Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Verhelpen zoemgeluid (gedimde) ventilator?

1,193 views
Skip to first unread message

Edo Nijmeijer

unread,
Aug 29, 2003, 3:42:51 AM8/29/03
to
Hoi,

Allereerst: mijn kennis van electronica is gering, op de basisbeginselen van
spanning en stroom na dan...

Mijn vraag gaat over het afregelen van het toerental van een ventilator. Het
is er 1 van een redelijk normaal type, 230V, 45W, muurventilator, maar hoe
de motor precies werkt ((a)synchroon, koolborstels, weet ik veel), dat is me
niet bekend.

Ik heb de ventilator reeds gedimd met een snoerdimmer voor halogeen. Dat
werkte op zich prima, maar bij lagere toerentallen maakte de motor een
irritant hard zoemend geluid. Leek mij niet goed.

Op aanraden van de technische helpdesk van Conrad (ahem) toen maar een
regelaar met daarin volgens mij een triac besteld. Expliciet bedoeld voor
het regelen van zaken als boormachines, motoren en verwarmingselementen (max
1200W piek). Het irritante zoemen is echter gebleven!

Waar zit de fout? In de motor zelf of in de manier van dimmen?

De motor maakt ook zonder dimmer al een licht zoemend geluid, maar dat wordt
dus erger naarmate het toerental daalt.

Kan ik iets aan de motor veranderen, of er aan toevoegen? Of moet ik die
dimmer gewoon vergeten? 't is een ventilator van 160 euro, dus ik hoopte er
wel een redelijk stille motor bij te krijgen...

Alvast bedankt voor suggesties!

groet,

Edo


Jantje

unread,
Aug 30, 2003, 8:20:19 AM8/30/03
to

"Edo Nijmeijer" <swi...@hotmail.com> schreef in bericht
news:3f4f0386$0$49109$e4fe...@news.xs4all.nl...
De motor zal wel een klein korsluitankermotortje zijn, en is dus een
asynchroon type.
Ik vermoed dat het geluid veroorzaakt wordt in de motor.
Het onstaat doordat, als je de dimmer gebruikt er geen sinusvormige spanning
(en stroom) naar de motor gaat.
Deze is immers fase aangesneden.
De spanning neemt dan in zeer korte tijd met een sprong toe.
Het veroorzaakt hogere harmonischen.
Je kunt proberen in het ventilatortje een stukje rubber ergens tussen te
doen, maar of het helpen zal betwijfel ik.
Het verschijnsel is bv. ook waar te nemen op de nieuwe treinen van de NS.
Bij het optrekken hoor je de motor "zingen", oftewel zoemen. Ook deze
motoren krijgen een niet-sinusvormige spanning
Weliswaar geschied dit op een heel andere wijze (met frekwentieomvormers, of
choppers) maar het effekt is hetzelfde.

Jantje
Hier is niets


P. Roozendaal

unread,
Sep 1, 2003, 3:35:32 AM9/1/03
to
> >
> > Ik heb de ventilator reeds gedimd met een snoerdimmer voor halogeen.
Dat
> > werkte op zich prima, maar bij lagere toerentallen maakte de motor een
> > irritant hard zoemend geluid. Leek mij niet goed.
> >
> >
> De motor zal wel een klein korsluitankermotortje zijn, en is dus een
> asynchroon type.
> Ik vermoed dat het geluid veroorzaakt wordt in de motor.
> Het onstaat doordat, als je de dimmer gebruikt er geen sinusvormige
spanning
> (en stroom) naar de motor gaat.
> Deze is immers fase aangesneden.

De vaste mechanische ventilatie in mijn huis is regelbaar in 3 standen:
- 3 - direct op 230 VAC
- 2 - in serie met ongeveer 4 uF/400 VAC
- 1 - nog een C van 4 uF in serie erbij (deze laagste stand staat altijd
minimaal aan)
Parallel aan de C's een weerstand van 1 Mohm.
Werkt prima, alleen laatst (na 10 jaar permanent gebruik) de C's vervangen.
Als in stappen regelen goed genoeg is probeer dit dan eens.
Levert in elk geval een sinus aan je motor, dus geen gezoem.

Sukses, Peter.

René

unread,
Sep 1, 2003, 5:18:15 AM9/1/03
to
On Fri, 29 Aug 2003 09:42:51 +0200, "Edo Nijmeijer"
<swi...@hotmail.com> wrote:


>Kan ik iets aan de motor veranderen, of er aan toevoegen? Of moet ik die
>dimmer gewoon vergeten? 't is een ventilator van 160 euro, dus ik hoopte er
>wel een redelijk stille motor bij te krijgen...
>
>Alvast bedankt voor suggesties!
>
>groet,
>
>Edo
>

Heb precies dezelfde opstelling, maar dan met goedkopere
badkamer-afzuig-door-door-de-muur ventilator + dimmer "voor gewikkelde
halogeentrafo's".

Ook veel gezoem. Ging over na strak monteren van beschermkap - een
doorvoerrubbertje van de electrakabel verhinderde een goede
mechanische aansluiting - verwijderd. De motor trilt overigens altijd,
maar je moet voorkomen dat er iets als klankkast gaat optreden.

Als dat alles niet helpt, probeer serieschakeling van een goedgekozen
lamp, of nog beter, gebruik een variac. Die duiken soms goedkoop op
bij hobbyzaken. Regelen de spanning zonder fase-aansnijding.

--
- René

Edo Nijmeijer

unread,
Sep 1, 2003, 11:20:25 AM9/1/03
to
"P. Roozendaal" <p.f.roo...@kpn.com> wrote in message
news:01c3705b$9feead60$224216ac@GV9911221067...

> De vaste mechanische ventilatie in mijn huis is regelbaar in 3 standen:
> - 3 - direct op 230 VAC
> - 2 - in serie met ongeveer 4 uF/400 VAC
> - 1 - nog een C van 4 uF in serie erbij (deze laagste stand staat altijd
> minimaal aan)
> Parallel aan de C's een weerstand van 1 Mohm.
> Werkt prima, alleen laatst (na 10 jaar permanent gebruik) de C's
vervangen.
> Als in stappen regelen goed genoeg is probeer dit dan eens.
> Levert in elk geval een sinus aan je motor, dus geen gezoem.

Peter, ik denk dat mijn oplossing inderdaad deze kant op moet.
Voor deze ventilator was (voor het lieve bedrag van 80 euro) ook een los
schakelpaneel te koop waarmee drie standen waren te schakelen (en
vooruit/achteruit). Vond ik iets te duur.

Nu ben ik dus niet zo'n soldeer-figuur. Heb je nog een voorstel voor hoe ik
dit in de ventilator kan verwerken?
Kan ik dan een leeg printje o.i.d. kopen en daar die onderdelen op solderen,
plus een driestanden schakelaar? Wat is het effect van een grotere of
kleinere capaciteit van de C's? Hoeveel procent hou je over?

Ik zal mijn lokale elektronica-boer ook eens vragen. Hij zal het tenslotte
ook moeten leveren.

Bedankt voor de tip!

Edo


carlos

unread,
Sep 1, 2003, 4:36:38 PM9/1/03
to
wat jullie in mijn ooggies ook vaak vergeten is dat jullie vaak geen
rekening mee houden dat de schoepen of vinnen
van zo,n ventilator ook lawaai kan maken dat de motor vrij stil is maar de
schoepen dus afhankenlijk van snelheid en hoeveelheid schoepen
die lawaai kunnen produceren ook weer afhankelijk van hoeveelheids
luchtverplaatsing vaak in kuubs ...mł

deze lawaai is niks aan te doen


Carlos

"P. Roozendaal" <p.f.roo...@kpn.com> schreef in bericht
news:01c3705b$9feead60$224216ac@GV9911221067...

Edo Nijmeijer

unread,
Sep 2, 2003, 3:24:50 AM9/2/03
to

"carlos" <k.p....@euronet.nl> wrote in message
news:q5O4b.8005$Xh6.2...@amsnews02.chello.com...

> wat jullie in mijn ooggies ook vaak vergeten is dat jullie vaak geen
> rekening mee houden dat de schoepen of vinnen
> van zo,n ventilator ook lawaai kan maken dat de motor vrij stil is maar de

Natuurlijk maakt de beweging van het rotorblad ook geluid. Maar dat is (vind
ik) duidelijk te onderscheiden van de motor. De motor knerpt, als het ware.
Een scherp zoemgeluid.
Zeker als het toerental heel laag is, en de schoepen nauwelijks lucht
verplaatsen, dan nog hoor ik in dit geval die motor heel hard zoemen (indien
verkeerd 'gedimd').

Ik ga voor de drie-standen schakelaar...

Merci!

Edo


P. Roozendaal

unread,
Sep 2, 2003, 7:41:07 AM9/2/03
to
Condensatorwaarde experimenteel bepalen, is afhankelijk van stroomverbruik
van je motor en gewenst toerental.
Grotere waarde van de C = lagere weerstand voor 50 Herz = minder spanning
over de C en meer over de motor = hoger toerental.
Voorbeeld:
Stand 0 = uit
Stand 1 = ongeveer 2 uF 400 VAC in serie
Stand 2 = ongeveer 4 uF 400 VAC in serie
stand 4 = niets in serie (max toerental)
Deze C's zijn ralatief groot, dus inbouwen in de ventilatorhuis zal wel
niet lukken en je moet er ook nog een schakelaar aan bedraden.
Los kastje nemen, plastic vanwege de isolatie, geschikte schakelaar voor
230 VAC kiezen en netjes inbouwen, experimenteerprintplaatje gebruiken of
als de draden aan de C's lange genoeg zijn een stripje kroonsteentjes. 230
VAC in, uit idem al dan niet via 1 of 2 C's. Let op de isolatie etc., als
je geen ervaring met veilig aan 230 VAC knutselen hebt, niet aan beginnen
of een meer deskundige en ervaren kennis inschakelen.

Sukses, Peter.

Edo Nijmeijer <swi...@hotmail.com> schreef in artikel
<3f53639d$0$49109$e4fe...@news.xs4all.nl>...

Edo Nijmeijer

unread,
Sep 2, 2003, 8:24:35 AM9/2/03
to
"P. Roozendaal" <p.f.roo...@kpn.com> wrote in message
news:01c37147$0dbdb8e0$224216ac@GV9911221067...

> Condensatorwaarde experimenteel bepalen, is afhankelijk van stroomverbruik
> van je motor en gewenst toerental.
> Grotere waarde van de C = lagere weerstand voor 50 Herz = minder spanning

Peter,

Was zojuist bij Eurosound (het voormalige 'Display electronics') in Haarlem,
maar zij vonden het idee maar niks. Inderdaad omdat je de waarde van de
condensatoren niet kon weten en dat foute waarden problemen met de motor
konden opleveren (faseverschuivingen en zo - aan mij niet helemaal besteed
;) ).
Hun voorstel was om gewoon de originele schakeling te kopen. Die is trouwens
niet bijzonder groot, dus ik vraag me af of daar dus inderdaad grote
condensatoren in zitten...

De behuizing van de ventilator is trouwens heel ruim. Maar ja, het lijkt er
op dat ik me hier, met mijn kennis, beter niet aan kan wagen. Jammer!

Nogmaals bedankt voor je uitleg. Altijd nuttig voor toekomstige ideeen!
Groeten,

Edo


Zak

unread,
Sep 2, 2003, 12:14:30 PM9/2/03
to
Edo Nijmeijer wrote:

> Was zojuist bij Eurosound (het voormalige 'Display electronics') in Haarlem,
> maar zij vonden het idee maar niks. Inderdaad omdat je de waarde van de
> condensatoren niet kon weten en dat foute waarden problemen met de motor
> konden opleveren (faseverschuivingen en zo - aan mij niet helemaal besteed
> ;) ).

Inderdaad: de verkeerde condensatorwaarde kan ook een _hogere_
motorspanning opleveren.

Maar als je met kleine condensatoren begint zal dat niet zo makkelijk
gebeuren.

Wat weer wel opletten is: als je de stekker uit het stopcontact haalt
kan er nog spanning op de condensator staan, en daarvan zou je een
optater kunnen krijgen als je de stekkerpennen aanvat.

Daarvoor zou je weer een weerstandje moeten aansluiten, over de
condensator, wat weer warm kan worden en tegen netspanning bestand moet
zijn.

Zelf heb ik gekozen voor een lamp in serie. Bij de Hema kleine peertjes
gehaald, van 5, 10, 15 en 25 watt. Door die in de fitting te draaien kan
ik de snelheid bijstellen.

5 watt doet overigens niks, de 15 watt lamp is mooi voor mijn ventilatortje.


Thomas

P. Roozendaal

unread,
Sep 3, 2003, 4:51:40 AM9/3/03
to
Klopt, weerstandje over de C is vereist, bv. ergens tussen 50k en 1M. Wet
van Ohm (rekenen): wordt niet warm.
Gloeilamp moet altijd veilig kunnen werken, maar is nog weer groter dan een
C. Wel goedkoper. (Lol: wordt wel een stuk warmer dan dat weerstandje!)

Peter.

Zak <Z...@spam.invalid> schreef in artikel
<Hl35b.1559$P51.4990@amstwist00>...

Edo Nijmeijer

unread,
Sep 3, 2003, 5:04:48 AM9/3/03
to
"Zak" <Z...@spam.invalid> wrote in message
news:Hl35b.1559$P51.4990@amstwist00...

> Zelf heb ik gekozen voor een lamp in serie. Bij de Hema kleine peertjes
> gehaald, van 5, 10, 15 en 25 watt. Door die in de fitting te draaien kan
> ik de snelheid bijstellen.
>
> 5 watt doet overigens niks, de 15 watt lamp is mooi voor mijn
ventilatortje.

Werkt dat ook? Dat zie ik nog wel zitten namelijk.
En hoe bereikt de ventilator dan zijn hoogste stand? Ow, daar zou ik een
schakelaar voor kunnen inzetten, ipv een lamp

't is een idee. Ga ik gewoon eens proberen met een enkel 25w peertje. Alleen
jammer dat de ventilator op de lagere standen (het meest gebruikt) ook de
meeste stroom gebruikt. Heel veel stroom, relatief.... Ach ja.

Groeten,

Edo


René

unread,
Sep 3, 2003, 6:35:19 AM9/3/03
to
On Wed, 3 Sep 2003 11:04:48 +0200, "Edo Nijmeijer"
<swi...@hotmail.com> wrote:


>'t is een idee. Ga ik gewoon eens proberen met een enkel 25w peertje. Alleen
>jammer dat de ventilator op de lagere standen (het meest gebruikt) ook de
>meeste stroom gebruikt. Heel veel stroom, relatief.... Ach ja.
>

Meeste stroom? met lamp in serie?

--
- René

Edo Nijmeijer

unread,
Sep 3, 2003, 7:06:46 AM9/3/03
to
"René" <r...@xs4all.nl> wrote in message
news:1ugblv8ud63ovt4rr...@4ax.com...

> On Wed, 3 Sep 2003 11:04:48 +0200, "Edo Nijmeijer"

> >jammer dat de ventilator op de lagere standen (het meest gebruikt) ook de


> >meeste stroom gebruikt. Heel veel stroom, relatief.... Ach ja.
> >
> Meeste stroom? met lamp in serie?

Oh, dan heb ik het zeker weer verkeerd begrepen...
Mijn idee was dat als ik een lamp van 25 W in serie zet met een 50W
ventilator, dat het totale verbruik van de 'constructie' (noem ik
'stroomverbruik' in mijn vast foute bewoording) 75 W is.
Niet correct? Dat geldt alleen als je ze parallel schakelt, of zo?

Ik merk het wel weer: ik zit hier tussen mensen die hier veel meer verstand
van hebben!

Groet,

Edo


MRe

unread,
Sep 3, 2003, 7:26:26 AM9/3/03
to

"Edo Nijmeijer" <swi...@hotmail.com> schreef in bericht
news:3f55cafd$0$49100$e4fe...@news.xs4all.nl...

> "René" <r...@xs4all.nl> wrote in message
> news:1ugblv8ud63ovt4rr...@4ax.com...
> > On Wed, 3 Sep 2003 11:04:48 +0200, "Edo Nijmeijer"
>
> > >jammer dat de ventilator op de lagere standen (het
meest gebruikt) ook de
> > >meeste stroom gebruikt. Heel veel stroom, relatief....
Ach ja.
> > >
> > Meeste stroom? met lamp in serie?
>
> Oh, dan heb ik het zeker weer verkeerd begrepen...
> Mijn idee was dat als ik een lamp van 25 W in serie zet
met een 50W
> ventilator, dat het totale verbruik van de 'constructie'
(noem ik
> 'stroomverbruik' in mijn vast foute bewoording) 75 W is.
> Niet correct? Dat geldt alleen als je ze parallel
schakelt, of zo?

Het verbruik in serie zal minder zijn dan dat van de
kleinste verbruiker, dus minder dan 25 watt.

> Ik merk het wel weer: ik zit hier tussen mensen die hier
veel meer verstand
> van hebben!

Inderdaad, nl.HOBBY.electronica.

MRe

Zak

unread,
Sep 3, 2003, 2:43:10 PM9/3/03
to
Edo Nijmeijer wrote:

> Oh, dan heb ik het zeker weer verkeerd begrepen...
> Mijn idee was dat als ik een lamp van 25 W in serie zet met een 50W
> ventilator, dat het totale verbruik van de 'constructie' (noem ik
> 'stroomverbruik' in mijn vast foute bewoording) 75 W is.
> Niet correct? Dat geldt alleen als je ze parallel schakelt, of zo?

Inderdaad, als je ze parallel schakelt gebruikt de ventilator 50 W en de
lamp 25 W.

Zet je ze in serie, dan is het samen altijd minder dan 25 watt. Hoe het
verdeeld wordt is niet makkelijk te bepalen - het is niet eens makkelijk
te meten.

Wel is het een veilige oplossing. En als je een beetje licht niet lastig
vindt...


Thomas

Edo Nijmeijer

unread,
Sep 4, 2003, 5:02:15 AM9/4/03
to
"Zak" <Z...@spam.invalid> wrote in message
news:2Dq5b.1820$P51.5000@amstwist00...

> Edo Nijmeijer wrote:
>
> > Oh, dan heb ik het zeker weer verkeerd begrepen...

> > Niet correct? Dat geldt alleen als je ze parallel schakelt, of zo?


>
> Inderdaad, als je ze parallel schakelt gebruikt de ventilator 50 W en de
> lamp 25 W.
>
> Zet je ze in serie, dan is het samen altijd minder dan 25 watt. Hoe het

> Wel is het een veilige oplossing. En als je een beetje licht niet lastig
> vindt...

Ja, als niet-amateur elektronica ben ik het meest blij met veilige
oplossingen ;)
Dus vanavond ga ik zoals gesuggereerd de Hema eens bezoeken voor wat
lampjes/fittingen.

Nogmaals iedereen bedankt!

Edo


0 new messages