Bakuna
Mayme Iese
Basahin ang pahinang ito upang mas malaman kung paano kayo mapoprotektuhan ng mga bakuna laban sa COVID-19 at kung paano namin napag-alaman na ito ay ligtas. Kunin rin ang impormasyon tungkol sa mga bakuna laban sa COVID-19 habang buntis at nagpapasuso.
Naniniwala ang mga eksperto na ligtas ang mga bakuna laban sa COVID-19 sa mga nagpapasuso at sa kanilang sanggol. Iminumungkahi ng datos ng kaligtasan para sa mga bakunang mRNA COVID-19 (Pfizer-BioNTech at Moderna) na walang mas mataas na panganib sa mga taong nagpapasuso o pagpapasuso sa dibdib. Maaaring kailanganin mong itigil ang pagpapasuso para mabakunahan.
Walang ebidensiya na nakakaapekto ang bakuna laban sa COVID-19 sa pagkamayabong ng milyun-milyong nabakunahan sa ngayon. Kung nagpaplano ka o sinusubukang magbuntis, inirerekomenda ng mga eksperto na magpabakuna ka para sa COVID-19. Kung nalaman mong buntis ka matapos mong mabakunahan ng unang dosis na nangangailangan ng 2 dosis, kailangang mo pa rin mabigyan ng ikalawang dosis.
Kung lalagnatin ka matapos mabakunahan, dapat kang uminom ng acetaminophen (Tylenol). Ang lagnat, sa kahit anong kadahilanan habang buntis, ay iniuugnay sa masamang kahihitnan ng pagbubuntis.
Maaari rin makipag-usap sa nangangalaga ng iyong kalusugan tungkol sa pagtanggap ng bakuna. Ang nangangalaga ng iyong kalusugan ang pinakamainam na mapagkukunan ng sagot sa iyong mga tanong tungkol sa iyong natatanging pangangailangan sa kalusugan.
Ang bakunang Novavax COVID-19 ay isang bakuna na "subunit ng protina", tulad ng ilan sa aming kasalukuyang mga bakuna sa shingle at trangkaso. Ginamit namin ang ganitong uri ng bakuna sa U.S. nang higit sa 30 taon.
Ang bakunang Novavax COVID-19 ay nagtuturok ng coronavirus spike protein mismo sa katawan upang mahikayat ang immune response. Sa kabaligtaran, ang mga bakunang mRNA sa COVID-19 (Pfizer, Moderna) ay nagtuturo sa ating katawan kung paano gawin ang spike protein upang magdulot ng immune response.
Ang mga bakunang mRNA na poprotekta sa inyo laban sa COVID-19 ay hindi makapag-iiba sa inyong DNA. Ang mga bakunang ito ay gumagana sa labas ng nucleus ng inyong selula (kung saan naroroon ang inyong DNA). Tinuturuan ng mga bakuna ang inyong mga selula kung paano gumawa ng protina (protein) na magpapagana sa isang immune response. Pagkatapos, maghihiwal-hiwalay ang inyong mga selula at aalisin ang mRNA kapag naisagawa na ng mga ito ang lahat ng tagubilin.
Tinutulungan ng mga bakuna na sanayin ang natural na immune system ng inyong katawan na kilalanin at labanan ang isang espesipikong sakit, sa pamamagitan ng pag-uudyok ng reaksyon sa virus na nagdudulot ng sakit.
Kapag marami nang tao ang nabakunahan at magkaroon ng immunity sa isang partikular na virus, hindi na madali para sa virus ang kumalat sa bawat tao. Ang ibig sabihin nito ay hindi na masyadong mataas ang posibilidad na mahawahan ang lahat sa komunidad. Kahit na mahawahan pa rin ang iba, mas mababa na ang tsansang magka-outbreak na sanhi para magkasakit ang maraming tao sa komunidad nang sabay-sabay. Nakakatulong itong makapigil sa mga isyu na gaya ng agarang pangangailangan ng pangangalaga ng maraming tao, at kakulangan ng kama sa ospital o mga health care provider.
Ipinapakita ng datos na may ilang komunidad ang desproporsyonadong naapektuhan ng COVID-19. Kasama dito ang mga Black, Hispanic, Native American, Pacific Islander, at Asian na komunidad. Maaaring maprotektahan ng mga miyembro ng mga komunidad na ito ang kanilang mga pamilya at kaibigan sa pamamagitan ng pagpapabakuna.
Gumawa sila ayon sa mga naunang nilang gawa. Pinag-aaralan na ng mga siyentipiko ang mga bakuna nang higit 100 taon. Pinag-aaralan na ng mga siyentipiko ang teknolohiya para sa mRNA na mga bakuna nang higit 20 taon. At gumagawa na ng bakuna laban sa coronavirus ang National Institute of Health (NIH) bago pa man ang pandemyang COVID-19.
Nakuha nila ang pondong kailangan para sa mabilis na trabaho. Ang pandemyang COVID-19 ay isang pampublikong emerhensiya sa kalusugan. Kaya naman naglaan ng milyun-milyong dolyar ang gobyerno ng U.S. upang tumulong sa pag-aaral at pagsusui ng mga bakuna.
Gumamit sila ng mas mabilis na proseso sa pag-aaral gamit ang lahat ng parehong hakbang. Binigyan ng awtorisasyon ng FDA ang kasalukuyang mga bakuna laban sa COVID-19 sa ilalim ng Emergency Use Authorization (EUA). Sinusunod ng EUA ang parehong hakbang na ginagamit ng mga nakompletong klinikal na pagsubok. Kabilang dito ang pagsusuri ng bawat bakuna sa libu-libong mga taong kasali. Ang kaibahan lang ay pinabilis ng EUA ang proseso ng pag-aaral ng FDA. Nakatulong itong mapabilis ang pagbibigay ng mga kritikal na bakuna sa mga tao habang sinisiguradong ligtas at gumagana ang mga bakuna.
Isinali nila ang maraming eksperto sa pag-aaral ng datos. Pinag-aralan ng mga independiyenteng samahan ang mga resulta ng mga sumubok nito para siguraduhing ligtas ang mga bakuna. Kabilang dito ang samahang tulad ng National Medical Association, ang pangunahing samahan ng mga Itim na doktor.
Ang layunin ng bakuna ay turuan ang ating katawang labanan ang mga totoong virus sa sandaling malantad tayo dito. Karaniwan tayong nalalantad sa libu-libong mikrobyo at gumagawa ang ating katawan ng mga panlaban dito. Ang mga bakuna ay ligtas na pamamaraan upang turuan ang ating katawang gumawa ng mga panlaban sa ilang mga mapanganib na virus tulad ng COVID-19. Ginagamit ng mga bakuna ang natural na panlaban ng ating katawan na madalas aktibo na dahil sa mga mikrobyo at virus.
Alam natin na ang mga bakuna sa COVID-19 ay gumagana upang maiwasan ang malubhang sakit at kamatayan mula sa COVID-19. Patuloy na pinag-aaralan ng mga siyentipiko ang bisa ng mga bakunang COVID-19 habang lumalabas ang mga bagong variant.
Patuloy na pinag-aaralan ng mga siyentipiko ang pagiging epektibo ng mga bakuna laban sa mga bagong variant. Kasalukuyang gumagawa din ang mga siyentipiko ng mga bakuna para sa COVID-19 na magta-target sa variant ng Omicron. Habang umuunlad ang agham ng bakuna, maaaring magrekomenda ang CDC ng mga updated na bakuna. Hindi ka dapat pigilan nito na makakuha ng dosis ng bakuna sa COVID-19 ngayon kung kwalipikado ka.
Mula noong Setyembre 12, 2023, inirerekomenda na ng CDC sa lahat ng may edad na 6 na buwan pataas na kumuha ng updated na bakuna laban sa COVID-19. Nagbibigay ang bakuna ng proteksyon mula sa mga puwedeng maging malalang kahihinatnan ng sakit na dulot ng COVID-19 ngayong taglagas at taglamig. Ang dapat mong malaman:
Matapos mabakunahan para sa COVID-19, maaari kang makaranas ng mga hindi malubhang side effect. Ito ay mga normal na senyales na gumagawa ng immunity ang iyong katawan. Bihirang nangyayari ang mga mas malubhang side effect. Ang ilang tao ay walang side effect.
Kung magpapabakuna ka laban sa COVID-19 at sa palagay mo ay nagkakaroon ka ng malalang reaksyon, humingi kaagad ng medikal na pangangalaga sa pamamagitan ng pagtawag sa 911. Matuto pa tungkol sa mga bakuna laban sa COVID-19 at bihirang malubhang allergic na reaksyon.
Oo, puwedeng mag-mix and match ng mga bakuna laban sa COVID-19 ang mga taong may edad na 5 taon pataas. Posibleng mas gusto ng ilang taong dati nang nabakunahan ang bakunang natanggap nila dati, at gusto naman ng iba ng ibang bakuna. Kausapin ang iyong doktor o provider ng pangangalagang pangkalusugan para sa higit pang impormasyon sa pag-mix ng mga bakuna.
Makakakuha sa portal ng Digital na Talaan ng Bakuna (Digital Vaccine Record, DVR) ng digital na kopya ng talaang ito. Kung nawala mo ang iyong papel na card, i-print out ang digital na talaan mo. Puwede mo itong gamitin sa anumang lugar kung saan maipapakita mo ang iyong papel na card. Matuto tungkol sa iyong digital na talaan ng bakuna.
Ang mga taong may edad na 5 taon pataas ay dapat maghintay nang hindi bababa sa dalawang buwan pagkatapos nilang makuha ang huling dosis ng anumang bakuna laban sa COVID-19 bago nila kunin ang updated na bakuna laban sa COVID-19, alinsunod sa gabay ng CDC.
Oo, puwede kang magpabakuna para sa COVID-19 at kumuha ng iba pang bakuna sa iisang pagbisita. Kasama rito ang bakuna laban sa trangkaso at mga routine na pagpapabakuna para sa mga bata. Matuto pa tungkol sa pagkuha ng mahigit sa isang uri ng bakuna.
Oo, maliban na lang kung nagkaroon siya ng mga mapanganib sa buhay na allergic na reaksyon sa mga sangkap ng bakuna ng COVID-19. Bihira ang mga allergic na reaksyon sa mga bakunang ito. Makipag-usap sa doktor ng iyong anak bago siya magpabakuna kung nakaranas siya ng:
Oo. Ang mga bata ay puwede pa ring makatanggap ng bakuna laban sa COVID-19 kahit mayroon silang mga dati pang kundisyon sa kalusugan. Kausapin ang iyong doktor o klinika tungkol sa mga partikular na kundisyon ng iyong anak bago ipaiskedyul ang kanyang mga bakuna.
Kung magkakaroon ka ng COVID-19 habang buntis, mas malamang na maging malubha ang sakit mo. Tumataas din ang posibilidad na magkaroon ka ng mga kumplikasyon sa pagbubuntis at premature na panganganak. Ligtas at makakatulong sa iyo at sa anak mo ang mga bakuna.
Ang pagbebenta ng mga pekeng produkto para sa COVID-19 ay banta sa pampublikong kalusugan. Ang pinakamahusay na paraan upang maiwasan ang COVID-19 ay magpabakuna. Kung nag-aalala ka tungkol sa COVID-19, kausapin ang iyong propesyonal sa pangangalagang pangkalusugan at sundin ang payo ng mga pederal na katuwang ng FDA tungkol sa pag-iwas sa pagkalat ng sakit na ito.
Kapag nabakunahan ka laban sa trangkaso, mas malamang na hindi ka magkakatrangkaso at hindi mahahawahan ang iba, kabilang ang mga taong may mataas na peligro na magkaroon ng malubhang komplikasyon sa trangkaso o pagkamatay.
Kung nabakunahan ka na at nagkaroon pa rin ng trangkaso, ang iyong mga sintomas ay malamang na hindi gaanong matindi at ang iyong mga pagkakataong maospital o mamatay dahil sa trangkaso ay mas mababa.
Para sa mga taong may insurance, malawak na available ang mga bakuna laban sa trangkaso nang walang gastos sa pasyente bilang isang serbisyong pang-iwas, mula sa kanilang regular na tagapangalaga ng kalusugan. Tumatanggap din ng insurance ang mga parmasya tulad ng Walgreens at CVS.
dca57bae1f