Halogeen verlichting
Rob Korsten
halogeen lampje. Het achterlicht is een relector met led verlichting op
batterijen. Het probleem is nu dat regelmatig het voorlampje doorbrandt,
mogelijk omdat de dynamo teveel capaciteit heeft voor allen het
voorlicht. Wie kent dit probleem of weet een oplossing.
Bert Wentink
Een moderne dynamo heeft een ingebouwde begrenzing om overspanning te voorkomen.
Bijvoorbeeld de HR-dynamo's van de Hema (=AXA).
g.a.bakker
Rob Korsten wrote in message <361283...@wxs.nl>...
>De fiets (Gazelle Medeo) van mijn vrouw is voorzien van een koplamp met
>halogeen lampje. Het achterlicht is een relector met led verlichting op
>batterijen. Het probleem is nu dat regelmatig het voorlampje doorbrandt,
>mogelijk omdat de dynamo teveel capaciteit heeft voor allen het
>voorlicht. Wie kent dit probleem of weet een oplossing.
Ik ken het probleem, maar niet de oplossing. Ik heb een "Ekolight" accu,
waarin ook een halogeenlampje zit. Ik heb er binnen een jaar al 3 kapot en
fiets zelden met licht erop. En waarom die lampjes bijna een tientje moeten
kosten? De fietsenmaker komt me wel enigszins tegemoet, maar het is
eigenlijk te gek voor woorden, als je bereid bent geweest om voor goede
kwaliteit te betalen. De fietsenmaken heeft me ook het advies gegeven om het
lampje niet in de vingers te pakken.
M.vr.gr
Gerrit B.
Wim Kuilman
Als het een vermogen probleem is van de dynamo, dan moet er een
eenvoudige electro oplossing voor zijn om het overschot aan vermogen van
de dynamo te verbruiken. Ik ben geen electrotechneut, maar een weerstand
van de juiste hoeveelheid ohms naar aarde (het frame) moet werken.
Hoeveel het moet zijn weet ik niet maar er is hier vast wel iemand die
dat kan uitrekenen, of ben ik weer te simplistisch bezig ;-)
Oh, en die tip om halogeen lampjes niet met je vingers aan te raken is
wel goed. Je zweet etst het glas van het lampje en daardoor wordt het
zwakker en gaat dus sneller stuk.
Groetjes en veel fietsplezier,
Wim
Kras
Dirk Bijkerk
>De fiets (Gazelle Medeo) van mijn vrouw is voorzien van een koplamp met
>halogeen lampje. Het achterlicht is een relector met led verlichting op
>batterijen. Het probleem is nu dat regelmatig het voorlampje doorbrandt,
>mogelijk omdat de dynamo teveel capaciteit heeft voor allen het
>voorlicht. Wie kent dit probleem of weet een oplossing.
De dynamo geeft waarschijnlijk teveel spanning af (niet: capaciteit, daar
spreek je van bij een condensator). De levensduur van een lampje is zeer sterk
afhankelijk van de aangelegde spanning. De stroom door het lampje wordt
bepaald door de weerstand van het lampje zelf. Bij een hogere spanning neemt
echter de stroom ook toe en wordt er volgens een kwadratisch verband warmte
opgewekt, waardoor de gloeidraad op zwakke plekken snel zo heet wordt dat hij
doorbrandt. E.e.a. is overigens middelbare-school kennis.
Wat nu te doen? Niet, zoals dhr. Kuilman schreef, een weerstand naar aarde.
Dat zorgt er alleen maar voor dat de dynamo zwaarder wordt belast en dat je
wat zwaarder gaat trappen (de spanning zal door de extra belasting overigens
ook wel afnamen, maar nu loopt de dynamo het risico om door te branden).
Het is beter om het surplus aan spanning weg te nemen door een weerstand in
serie te solderen met het lampje. De vraag is nu: hoe groot moet de weerstand
zijn? Dat is alleen proefondervindelijk te bepalen. Bij flink trappen dient de
spanning op het lampje niet boven de 6 volt uit te komen. Voor het idee: denk
aan een weerstand van 1 tot 4 ohm, 1 Watt.
Een andere mogelijkheid is het opnemen van een of meer vermogensdioden in
serie met het lampje. Neem twee dioden van het type 1N4001 of beter 1N5401.
Soldeer deze 'omgekeerd' parallel (dus plus-zijde van de ene diode aan de
min-zijde van de andere diode; de minzijde van een diode is daar waar het
streepje staat) aan elkaar, en in serie met een van de draadjes naar het
lampje. Zie tekening.
----- + diode - -----
Dynamo ---------------/ \------ |
| \------ - diode + -----/ |
| lampje
| |
-----------------------------------------------------------
Elke set dioden 'neemt' ongeveer 0,6 Volt weg. Als je bijvoorbeeld 2 Volt
teveel hebt kost je dat 6 dioden. Namelijk 3 sets van 2 in serie. Een diode
kost in de elektronicazaak een paar kwartjes.
Succes ermee,
Dirk
Marcel Wijkstra
> Rob Korsten <rob.k...@wxs.nl> wrote:
>
> >De fiets (Gazelle Medeo) van mijn vrouw is voorzien van een koplamp met
> >halogeen lampje. Het achterlicht is een relector met led verlichting op
> >batterijen. Het probleem is nu dat regelmatig het voorlampje doorbrandt,
> Het is beter om het surplus aan spanning weg te nemen door een weerstand in
> serie te solderen met het lampje. Een andere mogelijkheid is het opnemen van een
> of meer vermogensdioden in serie met het lampje.
Met alle respect, maar ik ben het met geen van de aangedragen oplossingenecht
eens. Immers, die gaan er van uit het met veel trapmoeite opgewekte
vermogen eventjes lekker te reduceren. En dat is zonde.
Ruwweg zijn er twee situaties mogelijk:
(1) Bij normaal fietsen geeft de lamp voldoende licht, hij brandt door bij
extreem voor de wind of brug-af. In dat geval is het zaak die extreme
toestand te begrenzen; het best gaat dat met twee zener-diodes van
(iets meer dan) 6V. Deze gaan geleiden als de spanning boven die (iets
meer dan) 6V komt, en nemen zo het overtollige vermogen weg, maar doen
niets als je onder die (iets meer dan) 6V blijft.
De zeners worden beide parallel geschakeld met je lampje, als volgt:
+---(X)---+ lampje
| |
+---|>Z---| zenerdiode
| |
+---Z<|---| zenerdiode
| |
| |
: :
| |
+--- ~ ---+ dynamo
De AXA HR dynamo (ook: HEMA) heeft al twee zeners ingebouwd, en is dus
perfect geschikt voor halogeenlampjes, maar Rob heeft al een dynamo.
Zenerdiodes kosten ongeveer een a twee gulden per stuk.
(2) Bij normaal fietsen geeft de lamp maar net genoeg licht om alles goed te
kunnen zien op straat. In dat geval is elk beetje extra licht welkom. Gebruik
de extra spanning om wat meer licht te krijgen. Normaal zit in een fietskoplamp
een (halogeen)lampje van 2.4W, een achterlicht 0.6W. Een dynamo levert
zo'n 3W; koop dus een halogeenlampje van 3W (of iets meer, als die ook
nog doorbrandt). N.B. een lampje van 5W of meer heeft waarschijnlijk geen
nut, zoveer vermogen kan de dynamo n.l. niet leveren met als resultaat dat je
*minder* licht overhoudt (als een gedimd halogeenspotje).
Marcel.
Arie Moor
>> >halogeen lampje. Het achterlicht is een relector met led verlichting op
>> >batterijen. Het probleem is nu dat regelmatig het voorlampje doorbrandt,
oplossingenecht
>eens. Immers, die gaan er van uit het met veel trapmoeite opgewekte
>vermogen eventjes lekker te reduceren. En dat is zonde.
Daar ben ik het volkomen mee eens, maar kun je de opgewekte energie niet
gewoon verminderen door het aandrijfwieltje van de dynamo te vergroten?
Geeft minder toeren, minder wrijving, minder spanning en dus minder
doorgebrande lampjes?
Volgens mij kun je zulke "dopjes" kant en klaar kopen in de fietsenwinkel.
Jeroen Stessen
> Daar ben ik het volkomen mee eens, maar kun je de opgewekte energie niet
> gewoon verminderen door het aandrijfwieltje van de dynamo te vergroten?
> Geeft minder toeren, minder wrijving, minder spanning en dus minder
> doorgebrande lampjes?
> Volgens mij kun je zulke "dopjes" kant en klaar kopen in de fietsenwinkel.
Boven een bepaald toerental is de spanning van de dynamo
nauwelijks afhankelijk van het toerental. Vanwege de zelf-
induktie gedraagt een wisselstroomdynamo zich namelijk als
een stroombron, niet een spanningsbron. De enige manier om
de spanning te verlagen is door een belasting toe te voegen.
Dus Kuilman heeft gelijk en Bijkerk heeft ongelijk.
Twee achterlichten misschien ? De totale belasting moet
12 Ohm zijn (6 V, 0.5 A, 3 W).
Ik rij trouwens al 2 jaar met halogeen voor en LED achter
en er is nog niks doorgebrand.
Jeroen.
Dirk Bijkerk
<ste...@natlab.research.philips.com> wrote:
>Boven een bepaald toerental is de spanning van de dynamo
>nauwelijks afhankelijk van het toerental. Vanwege de zelf-
>induktie gedraagt een wisselstroomdynamo zich namelijk als
>een stroombron, niet een spanningsbron. De enige manier om
>de spanning te verlagen is door een belasting toe te voegen.
>
>Dus Kuilman heeft gelijk en Bijkerk heeft ongelijk.
>
>Twee achterlichten misschien ? De totale belasting moet
>12 Ohm zijn (6 V, 0.5 A, 3 W).
>
>Ik rij trouwens al 2 jaar met halogeen voor en LED achter
>en er is nog niks doorgebrand.
>
>Jeroen.
Ik ben niet helemaal overtuigd. Als de dynamo een stroombron is, waar blijft
grote hoeveelheid stroom dan in jouw geval met LED's die maar weinig stroom
gebruiken?
Ik zal gelijk het antwoord geven: die extra stroom wordt helemaal niet
opgewekt. Een dynamo loopt bij uitgeschakelde lampjes zelfs heel licht: er
treden geen tegenkrachten op het wiel op want er hoeft geen arbeid verricht te
worden: de stroom is nul, dus het vermogen ook en de geleverde arbeid
eveneens. De spanning is echter niet nul! Meet maar na.
Een dynamo reageert bij lage belastingen (vanaf nul) kennelijk als een
spanningsbron. Bij hoge belastingen (en hogere aanvoer van vermogen door
herder trappen) vraag ik me eveneens af of de dynamo dan stroombrongedrag
vertoont. Immers, het aan/uitzetten van het achterlampje heeft bij hogere
snelheden eigenlijk geen effect op de helderheid van het voorlampje. Blijkbaar
blijft de spanning constant. Een kenmerk van een spanningsbron.
De stroom door de gloeidraad van de lamp wordt uiteindelijk bepaald door de
weerstand van de gloeidraad en de aangelegde spanning. En die spanning is
blijkbaar te hoog als blijkt dat het lampje doorbrandt.
Dirk
Dirk Bijkerk
wrote:
> (...) In dat geval is het zaak die extreme
> toestand te begrenzen; het best gaat dat met twee zener-diodes van
> (iets meer dan) 6V. Deze gaan geleiden als de spanning boven die (iets
> meer dan) 6V komt, en nemen zo het overtollige vermogen weg, maar doen
> niets als je onder die (iets meer dan) 6V blijft.
> De zeners worden beide parallel geschakeld met je lampje, als volgt:
>
>+---(X)---+ lampje
>| |
>+---|>Z---| zenerdiode
>| |
>+---Z<|---| zenerdiode
>| |
>| |
>: :
>| |
>+--- ~ ---+ dynamo
>
Deze oplossing werkt niet. Immers, een zenerdiode is niets anders dan een
'gewone' diode waarbij de sperspanning toevalling duidelijk vastgelegd is. Dat
betekent dat een 6V zenerdiode gaat geleiden bij een positieve spanning van
ongeveer 6Volt maar in omgekeerde richting al geleid bij de normale min 0,6
Volt.
Als je dus twee zenerdioden anti-parallel schakelt zoals jij had getekent
blijft er van je dynamo-wisselspanning niet meer dan 2x0,6=1,2Volt over. Dan
geeft je lampje niet erg veel licht.
De zenerdiodes moeten dus in *SERIE*. Dat geheel moet weer parallel aan het
lampje. Kies voor zenerdiodes van 5,1V; deze zijn het eenvoudigste te krijgen.
------ + Z - -------- - Z + --------
| |
| |
--------------- Lampje ------------|
| |
| |
-------------- Dynamo ------------|
Dirk.
P.S. Overigens ben ik het helemaal eens met de oplossing van het vergroten van
het dynamo-wieltje. Dat scheelt gewoon trapenergie.
Kees Bleijenberg
Misschien eerst een gelijkrichtbrug parallel met de dynamo en op de
uitgang van de gelijkrichtbrug een zenerdiode. Dit alles verkrijgbaar
voor een paar centen bij een electronicazaak.
Groeten,
Kees