Leespleysier (vervolg)

1 weergave
Naar het eerste ongelezen bericht

marcel raman

ongelezen,
4 apr. 2001 15:41:1904-04-2001
aan
Zo, meneer Frank Lekens, hier ben ik dan! :-).

1. De titel "Volgend jaar in Berchem" zal bij sommigen (vooral in
volle
aanloop naar het feest in kwestie) uiteraard verwijzen naar "Volgend
jaar in Jerusalem", dat men elkaar toewenst naar het einde van Pesach.
Claus schreef ooit een roman (Omtrent Deedee) in de vorm van een mis,
Pleysier in de vorm van een Seder? (De twee liggen trouwens niet zo
ver uit elkaar. Is de mis geen "remake" van het "Laatste Avondmaal",
en wat was dat avondmaal anders dan een Pesachseder?)

In de eerste plaats ligt het er bijna bovenop: in Berchem (voorstad
van Antwerpen, "Jerusalem" van het noorden) leeft een belangrijke
orthodox-israėlitische bevolkingsgroep.
En verder:
- de Haggadah (die op de avond van Pesach gelezen wordt) verhaalt over
slavernij en verdrukking, bevrijding en verlossing; (de "wrede" vader
= Pharaoh ??)
- de kinderen die "hun brief" lezen (het voorlezen van de kinderen
is een belangrijk deel in het begin van de Haggadah)
- het hele boek speelt zich af aan tafel, zoals de seder;
- de kinderen halen het hele huis ondersteboven (cfr het zoeken van de
kinderen naar de Afikoman)
- de "litanieėn" van twee van de dochters en een van de zoons doen
denken aan het "Dayenoe" en andere passages met herhalingen en
hernemingen
Let wel: ik beweer niet dat het boek "gecalqueerd" is op de Haggadah,
maar de gelijkenissen en de verwijzingen zijn er, meer dan dat dit
bestek mij toestaat.

2. Duidingen, achtergronden, ondergrond?

Ook hiervoor is weinig plaats in dit vakje.
Enkel aanhalen dan maar:
- de verwijzingen naar de dierlijkheid, de wreedheid (het "wrede
kwaad") van de vader,(goede kruisboogschutter!) en hun verhouding tot
de seksualiteit van de opgroeiende dochters;
- de bloedneus van de zoon (cfr het slachten van het lam en het bloed
aan de deurpost: overgangsritueel; Pesach is een lentefeest !)
- verliezen van de schoen na het spelen onder de tafel
- het ongeval van de vader, het voorval met de gewonde kater:
(onmacht, impotentie)

3. "Volgend jaar in Berchem" is heel vlot en heel knap geschreven. De
heer Lekens heeft gelijk op het "Vlaamse" karakter te wijzen
(taalgebruik, taaleigen etc). Vlaamse auteurs zijn dikwijls op hun
best als ze hun poten in de zompige Vlaamse grond kunnen planten.
De aanleiding naar de epiloog (de verteller die zijn medicijnen
vergeten heeft) is wat flauw, mag van mij weg, maar de "Epiloog" zelf
is een meesterlijk stukje!!!

4. "Dunnetjes" vraagt de heer Lekens zich af. Waarschijnlijk heeft
hij, net als ik, tot het einde met spanning zitten wachten op een
hoogtepunt, een ontknoping, een katharsis. Op dat gebied is het boek
"minimalistisch": er is geen eigenlijke "plot". Er gebeurt zo weinig,
dat elk feit, hoe miniem ook, zijn belang krijgt en heeft. Misschien
is het juist die spanning naar, dat wachten op, dat het boek zo sterk
maakt. ( en zorgt dat het in een minimum van tijd uitgelezen wordt.)

Sorry, misschien is het allemaal nogal oppervlakkig, en nogal
vlugvlug, klopklop.
Maar ik ben nu eenmaal heel lui van nature.


--
marcel raman
http://users.pandora.be/m.r-f.x.gcv


Frank Lekens

ongelezen,
14 apr. 2001 05:50:1414-04-2001
aan
In article <9aftie$mo5$1...@fb1.euro.net>, mra...@pandora.be says...

> Sorry, misschien is het allemaal nogal oppervlakkig, en nogal
> vlugvlug, klopklop.
> Maar ik ben nu eenmaal heel lui van nature.

Dat zal wel meevallen. In ieder geval niet zo lui als ik. Ik wilde het
boek meteen gaan herlezen en dan reageren, maar vond er deze week de
tijd niet voor; daardoor blijft het antwoord zo lang uit.

Oppervlakkig vind ik het ook niet. Wel heel interessant. Juist aan
_Omtrent Deedee_ had ik zelf ook al vagelijk gedacht toen ik Claus
noemde. Maar de verwijzingen naar Pesach e.d. waren volledig aan mij
voorbijgegaan, mede omdat ik daar helemaal niks van weet (zoals ik ook
niet wist dat in Berchem "een belangrijke orthodox-israëlitische
bevolkingsgroep leeft"). Fijn dat je me daarop gewezen hebt.

Ik ben nog steeds vast voornemens om Pleysiers boek (en ook _Omtrent
Deedee_) snel eens te herlezen. Als ik nog op aanvullende
ideeën/interpretaties kom, laat ik het weten.

Tip tussendoor: mede naar aanleiding van de enthousiaste bespreking
ervan in de laatste _Zeeman met boeken_ heb ik Arie Storms _De
Ongeborene_ gekocht en gelezen. Dat is een erg vermakelijk boek.

Opvallend vond ik wel dat zowel in het tv-programma als in de
Volkskrant-recensie de naam van Kees 't Hart niet genoemd werd. Storm is
duidelijk nogal beïnvloed door de moderne Franse roman - maar zijn humor
deed mij ook heel erg denken aan de mafkezerij van Kees 't Hart. Storms
boek is in sommige opzichten een toegankelijker variant van 't Harts
werk. (Bij Kees 't Hart weet ik op het eind vaak niet meer waar hij nou
eindelijk op uit is. Hij is mij een tikje té weird.)
--
Frank Lekens
operamail.com is where it's really @

Allen beantwoorden
Auteur beantwoorden
Doorsturen
0 nieuwe berichten