Graag zou ik meer informatie hebben over de Holland-Bombay Trading
Company waar Nescio voor gewerkt heeft. Wat was dit voor firma, waar was
deze gevestigd, betaat ze nog en is Nescio ooit in India geweest?
Zomaar wat vragen van een Nescio-liefhebber.
In het in december bij Bas Lubberhuizen verschenen boekje "Is u een
Amsterdammer? Ja, goddank" (een literaire wandeling door het Amsterdam
van Nescio, samengesteld door Maurits Verhoeff) staat aardig wat
informatie over Nescio's tijd bij de HBTC. Ook heel veel is te vinden
in het boekje "Nescio, vrienden en kennissen" dat door Robert Tau in
eigen beheer in 1992 uitgegeven is en dat dus nergens te vinden is,
behalve in mijn boekenkast en die van Maurits Verhoeff (aldus de
literatuurlijst van "Is u een Amsterdammer".
To the point nu.
De HBTC was een bedrijf dat zich toelegde op textielhandel met India
(voormalig Britsch Indië). Nescio werkte vanaf 1904 op de Nicolaas
Witsenkade 12 in Amsterdam. Al snel was hij procuratiehouder (1914)
bij het bedrijf en hij schopte het zelfs tot directeur, waarbij het
het bedrijf door de crisisjaren moest loodsen, hetgeen niet zonder
verliezen of ontslagen gepaard ging. Desondanks vestigde het bedrijf
zich aan de Keizersgracht 517. Toen het bedrijf 25 jaar bestond werd
er een feestlied gemaakt waarbij er ook een couplet over Nescio ging:
"Hoera, Grönloh, zal leven, hij leve hoog
van schrijfmachinist tot Departmentchef
daarna pp, en toch heeft ie geen lef"
Vanaf 1920 maakte hij zakenreizen door heel Europa (Eng, Fra, Dui,
Ita, Por) en ook naar Algerije. Toen hij in 1925 adjunct-directeur
werd maakte hij een reis naar India. In 1926 werd hij directeur en in
1937 ging hij met vervroegd pensioen.
Bovenstaande heb ik ontleend aan "Is u een Amsterdammer". Robert Tau
gaat in zijn boekje heel uitvoerig in op het ontstaan en de afloop van
HBTC, o.a. de oprichter, wie er werkten, per jaar de winst- en
verliesrekening, wat deed het bedrijf in de oorlog en hoe is het
uiteindelijk afgelopen. Voor de liefhebber wil ik het nog wel eens
nazoeken. Uit mijn hoofd: in Nescio's tijd werd er vooral verlies
gemaakt, maar het bedrijf bleef bestaan. Tijdens de oorlog werd er nog
wel gehandeld en zelfs winst gemaakt, maar na 1941 had het bedrijf
last van bevroren tegoeden en inbeslagnames in de oost. Na de oorlog
is besloten het bedrijf te laten bestaan, maar alleen om af te wachten
of er nog geld e.d. vrijkwam, zodat de aandeelhouders konden worden
betaald. Deze liquidatie heeft tot begin jaren '50 geduurd, waarna het
bedrijf is opgedoekt.
Groet,
Roland