Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

kabeldikte tussen dynamo en accu's

1,234 views
Skip to first unread message

Lodewijk Stegman

unread,
May 2, 2010, 8:41:02 AM5/2/10
to
Echte Vrienden,
Stegman staat op het punt een nieuwe accubank (2x100Ah) te installeren in
zijn jacht. De dynamo levert 40 A aan 12 V. De afstand dynamo - accu's
wordt (met wat bochtjes) om en nabij de 3 m.

Ik heb wel eens ergens de stelregel gelezen dat de kabelzwaarte (in mm2)
tussen dynamo en accu minimaal gelijk moet zijn aan de laadstroom (40 A)
gedeeld door 3. Zou in dit geval dus neerkomen op 14 mm2. Nu snap ik ook
wel dat dikkere kabel minder verlies (spanningsval) levert, maar wat is
verantwoord?

Graag lees ik de inzichten van de echte vrienden wat dit betreft.

--
stegman

Capolavoro

unread,
May 2, 2010, 9:18:57 AM5/2/10
to
On 2 mei, 14:41, Lodewijk Stegman <ajee...@ditweghalenxs4all.nl>
wrote:

Het zou kunnen dat Roelf je een antwoord gaat geven, hij is de
elektriciteits-specialist!
groet
t

Lodewijk Stegman

unread,
May 2, 2010, 9:24:13 AM5/2/10
to
Op Sun, 02 May 2010 06:18:57 -0700, schreef Capolavoro:

Als jij niet ook in zijn bozo-bin zit, zou dat zomaar kunnen. Wat ik
natuurlijk als een enorme eer zou beschouwen. Dat hoef ik hopelijk niet
uit te leggen.

--
stegman

Richard van den Berg

unread,
May 2, 2010, 9:28:14 AM5/2/10
to
On zo, 02 mei 2010 14:41:02 Lodewijk Stegman

Uitrekenen, de formule is met Google vast wel te vinden wat de weerstand
van de kabel wordt bij 3 m lengte en dan x 1600 en je weet wat er
maximaal aan warmte gegenereerd wordt in 1 ader. Ooit aan papier toe
vertrouwd door Georg Ohm.

--
Richard
e-mail: vervang/replace invalid door/with NL.net

Henk O.

unread,
May 2, 2010, 11:32:58 AM5/2/10
to
Lodewijk Stegman <aje...@ditweghalenxs4all.nl> wrote:

Wat bedoel je met verantwoord? (ofwel: wat is de vraag?)
Bedoel je met welke kabeldikte er geen brand uitbreekt, of wat anders?

mvg, Henk O.

Lodewijk Stegman

unread,
May 2, 2010, 12:22:22 PM5/2/10
to
Op Sun, 02 May 2010 15:32:58 +0000, schreef Henk O.:


> Wat bedoel je met verantwoord? (ofwel: wat is de vraag?) Bedoel je met
> welke kabeldikte er geen brand uitbreekt, of wat anders?

Richard refereerde ook al aan de temperatuur, maar ik zou willen weten
hoeveel spanningsval je krijgt bij een bepaalde kabeldoorsnede en lengte.

Ik heb in de loop van de middag het een en ander gegoogeld, maar het
vinden van de juiste formules valt niet mee. Wel zie je steeds de
vuistregel van de maximale laadstroom gedeeld door 3 terugkomen, soms
gekoppeld aan de stelling dat geldt voor kabels tot 3 m.

De simpelste oplossing is misschien, gezien de prijs, de levensduur en
beschikbaarheid van verschillende doorsnedes (na 16 mm2, wat volgens
genoemde methode in mijn geval genoeg zou zijn, volgt 25 mm2), gewoon 1
maat dikker nemen dan het minimaal vereiste. Kost ook weer niet direct de
hoofdprijs...

--
stegman

Capolavoro

unread,
May 2, 2010, 12:36:43 PM5/2/10
to
voor jou gegoogeld, Lodewijk, Echte Vriend!

Het hangt allemaal af van de spanningsval die je over je draadje nog
wil hebben.(en natuurlijk wil je geen brand, dus die 40A moet er
veilig door kunnen, bij het begin van het laden van een lege accu)

Ik kan me voorstellen dat het bij laden van je mooie nieuwe accu's
wenselijk is max 0,1 of 0,2 V kwijt te raken.
Anders worden die accu's nooit vol.

Als je uitgaat van max 0,2V verlies bij 40A over 6 meter draad (heen +
terug) moet je een doorsnede hebben van 21mm2.
Echter, die 40A loopt er natuurlijk niet als je accu's bijna vol zijn,
dan is het misschien 5 A (of minder).
Daarvoor volstaat een doorsnede van 2,6mm2, bij 0,1V spanningsval 5.25
mm2.

Of er wel of geen brand van komt hangt dus af van de leegheid van je
accu's, de isolatie van de draadjes, de buitentemperatuur, de
ventilatie in je boot, de luchtvochtigheid, en van de diameter van de
draad in questie.

Ik zou gaan voor de 5mm2, of het dubbele, krijg je tenminste volle
accu's.

Als er brand van komt ben ik niet aansprakelijk!

groet
t

Capolavoro

unread,
May 2, 2010, 12:43:14 PM5/2/10
to
en nog een stujkje NEN1010:
Voor PVC draad of kabel in buis met 3 belaste aders geldt bij 1,5 mm²
een max stroom van 15,5 Ampère
Bij omgevingstemperaturentemperaturen boven de 30 ºC moet je
correctietabellen toepassen (bij 50 ºC is dat al 0,7, zodat de max
stoom 15,5 x 0,7 = 10,8 A wordt).

groet
t

Lodewijk Stegman

unread,
May 2, 2010, 12:57:51 PM5/2/10
to
Op Sun, 02 May 2010 09:36:43 -0700, schreef Capolavoro:

In het laatste lijkt hier de crux te zitten.
De redenering dat tegen het eind van het laadproces de stroom een stuk
lager zal zijn dan die 40A lijkt aannemelijk. 5A in de eindfase zou een
redelijke inschatting kunnen zijn (mijn 8A automaatje dat ik thuis
gebruik, levert in de eindfase nog zo'n 1A; althans, dat is wat het
metertje aangeeft).
In de praktijk zit de clou dus misschien toch in de warmteontwikkeling
die je niet te ver wilt laten oplopen als de bulklading bezig is en ik
vermoed dan ook dat die vuistregel (maximale amperage gedeeld door 3)
daarop gebaseerd is en niet op een voldoende beperking van de
spanningsval.

Met alle respect voor je rekenwerk, heb ik toch zo'n voorgevoel dat die
40/3 = 13,33 mm2 = (praktisch) 16 mm2 mijn minimale maat is.

(Kom er maar in, Roelf..)

--
stegman

Richard van den Berg

unread,
May 2, 2010, 2:34:43 PM5/2/10
to
On zo, 02 mei 2010 18:22:22 Lodewijk Stegman

(aje...@ditweghalenxs4all.nl) wrote:
> Op Sun, 02 May 2010 15:32:58 +0000, schreef Henk O.:
>
> > Wat bedoel je met verantwoord? (ofwel: wat is de vraag?) Bedoel je met
> > welke kabeldikte er geen brand uitbreekt, of wat anders?

> Richard refereerde ook al aan de temperatuur, maar ik zou willen weten
> hoeveel spanningsval je krijgt bij een bepaalde kabeldoorsnede en lengte.

> Ik heb in de loop van de middag het een en ander gegoogeld, maar het
> vinden van de juiste formules valt niet mee. Wel zie je steeds de
> vuistregel van de maximale laadstroom gedeeld door 3 terugkomen, soms
> gekoppeld aan de stelling dat geldt voor kabels tot 3 m.

Op http://nl.wikipedia.org/wiki/Soortelijke_weerstand staan formules en
waarden, incluis koper. Warmer materiaal heeft een hogere soortelijke
weerstand voor onze echte vrienden in warmer oorden.

> De simpelste oplossing is misschien, gezien de prijs, de levensduur en
> beschikbaarheid van verschillende doorsnedes (na 16 mm2, wat volgens
> genoemde methode in mijn geval genoeg zou zijn, volgt 25 mm2), gewoon 1
> maat dikker nemen dan het minimaal vereiste. Kost ook weer niet direct de
> hoofdprijs...

Zoals Capo voorrekende is 16 mm2 voldoende. 7,5 mm2 wordt bij een 66 A
warm, 33 A continu niet met de hand waarneembaar met deze opstelling:
http://qatsi.ath.cx/cgi-bin/foto/544/92.jpg

Henk O.

unread,
May 3, 2010, 7:18:59 AM5/3/10
to
Lodewijk Stegman <aje...@ditweghalenxs4all.nl> wrote:


> Op Sun, 02 May 2010 09:36:43 -0700, schreef Capolavoro:
>
> > voor jou gegoogeld, Lodewijk, Echte Vriend!

knip...


>
> Met alle respect voor je rekenwerk, heb ik toch zo'n voorgevoel dat die
> 40/3 = 13,33 mm2 = (praktisch) 16 mm2 mijn minimale maat is.

Nou, zoveel respect voor een beetje rekenwerk is denk ik wat overdreven.
Anderszijds kun je beter wat rekenen dan puur op je "voorgevoel" afgaan.
Reken je even mee:

De weerstand van een draad: R = 0,0175 * L / A, (1)
waarin: R = de weerstand in ohm
0,0175 = de soortelijke weerstand van koper in ohm/m/mm^2
L = de draadlengte in m.
A = de oppervlakte van de draaddoorsnede in mm^2

In jou geval is de draadlengte L=2*3m=6m, dus R = 0,105 / A (2)

De spanningsval dV over de draad bij 40A: dV = 40 * R (3)
ofwel (2) in (3): dV = 4,2 / A (4)
of, als een gewenste dV gegeven is: A = 4,2 / dV (5)

Voorbeeld: als je maximaal 0,2 V verlies wilt: A = 4,2 / 0,2 = 21 mm^2
als je 16 mm^2 draad neemt: dV = 4,2/16 = 0,26 Volt verlies

De warmteontwikkeling (vermogen) bedraagt: W = dV * I (6)
Dus bij 21 mm^2 draad en 40A : W = 0,2 * 40 = 8 watt
en bij 16 mm^2 draad : W = 0,26 * 40 = 10,4 watt

Dus de warmteontwikkeling stelt bij deze draaddikten niets voor. Wat dat
betreft zou je met een dunnere draad uitkunnen, maar dan neemt het
spanningsverlies weer toe. Echter, bij een redelijk lege accu is de
"tegen-EMK" van de accu nog relatief laag en heb je meer "ruimte" voor
spanningsverlies in de leiding. Als de accu vol begint te raken is er
minder ruimte, maar dan is de stroomsterkte ook lager en derhalve ook
het spanningsverlies in de leiding. Dit kun je nu allemaal zelf
uitrekenen, gefeliciteerd!

mvg, Henk O. (morgen lekker 'n maandje zwerven)

> stegman

Evert Jan

unread,
May 3, 2010, 12:15:59 PM5/3/10
to
Alleen morgen?

Evert Jan

Capolavoro

unread,
May 3, 2010, 12:47:20 PM5/3/10
to
On 3 mei, 18:15, "Evert Jan" <ejmuuuurl...@hotmail.com> wrote:

> Alleen morgen?
>
> Evert Jan
>

hij zegt toch 'maandje'

nou dan!

groet
t

Lodewijk Stegman

unread,
May 3, 2010, 1:16:02 PM5/3/10
to
Op Mon, 03 May 2010 09:47:20 -0700, schreef Capolavoro:

Nee, dat zie je verkeerd, Capo. Evert Jan werpt zich hierop als
voorvechter van een verantwoorde zinsbouw. In de de zin van Henk
ontbraken de woordjes 'vanaf' en 'voor'.

Ik waardeer dit buitengewoon in Evert Jan. De Nederlandse taal heeft het
al zwaar genoeg.

--
stegman

Lodewijk Stegman

unread,
May 3, 2010, 1:22:17 PM5/3/10
to
Op Mon, 03 May 2010 11:18:59 +0000, schreef Henk O.:

Veel dank, Henk. Uiteindelijk dan toch de wetenschappenlijke onderbouwing
waar ik op hoopte. De conclusie blijft hetzelfde, namelijk dat 16 mm2 in
principe voldoende is. Maar je kan het maar zeker weten.

> mvg, Henk O. (morgen lekker 'n maandje zwerven)

Ik begrijp dat we qua regen morgen het ergste weer even hebben gehad. Het
is je dus gegund. Veel plezie.
Ik geloof dat je ergens in het noorden resideert, maar mocht je nog in de
buurt van Dordt komen (dat gezegde "hoe dichter bij Dordt.." slaat
nergens op): stuur even een mailtje (desnoods vanuit de openbare
bibliotheek).

--
stegman


Henk O.

unread,
May 3, 2010, 5:06:29 PM5/3/10
to
"Evert Jan" <ejmuuu...@hotmail.com> wrote:


> Alleen morgen?

Nooit van de relativiteitstheorie van Einstein gehoord?

mvg, henk O.

Henk O.

unread,
May 4, 2010, 2:50:17 AM5/4/10
to
Lodewijk Stegman <aje...@ditweghalenxs4all.nl> wrote:

knip...

> > mvg, Henk O. (morgen lekker 'n maandje zwerven)
>
> Ik begrijp dat we qua regen morgen het ergste weer even hebben gehad. Het
> is je dus gegund. Veel plezie.

Merci, dat zit wel goed.

> Ik geloof dat je ergens in het noorden resideert, maar mocht je nog in de
> buurt van Dordt komen (dat gezegde "hoe dichter bij Dordt.." slaat
> nergens op): stuur even een mailtje (desnoods vanuit de openbare
> bibliotheek).

Zou best kunnen, dit of volgend jaar. Dordrecht is een van de weinige
(oude) stadjes waar m'n eega en ik nog niet geweest zijn; het zit in de
planning. Kunnen we een terrasje pikken.

mvg, Henk O.

> --
> stegman

Evert Jan

unread,
May 4, 2010, 9:03:03 AM5/4/10
to
Alleen gehoord. Iets met een klok en een klepel in mijn geval.

Goede reis en je bent welkom op de koffie.

Evert Jan

"Henk O." <hoto...@WEGplanet.nl> schreef in bericht
news:4bdf3a9...@news.planet.nl...

FSD

unread,
May 13, 2010, 5:09:16 PM5/13/10
to
regeltjes uit de echte wereld:

Voedings bronnen zoals laders en dynamo's maximaal 3% spanningsverlies.

Verbruikers maximaal 5% spannings verlies.

Lodewijk Stegman had uiteengezet :

Lodewijk Stegman

unread,
May 14, 2010, 6:38:00 AM5/14/10
to
Op Thu, 13 May 2010 23:09:16 +0200, schreef FSD:

> regeltjes uit de echte wereld:
>
> Voedings bronnen zoals laders en dynamo's maximaal 3% spanningsverlies.
>
> Verbruikers maximaal 5% spannings verlies.

Genoteerd.

--
stegman

droopy

unread,
May 16, 2010, 9:17:22 AM5/16/10
to
Lodewijk Stegman schreef:

De kabeldikte (diameter) kan met 10mm2 prima uit, wat veel
belangrijker is. De kwaliteit van de verbindingen, dus als er
kabelschoenen gebruikt worden met het juiste gereedschap en de
juiste kracht aantrekken. De verbindingen goed reinigen en niet
met de handen aanraken (corrosie) . Bevestigingen goed aandraaien.
Waar je altijd ook naar moet kijken is de max stroom die zo'n
accu kan leveren, en dat is beduidend meer;-))
Zo kan er bij een kortsluiting makkelijk een paar honderd amperes
door die kabel gaan , zorg er bij relatief kleine quadraten
altijd voor dat er een zekering met voldoende afschakevermogen
opgenomen is. Zekeringen zijn zeker in de hobby en kleine
beroepsvaart en uitvoeren door "handige klussers" altijd nog
het stiefkind. En dat terwijl zonder je hele schuit uitbranden
kan.

Roelf van Bergen

unread,
May 16, 2010, 2:06:10 PM5/16/10
to

"droopy" <dro...@drl.dro> schreef in bericht
news:hsor95$1pqv$1...@nl-news.euro.net...

Mee eens, maar de draaddoorsnede kan dunner.
Bij losse bedrading 4 Kwadraat, hoogste belasting 52A, Smeltpatroon 50A.

Bij tweeaderige kabel 6 Kwadraat hoogste belasting 52A , smeltpatroon 50A.

Bij ladende apparaten maakt het spanningsverlies op dit soort korte
afstanden niets uit, zoals ook SFD al schreef.

Maar overgangsweerstanden zijn zeker een probleem met vooral brandgevaar.

Roelf


Henk O.

unread,
May 24, 2010, 3:57:18 AM5/24/10
to
"Roelf van Bergen" <roelf_van...@trashhotmal.com> wrote:

knip...


>
> Mee eens, maar de draaddoorsnede kan dunner.
> Bij losse bedrading 4 Kwadraat, hoogste belasting 52A, Smeltpatroon 50A.
>
> Bij tweeaderige kabel 6 Kwadraat hoogste belasting 52A , smeltpatroon 50A.
>
> Bij ladende apparaten maakt het spanningsverlies op dit soort korte
> afstanden niets uit, zoals ook SFD al schreef.
>
> Maar overgangsweerstanden zijn zeker een probleem met vooral brandgevaar.
>
> Roelf
>
>

Ha, eindelijk iemand met verstand van zaken...

Lodewijk, als je het gemidelde neemt van alle draaddoorsneeoppervlakten
die in deze draad genoemd zijn, moet je wel ongeveer goed zitten, denk
ik.

Zo werkt onze regering in dit landje tenslotte ook, en zo slecht hebben
we het hier nog niet.

mvg, Henk O. (is een paar uurtjes thuis en moet 360 berichten hier
doornemen voordat ik weer naar de boot kan).

0 new messages