Karl Böhm
Rinze Mozes
Nazi-sympathieën van Karl Böhm (dit alles na het lezen van zijn
"autobiografie", waarin hij elke Nazi-sympathie ver van zich werpt) en vind
daar inderdaad een aantal opmerkingen, zoals dat iemand hem de Hitlergroet
zou hebben zien brengen, en er zou een kwalijke uitspraak bij de Anschluss
gedaan zijn, waarbij we trouwens ook weer iemand op zijn woord moeten
geloven. Alleen Jan Winter weet nog iets uit een Duitse krant te citeren,
maar of dat citaat klopt, is maar de vraag. Ik vond het citaat ook in een
artikel over retorica.
The anti-Nazi anecdote that Karl Böhm relates in his autobiography is meant
to give presence to his high moral stance. But the tables can be turned,
not only by arguments, but by a counterbalancing presence. When in the
catalogue, Vienna 1938, Oliver Ratkolb wishes to show that Böhm was an
ardent Nazi, not an anti-Nazi as he contends, Ratkolb does not tell us so;
he gives us the conductor's own words of April 20, 1939: "The path of music
today in symphonic composition just as in the composition of chamber music
and of music drama is open before us and fully governed by the deeply held
beliefs [Weltanschauung] of National Socialism" (Wan 1938, p. 360).
Het volgende is uit de Amerikaanse Wikipedia:
It is believed that Böhm was an early sympathizer of the Nazi party,
although he never became a member. In November 1923 he stopped a rehearsal
in the Munich opera house in order, reportedly, to watch Adolf Hitler's
Beer Hall Putsch [1], although continuing with the music may not have been
possible anyway. In 1930 he is said to have become angry when his wife was
accused by Nazi brownshirts of being Jewish during the premiere of
Schoenberg's opera Von Heute auf Morgen and to have stated that he "would
tell Hitler about this" [2]. When he was music director in Darmstadt and
Hamburg he allegedly complained of "too many Jews" among the musicians he
worked with [3]. A more certain story is that in the wake of the Nazi
annexation of Austria he gave the Hitler salute during a concert with the
Vienna Philharmonic, ironically violating Nazi rules about places where the
greeting was appropriate [4]. After Austrians voted to ratify the
annexation, or Anschluss, the Graz-born conductor allegedly declared that
"anyone who does not approve this act of our Führer with a hundred-per cent
YES, does not deserve to bear the honourable name of a German!" [5].
(Alle referenties genomen uit het schandalige boek: Norman Lebrecht, The
Maestro Myth)
Overigens vreemd dat Böhm hier n.b. werk van de jood Schoenberg speelde.
Ik vond een stevige ontkenning van Nazisympathie bij diens zoon, die ik
vooral ken van enige hoofdrollen in Fassbinder-films.
http://oesterreich.orf.at/wien/stories/70021/
"Holender kann seine Anschuldigungen weder historisch noch schriftlich noch
sonst wie beweisen", sagte Böhm.
Böhm ist auch davon überzeugt, dass ein von seinem Vater aus dem Jahr 1938
überliefertes Zitat ("Wer dieser Tat unseres Führers nicht mit einem
hundertprozentigen Ja zustimmt, verdient nicht, den Ehrennamen Deutscher zu
tragen") "nur erfunden sein kann".
Blijkbaar is er dus niet een dergelijk tijdschriftartikel uit de jaren
dertig, waar dit aan ontleend zou zijn.
Aus Begegnungen mit seinem Vater als Jugendlicher - Böhm ging in ein
Schweizer Internat - wisse er, für wie verwerflich sein Vater das
Nazi-Regime gehalten habe.
Sein Vater habe nach dem Krieg vertriebene Künstler und Kollegen wie Erich
Kleiber und Bruno Walter wieder getroffen: "Wäre das so gewesen, wenn mein
Vater ein Nazi gewesen wäre?"
Niemand sei auf die Idee gekommen, auf die Holender 24 Jahre nach dem Tod
seines Vaters kam, so Böhm. "Ich glaube nicht, dass Karl Böhm 1954 Direktor
der Wiener Staatsoper geworden wäre, wenn er sich mit den
Nationalsozialisten identifiziert hätte", sagte Karlheinz Böhm im "profil".
Op Musicweb vond ik o.a. dit:
http://www.musicweb-international.com/classrev/2003/Oct03/Blacher.htm
Karl Böhm is only usually remembered for the fine conductor that he was.
And he was. What is not known is that Böhm was a very courageous and decent
man. Composers like Blacher were frowned upon and were treated with
suspicion by Nazi Germany. Blacher was a Baltic and had lived in China. He
was not of the pure German race. Hitler and his national socialists hated
all races that were not pure German. And hatred leads to all sorts of crime
and despicable deeds.
At this time Böhm was conductor at Dresden a post he had taken up in 1932
after successful tenures at Munich opera (1921-7), Darmstadt (1927-31) and
Hamburg (1931-4). He was Austrian, of course and had no love for Nazism.
Böhm found Blacher a teaching post at Dresden Conservatory in 1938. Böhm
was impressed with two orchestral works of Blacher's, the Serenade of 1933
and the Capriccio also of 1933.
Behalve vriendschappen met Walter en Bernstein, pleit ook nog voor Böhm
zijn standvastige verdediging van al het werk van Alban Berg (n.b. die was
wel antisemiet), en trouwens voor van alles en nog wat, wat "entartet" zou
gaan heten. Overigens is het blijkbaar zo dat Böhm een hartelijke
vriendschap bleef onderhouden met de verdreven Fritz Busch.
Vooralsnog vind ik de beschuldigingen van Nazi-sympathieën niet onderbouwd.
Dat er sprake was van een bepaald soort opportunisme is wel duidelijk, maar
dat geldt dan voor elke artiest die toentertijd in de Duitsland en
Oostenrijk optrad. Wellicht ook voor de tal van buitenlandse joden die maar
in Duitsland bleven optreden.
Duidelijk is in ieder geval dat Böhm nooit partijlid is geweest, en bij de
denazificatie vrij is gesproken van alle blaam.
Rinze Mozes
Paul Vervenne
"Rinze Mozes" <rmo...@yahoo.com> schreef
(...)
> Vooralsnog vind ik de beschuldigingen van Nazi-sympathieėn niet
> Dat er sprake was van een bepaald soort opportunisme is wel duidelijk,
> maar
> dat geldt dan voor elke artiest die toentertijd in de Duitsland en
> Oostenrijk optrad. Wellicht ook voor de tal van buitenlandse joden die
> maar
> in Duitsland bleven optreden.
>
> Duidelijk is in ieder geval dat Böhm nooit partijlid is geweest, en bij
> de
> denazificatie vrij is gesproken van alle blaam.
>
>
> Rinze Mozes
Bakkers haren rijzen te berge.
Paul Vervenne
"Paul Vervenne" <fa38...@skynet.be> schreef in bericht
news:4533867c$0$31473$ba62...@news.skynet.be...
die maar in Duitsland bleven optreden?
Paul Vervenne
"Alfie" <Alfred.K...@gmail.com> schreef in bericht
news:1161020960.8...@k70g2000cwa.googlegroups.com...
Rinze Mozes wrote:
> Duidelijk is in ieder geval dat Böhm nooit partijlid is geweest, en bij
> de
> denazificatie vrij is gesproken van alle blaam.
Maar stel nu dat Karl Bohm een onvervalste nazi was. Wat dan? Doe je
dan al je Bohm-opnames weg?
Ze zijn goud waard, vooral de LP's.
sybrandb
Alfie wrote:
> Rinze Mozes wrote:
>
> > Duidelijk is in ieder geval dat Böhm nooit partijlid is geweest, en bij de
> > denazificatie vrij is gesproken van alle blaam.
>
> dan al je Bohm-opnames weg?
Voorzover ze qua uitvoering niet meer te pruimen zijn, lijkt me wel.
De beslissing tot afstoten wordt dan echter primair bepaald door
esthetische kriteria.
Ik heb nog wel eens een Boehm opname van Mozart beluisterd, en die legt
het toch echt kansloos af tegen een beetje gemiddelde authentieke
uitvoering.
Ik merk hierbij op, dat er op grote schaal met 2 maten wordt gemeten.
Mengelberg is door de Ereraad veroordeeld, maar wordt tegenwoordig niet
meer als 'fout' gezien, hooguit als 'naief'. Wim Sonneveld is de hele
WO-II door blijven spelen, maar is nooit veroordeeld. Hetzelfde gold
voor Jacques van Tol, die zelfs weer na WO-II teksten schreef voor (de
joodse) Henriette Pinkhof-Davids, beter bekend als Heintje Davids.
Ook merk ik hierbij op dat Bernhard van Lippe-Biesterfeld altijd
ontkend heeft lid geweest te zijn van de NSDAP, terwijl zijn
lidmaatschapskaart gewoon in Amerikaanse archieven is te raadplegen.
--
Sybrand Bakker
Ferd Op de Coul
Wat weten musici überhaupt van politiek? Die vraag komt op als
je bv leest dat in de bezettingstijd niet alleen Mengelberg,
maar ook Paul Hupperts, Eduard van Beinum, Hein Jordans,
Henk Badings, Jan Koetsier etc etc. gewoon bleven doorspelen cq.
componeren, cq als conservatorium-directeur werkzaam zijn.
Zoiets zal ook wel van toepassing kunnen zijn op Böhm,
von Karajan, R. Strauss, Carl Orff, O. Respighi, Pietro
Mascagni e tutti quanti, van wie beweerd wordt dat ze de
nazi's niets in de weg gelegd hebben en gewoon hun gang
bleven gaan, want..."Du Holde Kunst"
Allemaal naievelingen?
FOdC
dirk
>
>
> Wat weten musici überhaupt van politiek?
Waarom zouden nu uitgerekend musici daar niets van weten? Hebben die een
speciaal excuus of zoiets?
Jan Winter
wrote:
>Wat op het internet aan het grasduinen geweest over de zgn.
>Nazi-sympathieën van Karl Böhm (dit alles na het lezen van zijn
>"autobiografie", waarin hij elke Nazi-sympathie ver van zich werpt) en vind
>daar inderdaad een aantal opmerkingen, zoals dat iemand hem de Hitlergroet
>zou hebben zien brengen, en er zou een kwalijke uitspraak bij de Anschluss
>gedaan zijn, waarbij we trouwens ook weer iemand op zijn woord moeten
>geloven. Alleen Jan Winter weet nog iets uit een Duitse krant te citeren,
>maar of dat citaat klopt, is maar de vraag. Ik vond het citaat ook in een
>artikel over retorica.
De citaten die ik geef heb ik ontleend aan Fred K. Prieberg, Musik im
NS-Staat [1982]. Kan zijn dat zijn inzichten niet meer geheel up to
date zijn, maar aangaande zijn research en gebruik van bronnen heb ik
nog geen klachten vernomen.
[knip]
>Ik vond een stevige ontkenning van Nazisympathie bij diens zoon, die ik
>vooral ken van enige hoofdrollen in Fassbinder-films.
Karl Heinz is bij mij vooral bekend als tegenspeler van Romy Schneider
in de Sissi films. Wellicht ben ik wat sentimenteler dan jij.
>http://oesterreich.orf.at/wien/stories/70021/
>
>"Holender kann seine Anschuldigungen weder historisch noch schriftlich noch
>sonst wie beweisen", sagte Böhm.
>Böhm ist auch davon überzeugt, dass ein von seinem Vater aus dem Jahr 1938
>überliefertes Zitat ("Wer dieser Tat unseres Führers nicht mit einem
>hundertprozentigen Ja zustimmt, verdient nicht, den Ehrennamen Deutscher zu
>tragen") "nur erfunden sein kann".
>
>Blijkbaar is er dus niet een dergelijk tijdschriftartikel uit de jaren
>dertig, waar dit aan ontleend zou zijn.
De bron die Prieberg voor dit citaat geeft is het Dokumantationsarchiv
des österreichischen Widerstandes, Akte Zl. 1203/46. Abschrift im
Besitz des Autors.
[knip]
>Vooralsnog vind ik de beschuldigingen van Nazi-sympathieën niet onderbouwd.
Dat andere citaat dat ik indertijd gaf, is na te lezen in de Musik
Woche.
>Dat er sprake was van een bepaald soort opportunisme is wel duidelijk, maar
>dat geldt dan voor elke artiest die toentertijd in de Duitsland en
>Oostenrijk optrad.
Het probleem met Böhm was voornamelijk dat hij na de oorlog elke
betrokkenheid met de machthebbers in het Derde Rijk met grote
stelligheid ontkende. Dat was een brug te ver van de waarheid.
>Wellicht ook voor de tal van buitenlandse joden die maar
>in Duitsland bleven optreden.
Zoals? En hoelang? Coleman Hawkins, geen jood maar zwart, mocht in
ieder geval eind '34 al niet meer mee met Jack Hyltons orkest naar
Duitsland. Tot ons grote geluk, want hij bleef in Nederland en maakte
het Thorbeckeplein tot Swingplein no. 1 par excello!
>Duidelijk is in ieder geval dat Böhm nooit partijlid is geweest, en bij de
>denazificatie vrij is gesproken van alle blaam.
Betekent dat veel?
-----
jan winter, amsterdam
email: name = j.winter; provider = xs4all; com = nl
Ferd Op de Coul
"dromen"" en zich weinig gelegen laten liggen aan ditg soort
aardse beslommeringen...
FOdC
benjo maso
"Ferd Op de Coul" <f.opd...@chello.nl> wrote in message
news:52b65$4533f065$3ea374dc$95...@news.chello.nl...
Maar wat verlang je eigenlijk van musici? Dat ze massaal in het verzet
zouden zijn gegaan? Evenals de overgrote meerderheid van alle Duitsers.
Italianen, Nederlanders, etc. zijn ze gewoon doorgegaan met hun werk. Het
enige verschil is dat musici hun vak in het openbaar uitoefenen en daarom
heel wat meer opvallen, terwijl ze bovendien nog lid van de Kulturkammer
moesten zijn om in het publiek te mogen optreden. Wat dat betreft hadden ze
het na de oorlog heel wat moeilijker dan bij voorbeeld al die onopvallende
ambtenaren die de registratie van Joden zo keurig hebben verzorgd (en daar
nooit last van hebben gehad). Het is dan ook terecht dat na 1945 alleen
musici zijn aangepakt die in Duitsland hebben gespeeld (zoals Mengelberg en
Van Beinum), erg veel toenadering tot de bezetters zochten (zoals Badings
die eerst toen jaar en daarna anderhalf jaar zijn beroep niet mocht
uitoefenen, of iemand als Van Tol, die antisemitische liedjes schreef en
drie jaar cel heeft gekregen.
Wat die buitenlanders betreft: wat verwijt je Respighi eigenlijk?
Inderdaad hij heeft de nazi's niets in de weg gelegd (hij is tenslotte
gestorven toen Hitler nog maar drie jaar aan de macht was), maar is in zijn
eigen land nooit lid van de Nationale Fascistische Partij geweest en heeft -
in tegenstelling tot Mascagni en vele andere beroemde musici - nooit
kruiperige brieven aan Mussolini geschreven.
Benjo Maso
dirk
Nu zijn kunstenaars en musici geen synoniemen.
Want over kunstenaars hoor je juist vaak dat zij politiek stelling nemen en zich
keren tegen maatschappelijke wantoestanden.
Ferd Op de Coul
FOdC
Paul Vervenne
"Jan Winter" <na...@provider.com> schreef in bericht
news:4533ffb1...@news.individual.net...(...)
>
>>Dat er sprake was van een bepaald soort opportunisme is wel duidelijk,
>>maar
>>dat geldt dan voor elke artiest die toentertijd in de Duitsland en
>>Oostenrijk optrad.
>
> Het probleem met Böhm was voornamelijk dat hij na de oorlog elke
> betrokkenheid met de machthebbers in het Derde Rijk met grote
> stelligheid ontkende. Dat was een brug te ver van de waarheid.
>
>>Wellicht ook voor de tal van buitenlandse joden die maar
>>in Duitsland bleven optreden.
>
> Zoals? En hoelang?
> -----
> jan winter, amsterdam
DUS:
Klein vraagje: waren er tal van buitenlandse Joden
Rinze Mozes
> De citaten die ik geef heb ik ontleend aan Fred K. Prieberg, Musik im
> NS-Staat [1982]. Kan zijn dat zijn inzichten niet meer geheel up to
> date zijn, maar aangaande zijn research en gebruik van bronnen heb ik
> nog geen klachten vernomen.
Het boek van Prieberg heb ik, en ook het latere (1997) van Michael Kater
(in Duitse vertaling).
In katers voorwoord wordt eerst gerefereerd aan Musik im Dritten Reich:
Eine Dokumention (1963/1966) van Josef Wulf. daarvan wordt gezegd dat Wulf
slechts weing bronnen kon raadplegen, aangezien vele nog niet geraadpleegd
konden woden. Ook zou diens kommentaar veel te wensen overlaten. Dan komt
Kater te spreken over Priebergs boek en zegt daarvan dat het boek een
monunmretale en allesomvattende indruk maakt. "Doch Prieberg hatte sogar
noch sparsamerem Gebrauch gemacht von den Archiven als Wulf gemacht; er
neigte zur Schwarzweisszeichnung seiner Porträt; sein Ton war oft schrill
und anklägerisch; und auch ihm unterliefen Irrtümmer, sowohl auf Hinblick
auf die Fakten und auch auf ihre Interpretation."
Min of meer gelijke bezwaren brengt Kater verder in tegen boeken van
Miachael Meyers en Eric Levi.
> [knip]
>>Ik vond een stevige ontkenning van Nazisympathie bij diens zoon, die ik
>>vooral ken van enige hoofdrollen in Fassbinder-films.
>
> Karl Heinz is bij mij vooral bekend als tegenspeler van Romy Schneider
> in de Sissi films. Wellicht ben ik wat sentimenteler dan jij.
Nooit van gehoord, Jan. :-)
>
(knip)
>
>>Wellicht ook voor de tal van buitenlandse joden die maar
>>in Duitsland bleven optreden.
>
> Zoals? En hoelang? Coleman Hawkins, geen jood maar zwart, mocht in
> ieder geval eind '34 al niet meer mee met Jack Hyltons orkest naar
> Duitsland. Tot ons grote geluk, want hij bleef in Nederland en maakte
> het Thorbeckeplein tot Swingplein no. 1 par excello!
Joden die gepriviligeerd waren: Leo Blech, Otto Manasse (een leerling van
Reger). Echter die woonden in Duitsland. Ik moet eens nazoeken tot in welk
jaar buitenlands joodse musici nog gewoon konden optreden en ook deden.
>>Duidelijk is in ieder geval dat Böhm nooit partijlid is geweest, en bij de
>>denazificatie vrij is gesproken van alle blaam.
>
> Betekent dat veel?
In ieder geval niet niks. Ik vraag me af of alle nationale en
internationale onderscheidingen die Böhm heeft mogen ontvangen, vele toch
van onverdachte huize, verkregen zouden zijn als Böhm zo'n controversiële
figuur was.
Rinze Mozes
Rinze Mozes
> Ein gewisser Opportunismus in seiner Haltung dem Regime gegenüber ist
> ihm aber kaum abzusprechen, selbst wenn er sich in künstlerischen
> Fragen gelegentlich mit den herrschenden Kulturbonzen angelegt hat.
> Was diese allerdings nicht hinderte, ihm ab 1943 die Leitung der
> Wiener Staatsoper anzuvertrauen.
>
> http://oe1.orf.at/highlights/63004.html
Kater: (Da) lassen sich viel Grautöne und keine Schwarzweisszeichnung
(uitzonderingen blijkbaar Krauss, Karajan, Schwarzkopf) erkennen, ein
Muster, das für die Mehrheit der Musiker im Dritten Reich typisch gewesen
zu sein scheint. In die Biographien zweier aus Osterreich gebürtiger
Künstler finden wir ebenfalls widersprüchliche Elemente von Widerstand,
Anpassung und Diensten für das Regime, so dass sie letzlich weder eindeutig
als Nazis noch als Nazi-Gegner geschildert werden können. Es handelt sich
um die Dirigenten Karl Böhm un Hans Rosbaud."
> Over de Anschluss:
> ""Wer dieser Tat unseres Führers nicht mit einem hundertprozentigen Ja
> zustimmt, verdient nicht, den Ehrennamen Deutscher zu tragen!", meinte
> Generalmusikdirektor Karl Böhm."
>
> http://www.hagalil.com/austria/aktuell/anschluss.htm
Dit citaat moet maar eens worden nagetrokken, aangezien het hier en daar
wordt aangevochten. Ook Kater vermeldt het niet. Hij komt wel met een
drietal citaten, die min of meer van gelijke strekking zijn.
" (Böhm schrieb) dass er in Wien viele Anhänger habe, besondeers im
nationalsozialistischen Lager, und dass von ihm geleitete Konzerte
propagandistisch von grösstem Vorteil für Deutschland sein könnten."
"Einige Monate später pries er "das tiefe Verständnis des FÜhrers für
künstliche Fragen" und noch was später verkündigte er, der Weg der
zeitgenössischen Musik, was die Symfonik betreffe, sei "gebahnt und
vorgezeichnet durch die Welt des Nazional Sozialismus.""
Zover ik kan nagaan, zijn de bronnen brieven van derden.
Aan de negatieve kant verder zijn dirigeren ter gelegenheid van de
verjaardag van Hitler. (april 1944)
Aan de positieve kant wordt o.a. genoemd zijn dirigeren van veel moderne
werken, waarvan er vaak sprake was van de "entartete" soort.
(o.a.Stravinsky en Orffs Carmina Burnan, waar de Nazi's grote bezwaren
tegen hadden!)
"Böhm riskierte sogar den Verweis des Regimes, als er im Februar 1938
Richard Morhaupts Die Wirtin von Psinsk uraufführte, denn Morhaupt war mit
einer russischen-jüdischen Geigerin verheiratet und hatte enge Bedingungen
an die verhasste Jazz-kultur. Ausserdenm arbeitete Böhm mit dem progessiven
Regisseur (und Nazi-Gegner) Oskar Fritz Schuh und dem Bühnenbilder Caspar
Neher und unterstützte den Komponisten Boris Blacher, der kein reiner
"Arier" war, als Blacher 1938 eine Kompositionsklasse am Dresdener
Konservatorium übernahm."
Rinze Mozes
Rinze Mozes
> Rinze Mozes wrote:
>
>> Duidelijk is in ieder geval dat Böhm nooit partijlid is geweest, en bij de
>> denazificatie vrij is gesproken van alle blaam.
>
> Maar stel nu dat Karl Bohm een onvervalste nazi was. Wat dan? Doe je
> dan al je Bohm-opnames weg?
Nee, van alle opnamen van de Straussopera's blijkt hij steevast de beste.
Ook in Wagner staat hij (mogelijk) bovenaan.
Rinze Mozes
Paul Vervenne
"Paul Vervenne" <fa38...@skynet.be> schreef
> Klein vraagje: waren er tal van buitenlandse Joden
> die maar in Duitsland bleven optreden?
>
Ja, in de kampen.
dirk
> na...@provider.com (Jan Winter) - Mon, 16 Oct 2006 22:25:37 GMT in
> nl.muziek.klassiek:
>
> > Het probleem met Böhm was voornamelijk dat hij na de oorlog elke
> > betrokkenheid met de machthebbers in het Derde Rijk met grote
> > stelligheid ontkende. Dat was een brug te ver van de waarheid.
>
> best net zo'n meeloper op carričrejacht was als Von Karajan, en dat de
> Nazi-tijd zijn loopbaan bepaald niet geschaad heeft.
Precies waar we 1 of 3 of 5 jaar geleden dus al waren.
Paul Vervenne
"dirk" <dirkv_no...@wanadoo.nl> schreef in bericht
news:4534e91c$0$38802$dbd4...@news.wanadoo.nl...
treedt men in bij een of andere kloosterorde. Er is plaats.
dirk
Is dat een zinspeling op je eigen Nazi-tijd, of de gebruikelijke onzin?
(Tip: er is een interessante draad over Callas: schrijf daar eens iets aardigs
in.)
Paul Vervenne
"dirk" <dirkv_no...@wanadoo.nl> schreef >
> Is dat een zinspeling op je eigen Nazi-tijd, of de gebruikelijke onzin?
> (Tip: er is een interessante draad over Callas: schrijf daar eens iets
> aardigs
> in.)
>
"Sieg Heil" te gaan roepen met gestrekte arm; Ratzinger ging juist
deserteren.
Rinze Mozes
> Dat deden wel meer. Laten we het er dan maar op houden dat hij op zijn
> best net zo'n meeloper op carričrejacht was als Von Karajan, en dat de
> Nazi-tijd zijn loopbaan bepaald niet geschaad heeft.
Met dit grote verschil dat Böhm nooit toegetreden is tot de Nazipartij. Ik
kan mij niet voorstellen dat op hem geen druk is uitgeoefend om dat wel te
doen, zeker omdat hij al jaren een gevestigde naam was. Van Von Karajan kun
je dat niet zeggen. Een belangrijk verschil.
Rinze Mozes
Rinze Mozes
> Kunst maakt niet nobel. Men moet maar accepteren dat een al dan niet
> groot kunstenaar een verwerpelijke opportunist of zelfs een
> regelrechte schurk kan zijn, en dat dirigenten zelden interessante
> mensen zijn, de moeite van een biografie dus niet waard.
Weg met Shostakovitch dus. Die man heeft werkelijk van alles ondertekend,
zijn collega"s trouwens ook, tot schuldbekentenissen aan toe. Ook geen
biografie waard?
Rinze Mozes
Jan Winter
wrote:
>Op Mon, 16 Oct 2006 22:25:37 GMT schreef Jan Winter:
>
>> De citaten die ik geef heb ik ontleend aan Fred K. Prieberg, Musik im
>> NS-Staat [1982]. Kan zijn dat zijn inzichten niet meer geheel up to
>> date zijn, maar aangaande zijn research en gebruik van bronnen heb ik
>> nog geen klachten vernomen.
>
>Het boek van Prieberg heb ik, en ook het latere (1997) van Michael Kater
>(in Duitse vertaling).
>
>In katers voorwoord wordt eerst gerefereerd aan Musik im Dritten Reich:
>Eine Dokumention (1963/1966) van Josef Wulf. daarvan wordt gezegd dat Wulf
>slechts weing bronnen kon raadplegen, aangezien vele nog niet geraadpleegd
>konden woden. Ook zou diens kommentaar veel te wensen overlaten. Dan komt
>Kater te spreken over Priebergs boek en zegt daarvan dat het boek een
>monunmretale en allesomvattende indruk maakt. "Doch Prieberg hatte sogar
>noch sparsamerem Gebrauch gemacht von den Archiven als Wulf gemacht; er
>neigte zur Schwarzweisszeichnung seiner Porträt; sein Ton war oft schrill
>und anklägerisch; und auch ihm unterliefen Irrtümmer, sowohl auf Hinblick
>auf die Fakten und auch auf ihre Interpretation."
Wat Kater over Wulfs boek zegt verbaast me: dat boek is geheel uit
bronnen opgebouwd en daardoor ook nog wel zo indrukwekkend vergeleken
met de inderdaad soms wat schrille Prieberg. Maar ja, "anklägerisch"?
Er viel toch heel wat aan te klagen. Het witwassen was in de jaren '80
nog niet voorbij. Overigens komt Böhm in Wulfs boek niet voor.
[knip]
>Joden die gepriviligeerd waren: Leo Blech,
Geprivilegeerd lijkt mij een groot woord. Toen 1 juni '33 alle joden
bij de Berliner Staatsoper (Klemperer o.a.) werden ontslagen, greep
Göring, als minister-president van Pruisen baas van dit huis, in:
Blech mocht blijven. Hij was al 25 jaar aan de Staatsoper verbonden en
door Wilhelm II zelf tot Generalmusikdirektor benoemd. Hij bleef tot
'37. Ze grepen inderdaad niet altijd iedereen meteen.
>Otto Manasse (een leerling van
>Reger).
Die komt zelfs in Priebergs uitputtende personenregister niet voor.
>Echter die woonden in Duitsland. Ik moet eens nazoeken tot in welk
>jaar buitenlands joodse musici nog gewoon konden optreden en ook deden.
>
>>>Duidelijk is in ieder geval dat Böhm nooit partijlid is geweest, en bij de
>>>denazificatie vrij is gesproken van alle blaam.
>>
>> Betekent dat veel?
>
>In ieder geval niet niks. Ik vraag me af of alle nationale en
>internationale onderscheidingen die Böhm heeft mogen ontvangen, vele toch
>van onverdachte huize, verkregen zouden zijn als Böhm zo'n controversiële
>figuur was.
Tja. Er zijn wel meer verdachte figuren met onderscheidingen van
onverdachte huize. Zegt mij op zichzelf ook niet zoveel, tenminste
niet in juridische zin; als bewijs dus dat Böhm niet met de nazi's
heeft gesympatiseerd.