handleiding beitels slijpen
Habro
Ferme Willem, en andere aanstaande beitel-slijpers.
Er schijnt behoefte aan te zien en dus komt ie:
beknopte cursus beitel slijpen.
Nodig: beitel, slijpsteen met witte steen, wetsteen
Het gaat hieronder over steekbeitels voor hout. Je hebt ook
kapbeitels voor metaal en steen, maar bij die komt het minder nauw en kun je
beter die 'grijze' steen gebruiken die doorgaans ook bij de slijpsteen zit.
Die slijt ook niet zo hard.
Bij het slijpen van beitels zijn twee dingen belangrijk: geduld en een mooie
vlakke steen.
Om te beginnen moet je zorgen dat het metalen plaatje voor de steen, die
oplegsteun, een hoek van ongeveer 30 graden met de steen maakt. Daarmee
bepaal je de slijphoek van de beitel. Hoe hoe scherper de hoek, hoe scherper
de beitel, maar ook hoe sneller bot. Dertig graden is een mooie maat. Daar
kun je een hele verhandeling over afsteken, maar laat het maar bij 30
graden.
Omdat - zeker bij goedkope slijpstenen - die metalen oplegsteunen niet in
schuinte verstelbaar zijn, moet je de boel dus aanpassen. Je kunt ook een
voorzetsteun van hout maken, maar dat is wat minder praktisch. Je kunt ook
uit de hand de juiste hoek proberen te slijpen, maar dat wordt nooit mooi.
Bovendien krijgt je een onregelmatig snijvlak nooit mooi scherp. En scherp
wil zeggen, dat je de haren van je arm kunt scheren met de beitel.
Beweeg de beitel bij het slijpen zonder al te hard te drukken van links naar
rechts voor de steen langs. Hou hem niet stil op dezelfde plek, dan wordt ie
te heet. Om de paar halen de beitel in water dompelen om af te koelen. Bij
professionele slijpstenen zit daarvoor vaak een waterbakje aan de staander
voor de steen gemonteerd.
Koel je niet dan verbrandt de beitel en wordt hij zwart. Een zwarte beitel
krijg je nooit meer scherp. Dan moet je eerst het zwarte weer wegslijpen.
Heb dus geduld bij het slijpen en haast je niet door hard te drukken, dat
gaat mis.
In de fabriek gaat het wel sneller, maar daar worden de beitels nat
geslepen, dus met koelvloeistof. Die natslijpers zijn er overigens ook wel
voor hobyisten. Voor de verwende beitelaar geven die in combinatie met een
brede witte steen, het beste resultaat.
Heb je een mooie snede, dan haal je met wetten de braam er af. Koop dus een
wetsteen. Arkansas, een grijze natuursteensoort geeft het mooiste resultaat.
Maar een goedkope (je ziet veel van die wit/rode: wet beitels met de hardste
kant, dus de witte kant) doet het ook wel, hoewel niet zo mooi.
Leg de beitel met de vlakke kant op de wetsteen, doe er wat water, spuug of
olie op (ook daar zijn discussies over mogelijk, maar het werkt alledrie) en
draai de beitel circelend over de steen. Druk de beitel goed vlak tegen de
steen, anders wordt ie niet scherp). Doe dan de andere kant. Druk de snede
tegen de steen, en doe het zelfde. Hou daarbij de beitel zo dat het hele
slijpvlak de steen raakt. Met andere woorden, de beitel maakt dezelfde hoek
met de wetsteen, als daarvoor met de slijpsteen. Als je de beitel aldus om
en om wet, dan verdwijnt de braam en wordt ie vlijmscherp. Als je goed kijkt
zie je dat er zich op het uiterste snijvlak een heel dun gepolijst randje
vormt. Daar gaat het om, een braamloze vlijmscherpe rand. Wet niet te lang;
scherp is scherp. Dan hou je nog wat 'wetruimte' over om wat later nog een
keer te wetten en aldus de beitel tussentijds te scherpen. Dat kan niet
onbeperkt. Na drie, vier keer wetten, is er geen wetten meer aan en moet je
gewoon opnieuw slijpen tot de wetrand weg is en je dus weer een
slijpbraampje hebt.
Tip 1: Bezuinig niet op de beitel. Als je zuinig op je gereedschap bent,
gaat een beitel bijna een levenlang mee. Koop dus een goeie. Zelf heb ik
Nooitgedagt en Sandvik, maar er zijn zat andere goede merken. De beitels uit
de vijfguldenbak bij de bouwmarkt, krijg je never-nooit scherp, dus niet
kopen. Goed gereedschap en nog belangrijker, scherp gereedschap is het halve
werk. Het is bovendien veiliger omdat het minder kracht vergt en je niet
verrast: het doet wat je ervan verwacht.
Tip 2: Het is ouwelullen wijsheid maar enorm waar: Goed slijpen (geldt ook
voor metaalboren) is een kwestie van heel veel oefenen. Neem dus voor de
eerste keer een oude beitel, voordat je een mooi nieuwe die je op je
verjaardag kreeg, naar de Fillistijnen helpt.
Tip 3: De witte steen is vrij zacht. Dat wil zeggen dat er makkelijk
groeven in komen als je er puntig staal tegen aan drukt. Je kunt stenen
weer vlak krijgen door er een zogeten ''afnemersteen'' tegen aan te houden.
Dat is knetterharde steen die de steen afslijpt .Te koop bij de vakhandel.
Wil je toch even snel wat puntigs slijpen op de witte steen, gebruik dan de
zijkant, dan hou je de steen zelf vlak voor de beitelslijperij.
Tip 4: En dan nog maar een tip: Als je aluminium slijpt op een slijpsteen,
dan gaat de steen dicht zitten. Zoals schuurpapier dicht gaat zitten op verf
waar een waslaag op blijkt te zitten. Dan slijpt ie niet meer, neemt zoals
dat heet, niet meer af. Ook dan is een afnemersteen de enige remedie. Die
dingen zijn niet duur, ook kopen dus.
Hopelijk heb je er wat aan, want niks is fijner dan een scherpe beitel
moeiteloos door hout zien snijden. En dan dat geluid... geweldig. Vooral bij
schaven met een vers geslepen beitel, en dan die mooi gladde krullen op zien
komen....
Groeten,
Hans (oa meubelmaker)
Eduard
Eduard
"Habro" <h.b...@worldonline.nl> wrote in message
news:9k0n26$hv3$1...@nereid.worldonline.nl...
cdirven
Toevallig gisteren zelf nog een weggegooide ( door een ander ) beitel weer als
nieuw geslepen.
Onvoorstelbaar hoe sommige mensen met gereedschap omgaan.
Scherp gereedschap: daar kun je mee werken.
Geld ook voor scherpe messen in de keuken.
Voor de luie mensen hebben ze daar kartelmessen voor uitgevonden.
Messen kun je slijpen op een plank met wit zand.
Moeilijk te krijgen ?? Koop dan een zakje schelpenzand voor de vogelkooi.
Cees Dirven
Habro schreef:
newsreader
mag laten worden en dan in het water dompelen om af te koelen. Wanneer men
goed en rustig slijpt is de tijd tussen het opnieuw aanzetten genoeg om af
te koelen.
Habro <h.b...@worldonline.nl> schreef in berichtnieuws
9k0n26$hv3$1...@nereid.worldonline.nl...
Berrie
Hoe moet het nou verder met de gutsen van me (overgroot) opa?
"Habro" <h.b...@worldonline.nl> wrote in message
news:9k0n26$hv3$1...@nereid.worldonline.nl...
>
newsreader
goed apparaat hiervoor. Daar zit een steun op waar je de gutsen op legt en
draait tijdens het slijpen.
Berrie <road...@zavoo.com> schreef in berichtnieuws
9k1v7u$sep$1...@nl-news.euro.net...
* Peter *
"newsreader" <fo...@dolfijn.nl> schreef in bericht
news:9k4fr6$e9o$1...@news.hccnet.nl...
> voor gutsen heb je een natslijp apparaat nodig. Tormek levert een
gigantisch
> goed apparaat hiervoor. Daar zit een steun op waar je de gutsen op legt en
> draait tijdens het slijpen.
>
niet zulke dure spullen aan te schaffen.
Groeten,
Peter
--
Posted by news://news.nb.nu
Remco Bruijne
wrote:
>
>Ferme Willem, en andere aanstaande beitel-slijpers.
>
>Er schijnt behoefte aan te zien en dus komt ie:
>beknopte cursus beitel slijpen.
[heel veel stuff deleted]
>
>Hans (oa meubelmaker)
Bedankt, hans
Ik had ook wel eens wat berichtjes hieraangewijd, maar dit was een
prima verhaaltje. Het komt bij mijn verzameling interessante
documentatie (inderdeel DHZ...).
Als aanvulling voor de liefhebber interessante (Engelstalige) info
over messen slijpen (blijkbaar geschreven door een freak):
http://www.ameritech.net/users/knives/index.htm
Groet, Remco
Habro
Groeten,
Hans
(Die wel mooie praatjes heeft maar zelf liever even even een andere beitel
pakt, die wel scherp is, dan de tijd neemt om het betreffende exemplaar
netjes te slijpen)
Remco Bruijne <_ditmag...@xs4all.nl> schreef in berichtnieuws
3b800550...@192.168.1.2...
Remco Bruijne
wrote:
>Graag gedaan Remco,
>
>Groeten,
>Hans
>(Die wel mooie praatjes heeft maar zelf liever even even een andere beitel
>pakt, die wel scherp is, dan de tijd neemt om het betreffende exemplaar
>netjes te slijpen)
Ik spaar ze op.
Enne: een schaafbeitel slijpen, *dat* geeft pas voldoening (maar dan
wel na afloop). Sjeesj, wat kan je zo'n ding scherp krijgen.
Remco (die al vals wordt als iemand naar zijn snijgereedschappen
*kijkt* en die liever een dag gaat helpen dan dat ie zijn beitels aan
iemand anders in handen geeft)
Gerard H. Zwart
Hm, zo denk ik er ook over, al die tijd en moeite en dan iemand die
dat ff in een tel ongedaan maakt.........is al erg genoeg als je zelf
eens iets stoms doet. Ik hoorde laatst van een meubelmaker dat hij
spijker-toeslag rekent als hij weer eens onverwacht een stuk ijzer
tegenkomt in het hout. Best wel redelijk toch?
Groetjes,
Gerard