Recept Spekdikken
J.van Dijk
cep
<a0kds3$1ntv$1...@scavenger.euro.net>:
>Ik ben op zoek naar een recept om spekdikken te maken, wie kan mij helpen?.
Vlagtwedde geniet van duizenden spekdikken uit Sellingen
http://www.westerwoldenieuws.nu/artikel/dec99/spekdikken.htm
Roel Toering, 27-12-1999
Sellingen - Spekdikken; een typisch Westerwolds product. Het recept is
niet geheim: meel, suiker, stroop, stukjes spek en worst en veel water.
Je maakt een deeg van de vloeibare producten met meel, je legt een
bolletje tussen de gloeiende platen van een wafelijzer, samen met enkele
stukje spek en worst. Even aandrukken en het resultaat is een klein
pannenkoekje: de spekdikken. Moddervet, maar voor de liefhebber een
lekkernij.
In de gemeente Vlagtwedde wonen erg veel lekkerbekken. "We verkopen
ieder jaar tienduizenden spekdikken," weet Hennie Eerkens. Deze
oudgediende van de vrouwenvereniging Dorcas in Sellingen denkt dat haar
clubje toch al een kleine dertig jaar spekdikken maakt en verkoopt.
..
In de hele gemeente Vlagtwedde worden de spekdikken in zakjes van acht
voor vijf gulden huis-aan-huis aan de man gebracht en ze vliegen weg.
Als de 400 kilo meel op is, is de actie voorbij.
--
Verder is er Stichting Onstwedde Gaarv'n (Brink 9 - 9591 AG Onstwedde -
tel/fax 0599 - 332080) die oude ambachten demonstreert, waaronder
spekdikken bakken.
--
Hier een recept uit 1968 (Zweelo): vlgs "Proemenkeuze, Drents Kookboek"
door J.C. Wessels-Nijenhuis, Kruseman's Uitgeverij, Den Haag 1969 :
[Hoofdstuk IJzerkoeken, pp 26-29]
Een voedzame hap voor bij de nieuwjaarsborrel. Meestal werden deze
koeken door de mannen gebakken, omdat er in deze tijd van het jaar toch
niet veel op het bedrijf (de boerderij) te doen is.
Enkele dagen van te voren werd reeds gezorgd voor goed brandmateriaal:
de turf werd daartoe naast de kachel gelegd om goed droog te worden.
Spekkedikk'n worden namelijk in open vuur gebakken. En om voldoende
warmte krijgen moet het vuur flink branden. ook hout kan voor dit doel
gebruikt worden, maar dit brandt dikwijls sneller op.
Ingrediënten (voor circa 40 koeken):
2 pond roggebloem (dus gebuild meel !) [van zemelen en kiemen ontdaan]
[met bloem dus waarvan de buitenste laag van de graankorrel geheel of
gedeeltelijk is verwijderd]
1 pond stroop
3 eieren
ca. 500 gr vet spek. Dit moet vooral vers spek zijn, licht gezouten
ca. 1 1/2 droge worst
water voor het beslag.
Doe de bloem in een kom, breek hierin de eieren en voeg er de stroop aan
toe. De stroop wordt tevoren 'au bain Marie' dun vloeibaar gemaakt om
het vermengen met de overige ingrediënten te vergemakkelijken. Deze
massa dooreen roeren met zo veel water, dat een dik soort
pannekoekbeslag ontstaat.
Het spek wordt nu in plakjes van ongeveer 3 mm gesneden, circa 5 cm
lang. De plakjes worden heel even in een koekepan opgewarmd zodat de
plakjes goed van elkaar gehaald kunnen worden. Daarna worden ze met het
uitgebakken vet door het beslag geroerd. Intussen is het vuur flink
opgestookt. Wij doen dit in een oude kachel -
waarvan-alles-in-kan-branden, omdat door het bakken alles ontzettend
vies wordt. Het ijzer wordt nu verwarmd en ingevet. Dit invetten gebeurt
met een spekzwoerd (waar nog tamelijk veel spek aan zit). Ook tijdens
het bakken moet het ijzer geregeld (meestal na twee spekkedikken)
ingevet worden, eveneens met een spekzwoerd.
De worst is ook in plakjes gesneden. En nu worden op het ijzer twee
plakjes worst gelegd. En er wordt snel een eetlepel beslag gedeponeerd,
waarin zo mogelijk twee plakjes spek zitten. In een spekkedik moeten
namelijk twee plakjes worst en twee tot drie plakjes spek worden
gebakken. Het ijzer wordt snel dicht geknepen en boven het fel brandende
vuur gehouden. Aan beide zijden bakken. Dit gaat vrij snel.
Wanneer de spekkedik gaar is laat men ze afkoelen en daarna worden ze op
een bord of schaal opgestapeld. Deze koeken worden namelijk niet direkt
gegeten maar liefst pas één of twee dagen na het bakken. Ze zijn dan
slap en enigszins taai geworden. Warm en enigszins knapperig-zijg-ze-ti
der lekker en zowel degene die zit te bakken als 'toevallig'
langskomenden nemen graag zo'n koek. Om deze snoepers te straffen wordt
in één der koeken in plaats van een plak spek een lapje leer
meegebakken. Het is natuurlijk de vraag of de snoeper ook werkelijk deze
koek treft.
De spekkedikken moeten koel en niet te droog bewaard worden, liefst in
de kelder. In de koelkast in een gesloten trommel bewaren.
Het recept van nieuwjaarskoeken uit Norg is minder nauwkeurig wat de
hoeveelheid water betreft; de bereidingswijze is slechts met één regel
aangeduid. Maar het is heerlijk ouderwets en er staat boven:
'Recept voor een oud ijzer van 1767' :
Het jaartal staat er in. (Dit voor een ongelovige Thomas).
1 pond roggemeel
1/2 ons weitemeel
voor 20 c. honig
3 ons donkere stroop
1 1/2 ons bruine suiker
1/2 ei
2 dooiers
1 lepel gemalen anijs
1/4 lepel (rondvol) boter
1/2 theelepeltje zout.
Stroop en honig met water week maken.
Met dit recept ben ik gaan experimenteren. [J.C. Wessels-Nijenhuis]
Het werd een beslag met als zoetigheid honig en donkerbruine suiker en
geen stroop. Honig is tegenwoordig in heel kleine eenpersoonspotjes
verkrijgbaar en juist die hoeveelheid kwam er door. Tarwemeel of
volkorenmeel is te koop in winkels die reformartikelen verkopen.
200 gr. tarwemeel
2 eieren
1 klein potje honig (2 dessertlepels)
25 gr. = 2 lepels gesmolten boter
25 gr. = 2 lepels donkerbruine basterdsuiker
1/2 lepel gemalen anijs
1/2 theelepel kaneel
1/2 theelepeltje zout
± 3/4 dl. water.
Meel in een kom doen. Honig en suiker oplossen in heet water, boter
\smelten, eieren klutsen, met de kruiderijen en zout bij het meel voegen
en er een 'smeuig' beslag van maken. Net een koekje uit de reformwinkel!
Een en al gezondheid. Warm uit het ijzer smaken ze ook heerlijk, met
boter en bruine suiker.
Knijpertjes worden gemaakt van deeg van of 'vrij stevig beslag', zoals
de inzendsters meestal schrijven. Ze worden niet opgerold.
Knijpertjes Nieuw-Buinen :
1 pond tarwebloem 1 pond witte of basterdsuiker 4 eieren 150 gr. boter 1
pakje vanillesuiker. Boter, suiker en vanillesuiker zacht roeren, eieren
kloppen, bij de boter en suiker doen, daarna de bloem toevoegen. 'Er
wordt een smeuige massa verkregen. Met een theelepeltje het mengsel op
een bakijzer doen en bakken.'
Knijpertjes Vries :
1 pond meel 1 pond suiker 4 eieren 250 gr. zachtgeroerde boter, met
kaneel. Hiervan krijgt men een vrij stevig beslag, schrijft de
inzendster. Een bakker in Assen verkoopt kleine knijpertjes in plastic
zakjes; zoet, maar lekker!
Het kan ook zó 500 gr. bloem 200 gr. boter 250 gr. witte basterdsuiker 2
eieren 10 gr. = 1 lepel kaneel. Bloem in een kom doen, boter met twee
messen door de bloem snijden, met suiker, eieren en kaneel door elkaar
kneden. Balletjes van maken van het deeg, in het ijzer leggen en bakken.
Een oud-leerling van Nieuw-Rollecate uit Emmen bracht 30 jaar geleden
dit recept mee uit Westerbork :
2 eieren 2 kopjes suiker
1 kopje gesmolten boter (niet heet)
2 lepels room
2 theelepels kaneel of de geraspte schil van een citroen of een pakje
vanillesuiker.
Zoveel meel, dat er balletjes van gemaakt kunnen worden.
--
succes!
cep
"Wij weten nu ook wat 'spekdikken' zijn, want die kregen wij aangeboden"
http://www.home.zonnet.nl/spartan/uitlaatklepa.html
"Wij trakteren op oliebollen, spekdikken en hapjes. Kom allen naar
Veelerveen voor een gezellige ouderwetse feestavond. "
http://members.tripod.lycos.nl/renaultares/ni7.html
"Het gebouw is ontstaan door gespaarde guldens en verkoop van
spekdikken"
http://www.westerwoldenieuws.nu/artikel/mrt01/multifunctioneel.htm