Raad gevraagd
Cors Koopman
Ik moet in januari voor enkele weken naar München. Het plan is om die tijd
op een camping te verblijven. Moet ik rekening houden met 'winterse
omstandigheden'?
Moet ik sneeuwkettingen en dat soort dingen meenemen?
Hoe zit het met stoken? Ik heb 2 zogen. Duitse flessen van 5 kg propaan per
stuk. Is dat voldoende om de boel behaaglijk te houden. Zijn die flessen in
Duitsland te ruilen of te vullen?
Kortom, maak mij deelgenoot van uw wetenschap en ervaringen.
Groet
Cors Koopman
Vincent
München zelf is uitstekend bereikbaar. Er lopen vele snelwegen naar toe
waar je zonder sneeuwkettingen over kunt rijden. De Beierse alpen zijn
echter wel dichtbij. Dus wanneer je ook nog van de omgeving wil
genieten.....
In Januari kan het verder wel aardig fris zijn. Er van uitgaande dat je
24 uur per dag stookt (Kachel op zijn laagst bij afwezigheid) denk ik
dat je hooguit 3 dagen vooruit kunt met 10 kg propaan. Je loopt de kans
dat je in Beieren echter een camping tegen het lijf loopt waar ze 30 kg
flessen verhuren. Dat wil nog wel eens voorkomen daar.
--
Groetjes,
Vincent
(Kan iemand mij een oor aannaaien?)
Hans Koole
"Vincent" <vin...@goghnet.nl> schreef in bericht
news:3fae972e$0$79332$5fc...@dreader2.news.tiscali.nl...
Met 10 kg maar 3 dagen stoken?
Dat lukt mij nog niet eens met de kachel op de maximum stand.
Moet makkelijk een hele week kunnen.
Hans
Poecilia Reticulata
"Hans Koole" <h.koole....@home.nl> schreef in bericht
news:bom5kl$mt4$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl...
Ik gebruik nu met dit weer 5 kg per 4 dagen, dat word in januari
waarschijnlijk aanzienlijk meer, maar zoals al eerder gezegt, veelal kan je
op de camping 30kg flessen huren, dus als je slim bent zoek je nu alvast een
camping en belt of ze dat inderdaad doen.
Guppie
Vincent
trumatic 3002 bij vorst 3 kg gas per dag nodig hebt om de boel vorstvrij
te stoken, onzin beweren. Ik heb dit kengetal gehanteerd. Rond München
kan het in Januari aardig fris zijn. Het is dan ook niet meer dan een
richtgetal. Ook ik kon afgelopen zomer de thermostaat van de kachel op
maximaal zetten zonder dat dit tot noemenswaardig gasverbruik leidde.
Maar goed: Allereerst wil ik graag weten wat voor kachel jij danhebt en
wat voor caravan. Misschien wil ik ook wel zo'n zuinige kachel als die
van jou.
Hans Stoute
"Hans Koole" <h.koole....@home.nl> schreef in bericht
news:bom5kl$mt4$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl...
>
je moet in het bezit zijn van zo'n ultra geïsoleerde Scandinavische caravan.
Verder klopt het van die 10 kilo in 3 dagen.
Hans
Jan C
Bij -20°C buitentemperatuur is uw gas verbruik ca. 2 maal hoger dan bij 0°C
buitentemperatuur. Het gasverbruik neemt ook toe bij toenemend hogere
windkracht.
Mijn eigen caravankachel is een Truma S55T, voor een caravan met een
binnenmaat van 5,50 m lengte (excl. disselkoffer).
De maximale capaciteit van mijn kachel (met ringleiding-ventilator op max.)
is 5000W en daarbij is dan het propaan gasverbruik volgens Truma 0.415
kg/uur. Vele kleinere caravans hebben een kleinere kachel b.v. type SLP 3002
en zullen dus ook iets minder verbruiken, b.v. ca. 0.3 kg/uur.
Het gasverbruik bij alle moderne Truma kachels ligt echter op ca. 12 kWuur
per kg
propaan. Bij niet al te zware vorst en maar een beetje wind is (gemiddeld
over de nacht en de dag) 2 kW verwarming in zuid Duitsland in januari echt
wel nodig.
Dit is per etmaal: 24 uur x 2 kW = 48 kWuur. Dit leidt dan tot een
propaanverbruik van 48kWuur/(12 kWuur / kg propaan) = 4 kg / etmaal.
Een 5 kg fles is er dus na goed één etmaal door heen en totaal ongeschikt
omdat de kans groot is dat 's nachts de fles leeg raakt. U wordt dan wakker
van de kou en uw elektrische waterpomp is waarschijnlijk inmiddels kapot
gevroren. Twee st. 10 kg flessen met automatische omschakelaar lijkt mij
meer geschikt - of nog beter een grote 30 kg huurfles.
Indien u overdag niet in de caravan bent kunt u bij afwezigheid de
thermostaat wat lager zetten, b.v. op 12-15°C. Zet de verwarming echter niet
te laag, zodat waterleiding en toilet niet kapotvriezen. Het duurt trouwens
ook erg lang om een vrieskoude caravan behaaglijk warm te krijgen.
Bij ergere / mindere koude is het gasverbruik dienovereenkomstig hoger /
lager. B.v. bij -20°C en dan uw maximale verwarmingscapaciteit (toch zeker 3
kW) is
uw 5 kg flesje binnen 24 uur leeg.
Zelf gebruik ik een goede elektrische ventilatorkachel (die vrij geruisloos
is, kost niet meer dan 50 Euro), met 2 standen en thermostaat. Dit vereist
dat
u een camping vindt die minstens 10 A zekeringen heeft. U betaald dan zeker
een paar Euro extra /dag voor het elektra, maar dat bespaar u aan gas en
ellende terug.
De ringcirculatieventilator van de Truma kachel zet ik wel aan om
condensvorming tegen te gaan en de lucht rond te pompen om leidingen en
waterpompen niet te laten bevriezen. Bij ergere koude verwarmt de gaskachel
door de thermostaat automatisch dan iets bij en houdt ook alle leidingen
vorstvrij.
Verder ken ik lieden, die 's nachts de kachel laag zetten en een elektrisch
deken gebruiken.
Twee andere zaken waar u op moet letten zijn.
1. Om een verlengpijp op de schoorsteen te zetten. Neem contact met uw
caravandealer, (Truma heeft een speciale sneeuw-verlengpijp). Met meer dan
15 cm sneeuw op het caravandak en een flinke vorst, raakt anders uw
schoorsteenopening ingesneeuwd en houdt de kachel op met branden.
2. Er zijn speciale koelkastrooster-afdekkingen, die bij vorst op de
Electrolux buiten-roosters gezet kunnen worden om de vorst buiten te houden.
Bij vorst doet uw (absorptie) koelkast het minder goed en met een beetje
wind zou er te
veel warmtelekkage naar buiten plaats hebben, via de roosters.
Succes en houd de voeten warm
----------------------------------------------------------------------------
-----
"Cors Koopman" <cs...@xs4all.nl> schreef in bericht
news:3fae929f$0$58702$e4fe...@news.xs4all.nl...
Bert W
die 2 dagen en twee nachten waarbij het 's-nachts tot -24 vroor bij
windkracht 7 nog ietwat meer. Nondeju wat was het koud (buiten).
Groet, Bert W
*Peter*
Bert W wrote:
> Prima uitleg. Die 5 kg per etmaal bij - 20 kan ik beamen. Feitelijk
> was het die 2 dagen en twee nachten waarbij het 's-nachts tot -24
> vroor bij windkracht 7 nog ietwat meer. Nondeju wat was het koud
> (buiten).
>
Is die uitleg niet een handige aanvulling op het caravanhandboek?
Groeten,
Peter
--
Posted by news://news.nb.nu
Hans Stoute
"Jan C" <jc.vd.win...@hccnet.nl> schreef in bericht
news:bomd2j$m1t$1...@news.hccnet.nl...
> Uw gasverbruik is uiteindelijk afhankelijk van de buitentemperatuur.
> Bij -20°C buitentemperatuur is uw gas verbruik ca. 2 maal hoger dan bij
0°C
> buitentemperatuur. Het gasverbruik neemt ook toe bij toenemend hogere
> windkracht.
Ik waag te betwijfelen dat een caravan gevoelig is voor windchill. Uiteraard
is het gesverbruik ten dele afhankelijk van de buitentemperatuur, maar net
als bij autorijden is uiteindelijk het gaspedaal (hier de thermostaatknop)
verantwoordelijk voor het verbruik. Zaken als luchtvochtigheid en (te
sterke) ventilatie spelen een minstens zo belangrijke rol. Bovendien maakt
de bouwwijze van de caravan of de maatregelen die men genomen heeft om het
verbruik te beperken eigenlijk het grootste verschil. Ter illustratie: op
dezelfde camping en gelijk verblijf verbruikte mijn buurman met zijn Kabe
half zoveel gas als dat ik deed.
Als het behoorlijk koud is, zal het vaak ook zeer helder weer zijn. Met de
verduistering open en de instraling van de zon, kan de temperatuur in de
caravan toch behoorlijk op lopen. Ik zelf zet vaak onder deze omstandigheden
de kachel uit of zeer laag, maar laat de kachelmotor lopen. De kans op
bevriezing onder deze omstandigheden is te verwaarlozen.
> Bij ergere / mindere koude is het gasverbruik dienovereenkomstig hoger /
> lager. B.v. bij -20°C en dan uw maximale verwarmingscapaciteit (toch zeker
3
> kW) is
> uw 5 kg flesje binnen 24 uur leeg.
> Zelf gebruik ik een goede elektrische ventilatorkachel (die vrij
geruisloos
> is, kost niet meer dan 50 Euro), met 2 standen en thermostaat. Dit vereist
> dat
> u een camping vindt die minstens 10 A zekeringen heeft. U betaald dan
zeker
> een paar Euro extra /dag voor het elektra, maar dat bespaar u aan gas en
> ellende terug.
Nu ken ik de stroomtarieven in Duitsland niet, maar die in Oostenrijk ken ik
des te beter. Ik moet daar 65 eurocent per kw/uur betalen. Uit ervaring weet
ik dat een dergelijke kachel zo goed als de hele dag draait. Dat komt dus
neer op Eur. 1,30 x 24 = Eur. 31,20. Een gasfles van 10 kg (die ik daar
leen) komt op ca Eur. 21,00. Maar op de gasfles stook ik onder de
moeilijkste toch altijd nog 3,5 dag. Dus kost die fles mij 6 euro per dag.
Ofwel een verschil van Eur. 25,20
Mijn raad is om een Trio-matic te monteren en te zorgen dat er altijd een
gevulde gasfles als reserve aangesloten is. Normaal gesproken is en blijft
het dan altijd warm. Een electrische kachel als noodvoorziening is uiteraard
prima en heb ik altijd bij me.
> De ringcirculatieventilator van de Truma kachel zet ik wel aan om
> condensvorming tegen te gaan en de lucht rond te pompen om leidingen en
> waterpompen niet te laten bevriezen. Bij ergere koude verwarmt de
gaskachel
> door de thermostaat automatisch dan iets bij en houdt ook alle leidingen
> vorstvrij.
Condensvorming heb ik eigenlijk alleen als ik 's winters de caravan uit de
stalling haal en de kachel aansteek. Na enige tijd stoken verdwijnt de
condens en zakt ook de luchtvochtigheid. In het Alpengebied meet ik in de
caravan (vooral met strenge vorst) zeer lage luchtvochtigheid die eerder
vraagt om een luchtbevochtiger om het aangenaam te houden. Aangeraden wordt
een (relatieve) luchtvochtigheid van 40-70%
> Verder ken ik lieden, die 's nachts de kachel laag zetten en een
elektrisch
> deken gebruiken.
>
> Twee andere zaken waar u op moet letten zijn.
> 1. Om een verlengpijp op de schoorsteen te zetten. Neem contact met uw
> caravandealer, (Truma heeft een speciale sneeuw-verlengpijp). Met meer dan
> 15 cm sneeuw op het caravandak en een flinke vorst, raakt anders uw
> schoorsteenopening ingesneeuwd en houdt de kachel op met branden.
Dat is alleen nodig wanneer de caravan onbewoont is en er geen kachel
brandt. Wanneer de kachel wel brandt, is elke sneeuwvlok onmiddellijk water
bij aanraking van de schoorsteen.
> 2. Er zijn speciale koelkastrooster-afdekkingen, die bij vorst op de
> Electrolux buiten-roosters gezet kunnen worden om de vorst buiten te
houden.
> Bij vorst doet uw (absorptie) koelkast het minder goed en met een beetje
> wind zou er te
> veel warmtelekkage naar buiten plaats hebben, via de roosters.
Een goede tip! Ook werkt een pedaalemmerzak die netjes tegen het rooster
wordt geplakt. Laat dan wel een ribbel open.
Hans
Bert W
> "Jan C" <jc.vd.win...@hccnet.nl> schreef in bericht
> news:bomd2j$m1t$1...@news.hccnet.nl...
>> Uw gasverbruik is uiteindelijk afhankelijk van de buitentemperatuur.
>> Bij -20°C buitentemperatuur is uw gas verbruik ca. 2 maal hoger dan
>> bij 0°C buitentemperatuur. Het gasverbruik neemt ook toe bij
>> toenemend hogere windkracht.
>
> Ik waag te betwijfelen dat een caravan gevoelig is voor windchill.
> Uiteraard is het gesverbruik ten dele afhankelijk van de
> buitentemperatuur, maar net als bij autorijden is uiteindelijk het
> gaspedaal (hier de thermostaatknop) verantwoordelijk voor het
> verbruik. Zaken als luchtvochtigheid en (te sterke) ventilatie spelen
> een minstens zo belangrijke rol. Bovendien maakt de bouwwijze van de
> caravan of de maatregelen die men genomen heeft om het verbruik te
> beperken eigenlijk het grootste verschil. Ter illustratie: op
> dezelfde camping en gelijk verblijf verbruikte mijn buurman met zijn
> Kabe half zoveel gas als dat ik deed.
Ik weet wel zeker dat windchill, maar dan in een andere vorm van invloed is
op het gasverbruik. Je caravan verliest warmte o.a. door ventilatie etc.,
maar zeker ook door onttrekking van warmte als gevolg van wind. Lijkt me
niet meer dan logisch. Beter gezegd de wind onttrekt versterkt warmte aan de
caravan d.m.v. elke koudebrug. De tocht bijv. onder de caravan door is denk
ik niet te onderschatten. Bovendien heb ik met extreme wind tijdens barre
omstandigheden ervaring.
Daarentegen is het zo dat lage temperaturen op zich niet voor een groter
verbruik zorgen. Je stelt dat ook hieronder. Min 10 en windstl en het
zonnetje erop.....
Groet, Bert W
jan-wim
Ik herinner me nog onze eerste wintersportdag in de caravan. We gingen
'smorgens om 9 uur naar de piste. Bang voor bevriezing van leidingen
lieten we de kachel maar aan op stand 3. Het was een prachtige zonnige
dag en toen we 'smiddags terugkwamen en de caravandeur openden was het
iets van 33 graden.
De gevoelstemperatuur is heel erg afhanklelijk van de vochtigheid. Als
het in Nederland vochtig is kan een kamertemperatuur van 22 graden nog
kil aanvoelen. Datzelfde heb je in de caravan. gelukkig is het in
Oostenrijk of Frankrijk tijdens de wintersport vaak droog weer en
voelt het warmer dan het in werkelijkheid is.
Overigens een advies bij gebruik van een duomatik: prbeer de kachel
eerst uit met beide gasflessen, zodat er geen lucht meer in de leiding
zit
Jan wim
Lex M
news:39b0390d.03111...@posting.google.com:
In deze deeldraad:
Hans Stoute 124 regels
Bert W 134 regels
jan-wim 152 regels
Schaar kwijt, heren????????
--
Hgr., Lex
http://biod.net
http://www.caravanhandboek.nl
Posted by news://news.nb.nu
E.S.®
> Prima uitleg. Die 5 kg per etmaal bij - 20 kan ik beamen. Feitelijk
> was het die 2 dagen en twee nachten waarbij het 's-nachts tot -24
> vroor bij windkracht 7 nog ietwat meer. Nondeju wat was het koud
> (buiten).
>
Toen ik 8 jaar terug mijn caravan kocht kreeg ik van een collega een
leerzame (ANWB?) videoband te leen waar ook ingegaan werd over het kamperen
in de winter.
Je zag er speciale (kleine) voortentjes met een heel schuin dak maar ook een
Oostenrijkse camping waar ze op ieder plek een gasaansluiting hadden.
Is dat in die gebieden niet gebruikelijk of heb je dat alleen bij de echte
wintersportplaatsen?
Eric
Bert W
Dat zijn nu wintertentjes. ;-)
Gebruikelijk vaste gasaansluitingen? Het komt in wintersportgebieden idd
steeds vaker voor. Het vergt voor de campingbaas natuurlijk een flinke
investering, maar hij (en de gast) is af van het gezeul van die 40 kg
flessen. Vooraf informeren natuurlijk en een lange gasslang is ook wel
handig.
Groet, Bert W
Bert W
> nilsfa...@hotmail.com (jan-wim) wrote in
> news:39b0390d.03111...@posting.google.com:
>
> In deze deeldraad:
> Bert W 134 regels
[...]
> Schaar kwijt, heren????????
Telraam kapot Lex? En in mijn reply hoefde je niet ver te scrollen....
Groet, Bert W
Lex M
Telraam is in orde. ;-)
En ik hoefde niet ver te scrollen, maar waarom de rest niet geknipt? :-)
--
Hgr., Lex.
Jan C
Koopman.
Op mijn antwoord kwamen diverse reacties: nuttige maar ook vage, die op
onbegrip t.a.v. verwarming duiden.
Door die reacties realiseerde ik me dat niet iedereen "warmte & stroming"
als onderdeel van de natuukunde lessen heeft gehad - en ik ook niet de
ambitie had met mijn antwoord om uitputtend alles te verklaren.
Mischien ben ik wat meer uitleg verschuldigd. Is iets nog onduidelijk, dan
vraag je maar een neef of oom die architect, bouwkundige of
verwarmingsinstallateur is geworden.
BALANS
Bij verwarming heeft een caravan, (net zoals een woonhuis of kantoorgebouw)
warmtetoevoer en warmteverliezen.
________________
| |
| |
warmtetoevoer| | warmteverliezen
--------------> caravan -------------->
| |
| |
| |
|_______________ |
Warmteverliezen zijn altijd afhankelijk van het verschil:
(binnentemperatuur-minus-buitentemperatuur).
Indien de warmtetoevoer groter is dan de warmteverliezen stijgt de
binnentemperatuur, terwijl als de warmtetoevoer kleiner is dan de
warmteverliezen de binnentemperatuur daalt.
Omdat de warmteverliezen afnemen bij een kleiner wordend verschil van
(binnentemperatuur-buitentemperatuur) of toenemen bij een groter wordend
verschil van (binnentemperatuur-buitentemperatuur), ontstaat er bij een
vaste toevoer en verlies, uiteindelijk een balans tussen beiden bij een
bepaalde (eind)-temperatuur.
Hiermee zijn wij als verwende consumenten, gewoonlijks niet tevreden, omdat
we graag een zodanige balans tussen warmtetoevoer en warmteverlies hebben,
dat een stabiele eindtemperatuur van b.v. vrij nauwkeurig 20 graden C
ontstaat.
Hiertoe is de TERMOSTAAT bedacht. Met de termostaatknop (thuis van de C.V.
of in de caravan van een Truma-kachel) stellen we de gewenste temperatuur
in. De termostaat regelt dan zodanig de gastoevoer dat uiteindelijke de
ingestelde temperatuur van b.v. 20 graden C bereikt en gehandhaafd wordt.
De opmerking (van Hans Stoute): "Ik waag te betwijfelen dat een caravan
gevoelig is voor windchill. Uiteraard is het gasverbruik ten dele
afhankelijk van de buitentemperatuur, maar net als bij autorijden is
uiteindelijk het gaspedaal (hier de thermostaatknop) verantwoordelijk voor
het verbruik." getuigt dus van een misopvatting.
Met de regelknop op de TRUMA-kachel stelt men de gewenste temperatuur in -
en zet men niet (zoals met een gaspedaal) direkt de gaskraan meer of minder
open. Dat doet al dan niet de termostaatregeling, al naar gelang daar
behoefte aan is.
Indien b.v. de Truma termostaat op stand 5 wordt gezet (komt bij mij overeen
met ca. 20 graden C) bij een buitentemperatuur van 19 graden C of 20 graden
C, zal het verbruik (vrijwel) nihil zijn, omdat er geen warmtevraag is.
Echter bij een buitentemperatuur van -20 graden C zet de termostaat de
gaskraan wijd open omdat er veel warmtevraag is.
Bij een gewenste temperatuur (meestal huiskamertemperatuur van ca. 20 graden
C) is de toe te voeren warmte dus overwegend afhankelijk van de
buitentemperatuur.
Hans: Om in je autoterminologie te blijven, kan je de termostaatinstelling
beter vergelijken met de ingestelde (gewenste) snelheid bij een
cruise-control.
Bij een ingestelde snelheid van b.v. 100 km/uur houdt mijn wagen vrij exact
die snelheid aan (geen termostaat maar speedo-stat). Bij die 100 km/uur
cruisesnelheid wijst mij boordcomputer een momentaan benzineverbruik aan van
ca. 8 l / 100 km. Met de caravan achter de auto is dat ca. 13,5 l / 100 km
(meer vraag naar vermogen). Met de caravan achter de auto en helling af, kan
dat 0 l/ 100 km zijn, (geen vraag naar vermogen, daar zorgt de
zwaartekracht voor). Maar tegen een steile bult op heb ik ook wel eens 50 l
/ 100 km kunnen aflezen (heel veel meer vraag naar vermogen). Ik zette toen
wel me cruise-control uit, omdat je niet per-sé met 100 km/uur - en een
motor die dan tekeer gaat, tegen een steile helling op moet.
WARMTEVERLIEZEN: zijn o.a.
- transmissieverliezen: door warmtegeleiding door wanden, dak, vloer, ruiten
en luiken.
- ventilatieverliezen
- infiltratieverliezen door kieren, veiligheids-ventilatierooster i.v.m.
verwarming en ventilatierooster bij dakluik (b.v. in de rand rond het Heki
II dakluik bij mij zit een ventilatierooster), koelkastroosters.
In Nederland bestaan de warmteverliezen bij veel gebouwen met goede
ventilatie/airco voor ruim 50% uit transmissieverliezen, 35% uit
ventilatieverliezen en 10% uit infiltratieverliezen en 5% ovrige.
Bij veel woonhuizen (zonder mechanische ventilatie) en zo ook bij caravans
bestaat er echter geen duidelijke scheiding tussen ventilatie- en
infiltratieverliezen omdat opzettelijke roosters en ongewilde kieren
dezelfde lekkage geven.
Hoe die percentages voor caravans exact liggen weet ik niet, maar mijn
inschatting is dat door de dunne wandjes, de transmissieverliezen bij
caravans een groter deel uitmaken dan bij moderne woonhuizen.
Alle hierboven genoemde verliezen zijn lineair afhankelijk van het verschil:
binnen- en buitentemperatuur. D.w.z gegeven een gewenste binnentemperatuur
van 20 graden C en bij dezelfde windsterkte, zijn bij een buitentemperatuur
van -20 graden C de warmteverliezen 2 x groter dan bij 0 graden C.
N.a.v. opmerking van Hans Stoute: Ik waag te betwijfelen dat een caravan
gevoelig is voor windchill.
Commentaar: Transmissie verliezen worden slechts in geringe mate beïnvloed
door de windsterkte (alleen de isolerende stilstaande luchtlaag aan de
buitenzijde ontbreekt bij wind).
Maar de ventilatie/infiltratie verliezen nemen bijna kwadratisch toe met de
windsterkte. Kunnen gemakkelijk 3-10 x groter worden, storm betekent 25
m/sec windsnelheid en een zuchtje wind is niet meer dan 2 m/sec.
Opm: Bij gebouwen en caravans spreekt men niet van wind chill factor, dat is
een menselijke belevenisfactor, veroorzaakt door de isolerende stilstaande
luchtlaag die ons gewoonlijk omgeeft en die door de wind weggeblazen wordt,
waardoor de huid en onze kleding voortdurend in contact staat met nieuwe
koude lucht, die niet de gelegenheid krijgt om op te warmen..
GROOTTE van transmissie- en ventilatie/ infiltratieverliezen verliezen.
Gezien de capaciteit van caravankachels is mijn inschatting dat deze
verliezen 100-150W / graad C verschil (binnen-buiten) bedragen, afhankelijk
van de grootte van de caravan.
In scandinavische caravans zoals Polar en Kabe (Zweden) en Solifer (Finland)
zitten dikkere wanden, met meer isolatie. Dat is in de huizen daar
hetzelfde. Ik heb 20 jaar in Zweden gewoond en mijn huis daar had 15 cm
mineraalwol in de muren (de nieuwe bouwnormen in Scandinavië en Canada zijn
tegenwoordig 20-25 cm), terwijl ik hier in Nederland met ca. 8 cm al
spekkoper ben.
Maar ga je daarentegen in Zweden te vroeg op wintersport (d.w.z. voor eind
februari/begin maart) of heb je soms dikke pech, dan is het 's nachts -40
graden C en dan heb je die extra isolatie akelig hard nodig.
N.a.v. opmerking van Hans Stoute: Zaken als luchtvochtigheid en (te sterke)
ventilatie spelen een minstens zo belangrijke rol.
Commentaar ventilatie: ja ventilatie- en infiltratieverliezen spelen een
grote rol als het hard waait maar nauwelijks een rol bij windstilte, tenzij
men met ventilatie ook bedoelt dat de deur een uurtje wordt open gezet.
Maar ook ventilatie- en infiltratieverliezen zijn ook afhankelijk van het
verschil (binnen-buiten) temperatuur.
Commentaar luchtvochtigheid: Bijna alleen de rookgas verliezen nemen iets
toe bij hogere luchtvochtigheid, d.w.z. de kachel-efficiëncy neemt mischien
een half procentje af.
Bij afnemende temperatuur neemt echter de absolute vochtigheidsgraad af,
omdat koude lucht niet evenveel waterdamp kan bevatten als warme lucht. Bij
vorst speelt de buiten luchtvochtigheid daarom een ondergeschikte rol.
WARMTETOEVOER komt o.a. van:
- kachel
- verlichting/TV : 's avonds 50-100 W
- zonneinstraling: bij heldere hemel en voldoende zonnehoogte, in voorjaar
en zomer enige 100-en W / m^2 door raam- en dakluikoppervlakte, weinig in
december en januri en voor zonopkomst en na zonsondergang nihil.
- koken (van eten en water voor thee en koffie: een paar 100- 2000 W alleen
tijdens het koken).
- dissipatie door inwonenden: (100-150 W stofwisseling-warmteverliezen per
volwassene).
Een volwassene in rust (slaap) geeft ca. 100 W af. Bij enige activiteit is
dat snel 130 W. Bij een ietwat kille nazomeravond b.v. 16 graden C. is het
verschil (binnentemperatuur-buitentemperatuur) slechts 4 graden C.
Door onze eigen warmteafgifte, b.v. 2-3 personen à 130 W, twee leeslampen
en/of de TV aan, is er voldoende warmtetoevoor om de temeratuur op 20 graden
C te houden.
Maar 's nachts bij b.v. -20 graden C is het verschil
(binnentemperatuur-buitentemperatuur) 40 graden C, dus 10 x meer
warmteverliezen en bovendien geen instraling van de zon of TV- en
lampen-warmte.
In mijn antwoord schreef ik: "Bij niet al te zware vorst en maar een beetje
wind (gemiddeld over de nacht en de dag) is 2 kW verwarming in zuid
Duitsland in januari echt wel nodig."
Lees hierbij: JANUARI, omgeving München (met KOUDER landklimaat dan hier in
NL) GEMIDDELD per 24 uur (dus waarvan 20 uur de zon weinig stralingskracht
heeft of geheel onder is) is 2 kW echt wel nodig om 20 graden C
binnentemperatuur te bereiken/handhaven. Ik ben ervan overtuigd dat dit niet
overdreven is.
WARMTE CAPACITEIT: De meeste huizen (bij <500 kbm inhoud) hebben een CV
ketel van ca. 18-23 kW om aan de bouwnorm te kunnen voldoen om bij -10
graden C buitentemperatuur de huiskamer nog net op 20 graden C te houden en
gelijktijdig alle slaapkamers op ca. 16 graden C en hal- en gang op 14-16
graden C te kunnen houden. Wordt het buiten kouder dan -10 graden C, dan
moet je de verwarming op de slaapkamers maar een beetje afknijpen om in de
huiskamer nog 20 graden C te kunnen behouden.
Ik neem aan dat TRUMA caravan kachels van 3 - 5 kW ook geen grote
overcapaciteit hebben. Dit houdt in dat die 3-5 kW echt wel nodig is bij -10
graden C of -15 graden C. En om 3 kW resp 5 kW op te wekken is toch echt
minstens resp. 0,25 en 0,4 kg propaan/uur nodig.
Jan van der Windt schreef: Zelf gebruik ik een goede elektrische
ventilatorkachel (die vrij geruisloos is, kost niet meer dan 50 Euro), met 2
standen en thermostaat. Dit vereist dat u een camping vindt die minstens 10
A zekeringen heeft. U betaald dan zeker een paar Euro extra /dag voor het
elektra, maar dat bespaar u aan gas en ellende terug.
Hans Stoute schreef: Nu ken ik de stroomtarieven in Duitsland niet, maar die
in Oostenrijk ken ik des te beter. Ik moet daar 65 eurocent per kw/uur
betalen. Uit ervaring weet ik dat een dergelijke kachel zo goed als de hele
dag draait. Dat komt dus neer op Eur. 1,30 x 24 = Eur. 31,20. etc,
etc.¨knip-knip-knip.
Commentaar: Hierin heb je helemaal gelijk Hans. Mijn ervaring strekt zich
niet uit tot winterkamperen in Duitsland. In Zweden betaal je voor 10A
elektra ca. 5 euro/etmaal in de zomer - en ca. 7 euro/etmaal in de winter.
Onlangs was ik in Berlare, België op een Camping Cheque camping, daar had ik
16A, die inbegrepen was in de prijs van de Camping Cheque à 13 euro/dag,
terwijl die camping toch ook het hele jaar open is.
Je begint dan te denken dat elektra bijna niets kost. In dat licht beziet
kon ik niet bedenken dat in Oostenrijk of Duitsland alleen het elektra al
30 euro/etmaal kan kosten, maar je zal zeker gelijk hebben. Daar moet Cors
Koopman dus goed op letten.
Vriendelijke groeten
Jan
Hans Stoute
> 2003-11- 09 tijd: 22:53 uur gaf ik een antwoord op "Raad gevraagd" door
Cor
> Koopman.
>
> Op mijn antwoord kwamen diverse reacties: nuttige maar ook vage, die op
> onbegrip t.a.v. verwarming duiden.
>
> Door die reacties realiseerde ik me dat niet iedereen "warmte & stroming"
> ambitie had met mijn antwoord om uitputtend alles te verklaren.
C.V.
> of in de caravan van een Truma-kachel) stellen we de gewenste temperatuur
> ingestelde temperatuur van b.v. 20 graden C bereikt en gehandhaafd wordt.
>
> De opmerking (van Hans Stoute): "Ik waag te betwijfelen dat een caravan
> gevoelig is voor windchill. Uiteraard is het gasverbruik ten dele
> afhankelijk van de buitentemperatuur, maar net als bij autorijden is
> uiteindelijk het gaspedaal (hier de thermostaatknop) verantwoordelijk voor
> het verbruik." getuigt dus van een misopvatting.
> Met de regelknop op de TRUMA-kachel stelt men de gewenste temperatuur in -
minder
> open. Dat doet al dan niet de thermostaatregeling, al naar gelang daar
> behoefte aan is.
> Indien b.v. de Truma thermostaat op stand 5 wordt gezet (komt bij mij
overeen
> met ca. 20 graden C) bij een buitentemperatuur van 19 graden C of 20
graden
> C, zal het verbruik (vrijwel) nihil zijn, omdat er geen warmtevraag is.
> gaskraan wijd open omdat er veel warmtevraag is.
> Bij een gewenste temperatuur (meestal huiskamertemperatuur van ca. 20
graden
> C) is de toe te voeren warmte dus overwegend afhankelijk van de
> buitentemperatuur.
Hier heb ik het over een verstandig gebruik van de thermostaat. Zoals de
overheid aanraadt de thermostaat een graadje of twee lager te zetten, wat
dus het bereiken van de eindtemperatuur sneller laat verlopen. Of
ruimschoots voor het slapen gaan de kachel al wat lager zetten omdat het in
een koelere slaapkamer (wat een caravan ook is) lekkerder slaapt. Of het
gebruik van de thermostaat als thermostaat. Je kent die mensen wel: draaien
de kachel maximaal en wanneer het ze te warm wordt weer helemaal naar
beneden. Wellicht dat de vergelijking, technisch gezien, mank loopt, maar
economisch zeker niet.
> Hans: Om in je autoterminologie te blijven, kan je de termstaatsinstelling
> beter vergelijken met de ingestelde (gewenste) snelheid bij een
> cruise-control.
> Bij een ingestelde snelheid van b.v. 100 km/uur houdt mijn wagen vrij
exact
> die snelheid aan (geen thermostaat maar speedo-stat). Bij die 100 km/uur
> cruisesnelheid wijst mij boordcomputer een momentaan benzineverbruik aan
van
> ca. 8 l / 100 km. Met de caravan achter de auto is dat ca. 13,5 l / 100 km
> (meer vraag naar vermogen). Met de caravan achter de auto en helling af,
kan
> dat 0 l/ 100 km zijn, (geen vraag naar vermogen, daar zorgt de
> zwaartekracht voor). Maar tegen een steile bult op heb ik ook wel eens 50
l
> / 100 km kunnen aflezen (heel veel meer vraag naar vermogen). Ik zette
toen
> wel me cruise-control uit, omdat je niet per-sé met 100 km/uur - en een
> motor die dan tekeer gaat, tegen een steile helling op moet.
Een zuinig verbruik is een relatief begrip, maar tegelijkertijd ook een
absoluut. Als je in een Ferrari rijdt, zal geen hond er van opkijken dat je
een verbruik hebt van, laten we zeggen, 12 liter op de 100 km. De kenner zal
vast zeggen dat je behoorlijk zuinig rijdt. Immers de Ferrari heeft een hele
grote krachtige motor. Vergelijk je deze auto met bijvoorbeeld een kleine
Daihatsu die een verbruik heeft van misschien 5 liter op de 100 km Is het
verbruik in eens gigantisch. Hier botsen dus de relatieve en de absolute
waarden en zijn ze allebei waar. Ikzelf rij in een behoorlijk zware
terreinwagen. Afgelopen zomer heb ik zeer rustig gereden met de caravan. De
brandstofbesparing die ik behaalde was ongelooflijk. Normaal zo'n beetje
1:6,8 nu 1:8,9 ofwel een besparing van ruin 25 %! Waar mee ik maar wil
zeggen dat bewust stoken ook besparingen mogelijk maakt.
> WARMTEVERLIEZEN: zijn o.a.
> - transmissieverliezen: door warmtegeleiding door wanden, dak, vloer,
ruiten
> en luiken.
> - ventilatieverliezen
> - infiltratieverliezen door kieren, veiligheids-ventilatierooster i.v.m.
> verwarming en ventilatierooster bij dakluik (b.v. in de rand rond het Heki
> II dakluik bij mij zit een ventilatierooster), koelkastroosters.
>
> In Nederland bestaan de warmteverliezen bij veel gebouwen met goede
> ventilatie/airco voor ruim 50% uit transmissieverliezen, 35% uit
> ventilatieverliezen en 10% uit infiltratieverliezen en 5% ovrige.
> Bij veel woonhuizen (zonder mechanische ventilatie) en zo ook bij caravans
> bestaat er echter geen duidelijke scheiding tussen ventilatie- en
> infiltratieverliezen omdat opzettelijke roosters en ongewilde kieren
> dezelfde lekkage geven.
> Hoe die percentages voor caravans exact liggen weet ik niet, maar mijn
> inschatting is dat door de dunne wandjes, de transmissieverliezen bij
> caravans een groter deel uitmaken dan bij moderne woonhuizen.
> Alle hierboven genoemde verliezen zijn lineair afhankelijk van het
verschil:
> binnen- en buitentemperatuur. D.w.z gegeven een gewenste binnentemperatuur
> van 20 graden C en bij dezelfde windsterkte, zijn bij een
buitentemperatuur
> van -20 graden C de warmteverliezen 2 x groter dan bij 0 graden C.
De ontwerper van een caravan geeft het ding een aantal eigenschappen mee.
Belangrijk punt daarbij is de verkoopbaarheid van de caravan. Niet iedereen
kan of wil de aankoopsom van een Kabe, een Polar of hoe ze ook allemaal
heten, neerleggen. De meeste mensen moeten het dus op het punt van isolatie
met minder doen. Zelf heb ik een LMC 510 RD, en toen ik voor het eerst met
deze wagen naar de wintersport ging viel het gasverbruik van de caravan me
vies tegen. Ik heb toen een aantal zaken eens goed bekeken. Om te beginnen
heb ik meer dakluiken dan andere caravans. Een boven het bed, een in de
natte cel en een ter hoogte van de keuken. Allen dakluiken van 40x40
cm.Voorts een Heki 1 dakluik en een paddestoelventilator. Wat me opviel is
dat de sneeuw die viel op en rond de kleine dakluiken meteen weg was. Ook
was dit het geval bij de paddestoelventilator. Bij het Heki luik bleef de
sneeuw veel langer liggen, en ging pas weg toen de zon er flink op scheen.
Voorzover de buitenkant. Binnen was het altijd koud, en de kachel bleef maar
doorbranden. Althans op de stand van de thermostaat die ik van mijn vorige
caravan gewoon was. Het leek wel te "stormen" over de grond en dat was erg
koude lucht. Nu ben ik nogal eens in de weer met thermometers, en ik ging
een aantal metingen doen. Allereerst was het verschil tussen de temperatuur
ter hoogte van de vloer en die vlak onder het plafond erg groot. Wel zo'n
graad of tien. De temperatuur uit de blaasopening bij het wasbakje in de
slaapkamer was 65 graden en veel lucht verplaatsing en die bij de rondzit
voor nauwelijks 20 graden en weinig luchtverplaatsing. Hieruit kon ik een
aantal zaken distilleren. Warme lucht stijgt inderdaad op (zoals de
natuurkunde ons al leert), De warme lucht verliet in hoofdzaak de caravan
via de dakluiken en werd vervangen door koude lucht via de
ventilatieopeningen in de vloer. Verder trok ik de conclusie dat het
buizenstelsel van de kachel niet juist ontworpen was. Om het probleem van de
dakluiken op te lossen ben ik naar een matrassenfabriek gegaan, en heb een
aantal stukken matrasschuim op maat van de luiken laten snijden.
Uiteindelijk bleek dat twee van de drie luiken dichtstoppen voor het comfort
de beste oplossing was. Ook heb ik een aantal ventilatiegaten in de vloer op
vergelijkbare wijze gedicht. Soms kan er behoefte bestaan aan wat meer
frisse lucht, en daar bood de air-mix van Truma uitkomst. De
paddestoelventilator is ook dichtgestopt met een stuk schuim. Verder heb ik
de kachelbuis rechtsvoor verbonden met de kachel via een geļsoleerde
duikslang onder de deur door. De eerder genoemde koude blaasopening geeft nu
56 graden!!en veel meer luchtverplaatsing. Omdat de kachel en de
temperatuurvoeler in de "voorkamer" zitten, meet de kachel nu ook een hogere
temperatuur. Al deze maatregelen leveren een besparing op van 50% op het
eerdere gasverbruik. Nu kan ik geen stooktechnisch ingenieur zijn, maar ik
denk door mijn gezonde verstand te gebruiken aardige resultaten bereikt te
hebben.
> N.a.v. opmerking van Hans Stoute: Ik waag te betwijfelen dat een caravan
> gevoelig is voor windchill.
>
> Commentaar: Transmissie verliezen worden slechts in geringe mate
beļnvloed
> door de windsterkte (alleen de isolerende stilstaande luchtlaag aan de
> buitenzijde ontbreekt bij wind).
> Maar de ventilatie/infiltratie verliezen nemen bijna kwadratisch toe met
de
> windsterkte. Kunnen gemakkelijk 3-10 x groter worden, storm betekent 25
> m/sec windsnelheid en een zuchtje wind is niet meer dan 2 m/sec.
> Opm: Bij gebouwen en caravans spreekt men niet van wind chill factor, dat
is
> een menselijke belevenisfactor, veroorzaakt door de isolerende stilstaande
> luchtlaag die ons gewoonlijk omgeeft en die door de wind weggeblazen
wordt,
> waardoor de huid en onze kleding voortdurend in contact staat met nieuwe
> koude lucht, die niet de gelegenheid krijgt om op te warmen..
>
> GROOTTE van transmissie- en ventilatie/ infiltratieverliezen verliezen.
> Gezien de capaciteit van caravankachels is mijn inschatting dat deze
> verliezen 100-150W / graad C verschil (binnen-buiten) bedragen,
afhankelijk
> van de grootte van de caravan.
>
> In scandinavische caravans zoals Polar en Kabe (Zweden) en Solifer
(Finland)
> zitten dikkere wanden, met meer isolatie. Dat is in de huizen daar
> hetzelfde. Ik heb 20 jaar in Zweden gewoond en mijn huis daar had 15 cm
> mineraalwol in de muren (de nieuwe bouwnormen in Scandinaviė en Canada
zijn
> tegenwoordig 20-25 cm), terwijl ik hier in Nederland met ca. 8 cm al
> spekkoper ben.
> Maar ga je daarentegen in Zweden te vroeg op wintersport (d.w.z. voor eind
> februari/begin maart) of heb je soms dikke pech, dan is het 's nachts -40
> graden C en dan heb je die extra isolatie akelig hard nodig.
>
> N.a.v. opmerking van Hans Stoute: Zaken als luchtvochtigheid en (te
sterke)
> ventilatie spelen een minstens zo belangrijke rol.
>
> Commentaar ventilatie: ja ventilatie- en infiltratieverliezen spelen een
> grote rol als het hard waait maar nauwelijks een rol bij windstilte,
tenzij
> men met ventilatie ook bedoelt dat de deur een uurtje wordt open gezet.
> Maar ook ventilatie- en infiltratieverliezen zijn ook afhankelijk van het
> verschil (binnen-buiten) temperatuur.
>
> Commentaar luchtvochtigheid: Bijna alleen de rookgas verliezen nemen iets
> toe bij hogere luchtvochtigheid, d.w.z. de kachel-efficiėncy neemt
mischien
> een half procentje af.
> Bij afnemende temperatuur neemt echter de absolute vochtigheidsgraad af,
> omdat koude lucht niet evenveel waterdamp kan bevatten als warme lucht.
Bij
> vorst speelt de buiten luchtvochtigheid daarom een ondergeschikte rol.
Luchtvochtigheid heeft enorm veel invloed op ons gevoel van welbehagen.
Nieuwe woningen met CV zijn vaak ontzettend droog. Veel mensen in dergelijke
woningen hebben zelfs luchtwegproblemen. Ook ik had die. Nu ik sinds een
aantal jaren thuis bevochtigers heb, zijn die problemen verleden tijd. Let
wel deze bevochtigers draaien er met gemak 8 liter water per dag door!
Metingen op de wintercamping gaven aan dat de luchtvochtigheid in de caravan
nog belangrijk veel lager lag dan thuis. Ooit meette ik minder dan 10%.
Terwijl mensen een luchtvochtigheid van 40-70% als comfortabel ervaren. Dus
metingen kunnen A het gevoel van welbehagen bevorderen en B ook nog eens
voor een flinke besparing zorgen.
Groeten Hans.
Cors Koopman
advies.
Groeten
Cors Koopman