikaans van oorsprong zijn, en dat daar veel boten van een ander soort
> multiplex worden gebouwd.
Ja, de Amerikanen hebben het over het algemeen meer moeite dan wij om
aan goed triplex/multiplex te komen. Als ze al een fatsoenlijke
kwaliteit te pakken kunnen krijgen is het meestal ook nog eens duurder
dan bij ons, is mijn indruk.
Maar ondanks dat rec.boats.building vooral door Amerikanen bevolkt
wordt, valt er zo nu en dan wel wat op te steken. Er zit erg veel
ervaring.
> PS: zeg volgende keer maar gewoon 'jij' ipv 'u', anders voel ik me met m'n
> 37 jaar zo oud :-)
Afgesproken. Dan kan ik me (met m'n 46 jaar) weer wat jonger voelen ;-).
--
Hans Valk
> M.H. Sprang <mhsp...@customware.nl> wrote:
>
> Controleer de Jumbo platen op dit soort onvolkomenheden. Vraag de
> leverancier of dit zogenaamde garantie-multiplex is en of die garantie
> zich ook uitstrekt tot exterieur-toepassingen. (er bestaan twee
> kwaliteiten voor buitenwerk ext.I en ext.II, ik weet even niet uit het
> hoofd welke van de twee de beste is)
Ext I is de betere plaat. Deze kan hogere lucht- en watertemperaturen aan
(100 graden i.p.v. 70 graden). Niet dat ik aanneem dat Meindert van plan is
om in een Turks stoombad te gaan varen, maar toch.
Daarnaast is Ext I goed tegen het buitenklimaat bestand, terwijl Ext II is
meer bedoeld voor onderdelen die niet continu aan weer en wind zijn blood
gesteld.
--
m .vr. gr.
Alex Hoeksema
Zoals Hans vermeld is het aantal lagen van invloed op de kwaliteit.
Vergelijk op dat punt maar eens een huis tuin en keuken WBP met een
Suprahecht monster.
Dat Supra hechthout al vele tientallen jaren op de markt is en ook altijd al
meer dan het dubbele kost toont aan dat zij zich blijkbaar niet uit de markt
prijzen.
Er is dus meer aan de hand. De sterkte van de lagen en de verlijming is
zeker ook van belang. Lijm maar eens 2 stukjes haaks op elkaar en breek het
dan stuk. Bij WBP gaat dat met veel minder kracht dan met suprahecht.
Probeer eens een ingedraaide schroef eruit te trekken, geef er eens een
rotklap op met een hamer, zet een beitel op de zijkant en geef er een hengst
op en zie de verschillen in kwaliteit. En zo kan je nog wel wat proefjes
proberen die m.i. zonder meer de superioriteit van Suprahechthout aantonen.
Garantie zegt niets als je er niet bij betrekt waar die garantie op gegeven
wordt. Goedkope WBP is er ook met 10 jaar garantie.
Het genoemde prijsverschil is veel te groot om alleen aan de naam toe te
kunnen schrijven. Informeer eens bij b.v. van Workum of Waarschip naar hun
visie, en vraag ook eens bij Bruynzeel om uitleg voor die hoge prijs.
Bedenk ook dat bij de genoemde bootmaten het prijsverschil marginaal is op
de totaalprijs en dat het casco wel de basis is van de hele boot.
Succes met bouwen
Herman D
Ja, daar zit wat in. Kennelijk is de angst om een kat in de zak te kopen
groter dan het gevoel voor een goede prijs/kwaliteit-verhouding.
> Er is dus meer aan de hand. De sterkte van de lagen en de verlijming is
> zeker ook van belang. Lijm maar eens 2 stukjes haaks op elkaar en breek het
> dan stuk. Bij WBP gaat dat met veel minder kracht dan met suprahecht.
De aanduiding WBP betekent inderdaad niet zoveel meer, tegenwoordig. Ook
het goedkope multiplex dat de Gamma verkoopt heeft een lijmkwaliteit die
redelijk watervast is.
> Probeer eens een ingedraaide schroef eruit te trekken, geef er eens een
> rotklap op met een hamer, zet een beitel op de zijkant en geef er een hengst
> op en zie de verschillen in kwaliteit. En zo kan je nog wel wat proefjes
> proberen die m.i. zonder meer de superioriteit van Suprahechthout aantonen.
> Garantie zegt niets als je er niet bij betrekt waar die garantie op gegeven
> wordt. Goedkope WBP is er ook met 10 jaar garantie.
Ext. I is toch een kwaliteitsaanduiding waar weinig speling op zit,
lijkt mij. Deze kwaliteit is in een NEN-norm vastgelegd. Veel beter
wordt het niet.
> Bedenk ook dat bij de genoemde bootmaten het prijsverschil marginaal is op
> de totaalprijs en dat het casco wel de basis is van de hele boot.
Sterker nog: bij de bootjes die hier aan de orde zijn vormt het casco
het grootste deel van de investering; het zijn beide open boten. Het
bootje van Hechthout is dus wel bijna twee keer zo duur als het bootje
van Jumbo. Bij dat overnaadse sloepje komen nog een paar roeiriemen en
dan hebben we het grotendeels gehad.
Ik ben het met je eens dat je kritisch moet zijn op de kwaliteit van
multiplex als je er een een boot van wil bouwen, maar ik heb iets te
vaak triplex/multiplex van een prima kwaliteit (en goedkoper dan
Hechthout) voorbij zien komen om nog langer vast te houden aan
Bruijnzeel. Ik weet niet precies welke zaken een rol spelen in de
prijsvorming bij Bruijnzeel (misschien moeten ze ook in het buitenland
gaan produceren, of zo). Maar dat het prijsverschil helemaal voorkomt
uit kwaliteitsverschil kan ik niet geloven.
Bovendien: ik zou een boot van triplex of multiplex altijd van een
afwerking voorzien die hem grotendeels onderhoudsvrij maakt. Dat wil
zeggen: niet alleen maar epoxyhars gebruiken, maar ook een of meer lagen
glasweefsel eroverheen.
--
Hans Valk
<Snipsnipsnip>
> Sterker nog: bij de bootjes die hier aan de orde zijn vormt het casco
> het grootste deel van de investering; het zijn beide open boten. Het
> bootje van Hechthout is dus wel bijna twee keer zo duur als het bootje
> van Jumbo. Bij dat overnaadse sloepje komen nog een paar roeiriemen en
> dan hebben we het grotendeels gehad.
Inderdaad, het hout voor de romp is hier de grootste kostenpost.
> Ik ben het met je eens dat je kritisch moet zijn op de kwaliteit van
> multiplex als je er een een boot van wil bouwen, maar ik heb iets te
> vaak triplex/multiplex van een prima kwaliteit (en goedkoper dan
> Hechthout) voorbij zien komen om nog langer vast te houden aan
> Bruijnzeel. Ik weet niet precies welke zaken een rol spelen in de
> prijsvorming bij Bruijnzeel (misschien moeten ze ook in het buitenland
> gaan produceren, of zo). Maar dat het prijsverschil helemaal voorkomt
> uit kwaliteitsverschil kan ik niet geloven.
Volgens mij poduceren ze ook in het buitenland. De enige bruynzeel site
m.b.t. hechthout, zit in engeland op www.bruynzeel.co.uk .(die het overigens
nu even niet doet...).
> Bovendien: ik zou een boot van triplex of multiplex altijd van een
> afwerking voorzien die hem grotendeels onderhoudsvrij maakt. Dat wil
> zeggen: niet alleen maar epoxyhars gebruiken, maar ook een of meer lagen
> glasweefsel eroverheen.
Ik heb een halfuurtje gesproken met iemand van Jachtwerf Hechtschip. Zij
gebruiken wel uitsluitend Bruynzeel voor de romp. Voor het binnenwerk
gebruiken ze ook ander spul. Volgens dezelfde man was het ook niet echt
nodig om nog glasweefsel over de buitenkant aan te brengen. Zijn doen alleen
epoxy.
Meindert
Als ze inderdaad in Engeland produceren wordt het spul in Nederland niet
goedkoper dan bij productie in Nederland. Eerder het omgekeerde.
> > Bovendien: ik zou een boot van triplex of multiplex altijd van een
> > afwerking voorzien die hem grotendeels onderhoudsvrij maakt. Dat wil
> > zeggen: niet alleen maar epoxyhars gebruiken, maar ook een of meer lagen
> > glasweefsel eroverheen.
>
> Ik heb een halfuurtje gesproken met iemand van Jachtwerf Hechtschip.
Is dat nou de nieuwe naam van Waarschip of is het een bedrijf van
Waarschip-dissidenten ?
> Zij
> gebruiken wel uitsluitend Bruynzeel voor de romp. Voor het binnenwerk
> gebruiken ze ook ander spul. Volgens dezelfde man was het ook niet echt
> nodig om nog glasweefsel over de buitenkant aan te brengen. Zijn doen alleen
> epoxy.
Als je de kopse kanten van het materiaal flink epoxyhars laat zuigen,
conserveer je de boel ook heel aardig, natuurlijk. Een jacht dat
constant in het water blijft en nooit droogvalt of iets dergelijks heeft
een glasweefsellaag misschien ook niet zo hard nodig als een boot die je
regelmatig het strand op schuift.
Daar komt nog bij dat een overnaads gebouwde boot wat lastiger met
glasweefsel is te bekleden dan een normale knikspant. Dat wordt een vrij
arbeidsintensieve kwestie als je een strak resultaat wilt.
Het bekleden met glasweefsel past dus ook niet helemaal in de
bouwmethode die Hechtschip toepast.
Over overnaadse bouw met triplex/multiplex gesproken: kent u het boekje
'Ultralight Boatbuilding' van Tom Hill ? Daarin staat de methode heel
aardig beschreven. Iain Oughtred heeft er ook een boekje over gemaakt,
maar dat ken ik net. De ontwerpen van Oughtred zijn overigens zonder
uitzondering snoepjes van boten.
--
Hans Valk
'Ken JE' dus ;-).
--
Hans Valk
Kijk maar eens op www.hechtschip.nl . Wordt gerund door Hannes van de Stadt
en Eppo van Iren.
>
> Over overnaadse bouw met triplex/multiplex gesproken: kent u het boekje
> 'Ultralight Boatbuilding' van Tom Hill ? Daarin staat de methode heel
> aardig beschreven. Iain Oughtred heeft er ook een boekje over gemaakt,
> maar dat ken ik net. De ontwerpen van Oughtred zijn overigens zonder
> uitzondering snoepjes van boten.
Klopt. Dat boek van Oughtred heb ik inmiddels besteld.
Meindert
>Ext I is de betere plaat. Deze kan hogere lucht- en watertemperaturen aan
>(100 graden i.p.v. 70 graden). Niet dat ik aanneem dat Meindert van plan is
>om in een Turks stoombad te gaan varen, maar toch.
de kookvastheid is *een* norm voor de kwaliteit.
Cheers, Pieter
>Dat Supra hechthout al vele tientallen jaren op de markt is en ook altijd al
>meer dan het dubbele kost toont aan dat zij zich blijkbaar niet uit de markt
>prijzen.
>Er is dus meer aan de hand. De sterkte van de lagen en de verlijming is
>zeker ook van belang.
de kwaliteit van het mahonie en de manier van schillen wil ook wel
eens ver-schillen.
Cheers, Pieter
Maar om even een geluid te vernemen van iemand die de keuze al heeft
gemaakt: welk fabrikaat multiplex heb jij gebruikt voor je Wharram,
Pieter ? Wat waren de overwegingen ?
--
Hans Valk
> > Dat Supra hechthout al vele tientallen jaren op de markt is en ook
altijd al
> > meer dan het dubbele kost toont aan dat zij zich blijkbaar niet uit de
markt
> > prijzen.
> Ja, daar zit wat in. Kennelijk is de angst om een kat in de zak te kopen
> groter dan het gevoel voor een goede prijs/kwaliteit-verhouding.
Wat ik juist probeerde aan te geven was om door een kritische beoordeling
van wat monsters en door wat informatie in te winnen zelf een goed oordeel
te kunnen vormen over die prijs kwaliteit verhouding.
> > Garantie zegt niets als je er niet bij betrekt waar die garantie op
gegeven
> > wordt. Goedkope WBP is er ook met 10 jaar garantie.
>
> Ext. I is toch een kwaliteitsaanduiding waar weinig speling op zit,
> lijkt mij. Deze kwaliteit is in een NEN-norm vastgelegd. Veel beter
> wordt het niet.
Dat zijn minimale kwaliteitseisen .
Er zijn zeker veel betere kwaliteiten leverbaar.
> > Bedenk ook dat bij de genoemde bootmaten het prijsverschil marginaal is
op
> > de totaalprijs en dat het casco wel de basis is van de hele boot.
> Sterker nog: bij de bootjes die hier aan de orde zijn vormt het casco
> het grootste deel van de investering; het zijn beide open boten. Het
> bootje van Hechthout is dus wel bijna twee keer zo duur als het bootje
> van Jumbo. Bij dat overnaadse sloepje komen nog een paar roeiriemen en
> dan hebben we het grotendeels gehad.
Ik had bij een sloepje even wat anders voor ogen dan een simpel roeibootje.
Maar ook dan nog moet je een goede prijs/kwaliteit afweging maken. En ook
bij het sloepje en zeker bij de 470 is de aankoopprijs van het hout maar een
onderdeel van de totaalprijs.
> Ik ben het met je eens dat je kritisch moet zijn op de kwaliteit van
> multiplex als je er een een boot van wil bouwen, maar ik heb iets te
> vaak triplex/multiplex van een prima kwaliteit (en goedkoper dan
> Hechthout) voorbij zien komen om nog langer vast te houden aan
> Bruijnzeel. Ik weet niet precies welke zaken een rol spelen in de
> prijsvorming bij Bruijnzeel (misschien moeten ze ook in het buitenland
> gaan produceren, of zo). Maar dat het prijsverschil helemaal voorkomt
> uit kwaliteitsverschil kan ik niet geloven.
Er zullen zeker aanvaardbare goedkopere alternatieven zijn, maar een
alternatief voor minder dan de helft van de prijs roept bij mij op z'n minst
enige argwaan op en dat was het vergelijk wat gemaakt werd en de reden dat
ik daar een kanttekening bij plaatste.
Herman
Ik heb net een datablad van Suprahecht ontvangen. Daarin staat dat
Suprahecht door en door mahonie is. Jumbo is alleen aan de buitenkant
gegarandeerd mahonie, de binnenkant is mahonie en/of 'andere rode
houtsoort'. Gezien de prijs zal dat dan wel een 'andere rode houtsoort'
zijn.
Meindert
hermand schreef:
>
> Het genoemde prijsverschil is veel te groot om alleen aan de naam toe te
> kunnen schrijven. Informeer eens bij b.v. van Workum of Waarschip naar hun
> visie, en vraag ook eens bij Bruynzeel om uitleg voor die hoge prijs.
> Bedenk ook dat bij de genoemde bootmaten het prijsverschil marginaal is op
> de totaalprijs en dat het casco wel de basis is van de hele boot.
De bronzen spijker op zijn harde kop. De kosten van die plaatjes hout zijn te
verwaarlozen op de totaalkosten van willekeurig welke boot dan ook. Elke raming
die iets anders aantoont klopt gewoonweg niet. Hier schrijft de zo ongeveer de
vleesgeworden krenterigheid maar ik gebruik uitsluitend Bruyzeel: het is
onberispelijk van kwaliteit en maakt op de totale bouwkosten bijna niks uit. In
de long run levert het zijn geld echter wel op en het nemen van risico's t.a.v.
het cascomateriaal in een zelfbouwproject is gewoon niet handig. Het casco, en
met name de huid, is zo'n beetje het enige dat later niet of moeilijk te
vervangen is. Oplossingen waarbij mindere plexkwaliteiten in een dik pak glas en
epoxy worden gepakt om te compenseren voor de mindere vochtresistentie van het
hout zijn goed beschouwt nog onhandiger. Wat je bespaart op het hout smeer en
plak je er daarna weer op in de vorm van glas, epoxy en plamuur. Dat kost je een
allemachtige berg tijd die dus bottom line niks oplevert. Het hout blijft echter
even slecht en als daar dan een keer water bijkomt en er zit toevallig ergens
wat holle ruimte in de tussenlagen...........pff!
Groet,
Peter
Ik denk daar toch anders over. In mijn geval heb ik voor de zeilboot 6
platen nodig. Dan is het keizen voor bruynzeel a F 1815,-- of jumbo a F 738
toch niet zo moeilijk. Die F 1077 veschil is toch aanzienlijk. Voor de rest
is er voor die boot niet zoveel nodig.
> Hier schrijft de zo ongeveer de
> vleesgeworden krenterigheid maar ik gebruik uitsluitend Bruyzeel: het is
> onberispelijk van kwaliteit en maakt op de totale bouwkosten bijna niks
uit. In
> de long run levert het zijn geld echter wel op en het nemen van risico's
t.a.v.
> het cascomateriaal in een zelfbouwproject is gewoon niet handig. Het
casco, en
> met name de huid, is zo'n beetje het enige dat later niet of moeilijk te
> vervangen is. Oplossingen waarbij mindere plexkwaliteiten in een dik pak
glas en
> epoxy worden gepakt om te compenseren voor de mindere vochtresistentie van
het
> hout zijn goed beschouwt nog onhandiger. Wat je bespaart op het hout smeer
en
> plak je er daarna weer op in de vorm van glas, epoxy en plamuur.
Bij beide houtsoorten worden voor de zeilboot alleen de naden met glas en
epoxy afgewerkt.
> Dat kost je een
> allemachtige berg tijd die dus bottom line niks oplevert. Het hout blijft
echter
> even slecht en als daar dan een keer water bijkomt en er zit toevallig
ergens
> wat holle ruimte in de tussenlagen...........pff!
Een mooi voorbeeld staat in de 'clinker plywood building manual' van Iain
Oughtred. Een kennis van hem heeft een bootje 'in elkaar gegooid' van
goedkoop multiplex. Heeft daar vervolgens 3 maanden mee rondgezeild voordat
er een paar lagen olie opgesmeerd worden. Daarna ligt diezelfde boot
jarenlang in het water, inclusief 6 maanden verwaarloosd liggen op een
strand in Spanje. Na 7 of 8 jaar wordt de boot kaalgeschuurd, inclusief het
wrgschuren van de eerste fineer. Daarna wordt 'ie in de verf 'gekwakt' en
gaat nog een paar seizoenen mee.
Als ik dan braaf na het zeilen m'n bootje uit het water ga halen, wat moet
ik dan met die dure multiplex? Dan neem ik jumbo omdat dat watervast is en
omdat er een mooi laagje mahonie op zit. Lijkt ge genoeg voor deze
toepassing.
Meindert
Meindert heeft 't al uitgelegd, maar laat ik het ook maar een keer
zeggen: we hebben 't hier niet over mega-jachten waar het casco mar
20-30 procent van de kosten uitmaakt.
Het casco IS de boot.
Bovendien is ondertussen gebleken dat de Bruijnzeelplaat door en door
mahonie was (merkwaardig overigens; ik wist niet eens dat zulke platen
bestonden) en dat lijkt me een aanzienlijk deel van het prijsverschil te
verklaren.
> Hier schrijft de zo ongeveer de
> vleesgeworden krenterigheid maar ik gebruik uitsluitend Bruyzeel: het is
> onberispelijk van kwaliteit en maakt op de totale bouwkosten bijna niks uit. In
> de long run levert het zijn geld echter wel op en het nemen van risico's t.a.v.
> het cascomateriaal in een zelfbouwproject is gewoon niet handig. Het casco, en
> met name de huid, is zo'n beetje het enige dat later niet of moeilijk te
> vervangen is. Oplossingen waarbij mindere plexkwaliteiten in een dik pak glas en
> epoxy worden gepakt om te compenseren voor de mindere vochtresistentie van het
> hout zijn goed beschouwt nog onhandiger. Wat je bespaart op het hout smeer en
> plak je er daarna weer op in de vorm van glas, epoxy en plamuur.
Dat zie ik toch anders. Hoe goed de multiplex-kwaliteit ook is, wie
dergelijk multiplex met klassieke verfsystemen afwerkt, verzekerd
zichzelf toch van een aanzienlijke hoeveelheid onderhoud. Eigenlijk net
zoveel onderhoud als een klassiek gebouwde houten boot nodig heeft.
De vraag is wat uiteindelijk beter is: een met epoxy beschermde boot van
een goede kwaliteit multiplex of een klassiek geschilderde boot van
top-kwaliteit multiplex. Het hangt waarschijnlijk van de persoonlijke
instelling ten aanzien van onderhoud af.
De jumbo-platen lijken van een heel behoorlijke kwaliteit. Ik sluit niet
dat Brijnzeel nog beter is, maar hoeveel beter is dat ? Dat wordt
nergens duidelijk. Het lijkt me net zoiets als met hifi-apparatuur: het
laatste beetje extra kwaliteit kost héél erg veel geld. En het kan
helemaal geen kwaad om jezelf eens af te vragen of we dat kleine beetje
hier echt nodig hebben.
Wat hier niet aan de orde komt is kwaliteit die in de bouw van de boten
zelf gestopt wordt. Iemand met enige evaring in de verwerking van hout
en epoxyhars kan met die jumbo-platen een perfecte boot bouwen, die
tientallen jaren meegaat.
> Dat kost je een
> allemachtige berg tijd die dus bottom line niks oplevert. Het hout blijft echter
> even slecht en als daar dan een keer water bijkomt en er zit toevallig ergens
> wat holle ruimte in de tussenlagen...........pff!
Daar hebben we het al over gehad. Ik ga er vanuit dat ook die
jumbo-platen geen holtes hebben. De documentatie belooft dat ook, heb ik
begrepen. Als Meindert ALLE platen voor aanschaf daarop controleert, wat
is er dan aan de hand ?
--
Hans Valk
ik ben toch bang dat het controleren van die platen aan de buitenkant
beperkt blijft. Anders zal ik toch dat turkse stoombad in moeten net de
platen, om de los te weken en de binnenkant te instecteren :-) Ik neem toch
liever iets anders mee in een turks stoombad....
Meindert
>Oplossingen waarbij mindere plexkwaliteiten in een dik pak glas en
>epoxy worden gepakt om te compenseren voor de mindere vochtresistentie van het
>hout zijn goed beschouwt nog onhandiger.
Je gebruikt alleen een laagje (laagJE) glas om de hele zaak waterdicht
en min of meer krasbestendig in te pakken
Dat zou ik bij bruynzeel ply ook doen.
(Maar een blank te lakken overnaads bootje zou ik overigens in massief
mahoni bouwen.)
Als je met dikke pakken glas/epoxy denkt te gaan werken, kun je beter
een lichtgewicht rompje laten bakken bij Holland Composites :-)
>...........pff!
Cheers ;-), Pieter
Meindert
Vanzelf. Pas als je de plaat gaat verzagen wordt duidelijk hoe de echte
kwaliteit is. Dat geldt voor alle multiplex-platen. Je zal ook
Bruijnzeel op z'n woord moeten geloven dat er geen holtes buiten beeld
aanwezig zijn.
Wat ik wel vreemd vind is dat Bruijnzeel kennelijk platen maakt die door
en door mahonie zijn. Ik kan niet bedenken wat daat het voordeel van is.
--
Hans Valk
Misschien vanwege de duurzaamheid van mahonie. Of het is marketing
technisch: Je biedt de klant iets beters en hij koopt het. Beide merken zijn
verlijmd volgend NEN 3278.
Meindert
Theoretisch is mahonie duurzamer dan okumé. Mahonie is
duurzaamheidklasse II of III (het zal in ieder geval sapeli of sipo
zijn, afrikaans mahonie; honduras mahonie is onbetaalbaar).
Van okumé weet ik het niet exact, maar ik schat IV of V. Niet zó
duurzaam dus. Ongeveer gelijk aan de duurzaamheid van vuren of grenen.
Toch is okumé het standaardfineer van de beter multiplex-platen. De
Hechtschip-werf en Waarschip mogen dan Bruijnzeel gebruiken, over het
algemeen zal dat normale okumé-plaat zijn. Bij een goede afwerking is
het dus kennelijk duurzaam genoeg. Ook voor het onderwaterschip.
Dat okumé is ook niet voor niets de standaard geworden bij de
triplex-fabrikage. Het hout laat zich mooi schillen, levert fineer op
van een gelijkmatige struktuur, die zich makkelijk en strak laat
verlijmen.
--
Hans Valk
> Toch is okumé het standaardfineer van de beter multiplex-platen. De
> Hechtschip-werf en Waarschip mogen dan Bruijnzeel gebruiken, over het
> algemeen zal dat normale okumé-plaat zijn. Bij een goede afwerking is
> het dus kennelijk duurzaam genoeg. Ook voor het onderwaterschip.
> Dat okumé is ook niet voor niets de standaard geworden bij de
> triplex-fabrikage. Het hout laat zich mooi schillen, levert fineer op
> van een gelijkmatige struktuur, die zich makkelijk en strak laat
> verlijmen.
Ik heb van Hechtschip begrepen dat zij voor de romp altijd suprahecht
gebruiken. Voor het interieur ander spul, en de leverancier van Jumbo zei
dat Hechtschip en Waarschip dat ook afnemen, dus zullen de dat wel voor het
binnenwerk gebruiken.
Meindert
Van de Bruijnzeel Multipanel webpage
(http://www.bruynzeel-multipanel.nl/home.html):
<begin citaat>
Hechthout ofwel Okoumé A/A staat al meer dan 50 jaar ongeslagen aan de
top van de kwaliteitsladder. Dit gevel- en jachtconstructiemateriaal is
compleet opgebouwd uit de allerbeste, duurzame fineren. Qua
watervastheid en (zee)waterbestendigheid krijgt Hechthout de unieke
garantie mee van 20 jaar, plus nog een aantal Lloyds approvals. Dat
staat voor maximum aan duurzaamheid met een minimum aan onderhoud.
Deze kwaliteit is het resultaat van de zorgvuldige selectie, fabricage
en afwerking. Ook de kleinste dikteverschillen zijn weggewerkt, opdat
Hechthout mooi strak te verwerken is. Andere pluspunten zijn: het lichte
gewicht, de makkelijke verwerking en grote afmetingen. Dit alles maakt
Hechthout tot de duurzaamste keus voor natuurlijke accenten in de
architectuur. Okoumé Garant A/B en B/B behoren ook tot de Hechthout
familie.
Suprahecht is vrijwel identiek aan Hechthout. Alleen zijn bij Suprahecht
de dek- en binnenlagen van duurzame Regina Mahonie A/A fineren. Verder
is Suprahecht geproduceerd conform de kwaliteitsnormen en het
fabricageproces van Hechthout. Dus ook aan Suprahecht hangt een
kwaliteitslabel van 20 jaar garantie, qua water- en weerbestendigheid.
Als transparant gelakt gevelornament scoort Suprahecht zeer hoog. De
levendige vlamtekening en warme kleurstelling geven gevels extra allure,
vooral in contrast met strakke bouwdelen van staal, glas en beton.
Suprahecht als beeldbepaler neutraliseert hun koele uitstraling.
Bijkomend voordeel is dat het een constructieve functie kan vervullen.
Ook van Suprahecht is er een A/B- en B/B-klasse met tien jaar garantie,
onder de naam Garant Mahonie. Bij de Garantpanelen loopt de
vezelrichting evenwijdig aan de plaatrichting, conform het Suprahecht
A/A.
<eind citaat>
Hechthout en Suprahecht zijn dus verschillende platen. Met overigens
exact dezelfde garantie. Bovendien bestaan er van beide typen nog A/B en
B/B versies. Die hebben overigens maar een garantie van 10 jaar.
Eigenlijk moet je die Jumbo-plaat dus vergelijken met een
Hechthout-plaat met vergelijkbare fineerkwaliteit. Dan pas blijkt hoe
groot het prijsverschil echt is.
Ik begrijp niet helemaal zo goed hoe ik bij suprahecht de zin 'Bijkomend
voordeel is dat het een constructieve functie kan vervullen' moet
plaatsen. Kennelijk vergelijkt men suprahecht hier met andere
decoratieve materialen die dat niet kunnen. Want normaal hechthout kan
natuurlijk ook een constructieve functie vervullen. Ik schat de
suprahecht-plaat niet echt veel sterker of stijver in dan een
hechthout-plaat.
>Ik begrijp niet helemaal zo goed hoe ik bij suprahecht de zin 'Bijkomend
>voordeel is dat het een constructieve functie kan vervullen' moet
>plaatsen. Kennelijk vergelijkt men suprahecht hier met andere
>decoratieve materialen die dat niet kunnen. Want normaal hechthout kan
>natuurlijk ook een constructieve functie vervullen. Ik schat de
>suprahecht-plaat niet echt veel sterker of stijver in dan een
>hechthout-plaat.
Volgens de databladen heeft suprahecht een ca. 40% hogere buigspanning en
een ca. 20% grote elasticiteitsmodulus dan hechthout.
Meindert
Volkomen terecht
Ik heb dit over schilderwerk ook wel eens opgemerkt. Beter een perfect
verwerkt goed verfsysteem dan een slecht verwerkt uitstekend verfsysteem.
Liever een goede schipper op een slechte boot dan een slechte schipper op
een goede boot.
Ofwel de mate van vakmanschap heeft veel meer invloed op het uiteindelijke
resultaat dat de gebruikte middelen.
Herman
Meindert schreef
> Volgens de databladen heeft suprahecht een ca. 40% hogere buigspanning en
> een ca. 20% grote elasticiteitsmodulus dan hechthout.
Zo zie je maar Hans er valt elke dag weer wat te leren. Dat er aan het begin
van de draad appels met peren werden vergeleken is inmiddels wel
duidelijker, wat overigens nog helemaal niet wil zeggen dat met elk bouwwerk
Bruynzeel gesponsord moet worden. Bij een leuk bootje bouwen voor de
kinderen die daar over een jaar of 5 uitgegroeid zijn is Suprahecht minder
op zijn plaats dan bij een kajuitbootje.
Herman
Ook bij schilderwerk, ongeacht de ondergrond en ongeacht of dat nu blank of
dekkend is, epoxy, DD lak of alkyd is, is het flink afronden van de kanten
altijd beter.
Om een "tupperware" uiterlijk te voorkomen moet je het blank houden.
Overigens kan je bij veel zelfbouwers in hout of staal niet meer stuk als je
over hun bootje opmerkt dat je dacht dat het van polyester was :-)
Herman
Ja, ik geef toe Herman: Suprahecht is het beste plaatmateriaal dat er
bestaat ;-).
Wat ik nog ter verdediging van normaal Hechthout (of elke andere
door-en-door okoumé-plaat) kan aanvoeren is dat regina-mahonie (wat een
andere naam is voor sipo, zo bleek bij naslaan in een houtvademecuum)
een s.m. heeft van gemiddeld 0,64. Voor okoumé is dat 0,43. Een kale
romp van Suprahecht zou dus theoretisch bijna anderhalf keer zo zwaar
worden als een een van normaal Hechthout. De vraag is nu waarop de
dimensionering van de plaatdikte door de ontwerper van dat overnaadse
sloepje gebaseerd is. Zowel qua sterkte als qua gewicht (ligging
waterlijn).
Dit om het nog even wat ingewikkelder te maken voor Meindert ;-).
--
Hans Valk
Voor de overnaadse sloep is 5 of 6 mm mahonie gespecificeerd. 5mm vindt ik
wat 'ielig' dus wilde ik 7mm Suprahecht gebruiken, maar het wordt 6mm
mahonie van Jumbo.
Meindert
Hoedanook. Ik zal eens uitrekenen wat volgens mij het verschil is voor het bouwen
van de Micro van Bolger. Ik heb de tekeningen net gekregen. Ben nog niet echt van
plan om em te bouwen maar naarmate ik langer naar de tekeningen kijk krijg ik er
wel meer zin in. Eigenlijk past dat dure Bruyzeel spul helemaal niet bij zo'n
kippehok en val ik straks toch nog van mijn geloof..........:~)
Ergens kwamen de duurzaamheidsklasses van Okume en Mahonies aan de orde. Sipo en
Sapeli zijn, volgens de hier beschikbare geschriften, klasse III, okume klasse V.
Daar zit dus wel een belangrijk verschil in dat overigens pas echt gaat tellen
wanneer het onderhoud even wat achterblijft.
Hans, dacht ik, wierp ergens nog de vraag op waar ontwerpers van dit soort bootjes
vanuit zouden gaan, Okume of Mahonie. Volgens mij maakt dat feitelijk niet veel
uit omdat de beperkingen voor puntbelastingen maatgevend zijn en die lopen voor
Mahonie en Okume niet zo veel uiteen. Hadden we niks met die beperking van hout
(druksterkte) in het algemeen te maken dan zouden we ook nog dunnere huidjes
kunnen bouwen met plex.
Groet,
Peter
Onder zelfbouwers niet onbekend. Als je boot helemaal klaar is blijkt dat je
niet eens zoveel duurder uit bent dan een kant en klaar nieuw gekocht schip.
Herman
Dat is te voorkomen door alleen eigen ontwerpen te bouwen.
--
Hans Valk
>>Hans Valk schreef
> Dat is te voorkomen door alleen eigen ontwerpen te bouwen.
Die snap ik even niet. De kosten voor een bouwlisentie van een
standaardontwerp zijn ten opzichte van de totaalprijs marginaal. Bij verkoop
is een eigen ontwerp veel moeilijker te verkopen cq brengt veel minder op.
Tenzij kostenbesparing het enige doel is om zelf te bouwen, bouwen
zelfbouwers in de regel vrij duur.
Waar een werf bij elk onderdeel heel kritisch naar de kosten kijkt om
concurerend te kunnen blijven is een zelfbouwer vanuit zijn waarschijnlijk
toch wel wat technische achtergrond veel meer geneigt bij elk onderdeel
steeds de beste en dus duurdere oplossing te kiezen.
Herman
> Ik schreef
> > > Onder zelfbouwers niet onbekend. Als je boot helemaal klaar is blijkt
> dat je
> > > niet eens zoveel duurder uit bent dan een kant en klaar nieuw gekocht
> schip.
>
> >>Hans Valk schreef
>
> > Dat is te voorkomen door alleen eigen ontwerpen te bouwen.
>
> Die snap ik even niet. De kosten voor een bouwlisentie van een
> standaardontwerp zijn ten opzichte van de totaalprijs marginaal. Bij verkoop
> is een eigen ontwerp veel moeilijker te verkopen cq brengt veel minder op.
> Tenzij kostenbesparing het enige doel is om zelf te bouwen, bouwen
> zelfbouwers in de regel vrij duur.
> Waar een werf bij elk onderdeel heel kritisch naar de kosten kijkt om
> concurerend te kunnen blijven is een zelfbouwer vanuit zijn waarschijnlijk
> toch wel wat technische achtergrond veel meer geneigt bij elk onderdeel
> steeds de beste en dus duurdere oplossing te kiezen.
Geintje Herman.
Bij een zelfontworpen en zelfgebouwde boot (one-off) ontbreekt ieder
vergelijkingsmateriaal. V.d. Stadt-ontwerpen worden ook wel door werven
gebouwd, als ik me niet vergis.
En een zelfontworpen-zelfgebouwde boot verkopen doe ik natuurlijk nooit.
Als het me nog een keer lukt, dan wil ik in dat ding BEGRAVEN worden,
dat zul je begrijpen. Die bijboot van 1,80 m is te kort, dus er zal nog
een keer wat groters moeten komen.
--
Hans Valk
Die hele draad over Bruynzeel of niet is eigenlijk ook een beetje een
non-discussie. Zelfbouwen en economie gaan, zoals terecht opgemerkt, eigelijk
slecht samen. Er is maar een reden om zelf te bouwen en dat is omdat je het leuk
vindt. Elke andere reden doet er niks toe.
Ook dat je je eigen individuele bootje wil hebben hoeft niet noodzakelijkerwijs
tot zelfbouw te leiden. Ook niet tot zelf ontwerpen trouwens. Er is, alleen al in
Nederland, een legertje goeie jachtarchitekten voorhanden en je kunt alles laten
bouwen. Voor wie het economisch wil zijn er vele gebruikte jachten en
produktieschepen te koop.
Blijft een feit dat varen in je eigen werk een geheel eigen kwaliteit heeft.
Groet,
Peter
Hans Valk schreef:
>Overigens kan je bij veel zelfbouwers in hout of staal niet meer stuk als je
>over hun bootje opmerkt dat je dacht dat het van polyester was :-)
goeie hint, herm!
ik zal eraan denken als ik jou in 1 of andere haven zie. :-)
er worden overigens ergens in het westen motorjachten in staal gebouwd
met zoveel ronde vormen, dat zefs kenners zouden zweren dat het
polyester was.
wat een kunstwerkjes!
er heeft ooit 1ns 1 artikel in de wk over die knaap gestaan.
Cheers, Pieter
> Pieter Wierenga schreef
> goeie hint, herm!
> ik zal eraan denken als ik jou in 1 of andere haven zie. :-)
Je bent welkom Pie. Als je een Van de Stadt 35 ziet en je denkt "verrek
bouwen ze die dingen nu ook al in polyester" dan ben ik dat. Pilsje staat
klaar. Als je er een ziet waarbij je denk "het lijkt wel of dat polyester
roest" dan is het vast een ander.
Herman