Groet, O.
Capaciteit van de accu (staat erop) gedeeld door laadstroom van de lader
(amperemetertje). Bijvoorbeeld: 30 Ah / 3 A = 10 uur.
Dit lijkt me wel een redelijke waarde, mocht het metertje op de lader
geen schaalverdeling hebben, maar alleen een paar gekleurde vlakjes.
Ben
Je gaat nu uit van een rendement van 100%, lijkt me niet correct, ik
denk dat een rendement van 75% voor een accu realistisch is.
Dus 30 Ah / 3A / 0,75 = 13.5 uur
dokter Frits®
If you can't join them, beat them.
Hmm, ja. Maar ik nam aan dat 30 Ah betekent dat je er zoveel (bijv. 10
uur lang 3 A) in kunt pompen. Dat je er dat er niet allemaal meer uit
kunt halen is een kwestie van rendement.
Ben
Super Merel
>> >(amperemetertje). Bijvoorbeeld: 30 Ah / 3 A =3D 10 uur.
>> =
>
>> Je gaat nu uit van een rendement van 100%, lijkt me niet correct, ik
>> denk dat een rendement van 75% voor een accu realistisch is.
>> Dus 30 Ah / 3A / 0,75 =3D 13.5 uur
>
>Hmm, ja. Maar ik nam aan dat 30 Ah betekent dat je er zoveel (bijv. 10
>uur lang 3 A) in kunt pompen. Dat je er dat er niet allemaal meer uit
>kunt halen is een kwestie van rendement.
30 Ah betekend dat de accu gedurende 10 uur 3 A kan leveren, je moet
er dus meer doorheen sturen.
(gaat trouwens alleen op voor een nieuwe accu, want de capaciteit gaat
achteruit naarmate de accu ouder wordt)
De stroom die je erdoorheen stuurt, en die niet "opgenomen" wordt door
de accu zet 'ie om in warmte, vandaar dat 'ie ook kan gaan koken als
je hem overlaad want dan neemt de accu geen stroom meer op en zal die
alle stroom omzetten in warmte.
Ik geloof het meteen.
> je moet er dus meer doorheen sturen.
Dan wel.
> (gaat trouwens alleen op voor een nieuwe accu, want de capaciteit gaat
> achteruit naarmate de accu ouder wordt)
> De stroom die je erdoorheen stuurt, en die niet "opgenomen" wordt door
> de accu zet 'ie om in warmte, vandaar dat 'ie ook kan gaan koken als
> je hem overlaad want dan neemt de accu geen stroom meer op en zal die
> alle stroom omzetten in warmte.
Akkoord.
Een vraagje nog: Als de capaciteit van een oude accu kleiner is
geworden, moet je 'm dan ook korter opladen? Of juist langer (omdat het
rendement gedaald is)?
Ben
Hehe, inderdaad, maar dit vind ik ook wel interessant hoor! Volgens mijn
handboek heeft m'n motor een accu van 28 of 30 Ah, en mijn oplader zou
automatisch moeten ophouden, maar ik vertrouw de boel niet. Borrelt al een
beetje, maar nog niet warm, in het handboek staat ophouden als de accu warm
wordt en/of erg gaat borrelen. Maar wat is erg?? Enfin, bedankt voor de
reacties.
Groet, O.
Ik heb een optimate druppellader. Deze 'speelt' met de accu, waardoor de
kwaliteit gewaarborgd blijft (zo zegt de verpakking). Ik ben er best
tevreden over.
Misschien een tip. Zal de accu niet meer leeg raken...
Fred
>> (gaat trouwens alleen op voor een nieuwe accu, want de capaciteit gaat
>> achteruit naarmate de accu ouder wordt)
>> De stroom die je erdoorheen stuurt, en die niet "opgenomen" wordt door
>> de accu zet 'ie om in warmte, vandaar dat 'ie ook kan gaan koken als
>> je hem overlaad want dan neemt de accu geen stroom meer op en zal die
>> alle stroom omzetten in warmte.
>
>Akkoord.
>
>Een vraagje nog: Als de capaciteit van een oude accu kleiner is
>geworden, moet je 'm dan ook korter opladen? Of juist langer (omdat het
>rendement gedaald is)?
>
>Ben
Het rendement van de accu daalt (overigens niet dramatisch hoor, dat
alleen aan het einde van de levensduur) dus je zult hem langer moeten
opladen om er vervolgens minder uit te kunnen halen.
Is mijn eigen boerenklompen gevoel. weet niet of het theoretisch
klopt, maar zo doe ik dat.
Will
Misschien een heel gek idee, maar als je nou zelf met de hele moto gaat
spelen ?
Dan doet het hele "probleem" zich niet meer voor.
Waar heb je die motor anders voor ???
--
Varen in een bootje,
Rijden in een Bus?
nee dat is het niet,
Dus...
Ik heb, geheel bij toeval trouwens, een multimeter! Mijn vraag: waartussen
precies, ik bedoel: tussen de polen van de accu als die opgeladen wordt of
alleen de accu? En op welk cijfertje van de meter moet ik die knop draaien?
Ja, excuses, maar ik ben helemaal niet thuis in multimeters/Amperes en
dergelijke... Wil het wel graag proberen, dit systeem.
Groet, O.
U kent kennelijk mijn motor niet... Ik zou dan dagelijks een uur of 5 moeten
gaan rijden, iets teveel van het goede. De motor is niet helemaal in orde
(de elektriek), maar als de officiele BMW-dealer niks kan vinden, dan ik
zeker niet.
Groet, O.
Groet, O.
Waarom niet, dacht je echt dat iedere officiele instantie ook kwalitatief
snor zit, dan denk je niet echt na hč?
Zeker *niet* de amperes tussen de accupolen meten, dan hoor je geheid een
leuk geknisper uit je multimeter komen, terwijl de draadjes snel hun
isolatie laten wegdruipen...
Ampere's meet je *in* de stroomkring, niet eroverheen, of je moet een
papagaaiebek hebben (of hoe zo'n ding mag heten)
Dus tussen pool en kabel hang je de meter...
Geen A's proberen te meten als je niet zo thuis bent in elektro. De
goedkopere multimeters gaan maar tot 1A op het standaard bereik en 10A op
een speciale ingang, als ze die al hebben. Dat soort stromen heb je al
gauw. Foutjes als "even proberen te starten" leiden tot uitgefikte meters
en erger.
> of je moet een papagaaiebek hebben (of hoe zo'n ding mag heten)
>
stroomtang.
> Dus tussen pool en kabel hang je de meter...
>
Nee. Je kunt beter de spanning meten. Meter op gelijkspanning (Vdc of V=
(een =-teken met als onderste streep vaak een stippellijn) ). Dan het
zwarte snoer op de ingang GND, 0 of common van de multimeter en het rode
snoer op de ingang waar ook Vdc of iets dergelijks bij staat.
Multimeter op auto-range zetten of bereik tot 20V.
Dan spanning meten op de polen van de accu. Als er een - staat voor de
aangegeven spanning, dan heb je de polen verwisseld, maar dat kan geen
kwaad voor de meter. (dit geldt voor een digitale multimeter, bij een
analoge slaat de naald de verkeerde kant uit, dan moet je wel de polen
wisselen).
Spanning ergens rond de 12V -> weinig tot geen laden.
Spanning tussen 13.5V en 14.5V -> aan het laden.
Spanning hoger dan 14.5V -> niet goed.
Bas.
>> Ik heb, geheel bij toeval trouwens, een multimeter! Mijn vraag: waartussen
>> precies, ik bedoel: tussen de polen van de accu als die opgeladen wordt of
>> alleen de accu? En op welk cijfertje van de meter moet ik die knop draaien?
>
>Zeker *niet* de amperes tussen de accupolen meten, dan hoor je geheid een
>leuk geknisper uit je multimeter komen, terwijl de draadjes snel hun
>isolatie laten wegdruipen...
>
>Ampere's meet je *in* de stroomkring, niet eroverheen, of je moet een
>papagaaiebek hebben (of hoe zo'n ding mag heten)
>
>Dus tussen pool en kabel hang je de meter...
En daarbij begin je met de multimeter in de hoogste stand. Evt. kun je
daarna een lagere schaal kiezen. Let er op dat de hoogste stand (10A?)
vaak een aparte ingang heeft, je moet dan de plus kabel in een andere
gat steken.
Paul Slootman
--
R1150GS vliegenbek
>gaan rijden, iets teveel van het goede. De motor is niet helemaal in orde
>(de elektriek), maar als de officiele BMW-dealer niks kan vinden, dan ik
>zeker niet.
Sommige BMW dealers weten alleen wat er in het boekje staat,
een beetje analytisch denkvermogen zit er niet altijd in.
Ga naar een onafhankelijke motorzaak (liefst eenpersoons, dat
zijn de echte liefhebbers) die gespecialiseerd is in BMW. Als
je in het oosten zit weet ik wel een of twee adressen.
Doet mij trouwens denken aan de keer dat in Engeland op vrijdagavond het
laadstroomlampje ging branden op m'n R100S. Uiteraard gebeurt zoiets
vlak voor het weekend... Die avond nog zelf de voor de hand liggende
dingen bekeken; spanningsregelaar, koolborsteltjes, dat soort dingen.
Niets te zien. Volgende ochtend dus in alle vroegte een BMW motorzaak
opgezocht; was niet zo vreselijk ver gelukkig. Het was zaterdag, maar na
uitleg wat het probleem was en dat we op vakantie waren vanuit Holland,
wilde ze wel gaan kijken; ze waren zelf net terug van de TT in Assen :-)
Uiteindelijk hebben ze wel teveel vervangen (bij elkaar anker,
diodeplaat, spanningsregelaar waarbij de spanningsregelaar nog wel goed
was) maar het was opgelost! Ik allang blij dus. Daarvoor hadden ze
trouwens een 2ehands motor uit de showroom half gesloopt, omdat ze niet
alles op voorraad hadden; dat noem ik nou inzet ;-)
Bij de volgende beurt (bij Wibrea in Aalten/Baarlo) had ik het oude spul
meegegeven en uitgelegd wat er gebeurd was: na de beurt had ie m'n oude
spanningsregelaar er weer opgezet en de nieuwe ingeruild; ik kreeg ook
wat terug voor het oude anker, want die kon wel opnieuw gewikkeld
worden. Dat had ik allemaal helemaal niet verwacht; zoiets vind ik nou
mooi van een zaak van een echte liefhebber!
> Dan spanning meten op de polen van de accu.
>
> Spanning ergens rond de 12V -> weinig tot geen laden.
> Spanning tussen 13.5V en 14.5V -> aan het laden.
> Spanning hoger dan 14.5V -> niet goed.
't Kan best aan mij liggen, maar ik snap hier helemaal niks van.
Dus tijdens het laden wordt de spanning lager?
??
Ben
Nee, het ging erom of het opladen goed functioneert, toch?
Bas.
> > > Dan spanning meten op de polen van de accu.
> > >
> > > Spanning ergens rond de 12V -> weinig tot geen laden.
> > > Spanning tussen 13.5V en 14.5V -> aan het laden.
> > > Spanning hoger dan 14.5V -> niet goed.
> >
> > 't Kan best aan mij liggen, maar ik snap hier helemaal niks van.
> > Dus tijdens het laden wordt de spanning lager?
> >
>
> Nee, het ging erom of het opladen goed functioneert, toch?
Nee hoor, om te zien wanneer hij klaar is met laden.
"Als die niet meer afneemt, istie wel zo'n beetje
klaar."
Ben
Oeps, shit. Ik geloof dat ik een paar draadjes door elkaar heb gegooid
:-(
Maar als je stroom gaat meten, dan moet je dat dus na het starten doen,
anders is de stroom te hoog voor de meter (en de meetsnoeren). Dus dan
moet je de accu losmaken terwijl de motor loopt. Om nou te voorkomen dat
je sluiting maakt, moet je de - losmaken, want het is niet erg als de
kabel van de - tegen het frame tikt.
Bas.
Maar dan vind je niet waar je naar opzoek bent als je accu steeds
leegloopt...
Als er ergens een verbruiker zit die er niet hoort (kortsluiting,
verkeerd contact, hangend relais, enzovoorts) vind je die alleen door de
meter te laten meten of er stroom loopt naar je circuit, want als je een
goede accu hebt is ie nauwelijks onder de indruk van een verbruiker en
zul je dat in de spanningsval niet zien...
Groet, Frits (kan vandaag wel weer een uurtje gaan tuffen, denkt hij)
Je laadt doorgaans optimaal met een stroom groot 10% van de
capaciteit, dan geldt dus dat 10 uur voldoende moet zijn een
geheel lege accu weer volledig op te laden.
De laadtijd voor een gedeeltelijk ontladen accu is vaak veel
korter, overigens helpt regelmatig rijden tegen onverwacht
leegraken::)
|
| Groet, O.
|
|
Hmm, accu loshalen terwijl de motor loopt zou ik toch niet aanraden.
Wat je kunt doen is de meter er tussen hangen, maar de meter kortsluiten
tijdens het starten. Ik heb ook snoertjes voor m'n multimeter met
krokodillenklemmen, da's dan heel handig; ene klem op de accu, andere
klem aan de kabel, en je laat de kabel nog even aan de accu totdat de
motor gestart is.
En de reden waarom de - loshalen verstandiger is, is dat het dan niet
uitmaakt of de pluspool of de minpool van de accu de het frame in
contact komt (dit is het meest relevant bij gebruik van startkabels).
waar lees je dat ? ik vraag het me af
Grtz MagnaBagger
BROOOOOOOOOOOOOOOOOOOOAAAAA
http://karin.trialen.nl/
MagnaVF700c 1985 Zwart (rijd altijd, zal altijd rijden)
MagnaVF1100c 1985 Zwart (effe niet)
Beta Techno 1997 Paars (om de 6 weken)
weetje zeker of die werkt met gelijkspanning. ik heb een donkerbruin tot het
zwarte aan vermoeden dat die alleen met wissel spaningwerkt.Grote
gelijkstomen meet je vielig met een shunt weerstand. een 25A 60mv (geeft een
spanning van 60 milivolt af als er 25 door gaat) volstaat voor alle accu
oplaat metingen.
--
Arjan.
GSF 600
'Als de goudvis me maar niet verlinkt'.
een mooie manier om het ongedierte in je schuur uit te roeien:-)
een gewoon 1.5 volt batterijtje kan op die manier al ongeveer 7 amp leveren.
> Ampere's meet je *in* de stroomkring, niet eroverheen, of je moet een
> papagaaiebek hebben (of hoe zo'n ding mag heten)
ik heb alleen een hollandse mond:-)
> Dus tussen pool en kabel hang je de meter...
serieschakeling.
voor de echte leken;
zwarte draad van de lader aan de min van de accu
rode draad van de lader aan de zwarte draad van de meter
rode draad van de meter aan de plus van de accu
--
Groetjes Rob.
Ducati 851 strada
Yamaha ExTurbo
Er zijn inderdaad gelijkstroom tangen in de handel, je wil alleen
niet weten wat die dingen kosten. Bovendien moeten ze naast
elke te meten geleider of installatie eerst genuld worden.
Met een voltmeter kan je ook stroom meten door de spanning
over een bekende (laagohmige) bekende weerstand te meten.
Deze weerstand inderdaad een shubt genaamd moet dan weer
in serie in het te bemeten circuit worden opgenomen.
> >> Dan spanning meten op de polen van de accu.
> >>
> >> Spanning ergens rond de 12V -> weinig tot geen laden.
> >> Spanning tussen 13.5V en 14.5V -> aan het laden.
> >> Spanning hoger dan 14.5V -> niet goed.
> >
> >'t Kan best aan mij liggen, maar ik snap hier helemaal niks van.
> >Dus tijdens het laden wordt de spanning lager?
>
> waar lees je dat ? ik vraag het me af
Ik dacht al dat 't aan mij lag ...
Ben
dyslectie daar had je toch ook iets mee.
--
Arjan.
GSF 600
'Als de goudvis me maar niet verlinkt'.
>
Ja, en weet je dat zegt niets over iemands inzicht, slechts iets over de
hoeveelheid energie nodig om te lezen en schrijven, Dyslectisci moeten
meer moeite doen om te lezen, en doen het dus ook intensiever...
Misschien zou je er een voorbeeld aan kunnen nemen...
Shunting is rangeren, dus een spoor ernaast gebruiken...
Hoezo uit context trekken...
shunt
n.
1 The act or process of turning aside or moving to an alternate course.
2 A railroad switch.
3 _Electricity_ A low-resistance connection between two points in an
electric circuit that forms an alternative path for a portion of
the current. Also called bypass.
4 _Medicine_ A passage between two natural body channels, such as
blood vessels, especially one created surgically to divert or
permit flow from one pathway or region to another; a bypass.
Het hier hier dus duidelijk om de "electricity" betekenis.
(bron: www.dictionary.com)
ik dacht dat je viel over dat ene Tje dat een Dje had moeten zijn, de rest
begreep ik helemaal geen hout van. Als we over inzicht in eletrotechniek
gaan praten heb je je eigen wel heel lelijk onderuitgehaald het is 3e klas
lbo stof.
slechts iets over de
> hoeveelheid energie nodig om te lezen en schrijven, Dyslectisci moeten
> meer moeite doen om te lezen, en doen het dus ook intensiever...
ik weet wat mijn beperkingen zijn. ik train me eigen door gewoon veel te
gaan lezen en te schrijven nl.mot is daar heel geschikt voor, niet te zware
text en ook nog eens een onderwerp wat me erg interesseert.
>
> Misschien zou je er een voorbeeld aan kunnen nemen...
>
> Shunting is rangeren, dus een spoor ernaast gebruiken...
zie posting van Paul. wil je ook wel eens wat laten zien hoe het zit diverse
meetinstumenten en wat voor trucjes er uitgehaalt worden om een
universeelmeter te bouwen.
ik ga niet verder drammen hier over.
> 3 _Electricity_ A low-resistance connection between two points in an
> electric circuit that forms an alternative path for a portion of
> the current. Also called bypass.
> Het hier hier dus duidelijk om de "electricity" betekenis.
Okee nemen we die, en plaatsen de shunt zoals de onnozelaar altijd zijn
meter op de polen van de accu plaatst...
En dan heb je een oplaat meting met kaboem effect, of niet soms ?
Kijk dat bedoel ik nou met begrijpend lezen.
Kijk als je weet hoe het werkt is het allemaal zo simpel, maar leek het
erop dat die jongen wist hoe die het moest doen ?
Ik weet ook wel dat je de Stroom meet door de spanningsval over een
gedefinieerder kleine weerstand te meten, dus eigenlijk meet je met een
stroom meter nog steeds de spanning...
Maar als je die shunt zoals mensen dat gewend zijn gewoon op de twee
spannings voerende polen plaatst...
Kijk voor ons is het heel logisch dat je een van de draden losknoopt en
daar de meter tussenplaatst, maar voor erik ja of klaas is dat niet zo
logisch, en eerst een handleiding lezen is er tegenwoordig niet meer bij.
Dus ik vond die oplaat meting een hele mooie...
> Maar als je die shunt zoals mensen dat gewend zijn gewoon op de twee
> spannings voerende polen plaatst...
>
ik weet het, iets met alleen text uitleggen is erg lastig zeker met
elektriciteit. twee tekeningetjes en iedereen kan een accu opladen.
> Ja doei, moet ik dat geloven Arjan ?
> Nou ik denk er het mijne van...
>
>> zie posting van Paul. wil je ook wel eens wat laten zien hoe het zit diverse
>> meetinstumenten en wat voor trucjes er uitgehaalt worden om een
>> universeelmeter te bouwen.
>> ik ga niet verder drammen hier over.
> Ik weet ook wel dat je de Stroom meet door de spanningsval over een
> gedefinieerder kleine weerstand te meten, dus eigenlijk meet je met een
> stroom meter nog steeds de spanning...
En u gaat door voor de bonus trivia :)
Als je met een analoge passieve meter meet, meet je altijd de stroom.
Dus ook als je spanning meet, meet je eigenlijk de stroom door een
hele grote weerstand.
Groeten, Eelco
> Dus ook als je spanning meet, meet je eigenlijk de stroom door een
> hele grote weerstand.
>
Heb ik nu de broodrooster gewonnen of wil je het isbn nummer van de lbo
boeken elektrotechniek. had de paginas best willen scannen en in de bin
gepost.
--
Arjan.
GSF 600
'Als de goudvis me maar niet verlinkt'.
> Groeten, Eelco
En gelijk heb je, heb nog niet zoveel jaartjes geleden nog geprobeerd om
een weeekijzerkernmeter te pakken te krijgen voor een universeel trafo di
ik aan het prutzen was, maar dat bleek moeilijker dan ik dacht, want
niemand heeft die meer.
>> Als je met een analoge passieve meter meet, meet je altijd de stroom.
>>
> nee, je hebt globaal twee typen analoge meters de hoog ohmige
> draaispoelmeter voor spanning , en de laagohmige weekijzermeter voor stroom.
> In een universeel meter zit een draaispoelmeter. door het gebruik van shunt
> weerstand in of extern kun je met een spanningsmeter ook stroom meten.
> teminste wat ik er van opgestoken heb.
En hoe werkt een draaispoelmeter? Door een magneetveld op te wekken.
En hoe wek je een magneetveld op? Met stroom, door een spoeltje. En
dus _niet_ met spanning.
Dus je meet een stroom.
Uiteraard gebruik je een shunt over je draadspoeltje, je wilt daar
niet de volle x ampere doorheen jassen.
>> Dus ook als je spanning meet, meet je eigenlijk de stroom door een
>> hele grote weerstand.
>>
> Heb ik nu de broodrooster gewonnen of wil je het isbn nummer van de lbo
> boeken elektrotechniek.
Die mogen dus _in_ die broodrooster :)
Groeten, Eelco
>
> Ja doei, moet ik dat geloven Eelco Giele ?
>
> Nou ik denk er het mijne van...
>
>
>
>> En hoe werkt een draaispoelmeter? Door een magneetveld op te wekken.
>> En hoe wek je een magneetveld op? Met stroom, door een spoeltje. En
>> dus _niet_ met spanning.
>>
>> Dus je meet een stroom.
> Zonder spanning geen stroom...
Jawel hoor. In een supergeleider heb je 0 spanning, en wel stroom.
Best een heleboel zelfs. Oa. de magneet van een MRI scanner is
gebaseerd op supergeleiding. Het hoofd magnetisch veld (in
ziekenhuizen varierend van 0.5 tot 3 tesla) wordt opgewekt door een
kortgesloten supergeleidende spoel.
Aangezien je energie "aftapt" door het veld te gebruiken en door
andere invloeden van buiten af moet je het af en toe een beetje
bijladen.
Overigens heeft dat niks met de discussie te maken: die was of je
stroom of spanning meette.
Passieve meters meten bijna altijd stroom, actieve meters bijna
altijd spanning.
Groeten, Eelco
Dus toch een spanningsverschil...
In theorie kun je alles bewijzen, maar in de praktijk moet je die
elektronen toch van hier naar daar krijgen, en daar heb je hoe dan ook
een spanningsverschil voor nodig.
Ja, dat is het leuke van spanning en stroom, het zijn dezelfde
elektronen.
Dan leg mij maar eens uit waar dan dat potentiaalverschil te meten valt.
Bas.
Dat laatste is dus niet waar.
Er kan wel spanning op een batterij staan zonder dat er stroom loopt.
Omgekeerd kan niet.
Het verschil is eerder dat je spanning niet kan meten zonder dat er een
stroom gaat lopen; nog afgezien van spanningen in de kV's bereik, dan
kun je gebruik gaan maken van statisch electriciteit eigenschappen. Ik
herinner mij iets vaag van school van een apparaat met een velletje
bladgoud die ging staan onder invloed van statische electriciteit :-)
Zo bedoelde ik het ook. :-) De 2 uitspraken zijn duaal.
De eerste uitspraak is dus, denk ik, ook niet waar.
>Er kan wel spanning op een batterij staan zonder dat er stroom loopt.
>Omgekeerd kan niet.
Even theorerisch vraagje (wel leuk, vind ik tenminste):
Stel je hebt een batterij die stroom levert ipv spanning. Je wilt die
batterij zo bewaren dat je hem over een lange tijd nog kunt gebruiken.
Hoe kun je die batterij het beste bewaren?
antwoord: [zie follow-up]
En, vraagje, is het niet zo dat een lichtgevoelige diode een stroom
levert als er licht op valt? Dus een stroombron? Weet iemand of dat
klopt?
>Het verschil is eerder dat je spanning niet kan meten zonder dat er een
>stroom gaat lopen
En je kunt een stroom niet meten zonder dat er een spanning valt.
Toch? Metingen beinvloeden nou eenmaal de situatie.
Groeten,
-Remco
Antw: Kortgesloten anders loopt de batterij leeg.
De spanningsval over de klemmen is dan 0 Volt en de batterij
levert dan geen energie.
Dan moet je hem wel kortsluiten met een supergeleidend materiaal, en de
battery moet ook geen interne weerstand hebben (een ideale theoretische
situatie). Anders heb je alsnog een spanningsval en energieverlies.
Super Merel
> Ja doei, moet ik dat geloven Eelco Giele ?
> Nou ik denk er het mijne van...
>
>> Jawel hoor. In een supergeleider heb je 0 spanning, en wel stroom.
>> Best een heleboel zelfs. Oa. de magneet van een MRI scanner is
>> gebaseerd op supergeleiding. Het hoofd magnetisch veld (in
>> ziekenhuizen varierend van 0.5 tot 3 tesla) wordt opgewekt door een
>> kortgesloten supergeleidende spoel.
>>
>> Aangezien je energie "aftapt" door het veld te gebruiken en door
>> andere invloeden van buiten af moet je het af en toe een beetje
>> bijladen.
> Dus toch een spanningsverschil...
Nee hoor. Tijdens het bijladen wordt een stuk "normale" weerstand
tussengeschakeld, en dan is er dus een spanningsverschil. Dit wordt
dan vervolgens weer kortgesloten met supergeleider.
In normaal gebruik is er dus totaal geen spanningsverschil. De
spanning in de hele spoel is hetzelfde. En omdat er geen weerstand
is, blijven die electronen vrolijk verder rennen in de richting
waarin ze bezig waren.
> In theorie kun je alles bewijzen, maar in de praktijk moet je die
> elektronen toch van hier naar daar krijgen, en daar heb je hoe dan ook
> een spanningsverschil voor nodig.
Daar is het nou net een supergeleider voor. In supergeleider lopen de
electronen gewoon door, ook nadat de motivatie daarvoor (de spanning
dus) is weggevallen.
Groeten, Eelco
> Ja doei, moet ik dat geloven Eelco Giele ?
> Nou ik denk er het mijne van...
>
>> Overigens heeft dat niks met de discussie te maken: die was of je
>> stroom of spanning meette.
>> Passieve meters meten bijna altijd stroom, actieve meters bijna
>> altijd spanning.
> Tja het is en lastige discussie, want wat is spanning, en wat is stroom,
> en kun je ze van elkaar scheiden, en hoe dan ?
Dat is makkelijk. Stroom is de beweging van de electronen, spanning
is de energie van de electronen.
Kun je ze scheiden: makkelijk, in feite doet ieder stuk niet lineaire
electronica dat.
Maar even twee makkelijke voorbeeldjes:
Bij supergeleiding heb je stroom zonder spanning(-sverschil)
Een FET is een vorm van transistor waarbij er in de aansturing geen
stroom loopt. Je regelt daarbij de stroom door de transistor met een
potentiaalverschil. (vandaar ook de naam FET: Field Effect
Transistor) Er loopt geen stroom door de gate (aansturingspootje)
van de transistor.
Groeten, Eelco
> En, vraagje, is het niet zo dat een lichtgevoelige diode een stroom
> levert als er licht op valt? Dus een stroombron? Weet iemand of dat
> klopt?
Niet helemaal: een lichtgevoelige diode staat een bepaalde
hoeveelheid stroom toe als functie van de hoeveelheid licht. Dat
betekend dus niet dat die hoeveelheid stroom ook gaat lopen, het is
in feite een lichtgestuurde stroombegrenzer.
Groeten, Eelco
Van vrij lang geleden meen ik mij te herinneren dat er twee soorten
grootheden zijn. Een van de verschillen tussen die twee is dat je de ene
wel kunt meten zonder hem te beinvloeden (bijvoorbeeld snelheid) en de
andere niet (bijvoorbeeld kracht). Ik meen dat stroom bij de tweede
groep hoorde: als je die meet creeer je een spanningsverschil over je
metertje en dat beinvloedt de stroom.
Hoe je een spannings(verschil) kunt meten zonder een stroom te laten
lopen kon ik mij niet herinneren, maar dat werd zojuist verteld door
Eelco Giele: met een FET.
Ben
Dat is het statische verhaal ja.
Maar hoe krijg je dat potentiaalverschil op de gate? :-)
-Remco
Maar als je de diode niet belast (dus kort sluit) dan geld het wel?
(Dat geld tenminste voor een niet-ideale spanningsbron ook: als je een
batterij kort sluit dan levert hij ook zijn spanning niet meer.)
-Remco
--
----------------------------------------------------------------------------
Remco van den Berg <rvd...@dse.nl> Admin/SO/helpdesk DSE
http://www.dse.nl/rvdberg/ GSX750F http://www.dse.nl/
----------------------------------------------------------------------------
Nee, dat werkt niet: Om de gate van de FET op spanning te brengen zullen er
toch enkele electronen van het te meten object naar de gate moeten stromen.
De meetfout is dus heel klein, maar wel aanwezig.
-Remco
Zie mijn andere antwoord: je verandert de potentiaal, niet het aantal
electronen.
Groeten, Eelco
Spanning is de energie per electron, terwijl stroom het aantal
electronen is dat per seconde voorbij komt. Het enige wat je dus doet
is de energie verhogen, de electronen kunnen fijn op hun plaats
blijven zitten.
Dat is overigens de theorie. In de praktijk krijg je door de
parasitaire capaciteit een miniem stroompje, dat afhankelijk is van
de spanningsverandering (zowel de grootte als de snelheid van
verandering I=C dV/dt). Dit stroompje is overigens zo klein dat het
pas meetbaar wordt als je met hele hoge frequenties gaat spelen,
zoals bijv. in een computer.
De spanningsmeting zelf verloopt dus stroomloos, maar de belast het
circuit waaraan je gaat meten met een minime condensator.
Groeten, Eelco
> On 25 Jul 2001 11:07:17 GMT, Eelco Giele wrote:
>>Remco van den Berg <rvd...@jupiter.strijp.ehv.nl> wrote:
>>
>>> En, vraagje, is het niet zo dat een lichtgevoelige diode een stroom
>>> levert als er licht op valt? Dus een stroombron? Weet iemand of dat
>>> klopt?
>>
>>Niet helemaal: een lichtgevoelige diode staat een bepaalde
>>hoeveelheid stroom toe als functie van de hoeveelheid licht. Dat
>>betekend dus niet dat die hoeveelheid stroom ook gaat lopen, het is
>>in feite een lichtgestuurde stroombegrenzer.
> Maar als je de diode niet belast (dus kort sluit) dan geld het wel?
Nee, want er is geen enkele reden voor die stroom om te gaan lopen.
Je moet die electronen eerst in beweging krijgen, pas dan kun je het
aantal vrij bewegenede electronen gaan inperken.
Dat geld overigens voor elke stroombron die ik ken: dat zijn allemaal
spannings aangedreven stroombegrenzers.
Groeten, Eelco
Okay. Hoe moet 't wel dan?
Want voorlopig blijf ik er bij dat je sommige grootheden (snelheid,
spanning) kunt meten zonder ze te veranderen en andere (kracht, stroom)
niet.
Het is natuurlijk van geen belang & tamelijk off-topic.
Maar ik heb dat toch niet gedroomd?
Ben
Dat bedoelde ik inderdaad...
De spanningsmeting verloopt stroomloos zolang de spanning niet verandert.
-Remco
Dat weet ik ook niet. :-)
Ik heb al een vraag gepost in nl.wetenschap. Misschien dat zij me
verder kunnen helpen. Ik kijk zo...
>Want voorlopig blijf ik er bij dat je sommige grootheden (snelheid,
>spanning) kunt meten zonder ze te veranderen en andere (kracht, stroom)
>niet.
Ik ben ook benieuwd.
>Het is natuurlijk van geen belang & tamelijk off-topic.
Maar wel aardig om te weten, niet?
>Maar ik heb dat toch niet gedroomd?
Tja, ik weet het niet...
Maar de gate werkt als capaciteit, toch?
C = Q/V => Spanning omhoog, dan ook meer lading (electronen).
Of zit ik nu fout?
-Remco
hmmm.. zit wat in ja.
-Remco
> Okay. Hoe moet 't wel dan?
Brugschakeling.
Vref
|
>
V? <
----(I)-->
<
>
|
Massa
Dat zigzagje is dus een ge-eikte (jaja, moet met trema ipv streepje)
variabele weerstand. V? wil je weten. Net zo lang aan de variabele
weerstand draaien totdat er geen stroom meer loopt door de
stroommeter (I). Dan is er geen spanningsverschil meer tussen de
klemmen van de stroommeter, en kun je de spanning uitrekenen met
V?=Vref*R1/R. Waarbij R1 de weerstand is boven de loper, en R de
totale weerstand. Overigens moeten wel beide massa's aan elkaar
geknoopt worden.
Bij een lekker gevoelig amperemetertje kun je de hele handel van een
waanzinnig grote ingangsweerstand voorzien. Belast je het circuit dus
ook maar heel laag zolang je niet de juiste stand hebt van je
weerstand.
Groeten, Eelco
Afhankelijk van de plaat dus meer electronen, of juist minder. Op de
positieve plaat zullen zich meer electronen verzamelen (jaja, lekker
contraintuitief) en van de negatieve plaat zullen er meer weggedrukt
worden. Maar dit is dus het gevolg van de potentiaalverhoging. Het is
niet zo dat de spanning hoger wordt als gevolg van het verhoogde
aantal electronen.
Verder is jouw formule niets anders als de integraal van de mijne,
dus wij zijn het helemaal eens :)
I=C dV/dt
Links en rechts integreren, C is een constante. | is maar even een
integraalteken.
|i dt=C V. |i dt = Q
Q=C V ---> C=Q/V
Groeten, Eelco
Oeps, ik maak er een zootje van:
> Afhankelijk van de plaat dus meer electronen, of juist minder. Op de
> positieve plaat zullen zich meer electronen verzamelen (jaja, lekker
> contraintuitief)
Da's even hartstikke fout, op de negatieve plaat zullen zich de
electronen gaan verzamelen die door de positieve plaat worden
aangetrokken.
Zo zie ja maar weer, beter naar je intuitie luisteren.
Groeten, Eelco
Afhankelijk van de plaat dus meer electronen, of juist minder. Op de
negatieve plaat zullen zich meer electronen verzamelen aangetrokken
door de positieve plaat. Maar dit is dus het gevolg van de
Oeps, ik maak er een zootje van:
> Afhankelijk van de plaat dus meer electronen, of juist minder. Op de
> positieve plaat zullen zich meer electronen verzamelen (jaja, lekker
> contraintuitief)
Da's even hartstikke fout, op de negatieve plaat zullen zich de
electronen gaan verzamelen die door de positieve plaat worden
aangetrokken.
Zo zie ja maar weer, beter naar je intuitie luisteren.
Oorspronkelijke artikel is nu superseded bij de juiste versie als
alles werkt.
Groeten, Eelco
| Ja doei, moet ik dat geloven Remco van den Berg ?
| Nou ik denk er het mijne van...
(-: Stel je hebt een batterij die stroom levert ipv spanning.
???
--
Varen in een bootje,
Rijden in een Bus?
nee dat is het niet,
Dus...
| Ja doei, moet ik dat geloven Eelco Giele ?
| Nou ik denk er het mijne van...
(-: Dat is makkelijk. Stroom is de beweging van de electronen, spanning
(-: is de energie van de electronen.
(-:
(-: Kun je ze scheiden: makkelijk, in feite doet ieder stuk niet lineaire
(-: electronica dat.
(-: Maar even twee makkelijke voorbeeldjes:
(-: Bij supergeleiding heb je stroom zonder spanning(-sverschil)
(-:
(-: Een FET is een vorm van transistor waarbij er in de aansturing geen
(-: stroom loopt. Je regelt daarbij de stroom door de transistor met een
(-: potentiaalverschil. (vandaar ook de naam FET: Field Effect
(-: Transistor) Er loopt geen stroom door de gate (aansturingspootje)
(-: van de transistor.
In mijn ogen blijft het beweging van elektronen, of snel of veel.
maar het blijft afhankelijk van elkaar, vandaar ook dat de spanning inzakt als de
stroom toeneemt...
| Ja doei, moet ik dat geloven Bas Mevissen ?
| Nou ik denk er het mijne van...
(-: Dan leg mij maar eens uit waar dan dat potentiaalverschil te meten valt.
Tja dat kan soms lastig zijn, want juist de meter veroorzaakt een stroom...
Helaas, maar ook die oplossing werkt alleen voor DC. :-(
Maar goed, da's allemaal mierege.....
Als je een spanning op een condensator zet, ja.
>Het is niet zo dat de spanning hoger wordt als
>gevolg van het verhoogde aantal electronen.
Niet in dit geval, maar wel als je een stroom de condensator in
stuurt.
>Verder is jouw formule niets anders als de integraal van de mijne,
>dus wij zijn het helemaal eens :)
Daar twijfelde ik niet aan. :-)
>I=C dV/dt
>Links en rechts integreren, C is een constante. | is maar even een
>integraalteken.
>
>|i dt=C V. |i dt = Q
>Q=C V ---> C=Q/V
>
>Groeten, Eelco
Studeert zeker elektro? Delft? Welke richting?
Enige uitzonderingen die ik kan bedenken zijn
hoogspannnings-generatoren zoals een Vandergraaf of een Tesla Coil.
Daarbij loopt de spanning net zolang op tot er een vonk-overslag
plaatsvindt.
Hé, nu bedenk ik er nog één (die zelfs met motoren te maken heeft :-)
Als je bij een bobine de stroom door de primaire abrupt onderbreekt
wekt dat een induktie-spanning op die begrensd wordt door de bougie...
Erik
--
Mijn favoriete motor is een 446 cc 2.17 cylinder 3.0 takt
> Niet in dit geval, maar wel als je een stroom de condensator in
> stuurt.
Maar hoe stuur je een stroom een condensator in dan? En dat is dus
niet als flauw antwoord om me er van af te maken, maar hoe stuur ik
een stroom door een condensator? Hoe stuur ik ueberhaupt een stroom
ergens doorheen? Zie ook mijn opmerking over stroombronnen: ik ken
alleen stroombegrenzers, geen echte stroombronnen.
>>Groeten, Eelco
> Studeert zeker elektro? Delft? Welke richting?
Eeeek, Delluf?? Nee hoor. Eindhovuh. Al weer bijna 6 jaar geleden
afgestudeerd als medisch electrotechnicus.
Groeten, Eelco
> | Ja doei, moet ik dat geloven Eelco Giele ?
> | Nou ik denk er het mijne van...
> (-: In normaal gebruik is er dus totaal geen spanningsverschil. De
> (-: spanning in de hele spoel is hetzelfde. En omdat er geen weerstand
> (-: is, blijven die electronen vrolijk verder rennen in de richting
> (-: waarin ze bezig waren.
> Geen weerstand, zijn we al zover ???
Ayup, de veelgeroemde supergeleiding. Het enige probleempje is de
temperatuur nog. Afgezien van enige keramische geleiders die
supergeleidend zijn in vloeibare stikstof zijn alle andere, waaronder
de metalen supergeleiders, alleen supergeleidend in vloeibaar helium.
Daardoor moeten magneten die gebaseerd zijn op supergeleidende
spoelen dus in de vloeibare helium zwemmen. Dat is dus ook een van de
redenen dat een MR scanner zo groot is, die bestaat voor een
belangrijk deel uit koeling en isolatie.
Maar zo'n spoel is relatief compact. Koelen met vloeibaar helium van
bijv. transportleidingen is momenteel nog veel te omslachtig om er
efficient mee te werken.
Groeten, Eelco
>>Nee, want er is geen enkele reden voor die stroom om te gaan lopen.
>>Je moet die electronen eerst in beweging krijgen, pas dan kun je het
>>aantal vrij bewegenede electronen gaan inperken.
>>
>>Dat geld overigens voor elke stroombron die ik ken: dat zijn allemaal
>>spannings aangedreven stroombegrenzers.
Er is trouwens een standaardvorm van een stroombron die geen
stroombegrensde spanningsbron is maar een stroom-geregelde
spanningsbron. De spanning wordt continu zo gehouden dat de
ingestelde stroom blijft lopen. Hierbij is de belangrijkste beperking
het spanningsbereik.
> Enige uitzonderingen die ik kan bedenken zijn
> hoogspannnings-generatoren zoals een Vandergraaf of een Tesla Coil.
> Daarbij loopt de spanning net zolang op tot er een vonk-overslag
> plaatsvindt.
Maar dat zijn dus spanningsgeneratoren, en geen stroombronnen. Het
ging hier dus niet om spanningsbronnen maar stroombronnen. Een
stroombron drukt een stroom op.
> Hé, nu bedenk ik er nog één (die zelfs met motoren te maken heeft :-)
> Als je bij een bobine de stroom door de primaire abrupt onderbreekt
> wekt dat een induktie-spanning op die begrensd wordt door de bougie...
Bobine is een spoel, en die werkt net zoals een condensator, maar dan
omgedraaid:
V=L di/dt
Als je de stroom in een keer onderbreekt wordt je di/dt heel erg
hoog. (in absolute zin dan, kan natturlijk ook negatief zijn).
Voorbeeldje: L=1 microHenry. I=1 ampere. De stroom wordt afgesloten
in 0,1 microseconde:
V=1e-3*1/1e-7=10 kV
Groeten, Eelco
> | Ja doei, moet ik dat geloven Eelco Giele ?
> | Nou ik denk er het mijne van...
> (-: Zie mijn andere antwoord: je verandert de potentiaal, niet het aantal
> (-: electronen.
> Wat *is* potentiaal dan ?
De energie per electron. De eenheid is Joule per coulomb, waarbij
coulomb staat voor een bepaalde hoeveelheid electronen. Durf zo uit
mijn hoofd niet te zeggen hoeveel dat er precies zijn. Met "veel" zit
je aardig in de buurt :)
Groeten, Eelco
Hoe kun je nou, zonder externe factoren, een spanningsverschil hebben in
een gesloten ring waar stroom doorheen gaat? Dat impliceert toch dat de
elektronenen van + naar - lopen in de helft van de ring?
Cursusje elektronica en veldtheorie volgen mischien?
Bas.
>Nog even een (bekend?) raadseltje over zwarte doosjes:
>
>Je hebt 2 doosjes op tafel staan met beide 2 open klemmen.
>In het 1e doosje zit een spanningsbron van 1 Volt met een 1 Ohm weerstand
>in serie.
>In het 2e doosje zit een stroombron van 1 Ampere met een 1 Ohm weerstand
>parallel.
>
>Hoe kom je er achter wat er in welk doosje zit zonder ze open te maken?
Voor mijn oplossing leen ik schaamteloos van een eerder raadseltje:
Beide doosjes een weekje op tafel laten staan en dan nogmaals de
spanning meten. Het doosje dat dan nog spanning levert is de
spanningsbron; de batterijen van de stroombron zijn dan vast al
leeg...
Of je gebruikt een thermometer om te bepalen welk doosje warm wordt
zonder aangesloten belasting. Dat is dan het kastje met de stroombron,
want die weerstand staat continu 1 watt warmte te leveren ;-)
In mijn beleving is Volt een verschil in potentieel tussen twee polen en
Ampere een hoeveelheid stroom die stroomt door een circuit. Als een
stroomcircuit niet gesloten is heb je dus 0 amp. hoe groot het potentieel
ook.
>:-) In mijn beleving is Volt een verschil in potentieel tussen twee polen en
>:-) Ampere een hoeveelheid stroom die stroomt door een circuit. Als een
>:-) stroomcircuit niet gesloten is heb je dus 0 amp. hoe groot het potentieel
>:-) ook.
Yep, het blijft elektronen pompen, maar als je geen slange eraan maakt valt
er niks te pompen.
--
Nou doei, en ga maar een lekker stukkie rijden ofzo...
>:-) > (-: Dan leg mij maar eens uit waar dan dat potentiaalverschil te meten valt.
>:-) >
>:-) > Tja dat kan soms lastig zijn, want juist de meter veroorzaakt een stroom...
>:-) >
>:-)
>:-) Hoe kun je nou, zonder externe factoren, een spanningsverschil hebben in
>:-) een gesloten ring waar stroom doorheen gaat? Dat impliceert toch dat de
>:-) elektronenen van + naar - lopen in de helft van de ring?
>:-)
>:-) Cursusje elektronica en veldtheorie volgen mischien?
>:-)
Nee dat gaat me te ver, ik filosofeer liever wat rare dingen en kijk wat
daar op gereplied word om me een beeld te vormen, die boekjes zijn tenslotte
ook niets anders als door anderen bij elkaar gefilosoifeerde onzin om de
dingen om ons heen te beschrijven.
Stel nou dat ik alleen boekjes zou gaan lezen, dan zou deze discussie en
denkoefening alras stoppen.
Ik blijf het een tegen de logica indruisende gedachte vinden dat elektronen
uit zichzelf in beweging komen, in mijn ogen heb je altijd een
spanningsverschil (lagedruk gebied) nodig om een stroom (wind) op gang te
krijgen, zoals ik al eerder zei zonder spanning geen stroom.
Als je geen gas geeft ga je ooit niet vooruit tenslotte.
>>:-) Maar zo'n spoel is relatief compact. Koelen met vloeibaar helium van
>>:-) bijv. transportleidingen is momenteel nog veel te omslachtig om er
>>:-) efficient mee te werken.
> Maar als we echte supergeleiding hebben is er toch geen verlies meer ?
Geen electrische verliezen. Maar je gebruikt het om een magneetveld
op te wekken, en daar tap je energie van af. En dat moet er dus weer
bij.
Groeten, Eelco
Dan loopt er een stroom door de supergeleider. Dus dan draaien de
elektronen in de rondte. Omdat ze (vrijwel) geen weerstand ontmoeten,
blijft de stroom in stand.
Bas.
Blijft toch een vreemd idee, want klinkt wel leuk van je bouwt een stroom
op door een stukkie te verwarmen (lijkt me dat niet meer koelen voldoende
is) en zet dan een stroomgenerator aan... Maar hoe stop je die stroom dan
in die "ring", en hoe voorkom je dat het gelijk weer stilvalt? Want je
moet eerst dat "stuk" weer in supergeleiding brengen, toch ?
Kijk ik geloof wel dat het theoretisch maar doorsuist volgens de wet van
Newton, maar hoe zit het nou met de praktijk, want ik heb er wel het een
en ander over gelezen, maar nog niet dat ze het echt voor elkaar hadden.
> en zet dan een stroomgenerator aan... Maar hoe stop je die stroom dan
> in die "ring",
Met 2 draadjes. Beetje dikke draadjes ook nog :-)
Die draadjes zitten, niet geheel toevallig, net naast het verwarmde
stukje. Er loopt dus geens stroom door het verwarmde stukje, want dat is
kostgesloten door de rest van de spoel die nog in supergeleiding is. Daar
loopt dan de stroom doorheen.
> en hoe voorkom je dat het gelijk weer stilvalt?
De generator blijft aan totdat de hele spoel weer in supergeleiding is.
> Want je moet eerst dat "stuk" weer in supergeleiding brengen, toch ?
>
Verwarming uitzetten.
> Kijk ik geloof wel dat het theoretisch maar doorsuist volgens de wet van
> Newton, maar hoe zit het nou met de praktijk, want ik heb er wel het een
> en ander over gelezen, maar nog niet dat ze het echt voor elkaar hadden.
>
Tja, ik heb dat ook maar van mijn pa. Maar die heeft er toch echt gewerkt
met/aan een massaspectometer die het sterke magneetveld op die manier
opwekt.
Het enige verlies dat je hebt is door het niet perfect zijn van de
supergeleider, verstoringen in de omgeving en uiteraard de te onderzoeken
materialen of personen.
Bas.
Bas.
Bas.
Zo'n generator is een stroombron, geen spanningsbron.
Remco
--
Suzuki VX800
| Ja doei, moet ik dat geloven Remco Blaakmeer ?
| Nou ik denk er het mijne van...
(-: Zo'n generator is een stroombron, geen spanningsbron.
Dus er komen wel elektronen uit, alleen hebben die geen energie ???
| Ja doei, moet ik dat geloven Bas Mevissen ?
| Nou ik denk er het mijne van...
(-: > Maar dan sluit je toch de generator hardstikke kort ?
(-: >
(-: >
(-: Yup. Maar daar zijn stroombronnen nou net tegen bestand :-)
Maar hoe kan dat dan als je geen spanning hebt ?
| Ja doei, moet ik dat geloven Bas Mevissen ?
| Nou ik denk er het mijne van...
(-: > Maar dan sluit je toch de generator hardstikke kort ?
(-: >
(-: >
(-: Overigens, dat is gedurende het hele opstart-proces het geval. Er blijft
(-: altijd een kring in supergeleiding.
Maar hoe krijg je die elektronen dan aan het hollen ?
> | Ja doei, moet ik dat geloven Remco Blaakmeer ?
> | Nou ik denk er het mijne van...
> (-: Zo'n generator is een stroombron, geen spanningsbron.
> Dus er komen wel elektronen uit, alleen hebben die geen energie ???
Bijna: In de supergeleider hebben ze hebben allemaal exact evenveel
energie. En dus is de potentiaal overal even hoog, en kun je dus geen
spanningsverschil meten.
Groeten, Eelco