koelbox / koeltas
martyman
Even een beredenering: Als ik een koelbox of een koeltas een dag voordat ik
hem nodig heb open in een vrieskist stop, heb ik er dan langer profijt van
op de dag van gebruik? D.w.z. blijven de etenswaren langer koel? Je zou
misschien denken van wel, maar ik meen me nog iets te herinneren van de
natuurkundelessen, dat hoe groter het temperatuursverschil, hoe sneller de
afkoeling. Ik hoor het graag!
Gegroet, Martijn
Franny
Ik snap niks van natuurkunde enzo, maar stop ook heel vaak de koeltas al van
te voren in de vriezer en naar mijn idee blijft alles langer koel.
Eigenlijk zou ik het een moeten testen met 2 tassen : )
Franny
>
>
martyman
maar ik heb geen zin om mijn hele vriezer leeg te halen :) Bedankt in ieder
geval voor je reactie!
Gegroet, Martijn
"Franny" <fk...@nohome.nl> schreef in bericht
news:bece4r$vec$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl...
Harald Coppoolse
"martyman" <do...@know.me> wrote in message
news:bec6gv$vti$1...@news2.tilbu1.nb.home.nl...
Martijn heeft half gelijk.
Als je twee voorwerpen van verschillende temperatuur met elkaar in aanraking
brengt, in dit geval koeltas en voedsel, dan zal het warmste van de twee
energie afdragen aan de koudste van de twee. Hierdoor zal de warmste kouder
worden en de koudste warmer.
Tot zover is het simpel, we ervaren dat dagelijks, niet alleen in de
koeltas, maar ook op het gasfornuis, of als we heet water in de theepot
gooien, of buiten op de fiets, of als je met dit weer een koud ijsklontje op
je hete blote bast legt.
Martijn heeft wel gelijk, dat hoe groter het temperatuurverschil is, dat de
afkoeling dan ook groter is. Maar heeft het dan zin om de koeltas in de
diepvries te leggen.
Om dat te bepalen is er nog iets anders van belang: de hoeveelheid energie
die zich in de twee voorwerpen van verschillende temperatuur bevinden.
Stel je het water van (met dit weer) 30 graden dat je af wilt koelen met
ijsklontjes. Je zal snappen dat als je 100 gram ijs neemt om honderd gram
water (half bierglas) af te koelen dat dat meer effect heeft, dan als je
probeert met 100 gram ijs je zwembad af te koelen. Hetzelfde heb je
natuurlijk met opwarmen: met 100 gram kokend water lukt het nog wel een
aardewerken kopje redelijk heet te krijgen. Maar als je dat in je zwembad
gooit zal er niet zo veel te merken zijn. Kennelijk doet de hoeveelheid stof
die je wilt afkoelen of opwarmen er toe.
Wet 1: de hoeveelheid energie in een stof is afhankelijk van hoeveel stof je
hebt. Als je twee keer zoveel stof moet opwarmen (of afkoelen) dan heb je
twee keer zoveel energie nodig. Als je tien keer zoveel wilt afkoelen heb je
tien keer zoveel energie nodig.
Verder maakt het ook uit wat voor soort stof je wilt opwarmen of afkoelen:
water heeft meer energie nodig om op te warmen als bijvoorbeeld metaal. Om
dat te meten zou je in de zon twee bakjes kunnen zetten. De ene gevuld met
metaal (schaafsel, of kleine kogeltjes), de ander met water. Ze beginnen
met dezelfde temperatuur. Er komt evenveel zonne-energie op, en toch is na
een half uurtje het metaal te heet om beet te pakken, terwijl het water nog
lauw is.
Wet 2: de ene stof heeft meer energie nodig om op te warmen dan de andere
stof.
Nu nog één wet, en dan kunnen we conclusies trekken.
Een stof ontdooien kost energie, zonder dat de stof heter wordt. Ik bedoel:
om één liter water van 2 graden celsius naar 3 graden celsius te verwarmen
hebben we 1 calorie nodig (voor de moderne natuurkundigen: 4200 joules). Om
het van 3 graden naar 5 graden te verwarmen hebben we 2 caloriën nodig (8400
joules). Maar als je het van bevroren ijs van -1 graad naar ontdooid water
van +1 graad Celsius zou willen brengen heb je honderden, zo niet duizenden
Caloriën nodig. Ik kan mijn Binas van twintig jaar geleden niet vinden, dus
het echte getal kan ik je niet geven.
Wet 3: om een stof te ontdooien heb je heel veel meer warmte nodig dan om
een stof in temperatuur doen toe te nemen.
Nu een koeltas uit de diepvries. Omdat deze kouder is dan een niet gekoelde
koeltas, zal deze de spullen die je in de koeltas stopt afkoelen. Een
koeltas op kamertemperatuur zal je broodje kaas niet af doen koelen: het
broodje kaas en de koeltas zijn allebei al even heet als de kamer. Nog
erger: als je cola uit de koelkast in de tas stopt, wordt de cola warmer en
de tas kouder. Conclusie: een koeltas uit de diepvries zou helpen.
Echter: een koeltas is van kunststof. Kunststof heeft niet zoveel energie
nodig om op te warmen, en zal dus je spullen niet erg veel doen afkoelen.
Maar vergelijk eens het alternatief: je koeltas op kamertemeperatuur, gevuld
met je spullen, en daarnaast nog een paar koel-elementen uit de diepvries:
bevroren water. Allereerst is dat ongeveer even zwaar als je koeltas, maar
de twee grote voordelen zijn dat het water is, of een stof met nog meer
warmtecapaciteit, en vooral dat het bevroren water is: er is heel veel
energie nodig om dat bevroren water dat dezelfde temperatuur wil hebben als
je broodje kaas te ontdooien. Wie levert die energie: je broodje kaas, dat
dus kouder wordt. Het zal net zolang kouder worden tot het net zo warm is
als je koelelementen, die net zo lang zullen ontdooien totdat alles ontdooit
is, en zelfs daarna zullen ze je broodje kas koelen totdat het element net
zo heet is als je broodje kaas.
Dus eindconclusie: gebruik koelelementen. Ze kosten ongeveer één euro per
stuk (campingafdeling). Om ze van te voren te koelen in de diepvries hoef je
de diepvries niet leeg te halen, en vooral: ze koelen veel meer inhoud dan
een gekoelde tas zou doen.
heb je hier wat aan?
greetz Harald
Franny
> stuk (campingafdeling). Om ze van te voren te koelen in de diepvries hoef
je
> de diepvries niet leeg te halen, en vooral: ze koelen veel meer inhoud dan
> een gekoelde tas zou doen.
>
> heb je hier wat aan?
>
> greetz Harald
Wow, erg duidelijk uitgelegd.
Maar als ik nu en koelelementen gebruik en de tas ook in de vriezer leg, zou
het dan wel langzamer warmer worden?
Franny
>
>
martyman
Maar ik heb gemerkt dat het niet zoveel uitmaakt om de koelbox van te voren
te koelen. Wel iets misschien, maar op een dag rijden maakt het niets uit.
Ik heb een goede koelbox gekocht, een paar goede platte elementen die de
hele zijkanten afsluiten, en wat kleintjes voor tussenin. Eten bleef koel
genoeg :)
Gegroet, Martijn
"Franny" <fk...@nohome.nl> schreef in bericht
news:bgt1mr$mts$1...@news1.tilbu1.nb.home.nl...