Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

Formule voor beeldhoek

163 views
Skip to first unread message

Aart inktpatronen.nl>

unread,
Jun 5, 2004, 2:52:37 AM6/5/04
to
Goedemorgen,

weet iemand een formule om de horizontale en de verticale beeldhoek
van een objectief te berekenen?

In een oud Nikon boek vond ik voor een 35mm objectief horizontaal 53
graden en verticaal 37.

Leuk natuurlijk, maar hoe komen ze erop?

Aart

Gaston Corbeau

unread,
Jun 5, 2004, 3:30:39 AM6/5/04
to

"Aart inktpatronen.nl>" <ngfoto@ffedumpen> schreef in bericht
news:08r2c0t6ndva9ee4v...@4ax.com...

Misschien heb je hier iets aan.
groeten
Gaston
http://www.sweeting.org/mark/lenses/


Aart inktpatronen.nl>

unread,
Jun 5, 2004, 6:00:25 AM6/5/04
to

Dank je wel,

heb ik met googelen zelf niet gevonden. Waarden komen zo goed als
overeen met de waarden uit mijn boek. Jammer dat er niet bijstaat hoe
ze het berekend hebben. Daar ben ik toch wel benieuwd naar.

Aart

Popko Nieboer

unread,
Jun 5, 2004, 6:21:31 AM6/5/04
to
Onder http://www.sweeting.org/mark/lenses/#formula staat de formule.

Grtnx,

Popko

Paul van Walree

unread,
Jun 5, 2004, 7:45:07 AM6/5/04
to
The Popko Nieboer <p.ni...@poptronics.net> wrote:

>Aart wrote:
>>>>
>>>>weet iemand een formule om de horizontale en de verticale beeldhoek
>>>>van een objectief te berekenen?
>>>>
>>>>In een oud Nikon boek vond ik voor een 35mm objectief horizontaal 53
>>>>graden en verticaal 37.
>>>>
>>>>Leuk natuurlijk, maar hoe komen ze erop?
>>>

>>>Misschien heb je hier iets aan.
>>>groeten
>>>Gaston
>>>http://www.sweeting.org/mark/lenses/
>>>
>>
>> Dank je wel,
>>
>> heb ik met googelen zelf niet gevonden. Waarden komen zo goed als
>> overeen met de waarden uit mijn boek. Jammer dat er niet bijstaat hoe
>> ze het berekend hebben. Daar ben ik toch wel benieuwd naar.
>>
>> Aart
>Onder http://www.sweeting.org/mark/lenses/#formula staat de formule.

Met de toevoeging dat deze formule alleen geldig is voor een onderwerp
op oneindig. De calculator bovenaan de pagina gaat de mist in met de
selecteerbare onderwerpsafstand van 1 meter.


--
Composing is like driving down a foggy road toward a house. Slowly you
see more details of the house - the color of the slates and bricks, the
shape of the windows. The notes are the bricks and mortar of the house.
Benjamin Britten

ViSiToR

unread,
Jun 5, 2004, 4:09:49 PM6/5/04
to
Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:

> The Popko Nieboer <p.ni...@poptronics.net> wrote:
>
> >Onder http://www.sweeting.org/mark/lenses/#formula staat de formule.
>
> Met de toevoeging dat deze formule alleen geldig is voor een onderwerp
> op oneindig. De calculator bovenaan de pagina gaat de mist in met de
> selecteerbare onderwerpsafstand van 1 meter.

Of met dien verstande dat je onder f niet de brandpuntsafstand, maar
de afstand tussen de lens en het projectievlak moet nemen :-)

--

ViSiToR

Paul van Walree

unread,
Jun 5, 2004, 5:13:21 PM6/5/04
to
The ViSiToR <m...@privacy.net> wrote:

Een objectief heeft een lengte. Wat versta je onder de afstand tussen
"de lens" en het projectievlak? :-)


--
You can always find the sun within yourself if you will only search.
Maxwell Maltz

Rudy

unread,
Jun 6, 2004, 10:25:21 AM6/6/04
to
In article <tjd4c0llj8rk5p582...@4ax.com>,

Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:

> The ViSiToR <m...@privacy.net> wrote:
>
> >Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:
> >
> >> The Popko Nieboer <p.ni...@poptronics.net> wrote:
> >>
> >> >Onder http://www.sweeting.org/mark/lenses/#formula staat de formule.
> >>
> >> Met de toevoeging dat deze formule alleen geldig is voor een onderwerp
> >> op oneindig. De calculator bovenaan de pagina gaat de mist in met de
> >> selecteerbare onderwerpsafstand van 1 meter.
> >
> >Of met dien verstande dat je onder f niet de brandpuntsafstand, maar
> >de afstand tussen de lens en het projectievlak moet nemen :-)
>
> Een objectief heeft een lengte. Wat versta je onder de afstand tussen
> "de lens" en het projectievlak? :-)

De afstand tussen beeldvlak (="projectievlak") en het optische midden
van het objectief. Het optische midden is een theoretisch punt. Volgens
mij probeert de fabrikant het diafragma op de plaats van het optische
midden te plaatsen.
Overigens is de beeldafstand (afstand tussen beeldvlak en optisch
midden) te berekenen met de formule 1/f = 1/b + 1/v, waarbij
f=brandpuntsafstand, b=beeldafstand en v=voorwerpsafstand. Strikt
genomen is de voorwerpsafstand niet de afstand die je objectief of
camera aangeeft, maar de afstand tussen voorwerp en optisch midden. De
afstand die je camera aangeeft is de afstand van beeldvlak tot voorwerp
en is dus gelijk aan beeldafstand + voorwerpsafstand. Als regel is de
grootte van de beeldafstand echter te verwaarlozen in vergelijking tot
de voorwerpsafstand, behalve bij dichtbij- en macro-opnamen.

--
Rudy

ViSiToR

unread,
Jun 6, 2004, 11:01:23 AM6/6/04
to
Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:

> The ViSiToR <m...@privacy.net> wrote:
>
> >Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:
> >
> >> The Popko Nieboer <p.ni...@poptronics.net> wrote:
> >>
> >> >Onder http://www.sweeting.org/mark/lenses/#formula staat de formule.
> >>
> >> Met de toevoeging dat deze formule alleen geldig is voor een onderwerp
> >> op oneindig. De calculator bovenaan de pagina gaat de mist in met de
> >> selecteerbare onderwerpsafstand van 1 meter.
> >
> >Of met dien verstande dat je onder f niet de brandpuntsafstand, maar
> >de afstand tussen de lens en het projectievlak moet nemen :-)
>
> Een objectief heeft een lengte. Wat versta je onder de afstand tussen
> "de lens" en het projectievlak? :-)

Met projectievlak bedoel ik de plaats waar de film, CCD zit als er is
scherpgesteld; het wordt ook wel beeldvlak genoemd, maar die term
leidt wel eens tot verwarring. Als de lens op oneindig staat ingesteld
dan is die afstand gelijk aan de brandpuntsafstand van de lens.

Stel nu echter een andere situatie: bijv. je maakt een macro-opname
1:1, dan zal je zien dat de afstand van de lens naar het beeldvlak 2 x
de brandpuntsafstand is, de afstand tussen lens en voorwerp trouwens
ook. De beeldhoeken zijn nu gelijk aan een lens met een
brandpuntsafstand die gelijk is aan 2 x de originele
brandpuntsafstand.

Als je dus scherpsteld en je kijkt naar de beeldhoeken dan lijkt het
net of de brandpundsafstand ven de lens veranderd.

--

ViSiToR

Paul van Walree

unread,
Jun 6, 2004, 11:23:41 AM6/6/04
to
The Rudy <ru...@xs4all.nl> wrote:

Bijna goed Rudy :-)

Het 'optische midden' zoals jij dat noemt staat bekend als het
hoofdvlak. De aanduiding knooppunt (nodal point) wordt ook wel gebruikt,
dit is het punt waar de optische as het hoofdvlak snijdt. Echter, een
objectief kent twee hoofdvlakken (knooppunten). De voorwerpsafstand
wordt gemeten t.o.v. het voorste hoofdvlak, de beeldafstand t.o.v. het
achterste. In asymmetrische objectieven zijn de knooppunten ruimtelijk
gescheiden, waardoor de afstand van beeldvlak tot onderwerp niet gelijk
is aan beeldafstand + voorwerpsafstand.


--
If you pick up a starving dog and make him prosperous, he will not
bite you. That is the principal difference between a dog and a man.
Mark Twain

Paul van Walree

unread,
Jun 6, 2004, 11:32:49 AM6/6/04
to
The ViSiToR <m...@privacy.net> wrote:

>Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:
>
>> >Of met dien verstande dat je onder f niet de brandpuntsafstand, maar
>> >de afstand tussen de lens en het projectievlak moet nemen :-)
>>
>> Een objectief heeft een lengte. Wat versta je onder de afstand tussen
>> "de lens" en het projectievlak? :-)
>
>Met projectievlak bedoel ik de plaats waar de film, CCD zit als er is
>scherpgesteld; het wordt ook wel beeldvlak genoemd, maar die term
>leidt wel eens tot verwarring. Als de lens op oneindig staat ingesteld
>dan is die afstand gelijk aan de brandpuntsafstand van de lens.

Wat ik natuurlijk bedoelde is wat jij verstaat onder "de lens". Is dat
de voorkant, de achterkant, anders?

>Stel nu echter een andere situatie: bijv. je maakt een macro-opname
>1:1, dan zal je zien dat de afstand van de lens naar het beeldvlak 2 x
>de brandpuntsafstand is, de afstand tussen lens en voorwerp trouwens
>ook. De beeldhoeken zijn nu gelijk aan een lens met een
>brandpuntsafstand die gelijk is aan 2 x de originele
>brandpuntsafstand.

Inderdaad, maar strikt genomen geldt de factor 2 alleen voor
symmetrische objectieven.

>Als je dus scherpsteld en je kijkt naar de beeldhoeken dan lijkt het
>net of de brandpundsafstand ven de lens veranderd.

Nee hoor. Waarom denk je dat?


--
Give me my robe, put on my crown; I have Immortal longings in me.
William Shakespeare

ViSiToR

unread,
Jun 6, 2004, 3:32:13 PM6/6/04
to
Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:

> The ViSiToR <m...@privacy.net> wrote:
>
> >Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:
> >
> >> >Of met dien verstande dat je onder f niet de brandpuntsafstand, maar
> >> >de afstand tussen de lens en het projectievlak moet nemen :-)
> >>
> >> Een objectief heeft een lengte. Wat versta je onder de afstand tussen
> >> "de lens" en het projectievlak? :-)
> >
> >Met projectievlak bedoel ik de plaats waar de film, CCD zit als er is
> >scherpgesteld; het wordt ook wel beeldvlak genoemd, maar die term
> >leidt wel eens tot verwarring. Als de lens op oneindig staat ingesteld
> >dan is die afstand gelijk aan de brandpuntsafstand van de lens.
>
> Wat ik natuurlijk bedoelde is wat jij verstaat onder "de lens". Is dat
> de voorkant, de achterkant, anders?

Als we het simpel en begrijpelijk voor anderen houden dan is dat het
midden van "de lens". Vraag niet naar de bekende weg als je het beter
weet

>
> >Stel nu echter een andere situatie: bijv. je maakt een macro-opname
> >1:1, dan zal je zien dat de afstand van de lens naar het beeldvlak 2 x
> >de brandpuntsafstand is, de afstand tussen lens en voorwerp trouwens
> >ook. De beeldhoeken zijn nu gelijk aan een lens met een
> >brandpuntsafstand die gelijk is aan 2 x de originele
> >brandpuntsafstand.
>
> Inderdaad, maar strikt genomen geldt de factor 2 alleen voor
> symmetrische objectieven.

Inderdaad.
>
> >Als je dus scherpstelt en je kijkt naar de beeldhoeken dan lijkt het


> >net of de brandpundsafstand ven de lens veranderd.
>
> Nee hoor. Waarom denk je dat?

Dat kan je al zien als je het uittekent en het staat in alle boeken
die over dit onderwerp gaan. De openingshoek (De OP noemt dat
beeldhoek) wordt gevormd door de lijnen vanaf de zijkanten van het
beeld naar het centrum van het lensvlak.
Je haalt dat effect zelf aan in het stukje wat je er uit hebt geknipt:

>> >> Met de toevoeging dat deze formule alleen geldig is voor een onderwerp
>> >> op oneindig. De calculator bovenaan de pagina gaat de mist in met de
>> >> selecteerbare onderwerpsafstand van 1 meter.

--

ViSiToR

Aart inktpatronen.nl>

unread,
Jun 6, 2004, 4:51:50 PM6/6/04
to

Zal de volgende keer beter kijken.

Bedankt.

Aart

Rudy

unread,
Jun 6, 2004, 5:19:51 PM6/6/04
to
In article <ovc6c0d17f78h18os...@4ax.com>,

OK, bedankt voor de correctie. Waar kan ik iets meer lezen over die twee
hoofdvlakken?

--
Rudy

Léon Obers

unread,
Jun 6, 2004, 5:32:56 PM6/6/04
to

Rudy wrote:

> Waar kan ik iets meer lezen over die twee hoofdvlakken?

Je kunt erg veel over optiek vinden op de website van Paul van Walree:
http://www.vanwalree.com/optics.html

Ironisch genoeg heb ik net niet de zaken in de vluchtigheid kunnen
ontdekken met die 2 hoofdvlakken, maar wellicht via een van de dieper
liggende links kom je er misschien wel terecht (Zeiss news ??)


--
Vr.groet - regards, Léon Obers

Reacties per mail, vervang "invalid" door "cc" in het adres.
Reactions by mail, exchange "invalid" by "cc" within address.

Paul van Walree

unread,
Jun 6, 2004, 8:39:21 PM6/6/04
to
The ViSiToR <m...@privacy.net> wrote:

>Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:
>
>> >> Een objectief heeft een lengte. Wat versta je onder de afstand tussen
>> >> "de lens" en het projectievlak? :-)
>> >
>> >Met projectievlak bedoel ik de plaats waar de film, CCD zit als er is
>> >scherpgesteld; het wordt ook wel beeldvlak genoemd, maar die term
>> >leidt wel eens tot verwarring. Als de lens op oneindig staat ingesteld
>> >dan is die afstand gelijk aan de brandpuntsafstand van de lens.
>>
>> Wat ik natuurlijk bedoelde is wat jij verstaat onder "de lens". Is dat
>> de voorkant, de achterkant, anders?
>
>Als we het simpel en begrijpelijk voor anderen houden dan is dat het
>midden van "de lens". Vraag niet naar de bekende weg als je het beter
>weet

Mogelijk weet ik het beter. Ik wil je slechts wijzen op het feit dat
iemand weinig kan met

>Of met dien verstande dat je onder f niet de brandpuntsafstand, maar
>de afstand tussen de lens en het projectievlak moet nemen :-)

zonder verdere toelichting. De vraag welk punt van het objectief je moet
nemen is bijzonder relevant op het moment dat iemand jouw suggestie voor
een verbeterde formule wil toepassen. Bij groothoeken van het
retrofocustype ligt het betreffende punt bijvoorbeeld buiten het fysieke
objectief. Het "midden van de lens", lekker simpel en begrijpelijk,
geeft dan een foutief resultaat. En niet te zuinig ook. Verwarring ligt
op de loer.

>> >Als je dus scherpstelt en je kijkt naar de beeldhoeken dan lijkt het
>> >net of de brandpundsafstand ven de lens veranderd.
>>
>> Nee hoor. Waarom denk je dat?
>
>Dat kan je al zien als je het uittekent en het staat in alle boeken
>die over dit onderwerp gaan. De openingshoek (De OP noemt dat
>beeldhoek) wordt gevormd door de lijnen vanaf de zijkanten van het
>beeld naar het centrum van het lensvlak.
>Je haalt dat effect zelf aan in het stukje wat je er uit hebt geknipt:
>
>>> >> Met de toevoeging dat deze formule alleen geldig is voor een onderwerp
>>> >> op oneindig. De calculator bovenaan de pagina gaat de mist in met de
>>> >> selecteerbare onderwerpsafstand van 1 meter.

De beeldhoek verandert. Daar is iedereen het over eens. Wat mij betreft
houdt het daar op. Mensen die schrijven dat "het net lijkt of de
brandpuntsafstand verandert" zijn waarschijnlijk dezelfde mensen die
spreken van een brandpuntsverlenging bij digitale camera's.


--
The reason I beat the Austrians is, they did not known the value of five
minutes. Napoleon Bonaparte

Paul van Walree

unread,
Jun 6, 2004, 8:39:30 PM6/6/04
to
The Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:

>Rudy wrote:
>
>> Waar kan ik iets meer lezen over die twee hoofdvlakken?
>
>Je kunt erg veel over optiek vinden op de website van Paul van Walree:
>http://www.vanwalree.com/optics.html
>
>Ironisch genoeg heb ik net niet de zaken in de vluchtigheid kunnen
>ontdekken met die 2 hoofdvlakken, maar wellicht via een van de dieper
>liggende links kom je er misschien wel terecht (Zeiss news ??)

Als het kan laat ik de theorie in de tekstboeken staan en verwijs ik
ernaar. Een van de uitzonderingen is
http://www.vanwalree.com/optics/dofderivation.html
omdat ik geen enkele bron ken die de scherptedieptevergelijkingen
afleidt voor een asymmetrisch objectief. Dan zelf maar.

Verder is mijn collectie optica-artikeltjes nog niet half af. Zoveel
plannen, zo weinig tijd of geschikte voorbeelden :(
Astigmatisme en sferische aberratie zitten overigens in de pijplijn :)


--
Any stigma will do to beat a dogma. Philip Guedalla

Léon Obers

unread,
Jun 6, 2004, 9:49:40 PM6/6/04
to

Paul van Walree wrote:

> Als het kan laat ik de theorie in de tekstboeken staan en verwijs ik
> ernaar. Een van de uitzonderingen is
> http://www.vanwalree.com/optics/dofderivation.html
> omdat ik geen enkele bron ken die de scherptedieptevergelijkingen
> afleidt voor een asymmetrisch objectief. Dan zelf maar.

Goh, heb ik toch niet goed gekeken.

> Verder is mijn collectie optica-artikeltjes nog niet half af. Zoveel
> plannen, zo weinig tijd of geschikte voorbeelden :(
> Astigmatisme en sferische aberratie zitten overigens in de pijplijn :)

Ook al is het maar half af, ik neem mijn petje ervoor af (het gaat
anders boven mijn pet ;-).
Knap hoor. Mijn complimenten.

Met jouw interesse in optica, verzamel je ook buitenbeentjes of
rariteiten objectieven?
Vanuit een failissement heb ik een vreemdsoortige zoom vergrotingslens
(gemonteerd op een lensplank) op de kop getikt, met een eenvoudige
sluiter aan de bovenkant. (Zit er los bij).
Hier toevallig wat info (zonder sluiter).
http://www.macrolenses.de/ml_detail.php?ObjektiveNr=163

Die info van M39 klopt bij mijn lens niet, aanzienlijk breder en in een
ander jasje + op een lensplank.

Nog wat info met net een minimaal ander bereik:
http://www.schneiderkreuznach.com/archiv/pdf/betavaron.pdf

De aanduidingen op deze zoomlens zijn totaal anders als men gewend is
bij objectieven. 2.5...7.9 / 0.08
Diafragma's 1 2 3 4 en 5

2.5 tot 7.9 zou de vergrotingsmaatstaf kunnen zijn
Weet jij wat 0.08 betekend?

Wauw op Ebay vragen ze er $ 1100,- voor.
http://cgi.ebay.com/ws/eBayISAPI.dll?ViewItem&category=29986&item=2911241255

In UK 350,- Engelse pond
http://www.robertwhite.co.uk/seconds.htm


Verder nog een paar Rodenstock Rodagon vergrotingsobjectieven:
210 mm / 5.6
240 mm / 5.6
300 mm / 5.6
http://www.rodenstockoptics.de/rodenstockoptics/standard_products/photo_optics/prof_enlarging_lenses/rodagon.htm

Ik denk dat ik die fraai als macro / reproductieobjectieven kan
gebruiken op een technische camera, of via een balgapparaat op een
digitale camera.

ViSiToR

unread,
Jun 7, 2004, 8:28:22 AM6/7/04
to

Tja, als je er zo over denkt dan wordt discussie onmogelijk.

--

ViSiToR

Paul van Walree

unread,
Jun 7, 2004, 4:06:14 PM6/7/04
to
The Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:

>Paul van Walree wrote:
>
>> Verder is mijn collectie optica-artikeltjes nog niet half af. Zoveel
>> plannen, zo weinig tijd of geschikte voorbeelden :(
>> Astigmatisme en sferische aberratie zitten overigens in de pijplijn :)
>
>Ook al is het maar half af, ik neem mijn petje ervoor af (het gaat
>anders boven mijn pet ;-).
>Knap hoor. Mijn complimenten.

Dank u.

>Met jouw interesse in optica, verzamel je ook buitenbeentjes of
>rariteiten objectieven?
>Vanuit een failissement heb ik een vreemdsoortige zoom vergrotingslens
>(gemonteerd op een lensplank) op de kop getikt, met een eenvoudige
>sluiter aan de bovenkant. (Zit er los bij).
>Hier toevallig wat info (zonder sluiter).
>http://www.macrolenses.de/ml_detail.php?ObjektiveNr=163
>
>Die info van M39 klopt bij mijn lens niet, aanzienlijk breder en in een
>ander jasje + op een lensplank.
>
>Nog wat info met net een minimaal ander bereik:
>http://www.schneiderkreuznach.com/archiv/pdf/betavaron.pdf
>
>De aanduidingen op deze zoomlens zijn totaal anders als men gewend is
>bij objectieven. 2.5...7.9 / 0.08
>Diafragma's 1 2 3 4 en 5

Een bijzonder objectief en dat is het.

>2.5 tot 7.9 zou de vergrotingsmaatstaf kunnen zijn

Dat staat inderdaad vermeld in de pdf van het broertje:

For reasons of convenience enlargement
ratios such as x3...x10 have been given
instead of focal lengths. The enlargement
ratio range equals 50... 125 mm focal
lengths.

>Weet jij wat 0.08 betekend?

Dat is de zogenaamde 'numerical aperture' (NA). Deze maat voor de
lichtsterkte wordt, geloof ik, voornamelijk bij microscopen gebruikt.
Voor een objectief op oneindig geldt:

F-getal = 1/(2NA)

Dat zou hier 6.25 geven. Nu wordt dit vergroterobjectief niet op
oneindig gebruikt en hoe men in de tabel op pagina 3 aan de F-getallen
4.1 t/m 5.6 komt zie ik even niet voor me.

Zie voor een illustratie van de numerical aperture bijvoorbeeld
http://www.gonda.ucla.edu/bri_core/na.htm


--
It was a dark and stormy nightmare. Neil Gaiman

Léon Obers

unread,
Jun 7, 2004, 5:01:08 PM6/7/04
to

Paul van Walree wrote:

Ernaast in de tabel vind ik wel getallen 0.066...0.085
Misschien net als bij camera zoomlenzen met een variabele lichtsterkte,
heb je hier ook met een variabele lichtsterkte van doen. Maar kennelijk
wordt op de lens dan maar één waarde gegeven.

> Zie voor een illustratie van de numerical aperture bijvoorbeeld
> http://www.gonda.ucla.edu/bri_core/na.htm

Dat gaat me eigelijk iets boven mijn pet.
Hier is een relatie met resolutie en lichtsterkte ???
Waar staat het in praktisch begrijpbare taal voor?

In ieder geval de diafragma's die ik kan instellen lijken gewoon de
stops zoals we die ook kennen bij normale camera-obejectieven maar dan
met andere getallen.

Léon Obers

unread,
Jun 7, 2004, 5:11:06 PM6/7/04
to

ViSiToR wrote:

Nou nee, als je maar geen spraakverwarrende begrippen door elkaar haalt.
Een beeldhoek is nou eenmaal iets anders als een brandpunt.

Als voorbeeld, bij flinke macro-opnamen is de brandpunt van een
"normale" lens nog steeds hetzelfde. Door de behoorlijke lens
tubus-verlenging / balgverlenging (afstand lens tot filmvlak) bij macro,
wordt de beeldhoek echter een stuk kleiner.

Paul van Walree

unread,
Jun 7, 2004, 6:31:20 PM6/7/04
to
The Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:

>Paul van Walree wrote:
>
>> The Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:
>>
>>>Weet jij wat 0.08 betekend?
>>
>> Dat is de zogenaamde 'numerical aperture' (NA). Deze maat voor de
>> lichtsterkte wordt, geloof ik, voornamelijk bij microscopen gebruikt.
>> Voor een objectief op oneindig geldt:
>>
>> F-getal = 1/(2NA)
>>
>> Dat zou hier 6.25 geven. Nu wordt dit vergroterobjectief niet op
>> oneindig gebruikt en hoe men in de tabel op pagina 3 aan de F-getallen
>> 4.1 t/m 5.6 komt zie ik even niet voor me.
>
>Ernaast in de tabel vind ik wel getallen 0.066...0.085
>Misschien net als bij camera zoomlenzen met een variabele lichtsterkte,
>heb je hier ook met een variabele lichtsterkte van doen. Maar kennelijk
>wordt op de lens dan maar één waarde gegeven.

Hmm. Kun je een beetje schatten hoe de grootte van de "intreepupil"
(de schijnbare diameter van de diafragma-opening gezien vanaf de kant
van het negatief) verloopt wanneer je van de kleinste naar de grootste
waarde van de vergroting gaat?
Volgens de tekst is de positie van deze pupil bijna constant, maar over
de diameter zeggen ze niets.


>> Zie voor een illustratie van de numerical aperture bijvoorbeeld
>> http://www.gonda.ucla.edu/bri_core/na.htm
>
>Dat gaat me eigelijk iets boven mijn pet.
>Hier is een relatie met resolutie en lichtsterkte ???
>Waar staat het in praktisch begrijpbare taal voor?

Die relatie is alleen duidelijk in de afwezigheid van lensfouten. In dat
geval is een objectief diffractiegelimiteerd en neemt de resolutie toe
met de lichtsterkte. Bij fotografische objectieven zijn er bij de volle
lensopening altijd restfouten en neemt het oplossend vermogen toe
wanneer je diafragmeert. Totdat diffractie de overhand krijgt. Dan neemt
de resolutie weer af.

Voor een microscoop is het begrip "numerical aperture" wat relevanter
omdat de betere microscopen diffractiegelimiteerd zijn.

Het eerste gedeelte van
http://www.roperscientific.com/library_enc_match.shtml
beschrijft dat aardig.

Jouw verzamelobject(ief) lijkt me overigens niet diffractiegelimiteerd
en ik gok dat de beeldkwaliteit toeneemt bij een beetje diafragmeren.

>In ieder geval de diafragma's die ik kan instellen lijken gewoon de
>stops zoals we die ook kennen bij normale camera-obejectieven maar dan
>met andere getallen.

Die wetenschap is mooi meegenomen.

Ik vergat nog te antwoorden op:

>Met jouw interesse in optica, verzamel je ook buitenbeentjes of
>rariteiten objectieven?

Als ik iets in de schoot geworpen krijg gaat het bij de collectie,
maar ik jaag niet op rariteiten. Ik ben meer geïnteresseerd in de optica
dan in een bestaan als verzamelaar.


--
Love looks through a telescope; envy, through a microscope.
Josh Billings

Léon Obers

unread,
Jun 8, 2004, 9:52:57 AM6/8/04
to

Paul van Walree wrote:

> The Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:

>>Ernaast in de tabel vind ik wel getallen 0.066...0.085
>>Misschien net als bij camera zoomlenzen met een variabele lichtsterkte,
>>heb je hier ook met een variabele lichtsterkte van doen. Maar kennelijk
>>wordt op de lens dan maar één waarde gegeven.
>
> Hmm. Kun je een beetje schatten hoe de grootte van de "intreepupil"
> (de schijnbare diameter van de diafragma-opening gezien vanaf de kant
> van het negatief) verloopt wanneer je van de kleinste naar de grootste
> waarde van de vergroting gaat?
> Volgens de tekst is de positie van deze pupil bijna constant, maar over
> de diameter zeggen ze niets.

Moeilijk te beoordelen. (Bekeken vanuit de achterkant):
In de stand 2.5 (vergroting 2.5), zit de opening waar het diafragma in
zit het dichtste bij de achterkant. Dat lijkt circa 11 mm doorsnede te zijn.

Zoomen naar 7.9 veplaats de opening zich verder naar voren (circa 12
mm), de opening verandert niet maar omdat je de opening meer vergroot
ziet lijkt de opening wat groter te zijn 13-14 mm??

Als ik ver of van dichtbij achter in de lens kijk, heb ik hetzelfde
effect. Dus verder naar voren gedraaid lijkt de opening groter te
worden. Maar Fysiek kan dat natuurlijk niet, omdat ik het diafragma
volledig open heb gezet.

De diameter in aanmerking genomen lijkt dat aardig te kloppen met de
eerder gevonden lichtsterkte uit het PDF-bestand.


> Voor een microscoop is het begrip "numerical aperture" wat relevanter
> omdat de betere microscopen diffractiegelimiteerd zijn.
>
> Het eerste gedeelte van
> http://www.roperscientific.com/library_enc_match.shtml
> beschrijft dat aardig.

Nog moeilijke materie, temeer dat technisch Engels toch wat moeilijker
in het voorstellingsvermogen zit. Maar met de voorbeelden later
beschreven met de resolutieverdeling op een CCD, "vat" ik het toch wel
zo'n beetje.

> Jouw verzamelobject(ief) lijkt me overigens niet diffractiegelimiteerd
> en ik gok dat de beeldkwaliteit toeneemt bij een beetje diafragmeren.

Dat denk ik ook.

Misschien ook deze lens eens op een technische camera zetten, kijken wat
je ermee kunt doen. (Met aangepaste lensplank).

Paul van Walree

unread,
Jun 8, 2004, 3:29:03 PM6/8/04
to
The Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:

>Paul van Walree wrote:
>
>> Hmm. Kun je een beetje schatten hoe de grootte van de "intreepupil"
>> (de schijnbare diameter van de diafragma-opening gezien vanaf de kant
>> van het negatief) verloopt wanneer je van de kleinste naar de grootste
>> waarde van de vergroting gaat?
>> Volgens de tekst is de positie van deze pupil bijna constant, maar over
>> de diameter zeggen ze niets.
>
>Moeilijk te beoordelen. (Bekeken vanuit de achterkant):
>In de stand 2.5 (vergroting 2.5), zit de opening waar het diafragma in
>zit het dichtste bij de achterkant. Dat lijkt circa 11 mm doorsnede te zijn.
>
>Zoomen naar 7.9 veplaats de opening zich verder naar voren (circa 12
>mm), de opening verandert niet maar omdat je de opening meer vergroot
>ziet lijkt de opening wat groter te zijn 13-14 mm??

Dat kan heel goed.

"Since the position of the aperture diaphragm
on the negative side varies only slightly for
reasons of design, the lens takes up a
virtually constant light flux from the enlarger
at any enlargement setting."

betekent dan inderdaad dat de hoeveelheid licht die het objectief
accepteert niet bar veel verandert over het zoombereik.

Echter, ik begrijp nu niets meer van de brandpuntsafstanden en de
F-getallen die vermeld worden in de tabel. Onduidelijk allemaal.


--
No one regards what is before his feet; we all gaze at the stars.
Quintus Ennius

ViSiToR

unread,
Jun 8, 2004, 5:28:51 PM6/8/04
to
Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:

>
>
> ViSiToR wrote:
>
> > Paul van Walree <inv...@vanwalree.com> wrote:
>
> >>De beeldhoek verandert. Daar is iedereen het over eens. Wat mij betreft
> >>houdt het daar op. Mensen die schrijven dat "het net lijkt of de
> >>brandpuntsafstand verandert" zijn waarschijnlijk dezelfde mensen die
> >>spreken van een brandpuntsverlenging bij digitale camera's.
> >
> > Tja, als je er zo over denkt dan wordt discussie onmogelijk.
>
> Nou nee, als je maar geen spraakverwarrende begrippen door elkaar haalt.
> Een beeldhoek is nou eenmaal iets anders als een brandpunt.
>
> Als voorbeeld, bij flinke macro-opnamen is de brandpunt van een
> "normale" lens nog steeds hetzelfde. Door de behoorlijke lens
> tubus-verlenging / balgverlenging (afstand lens tot filmvlak) bij macro,
> wordt de beeldhoek echter een stuk kleiner.

Kijk daar waren we het al over eens, alleen ik herhaalde een conclusie
die ik ooit in de jaren 60 in het schoolboekje voor fotografen had
gelezen dat het dan lijkt alsof...... maar laten we er maar over
ophouden.

--

ViSiToR

Léon Obers

unread,
Jun 8, 2004, 11:24:29 PM6/8/04
to

Paul van Walree wrote:

> "Since the position of the aperture diaphragm
> on the negative side varies only slightly for
> reasons of design, the lens takes up a
> virtually constant light flux from the enlarger
> at any enlargement setting."
>
> betekent dan inderdaad dat de hoeveelheid licht die het objectief
> accepteert niet bar veel verandert over het zoombereik.

Ik denk dat dat een spraakverwarring is.
Het gaat bij een vergrotingsobjectief om de lichthoeveelheid "op de
plank". Onder normale omstandigheden bij vergroten met een normale lens,
vermindert de lichthoeveelheid bij een grotere vergrotingsmaatstaf.
Onafhankelijk van een "vaste" lichtsterkte of diafragma van de lens.

Dit objectief is denk ik zodanig ontworpen dat de lichthoeveelheid "op
de plank" nauwelijks varieert onafhankelijk van de vergrotingsmaatstaf.
Als je het ding alleen bekijkt bij de lens zelf, is het laten we zeggen
"omgekeerd evenredig" in verhoduing tot de vergrotingsmaatstaf.

Maar de lens alleen bekeken heeft op zichzelf een variabele
lichtsterkte. (Misschien wel net andersom ten opzichte van de brandpunt ???)

Met de achterliggende gedachte dat de lichthoeveelheid "op de plank"
hetzelfde moet zijn (de omgekeerde evenredigheid bij de lens in
aanmerking genomen ten opzichte van de vergrotingsmaatstaf) en de
variabele lichtsterkte, krijg je een andere "curve" van doorlaatbare
openingen en pupilgrootte.

> Echter, ik begrijp nu niets meer van de brandpuntsafstanden en de
> F-getallen die vermeld worden in de tabel. Onduidelijk allemaal.

Met het bovenstaande verhaaltje waarschijnlijk wel.
Met jouw kennis, en onze gezamenlijke beredenaties zijn we in ieder
geval een stuk wijzer geworden. Inderdaad een bijzonder objectief. Ik
kan me nu voorstellen dat die lenzen 2e hands op E-bay e.d. behoorlijk
aan de prijs zitten. Maar ja, wie heeft zo'n lens nog nodig?

Ondanks dat ik er praktisch gezien niet veel mee kan doen, heb ik er
toch een koopje aan gehad.
Tezamen met de eerder genoemde 3 andere Rodenstock Rodagon objectieven
(210, 240 en 300 mm) heb ik die voor een "symbolisch" weggeefprijsje op
de kop kunnen tikken (tezamen Euro 25,-).
De lenzen zijn niet beschadigd of in slechte conditie, zaten alleen
behoorlijk onder het stof (zonder lensdoppen). De Rodagons zijn
waarschijnlijk nog nooit gebruikt, omdat het van een immens showroom
model vergroter was (minstens 200 kg zwaar) die nooit bij een bedrijf
ingezet is geweest. Na schoonmaken zijn ze dan ook "kraakhelder". De
Rodenstock kwaliteitsstickertjes zitten er nog op. :-)))

Léon Obers

unread,
Jun 9, 2004, 7:08:33 AM6/9/04
to

Léon Obers wrote:

> Het gaat bij een vergrotingsobjectief om de lichthoeveelheid "op de
> plank". Onder normale omstandigheden bij vergroten met een normale lens,
> vermindert de lichthoeveelheid bij een grotere vergrotingsmaatstaf.
> Onafhankelijk van een "vaste" lichtsterkte of diafragma van de lens.
>
> Dit objectief is denk ik zodanig ontworpen dat de lichthoeveelheid "op
> de plank" nauwelijks varieert onafhankelijk van de vergrotingsmaatstaf.
> Als je het ding alleen bekijkt bij de lens zelf, is het laten we zeggen
> "omgekeerd evenredig" in verhoduing tot de vergrotingsmaatstaf.

De vergrotingsmaatstaf gaat in mijn geval van 2.5 naar 7.9
Die 7.9 vergrotingsmaatstaf "op de vergrotingsplank" wordt bereikt
indien de zoomlens op zijn kortste brandpunt ingesteld staat. (het
grootste geprojecteerde beeld oplevert).
2.5 bij de langste brandpunt. (smalste lichtbundel --> kleinste
geprojecteerde beeld)

De uiterste vergrotingsfactoren schelen ongeveer een factor 3
(7.9 : 2.5 = 3.16)

De lichtsterkte van de zoomlens varieert van ongeveer F 4 tot F 5.6
(van het andere model wat in de tabel staat).
Dat is een factor 2 verschil in lichtverhouding (ofwel 1 stop).
Dus daarin wordt het benodigde lichtverschil reed voor een deel in
verdisconteerd.

Het verschil in lichtsterkte wat er dan nog overblijft tussen die
minimale en maximale vergrotingsmaatstaf wordt dan misschien nog
gecompenseerd door de verplaatsing van het diafragmavlak ???


> Maar de lens alleen bekeken heeft op zichzelf een variabele
> lichtsterkte. (Misschien wel net andersom ten opzichte van de brandpunt
> ???)

Toch niet andersom, de lichtsterkte ten opzichte van de brandpunt werkt
al "andersom" ten opzichte van de vergrotingsmaatstaf.
(Grootste vergroting bij klein brandpunt <--> kleinste vergroting bij
groot brandpunt).

Paul van Walree

unread,
Jun 10, 2004, 2:49:13 PM6/10/04
to
The Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:

>Paul van Walree wrote:
>
>> "Since the position of the aperture diaphragm
>> on the negative side varies only slightly for
>> reasons of design, the lens takes up a
>> virtually constant light flux from the enlarger
>> at any enlargement setting."
>>
>> betekent dan inderdaad dat de hoeveelheid licht die het objectief
>> accepteert niet bar veel verandert over het zoombereik.
>
>Ik denk dat dat een spraakverwarring is.
>Het gaat bij een vergrotingsobjectief om de lichthoeveelheid "op de
>plank". Onder normale omstandigheden bij vergroten met een normale lens,
>vermindert de lichthoeveelheid bij een grotere vergrotingsmaatstaf.
>Onafhankelijk van een "vaste" lichtsterkte of diafragma van de lens.
>Dit objectief is denk ik zodanig ontworpen dat de lichthoeveelheid "op
>de plank" nauwelijks varieert onafhankelijk van de vergrotingsmaatstaf.
>Als je het ding alleen bekijkt bij de lens zelf, is het laten we zeggen
>"omgekeerd evenredig" in verhoduing tot de vergrotingsmaatstaf.

Een constante lichtflux op de plank zou handig zijn, maar dat is toch
onwaarschijnlijk omdat het er echt op lijkt dat de hoeveelheid licht die
het objectief aan de negatiefkant verzamelt bijna constant is. De
'kracht' van het objectief lijkt eerder te zijn dat je de afstand tussen
negatief en plank niet hoeft aan te passen om naar een andere vergroting
te gaan.

>Met jouw kennis, en onze gezamenlijke beredenaties zijn we in ieder
>geval een stuk wijzer geworden.

Nog lang niet wijs genoeg :-)

In www.schneider-kreuznach.com/archiv/pdf/betavaron_81.pdf
zijn nog meer technische gegevens te vinden. Dat zou de taak makkelijker
maken, ware het niet dat het F-getal de ene keer varieert van 4.5 tot
5.6 en even later van 4.1 tot 5.6. De pupilvergroting verloopt in het
ene document van van 1.6 naar 0.4 en in het andere van 2.6 naar 0.4. En
dan hebben we nog de "first lens" die blijkbaar aan de plankkant van het
objectief zit, waardoor niemand nog weet wat nou voor of achter is en
hoe sommige andere gegevens geïnterpreteerd moeten worden :-(

--
When there is the necessary technical skill to move mountains, there
is no need for the faith that moves mountains. Eric Hoffer

Léon Obers

unread,
Jun 10, 2004, 5:08:15 PM6/10/04
to

Paul van Walree wrote:

> The Léon Obers <mail....@fotograaf.invalid> wrote:

>>Met jouw kennis, en onze gezamenlijke beredenaties zijn we in ieder
>>geval een stuk wijzer geworden.
>
> Nog lang niet wijs genoeg :-)

Inderdaad, dat merk ik nu ook weer met dit andere PDF-bestand.

> In www.schneider-kreuznach.com/archiv/pdf/betavaron_81.pdf
> zijn nog meer technische gegevens te vinden. Dat zou de taak makkelijker
> maken, ware het niet dat het F-getal de ene keer varieert van 4.5 tot
> 5.6 en even later van 4.1 tot 5.6. De pupilvergroting verloopt in het
> ene document van van 1.6 naar 0.4 en in het andere van 2.6 naar 0.4.

In die tabellen zijn wel twee verschillende Betavaron lenzen opgenomen.
Misschien zijn dat de verschillen tussen die 2 lenzen?


> En
> dan hebben we nog de "first lens" die blijkbaar aan de plankkant van het
> objectief zit, waardoor niemand nog weet wat nou voor of achter is en
> hoe sommige andere gegevens geïnterpreteerd moeten worden :-(

Verder lezend gaat het enerzijds aan de "negatiefkant" dat de helderheid
daar min of meer hetzelfde is, maar aan de "plankzijde" bij vergroten
is er kennelijk toch een variatie in belichtingstijd, als we de laatste
tabel in het document vergelijken. Dat zijn dan in ieder geval wel
gegevens die op die manier met elkaar corresponderen.


Verder kijkend naar de lens zitten er wat zaken omheen gebouwd die voor
algemeen gebruik niet toepasbaar zijn om de lens op elk
vergrotingstoestel te bevestigen, maar met het erafhalen van sommige
onderdelen (nog niet uitgeprobeerd) lijkt de standaard M39 draad die nu
achter een plaatje verscholen zit, tevoorschijn te komen.
In dat geval zou deze lens op een normale kleinbeelvergroter kunnen
passen (de lens is bedoeld voor kleinbeeld). Hoewel je dan wel een
stevige vakvergroter moet hebben, want het is een behoorlijk stuk glas
in afmeting en gewicht.

Misschien wel eens aardig om hem eens uit te proberen.

Met een M39 draad is het ook niet zo moeilijk om de lens met een
verloopring op een reflexcamera te zetten. Heb je misschien een fraai
macro zoom-objectief. Echter wel op deze manier met een "fixed"
voorwerpafstand, maar varieer je met de zoom voor een andere uitsnede.

0 new messages