Idamante door een mezzo sopraan
Frank
opera Idomeneo door de Nationale Reisopera. Ik vond het wel een mooie
voorstelling, met een wat traag eerste en een veel dramatischer tweede
deel.
De rol van Idamante werd gezongen door de mezzo-sopraan Cornelia
Salje. Ze droeg een mannenpak en een wat masculien kapsel maar het was
echt een vrouw die de geliefde van Ilia speelde.
In de pauze bij het koffie-wachten aan een balie luisterde ik een
kenner af die iets vertelde over castraten die in Mozart's tijd
vrouwenrollen zongen. Dat verhaal ken ik wel.
Het klonk logisch, maar omdat Idamante een mannenrol is leek me dat
geen logische verklaring.
Op de cd die ik van Idomeneo heb, uit 1964 van het Glyndebourne
festival, zingt Pavarotti de rol van Idamante. Ook niet echt een
castraat zou ik zeggen.
In de programmafolder is niets te vinden hierover. Wie van de kenners
hier is even niet in Keulen:-) en kan me vertellen waarom men een
mezzo-sopraan kiest voor zo'n rol.
Dank vast!
Frank
frits van lijf
"Frank" <brie...@nospamhotmail.com> schreef o.a.
> De rol van Idamante werd gezongen door de mezzo-sopraan Cornelia
> Salje. Ze droeg een mannenpak en een wat masculien kapsel maar het was
> echt een vrouw die de geliefde van Ilia speelde.
> In de pauze bij het koffie-wachten aan een balie luisterde ik een
> kenner af die iets vertelde over castraten die in Mozart's tijd
> vrouwenrollen zongen.
Idamante was een castraat: de zestienjarige Vicente Del Prato.
Voor een voorstelling in Wenen wijzigde Mozart de rol van Idamante, die hij
nu aan een TENOR gaf:
baron Pulini.
De nagecomponeerde aria *Non temer, amato bene* werd dus nadrukkelijk door
Mozart voor een tenor geschreven.
Het probleem of Idamante door een sopraan/mezzo of tenor moet worden
gezongen is dus zonder meer opgelost.
Mozart zelf koos een tenor....
DG (447 737 2) heeft met Cecilia Bartoli en Teldec (2292-42600-2) met
Trudeliese Schmidt een "mezzo" Idamante,
die beiden de "tenor-aria" NIET zingen.
>Het klonk lopgisch, maar omdat Idamante een mannerol is leek me dat geen
logische verklaring.
Hier maak je een denkfout...
Het fenomeen "Hosenrolle" is een begrip....hetgeen wil zeggen dat een vrouw
een mannenrol speelt/zingt.
En die rol van man is dan wel door de componist voor een vrouwenstem
gechreven.
Denk aan Cherubino (Zauberflöte), Octavian (Rosenkavalier) of Komponist
(Ariadne auf Naxos).
Frits van Lijf.
frits van lijf
"frits van lijf" schreef en vergiste zich:
> Denk aan Cherubino (Zauberflöte), Octavian (Rosenkavalier) of Komponist
> (Ariadne auf Naxos).
Cherubino is natuurlijk uit *Le nozze di figaro*....
fvl
Frank
<ajgv...@home.nl> wrote:
>>Het fenomeen "Hosenrolle" is een begrip....hetgeen wil zeggen dat een vrouw
>een mannenrol speelt/zingt.
>En die rol van man is dan wel door de componist voor een vrouwenstem
>gechreven.
>Denk aan Cherubino (Zauberflöte), Octavian (Rosenkavalier) of Komponist
>(Ariadne auf Naxos).
>
>Frits van Lijf.
>
Dank voor het heldere verhaal!
Frank
Sybrand Bakker
<ajgv...@home.nl> wrote:
>Denk aan Cherubino (Zauberflöte),
Le Nozze di Figaro nog steeds, lijkt me
Sybrand Bakker
anti-spam maatregel
om te antwoorden verwijder '-verwijderdit' uit mijn e-mail adres
benjo maso
"frits van lijf" <ajgv...@home.nl> wrote in message
news:aqm5a1$b76rd$1...@ID-160930.news.dfncis.de...
>
> "Frank" <brie...@nospamhotmail.com> schreef o.a.
>
> > De rol van Idamante werd gezongen door de mezzo-sopraan Cornelia
> > Salje. Ze droeg een mannenpak en een wat masculien kapsel maar het was
> > echt een vrouw die de geliefde van Ilia speelde.
> > In de pauze bij het koffie-wachten aan een balie luisterde ik een
> > kenner af die iets vertelde over castraten die in Mozart's tijd
> > vrouwenrollen zongen.
>
> Idamante was een castraat: de zestienjarige Vicente Del Prato.
>
> Voor een voorstelling in Wenen wijzigde Mozart de rol van Idamante, die
hij
> nu aan een TENOR gaf:
> baron Pulini.
> De nagecomponeerde aria *Non temer, amato bene* werd dus nadrukkelijk door
> Mozart voor een tenor geschreven.
> Het probleem of Idamante door een sopraan/mezzo of tenor moet worden
> gezongen is dus zonder meer opgelost.
> Mozart zelf koos een tenor....
Dat is een een enigszins vertekende voorstelling van zaken. Mozart schreef
de rol van Idamante in 1780 voor een castraat. Vijf jaar later maakte hij
een bewerking van zijn opera voor een groepje aristocratische amateurzangers
die er een concertuitvoering van wilde geven. Daarvoor maakte Mozart een
bewerking met als voornaamste aspecten het herschrijven van de Idamante rol
voor een tenor en het aanbrengen van vele vereenvoudigingen aangepast aan de
beperkte vocale capaciteiten van het gezelschap. Het lijkt mij niet juist om
dit als Mozarts definitieve keus te beschouwen.
Benjo Maso
frits van lijf
"Sybrand Bakker"schreef in bericht
> >Denk aan Cherubino (Zauberflöte),
>
> Le Nozze di Figaro nog steeds, lijkt me
Hetgeen ik dan ook onmiddellijk heb verbeterd....
Frits van L:ijf.
frits van lijf
"benjo maso"schreef in
frits van lijf
"benjo maso"schreef
>
> Dat is een een enigszins vertekende voorstelling van zaken. Mozart schreef
> de rol van Idamante in 1780 voor een castraat. Vijf jaar later maakte hij
> een bewerking van zijn opera voor een groepje aristocratische
amateurzangers
> die er een concertuitvoering van wilde geven. Daarvoor maakte Mozart een
> bewerking met als voornaamste aspecten het herschrijven van de Idamante
rol
> voor een tenor en het aanbrengen van vele vereenvoudigingen aangepast aan
de
> beperkte vocale capaciteiten van het gezelschap. Het lijkt mij niet juist
om
> dit als Mozarts definitieve keus te beschouwen.
Dat Mozart alleen de rol van Idamante zou hebben "vereenvoudigd" is me te
gemakkelijk....
Ook bij Don Giovanni had Mozart er geen moeite mee om een (voor Wenen) te
moeilijke tenor-aria
te vervangen.
Behalve de reeds genoemde aria *Non temer, amato bene* componeerde Mozart er
ook nog een nieuw duet bij, alsmede een *Gavotte*.
Om de veranderingen in de rollen van Ilia, Elettra, Idomeno af te doen als
wijzigingen om aan de beperkte vokale capaciteiten van het gezelschap
tegemoet te komen is onjuist.
Een door Teldec (4509-95983-2) als aanvulling op de complete Idomeo
uitgegeven cd geeft een zeer goed beeld van de
door Mozart gewenste veranderingen......
Ik houd de "tenorversie" vooralsnog op Mozarts definitieve keuze.....
Frits van Lijf.
P.S. Bij mijn "eerste" antwoord ging even iets mis, sorry.
benjo maso
Wat Mozarts eigen keuze betreft: wij weten uit zijn brieven dat hij Idomeneo
graag had bewerkt met de bas Ludwig Fischer (de eerste Osmin) in de
titelrol. Zover is het nooit gekomen. Zoals altijd heeft Mozart zich aan de
beschikbare zangers moeten aanpassen. Daarom heeft hij niet alleen wat bij
geschreven en veranderd (zoals ook voor de hand ligt vooral in de ensembles
met Idamante), maar ook flink wat geschrapt (met name in de rol van Arbace).
Maar zou Mozart werkelijk tevreden zijn geweest met Idamante als tenor wat
betekende dat vier van de zeven rollen door tenoren werden gezongen. Ik kan
het mij moeilijk voorstellen. Volgens mij kan met met meer recht gezegd
worden dat de tenor Mozart koos dan andersom. In ieder geval hoor ik
aanzienlijk liever een mezzo in deze rol.
Benjo Maso
frits van lijf
"benjo maso" schreef o.a.
> Wat Mozarts eigen keuze betreft: wij weten uit zijn brieven dat hij
Idomeneo
> graag had bewerkt met de bas Ludwig Fischer (de eerste Osmin) in de
> titelrol.
Dat hij daar niet meer toe is gekomen kan net zo goed betekenen dat hij
uiteindelijk tevreden was met zijn bewerking van 1786....Wie zal het zeggen?
Wat in iedeer geval wel vaststaat is dat Mozart Idamante nooit voor een
mezzosopraan heeft bewerkt...
en aangezien er geen castraten meer bestaan ben ik dus zeer gelukkig met het
gegeven dat Mozart zelf dat probleem voor ons heeft opgelost...door de rol
voor tenor te bewerken....
Daarnaast heeft bijvoorbeeld de vereenvoudiging van de aria (Idomeno) *Fuor
del mar* volgens Mozart_zelf alles te maken met de bedoeling om de "zee" en
"dreiging" ervan beter tot uitdrukking te doen komen; en is dus niet
ingegeven door kwalitatief ontoereikend stemmenmateriaal
> Maar zou Mozart werkelijk tevreden zijn geweest met Idamante als tenor wat
> betekende dat vier van de zeven rollen door tenoren werden gezongen.
Vier? Ik ken er met inbegrip van Idamante "slechts" drie ;-)
Idomeneo, Idamante en de hogepriester..
De twee andere mannen zijn voor respectievelijk een bas-bariton en een bas
geschreven.
> In ieder geval hoor ik aanzienlijk liever een mezzo in deze rol.
Daar zal niemand een probleem mee hebben...maar het is natuurlijk geen
argument....
Overigens schijnt het moeilijk te zijn met de handen van een
achttiende-eeuws orgineel af te blijven.
Was het niet Richard Strauss die samen met Lothar Wallerstein een
"bewerking" maakte voor Salzburg en Wenen, die zo sterk van het orgineel
afweek dat er eerder sprake is van een "Strauss-opera"?
Ook van Ermanno Wolf-Ferrari kennen we een bewerking (München, 1931) alsmede
van Arthur Rother en Willy Meckbach.
Ik ken niet alle bewerkingen maar vraag mij wel af of er (ooit) iemand in
staat is het werk van Mozart te verbeteren..
Frits van Lijf.