Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Nu weer eens een echt zeilvraagje over bijliggen

194 views
Skip to first unread message

Norbert Koster

unread,
Sep 21, 2009, 5:15:54 PM9/21/09
to
Overal in de literatuur wordt vermeld dat bijliggen een mooie methode is
als je even rust aan boord wilt hebben. Ik heb dit zelf op andere
schepen ook wel meegemaakt, maar wat schets mijn verbazing als ik dit
zelf wil doen? Mijn bootje zeilt gewoon vrolijk verder!

Situatieschets: een s-spant van 8,35 m, grootzeil en fok en ongeveer 3 a
4 Bft. Ik ga overstag en houd de fok bak en kijk wat er gebeurt, roer
staat ongeveer midscheeps met elastiek. De boot helt wat meer, maar
vaart vrolijk door met iets minder vaart. De fok laten vieren en het
gaat alleen maar harder. De fok terug en het grootzeil vieren: boot valt
nauwelijks af en blijft lopen. Grootschoot aangehaald en de boot loeft
iets op, maar blijft lopen. Uiteindelijk maar opgegeven en verder
gezeild. De boot is wel extreem loefgierig, misschien dat dat er iets
mee te maken heeft?

Iemand anders ook dit soort ervaringen? Ik zou wel graag kunnen
bijliggen, want het lijkt me wel handig als ik weer eens alleen zeil en
even rust wil. Mijn stuuratuomaat heeft nogal moeite om onder zeil koers
te houden en ik wil af en toe ook wel even kunnen plassen :-) In de wind
gaan liggen gaat wel, maar geeft zo'n geklapper van de zeilen.

groet,
Norbert

Lodewijk Stegman

unread,
Sep 21, 2009, 5:39:23 PM9/21/09
to
Op Mon, 21 Sep 2009 23:15:54 +0200, schreef Norbert Koster:

> Overal in de literatuur wordt vermeld dat bijliggen een mooie methode is
> als je even rust aan boord wilt hebben. Ik heb dit zelf op andere
> schepen ook wel meegemaakt, maar wat schets mijn verbazing als ik dit
> zelf wil doen? Mijn bootje zeilt gewoon vrolijk verder!
>
> Situatieschets: een s-spant van 8,35 m, grootzeil en fok en ongeveer 3 a
> 4 Bft. Ik ga overstag en houd de fok bak en kijk wat er gebeurt, roer
> staat ongeveer midscheeps met elastiek. De boot helt wat meer, maar
> vaart vrolijk door met iets minder vaart. De fok laten vieren en het
> gaat alleen maar harder. De fok terug en het grootzeil vieren: boot valt
> nauwelijks af en blijft lopen. Grootschoot aangehaald en de boot loeft
> iets op, maar blijft lopen. Uiteindelijk maar opgegeven en verder
> gezeild. De boot is wel extreem loefgierig, misschien dat dat er iets
> mee te maken heeft?

In alle beschrijvingen van bijliggen die ik heb gezien, wordt buiten het
bakzetten van de fok en het flink aanhalen van de grootschoot de helmstok
aan lij vastgezet. Bijdraaien (dat schijnt de juist term te zijn;
bijliggen doe je tijdens zwaar weer) is feitelijk soort zigzaggen waarbij
de boot oploeft en weer afvalt en daarbij zichzelf vooral zijdelings
verplaatst.
Met Victoire lukte het ook niet echt (vinkiel en balansroer), maar jij
hebt er ogenschijnlijk de goeie boot voor (s-spant met lange kiel).
Met m'n huidige boot zou het misschien ook kunnen lukken; moet dat nog 's
proberen.



> Iemand anders ook dit soort ervaringen? Ik zou wel graag kunnen
> bijliggen, want het lijkt me wel handig als ik weer eens alleen zeil en
> even rust wil. Mijn stuuratuomaat heeft nogal moeite om onder zeil koers
> te houden en ik wil af en toe ook wel even kunnen plassen :-) In de wind
> gaan liggen gaat wel, maar geeft zo'n geklapper van de zeilen.

Het echte probleem is dus een stuurautomaat die de boot onder zeil niet
onder controle houdt. Over welke automaat praten we precies en wat is het
probleem? Bij erg vlagerig weer zijn veel automaten onder zeil niet snel
genoeg. Maar met een redelijk constante wind zou er geen probleem mogen
zijn.

--
stegman

Jan

unread,
Sep 21, 2009, 6:39:16 PM9/21/09
to
Norbert Koster schreef:

Zo zou het moeten lukken. Zorg er eerst voor (dit is wel belangrijk)
dat je omzeggens stil komt te liggen. Vier de zeilen of ga even in de
wind. Zet de fok bak. Grootzeil volledig vieren en helmstok parallel
met onderlijk fok. Dus als de fokkeschoot wordt aangetrokken en
vastgezet langs stuurboord moet de helmstok naar bakboord wijzen en daar
worden vastgezet. De boot zal nu wat zigzaggen want de bak gezette fok
duwt de boeg naar bakboord en de roerwerking zorgt er voor dat hij terug
naar stuurboord gaat en deze beweging herhaalt zich steeds. Wel rekening
houden dat je wat drift. Dus niet uitproberen als je te dicht bij een
andere boot of obstakel ligt. De fok mag niet te groot zijn dus als je
een rolfok hebt kan je makkelijk wat experimenteren door deze in te rollen.

Dus: Snelheid uit de boot. Grootschoot los. Oppervlak van de fok
aanpassen en fok bak zetten. Helmstok naar tegenovergestelde zijde.
Niet in het midden.

Suc6
Jan

Marti

unread,
Sep 22, 2009, 1:32:56 AM9/22/09
to
Norbert Koster schreef:

Ik heb dezelfde ervaring als Norbert. De boot zeilt verrassend goed met
de fok bak, de grootschoot gevierd en het roer naar loef. Het ding is
gewoon niet te stoppen.
Nou heeft mijn boot een diepe vinkiel, en is daarom minder geschikt voor
bijliggen dan die van Norbert. Ik kijk er van op dat een S-spant het ook
zo doet.

Dat de stuurautomaat niet doet waar hij voor bedoeld is, geeft te
denken. Het lijkt me de moeite waard om in een betere te investeren.

- Marti

Aart Koelewijn

unread,
Sep 22, 2009, 7:48:11 AM9/22/09
to
Op Mon, 21 Sep 2009 23:15:54 +0200, schreef Norbert Koster:

> Overal in de literatuur wordt vermeld dat bijliggen een mooie methode is


> als je even rust aan boord wilt hebben. Ik heb dit zelf op andere
> schepen ook wel meegemaakt, maar wat schets mijn verbazing als ik dit
> zelf wil doen? Mijn bootje zeilt gewoon vrolijk verder!
>
> Situatieschets: een s-spant van 8,35 m, grootzeil en fok en ongeveer 3 a
> 4 Bft. Ik ga overstag en houd de fok bak en kijk wat er gebeurt, roer
> staat ongeveer midscheeps met elastiek. De boot helt wat meer, maar
> vaart vrolijk door met iets minder vaart. De fok laten vieren en het
> gaat alleen maar harder. De fok terug en het grootzeil vieren: boot valt
> nauwelijks af en blijft lopen. Grootschoot aangehaald en de boot loeft
> iets op, maar blijft lopen. Uiteindelijk maar opgegeven en verder
> gezeild. De boot is wel extreem loefgierig, misschien dat dat er iets
> mee te maken heeft?

Met huidige boot nog niet geprobeerd, maar bij vorige twee boten werkte
het volgende:

Hoog aan de wind varen, dus zeilen strak. Rustig overstag, fok laten
staan. Daarbij gaat de vaart er uit. Op het moment dat de wind de fok van
de andere kant pakt en de neus omduwt rustig tegenroer geven tot je de
helmstok volledig aan lij hebt, daar vast zetten. Als laatste door
grootzeil wat te vieren of aan te halen de boot zo trimmen dat hij
redelijk stabiel vrijwel stil ligt.

Dit leverde bij mij een boot die met ca 45 graden t.o.v. de windrichting
ligt en langzaam verlijert.

--
Aart

Capolavoro

unread,
Sep 22, 2009, 9:36:49 AM9/22/09
to
waarom willen jullie in de 21 eeuw dingen proberen die werkten toen de
schroters en krotters (en ook de wrakkers) nog geen kiel hadden en
sowieso niet aan de wind liepen?

Bijliggen is zóóóóó 19e eeuw....

groet
t

Aart Koelewijn

unread,
Sep 22, 2009, 10:49:41 AM9/22/09
to
Op Tue, 22 Sep 2009 06:36:49 -0700, schreef Capolavoro:

O ja? Bij mijn eerste twee boten gaf ik mijn vrouw de instructie: als ik
overboord ga helmstok loslaten/helmstokautomaat loskoppelen. De boot
draaide dan automatisch door de wind en ging min of meer bijliggen. Dan
bleef ze (vrouw en boot) in ieder geval in de beurt. Ben nooit overboord
gegaan, maar heb het verder verschillende keren getest en het werkt heel
aardig.

Verder had mijn eerste boot geen stuurautomaat en zeilde ik wel
regelmatig solo en wilde dan soms wel even naar de w.c., een boterham
smeren of een kop koffie inschenken. Bij de tweede boot stuurde de
stuurautomaat alleen goed bij koersen hoger dan halve wind en wilde ik
voorgenoemde zaken soms terwijl mijn doel ruimer dan halve wind lag. In
al zulk soort situaties kan bijliggen een aantrekkelijke optie zijn, soms
zelfs de enige.

--
Aart

Alex

unread,
Sep 22, 2009, 1:13:53 PM9/22/09
to
On Tue, 22 Sep 2009 07:32:56 +0200, Marti <mrijD...@xs4allDITOOK.nl>
wrote:

>
>Dat de stuurautomaat niet doet waar hij voor bedoeld is, geeft te
>denken. Het lijkt me de moeite waard om in een betere te investeren.
>
>- Marti

Ik heb recentelijk mijn oude autohelm 4000 verruild voor de nieuwe
SPX-5 Wheelpilot. Stuurt ongeveer 100x beter. Het setje kost in
Engeland ca. 900 Euro

Gerard Dijkstra

unread,
Sep 22, 2009, 3:12:05 PM9/22/09
to
Jan is de enige met het juiste antwoord. Fok bak zetten, grootschoot
helemaal los laten en zo houden, en het helmhout evenwijdig aan het
onderlijk van de fok. A.s. weekend ga ik naar Terschelling of vlieland en
dan kan ik het wel weer eens proberen.
Werkt vroeger op Valken uitstekend en op mijn vd Stadt34 ook. Ideaal om even
te pissen of een biertje te pakken.

gr. gerard.

"Aart Koelewijn" <aa...@mtack.xsfourall.invalid> schreef in bericht
news:4ab8e405$0$83237$e4fe...@news.xs4all.nl...


> Op Tue, 22 Sep 2009 06:36:49 -0700, schreef Capolavoro:
>
>> waarom willen jullie in de 21 eeuw dingen proberen die werkten toen de
>> schroters en krotters (en ook de wrakkers) nog geen kiel hadden en
>> sowieso niet aan de wind liepen?
>>

>> Bijliggen is z����� 19e eeuw....

Lodewijk Stegman

unread,
Sep 22, 2009, 4:12:37 PM9/22/09
to
Op Tue, 22 Sep 2009 21:12:05 +0200, schreef Gerard Dijkstra:

> Jan is de enige met het juiste antwoord. Fok bak zetten, grootschoot
> helemaal los laten en zo houden, en het helmhout evenwijdig aan het
> onderlijk van de fok.

De stand van de grootschoot is afhankelijk van wat de boot doet, denk ik.
Het aardige van bijliggen zou moeten zijn dat de zeilen niet klapperen en
dus een zekere druk houden.
Veel andere bronnen gaan dus uit van een vrij ver aangehaalde
grootschoot. Standje aan de wind, zeg maar. Doet de boot met de
grootschoot in die stand niet wat je wilt, dan een beetje experimenteren
met vieren of verder aanhalen zou ik zeggen.

Dit lijkt typisch zo'n geval waar "het enige juiste antwoord" niet
bestaat.

--
stegman

FSD

unread,
Sep 22, 2009, 4:34:50 PM9/22/09
to
Op de oceaan met storm blijft de tijd ook stilstaan: het duurt
eeuwig.....

Capolavoro stelde dit idᅵe voor :


> waarom willen jullie in de 21 eeuw dingen proberen die werkten toen de
> schroters en krotters (en ook de wrakkers) nog geen kiel hadden en
> sowieso niet aan de wind liepen?
>

> Bijliggen is zᅵᅵᅵᅵᅵ 19e eeuw....
>
> groet
> t


Hans

unread,
Sep 22, 2009, 4:44:57 PM9/22/09
to
Op 2009-09-22 21:12:05 +0200, zei "Gerard Dijkstra"
<gerdijk@v?e?r?w?i?j?d?e?r?d?i?t.hetnet.nl>:

> Ideaal om even
> te pissen of een biertje te pakken.
>
> gr. gerard.


Moraal van het verhaal:

als een bootje bijligt dan wordt ofwel de blaas van de schipper gevuld
ofwel geledigd.

Daarmee begon het draadje ook nietwaar?

Handig om te weten!

:)
Hans

Norbert Koster

unread,
Sep 22, 2009, 4:59:08 PM9/22/09
to
Lodewijk Stegman wrote:
> Op Mon, 21 Sep 2009 23:15:54 +0200, schreef Norbert Koster:
>
>> Overal in de literatuur wordt vermeld dat bijliggen een mooie methode is
>> als je even rust aan boord wilt hebben. Ik heb dit zelf op andere
>> schepen ook wel meegemaakt, maar wat schets mijn verbazing als ik dit
>> zelf wil doen? Mijn bootje zeilt gewoon vrolijk verder!
>>
>> Situatieschets: een s-spant van 8,35 m, grootzeil en fok en ongeveer 3 a
>> 4 Bft. Ik ga overstag en houd de fok bak en kijk wat er gebeurt, roer
>> staat ongeveer midscheeps met elastiek. De boot helt wat meer, maar
>> vaart vrolijk door met iets minder vaart. De fok laten vieren en het
>> gaat alleen maar harder. De fok terug en het grootzeil vieren: boot valt
>> nauwelijks af en blijft lopen. Grootschoot aangehaald en de boot loeft
>> iets op, maar blijft lopen. Uiteindelijk maar opgegeven en verder
>> gezeild. De boot is wel extreem loefgierig, misschien dat dat er iets
>> mee te maken heeft?
>
> In alle beschrijvingen van bijliggen die ik heb gezien, wordt buiten het
> bakzetten van de fok en het flink aanhalen van de grootschoot de helmstok
> aan lij vastgezet. Bijdraaien (dat schijnt de juist term te zijn;
> bijliggen doe je tijdens zwaar weer) is feitelijk soort zigzaggen waarbij
> de boot oploeft en weer afvalt en daarbij zichzelf vooral zijdelings
> verplaatst.

Ik heb behoorlijk roer gegeven, maar dat mocht niet baten. De
elastiekjes zitten op de helmstok om ervoor te zorgen dat het roer niet
omklapt bij weinig vaart (roer wil grag omvallen als er geen druk is).
Ook handig als ik het los laat de boot loeft dan mooi op.

> Met Victoire lukte het ook niet echt (vinkiel en balansroer), maar jij
> hebt er ogenschijnlijk de goeie boot voor (s-spant met lange kiel).
> Met m'n huidige boot zou het misschien ook kunnen lukken; moet dat nog 's
> proberen.
>
>> Iemand anders ook dit soort ervaringen? Ik zou wel graag kunnen
>> bijliggen, want het lijkt me wel handig als ik weer eens alleen zeil en
>> even rust wil. Mijn stuuratuomaat heeft nogal moeite om onder zeil koers
>> te houden en ik wil af en toe ook wel even kunnen plassen :-) In de wind
>> gaan liggen gaat wel, maar geeft zo'n geklapper van de zeilen.
>
> Het echte probleem is dus een stuurautomaat die de boot onder zeil niet
> onder controle houdt. Over welke automaat praten we precies en wat is het
> probleem? Bij erg vlagerig weer zijn veel automaten onder zeil niet snel
> genoeg. Maar met een redelijk constante wind zou er geen probleem mogen
> zijn.

De stuurautomaat is een Navico TP100 en heeft het nooit lekker gedaan.
Zelfs op de motor wijkt hij soms inees 20 graden af. Onder zeil is het
erger omdat hij de loefgierigheid in vlagen niet goed compenseert. Ben
al heel veel aan het spelen met de instellingen, maar ik krijg het niet
goed.

groet,
Norbert

Norbert Koster

unread,
Sep 22, 2009, 5:00:35 PM9/22/09
to

helaas, geen rolfok, maar het gewone spul. Zal van het weekend het nog
eens gaan proberen. het wordt mooi zeilweer tenslotte :-)

groet,
Norbert

Norbert Koster

unread,
Sep 22, 2009, 5:04:19 PM9/22/09
to

Dat wil ik dus ook :-) Rust aan boord!

Norbert Koster

unread,
Sep 22, 2009, 5:06:07 PM9/22/09
to
Capolavoro wrote:
> waarom willen jullie in de 21 eeuw dingen proberen die werkten toen de
> schroters en krotters (en ook de wrakkers) nog geen kiel hadden en
> sowieso niet aan de wind liepen?
>
> Bijliggen is z����� 19e eeuw....
>
> groet
> t

Omdat ik in mijn eentje af en toe ook iets anders moet doen :-)

groet,
Norbert

Norbert Koster

unread,
Sep 22, 2009, 5:11:03 PM9/22/09
to

Grappig, mijn stuurautomaat heeft dus juist last bij hoog aan de wind
omdat hij teveel zwabbert en dan soms door de wind gaat. Op ruime
koersen kan ik het zwabberen wel heben, maar als je hoog vaart en eerst
moet afvallen naar ruim om even te plassen heb je soms een probleem in
smal vaarwater :-)

groet,
Norbert

Norbert Koster

unread,
Sep 22, 2009, 5:16:22 PM9/22/09
to
Lodewijk Stegman wrote:
> Op Tue, 22 Sep 2009 21:12:05 +0200, schreef Gerard Dijkstra:
>
>> Jan is de enige met het juiste antwoord. Fok bak zetten, grootschoot
>> helemaal los laten en zo houden, en het helmhout evenwijdig aan het
>> onderlijk van de fok.
>
> De stand van de grootschoot is afhankelijk van wat de boot doet, denk ik.
> Het aardige van bijliggen zou moeten zijn dat de zeilen niet klapperen en
> dus een zekere druk houden.
> Veel andere bronnen gaan dus uit van een vrij ver aangehaalde
> grootschoot. Standje aan de wind, zeg maar. Doet de boot met de
> grootschoot in die stand niet wat je wilt, dan een beetje experimenteren
> met vieren of verder aanhalen zou ik zeggen.

We blijven gewoon proberen :-)

PS. afgelopen zondag heerlijk gezeild op het Haringvliet/HD en een leuk
wedstrijdje gedaan met een victoire 28 en een HB30

groet,
norbert

Lodewijk Stegman

unread,
Sep 22, 2009, 6:06:36 PM9/22/09
to
Op Tue, 22 Sep 2009 23:16:22 +0200, schreef Norbert Koster:

Ja, er was meer wind dan opgegeven. Zaterdag vrijwel windstil, zondag
tussen 3 en 4, met kleine uitschieters richting 5 bft. Wij zijn weer even
heen weer gevaren naar De Put.

--
stegman

Lodewijk Stegman

unread,
Sep 22, 2009, 6:18:23 PM9/22/09
to
Op Tue, 22 Sep 2009 22:59:08 +0200, schreef Norbert Koster:


> De stuurautomaat is een Navico TP100 en heeft het nooit lekker gedaan.
> Zelfs op de motor wijkt hij soms inees 20 graden af. Onder zeil is het
> erger omdat hij de loefgierigheid in vlagen niet goed compenseert. Ben
> al heel veel aan het spelen met de instellingen, maar ik krijg het niet
> goed.

Vervelend. Het meest waardevolle stuk apparatuur voor een zeiler is naar
mijn idee een goed werkende stuurautomaat.
Aan een eenvoudige helmstokautomaat valt niet zo heel veel in te stellen.
Ik neem aan dat je de calibratie zoals die meestal in het
instructieboekje wordt beschreven hebt gedaan. Verder is het vooral een
kwestie van gain vergroten of verkleinen. De lichtere helmstokautomaten
zijn inderdaad te traag om oploeven door vlagen goed te compenseren. Maar
zonder duidelijke reden 20 graden afwijken klopt niet.

Navico is al jaren geleden opgegaan in Simrad, dus ik vermoed dat de
automaat al aardig op leeftijd is. Misschien moet je jezelf volgend
voorjaar een Raymarine ST2000 kado doen. Een redelijk betaalbare en toch
snelle automaat.

--
stegman

Aart Koelewijn

unread,
Sep 23, 2009, 9:49:11 AM9/23/09
to
Op Tue, 22 Sep 2009 23:11:03 +0200, schreef Norbert Koster:

Bij hoog aan de wind lukt het mij bij redelijk constante wind meestal wel
de boot zo uit te trimmen dat ik het roer volledig vast kan zetten. Je
moet dan niet proberen de maximale hoogte er uit te halen maar een paar
graden ruimte geven.

Ook met een goed functionerende stuurautomaat zou ik hooguit bij zeer
hoge nood in smal vaarwater de boot even onbewaakt laten varen. Een
kennis van me heeft eens op het noordhollands kanaal gehad dat de boot
ineens 90 graden van koers veranderde en de kant op voer. Bleek er ter
plaatste een elektriciteitskabel onder het kanaal te lopen. Zelf heb ik
meegemaakt dat de boot aanzienlijk van koers raakte toen ik op redelijke
afstand langs een afgemeerd binnenvaartschip voer. Al het ijzer van dat
schip beïnvloedde het magnetisch veld kennelijk flink.

--
Aart

Norbert Koster

unread,
Sep 23, 2009, 4:58:37 PM9/23/09
to

De automaat is ongeveer 8 jaar oud, maar 6 jaar niet gebruikt i.v.m.
restauratie bootje. Wel oud kwa leeftijd dus, maar niet in gebruiksuren.
Er is geen mogelijkheid om het kompas te calibreren, wel voor het
instellen van gain en seastate, daar ben ik dus mee aan het spelen.
voordat ik een nieuwe koop wil ik eerst nog een overloop, windset en
nieuwe kussen en huik. Staat dus even laag op het priolijstje i.v.m.
overige uitgaven :-)

groet,
Norbert

Norbert Koster

unread,
Sep 23, 2009, 5:01:58 PM9/23/09
to
Lodewijk Stegman wrote:

>> PS. afgelopen zondag heerlijk gezeild op het Haringvliet/HD en een leuk
>> wedstrijdje gedaan met een victoire 28 en een HB30
>
> Ja, er was meer wind dan opgegeven. Zaterdag vrijwel windstil, zondag
> tussen 3 en 4, met kleine uitschieters richting 5 bft. Wij zijn weer even
> heen weer gevaren naar De Put.

Zaterdag was inderdaad dobberen, wel lekker warm. Zondag richting Stad
aan 't Haringvliet geweest en weer terug. Was wel een beetje ruig op het
laatste stukje aan de wind richting Stad aan 't Haringviet met genua en
vol grootzeil, maar het ging wel fantastisch, vooral terug :-)

Van het weekend weer proberen, als je een blauw bootje met Sundiver op
de zijkant ziet, kom dan even langszij ;-)

groet,
norbert

0 new messages