Software-defined Networking یا شبکه مبتنی بر نرم
افزار، به مدیریت شبکه های متوسط و بزرگ بصورت مرکزی و براساس نرم افزار گفته
میشود. در این شبکه ها بجای اینکه سخت افزار تصمیم بگیرد که بسته های درحال عبور
کجا بروند، نرم افزار میباشد که با شرایط تعریفی مورد نیاز با هر بسته رفتار
متفاوتی انجام میدهد.
ادامه مطلب در فايل PDF .
متن زير مقدمه کتاب آشنايي با SDN است که مهرماه توسط ماهنامه شبکه منتشر شد. براي کسب اطلاعات بيشتر درباره اين کتاب، فهرست مطالب و تهيه آن به اينجا مراجعه کنيد:
سال 2005 است؛ 28 سال از راهاندازي نخستین شبكه پكت سوئيچ جهان ميگذرد. شبكههاي كامپيوتري جهان را مسحور و مبهوت خود كردهاند و به زباني ديگر به تسخير خود درآوردهاند. اينترنت، بزرگترين شبكه تار و پودي جهان در هر كامپيوتر، خانه، دفتر كاري، فروشگاه، شركت، سازمان، وزارتخانه، اتاقهاي دولتي و كلاسهاي درس دانشگاهها ريشه دوانده و پيوندي گسستناپذير با فناوري و توسعه و پيشرفت برقرار كرده است. مراكزداده يا همان سيلوهاي بزرگ انباشت داده موج تازه فناوري اطلاعات هستند و قرار است مركزي براي مديريت و كنترل عصر انفجار اطلاعات باشند. شركتهاي بزرگ سختافزاري شبانهروز مشغول توليد و فروش تراشههاي شبكه، سوئيچها، روترها و البته صدها كيلومتر كابل مسي و فيبرنوري هستند. سرعت انتقال اطلاعات هر روز افزايش مييابد و به مرزهاي يك گيگابيت بر ثانيه رسيده است و همه از اين بابت خوشحال هستند.
TCP/IP سلطان
پروتكلهاي جهان است و تمام ارتباطات دنيا روي سرانگشت او ميچرخد و دارد خود را
به شبكههاي صدا، تصوير، موبايل، بازي و... تحميل ميكند. نشريهها و رسانهها از
اوج شكوفايي شبكهها و قدرت جادويي آنها سخن ميگويند و نويد روزهاي خوش آينده را
ميدهند كه ويديو آنلاين و بازي آنلاين براي كاربران خانگي روي اينترنت فراهم ميشود
و حتي ميتوان بدون كابل! از اين شبكهها استفاده كرد. همه و همه؛ كاربران، مديران
آیتی سازمانها، توسعهدهندگان، فروشندگان و حتي مؤسسههای بينالمللي تصويبكننده
پروتكلها و استانداردها راضي و خشنود هستند و به دستاوردهاي خود افتخار میکنند.
اما در
آزمايشگاه دانشگاههاي بركلي و استنفورد اوضاع چندان هم خوب نيست و زمزمههايي
مبنيبر تغيير ساختار كنوني شبكهها و كاهش وابستگي به سختافزار و لايههاي زيرين
شبكه به گوش ميرسد؛ استادان اين دانشگاهها اعتقاد دارند بهزودي امكانات و
قابليتهاي شبكههاي كنوني جوابگوي نيازهاي جديد نخواهند بود و سوئيچهاي غولپيكري
كه در هسته ارتباطات كابلي جاخوش كردهاند اجازه هيچگونه توسعه و انعطافپذيري
را نميدهند و نميتوان با استفاده از برنامههاي كاربردي مختلف ترافيك شبكه را
مديريت و كنترل و از اطلاعات عبوري بهرهبرداري کرد. در يك كلام صحبت از «بايدي
نرمافزاري شدن شبكهها» است.
سال 2008
است؛ سه سال گذشته است؛ پيشبيني استادان دانشگاه تحقق مييابد و كمكم شركتها و
سازمانهاي بزرگ از عدم افزودن ويژگيهاي جديد به شبكه خود گلايه ميكنند و دوست
دارند بسياري از كارهاي شبكه بهصورت خودكار انجام شود. همچنین، دوست دارند شبكهها
را بهصورت نرمافزاري توسعه و گسترش دهند و نياز نباشد براي افزايش سرعت جابهجايي
ديتا در شبكه يا روشهاي جديد كشف حملات و مانيتورينگ ترافیک از سختافزارهاي گران
قيمت جديد استفاده كنند و باز هم كنترل و مديريت همهچيز را به دست يك جعبه مخوف و
وحشتناك كه اصلاً از روش كاركردش سر در نميآورند و فقط بايد به دستوراتش گوش
دهند، بسپارند. يك مشكل ديگر هم بروز كرده است. شركتهايي مانند سيسكو و جونيپر به
امپراتور مطلق شبكهها تبديل شدهاند و از فروش سختافزار سود كلاني ميبرند و هيچ
شركتي نميتواند با آنها رقابت كند و همه ناچار هستند محصولات باكيفيت و بسيار
مناسب اما گرانبهايشان را خريداري كنند. شركتهاي استارتآپ و نوپا تماماً با
ورشكستگي و خريداري شدن توسط شركتهاي ديگر روبهرو ميشوند. هرگونه نوآوري و
ابداع در شبكههاي كنوني محكوم به شكست و سرخوردگي است و احتمال ايجاد تغيير و
تأمين خواستههاي گوناگون از شبكههايي كه دارند بهخوبي كار ميكنند و قدرتمند بهنظر
ميرسند به صفر نزديك ميشود. مديران آیتی سازمانها از شبكهها نااميد شدهاند و
كسبوكارها فكر ميكنند شبكهها فقط زيانده و هزينهآور هستند و فقط ميتوانند
چندین كامپيوتر را به هم وصل كنند. مراكزداده خيلي زود به ركود و يكنواختي و عدم
ارزشآفريني محكوم ميشوند و هر تغييري در آنها جزئي و اندك است و روياهاي
كارفرما را ترسيم نميكند.
ديگر همه
متوجه شدهاند نياز به وجود نرمافزار است. نياز به تغيير است. نياز به اصلاح است.
نياز به برهمزدن معادله كنوني بازار است. نياز به خودكارسازي و مقياسپذيري است.
نياز است بزرگان صنعت شبكه متحد شوند و آينده را نجات بدهند.
سال 2010
است؛ SDN متولد
شده است. باد تغييرات وزيدن گرفته است و طوفان تحولات در راه است. SDN زوزهكنان دارد به صنعت شبكه
نزديك ميشود و برخي از اهالي اين صنعت به درون خانههايشان كز كردهاند تا آسيبي
نبينند و برخي ديگر از اين اهالي مشتاقانه و شورانگيزانه به پيشوازش رفتهاند و
خود را و كسبوكارشان را در جهت وزش باد قرار دادهاند تا ببينند به كجا پرتاب
خواهند شد و سرنوشت برايشان چه چيزي رقم زده است. هيچكس نميداند در آينده چه
اتفاقي ميافتد. آيا طوفان SDN ميتواند صنعتي سي ساله را دگرگون و
ديگرگون كند؟ آيا وزش باد تغييرات نويد روزهاي خوب آينده را ميدهد؟ آيا خانههاي
فولادي و آهنين اين صنعت از جا كنده ميشوند يا فقط آسيبهاي جزئي ميبينند كه
خيلي سريع ترميم و بازسازي خواهد شد؟ آيا امپراتوريها سقوط ميكنند و شاهزادگان
جديد متولد خواهند شد؟ آيا صنعت شبكه پوستاندازي ميكند و كسبوكارها رونق ميگيرد
و دوباره شبكهها ورد زبان مديران ميشوند؟ آيا نرمافزار پيروز ميشود؟ آيا سختافزار
به انزوا و گوشهنشيني پناه ميآورد؟ آيا سوئيچها از حكومت ابدي خود بر شبكهها
خلع ميشوند؟ آيا اميد دوباره به چهره اين صنعت بازميگردد و شادابي و نشاط
جايگزين گرد نااميدي و ياس پاشيده شده خواهد شد؟
سال 2011
است؛ طوفان SDN تمام
شد. وعدههاي SDN در
هر كوچه و بازاري جار زده ميشود. چهره صنعت شبكه عوض شده است. دهها شركت نوپا
متولد شدهاند. كسبوكار بزرگان اين صنعت در حال خطر و تغيير است. رويكردهاي جديد
رايج شدهاند و انعطافپذيري و خودكارسازي شبكهها حرف اول هر کنفرانس و سميناري
است. نرمافزار پيروز شد. نرمافزاري شدن شبكه در دستور كار شركتها قرار گرفته
است. سيسكو و جونيپر و ديگر امپراتوراني كه تصور ميكردند تا پايان دنيا حكمراني
ميكنند، سرخم كردند و حاضر شدند تن به تحولات جديد بدهند. مايكروسافت و اوراكل و VMware طمع كردهاند. همهجا صحبت از SDN است و اينكه چگونه ميتوان با
نرمافزار شبكه را كنترل كرد. همه فهميدهاند كه بايد از وظايف روترها و سوئيچها
كم كنند و نقشهاي كنترلي و مديريتيشان را به نرمافزار بسپارند. برنامهنويسان
به سوي نوشتن كنترلرها و APIهاي شبكه هجوم آوردهاند و بوي پول
حسابي هوش از سرشان برده است. سازمانهاي بزرگ هرگونه توسعه شبكه را متوقف و منتظر
تعيين تكليف بزرگترين تحول صنعت شبكه در چند سال آينده هستند. هزينههاي مصوب
براي شبكهها بايكوت ميشود و گروههاي تحقيق و توسعه دست به كار ميشوند تا از
مجازيسازي و SDN سر
در بياورند و احتمالات موفقيت آن و ارزشآفرينياش را براي كسبوكارشان تخمين
بزنند.
شش شركت
بزرگ دنيا بنياد ONF را
تأسيس ميکنند و عزم جدي براي تصويب يك استاندارد دارند. پروتكلي براي ارتباط ميان
لايههاي نرمافزاري و كاربردي بالاي شبكه با لايههاي زيرين و سختافزاري شبكه.
پروتكلي براي توسعه SDN و همگاني كردن و اجراي شبكههاي نرمافزاري.
كمكم شركتهاي ديگر هم به اين اتحاد ميپيوندند و نزديك به 80 كشور در سال 2012
عضو ONF هستند.
تقريباً هيچ شركت بزرگي نمانده است كه از OpenFlow و SDN حمايت نكند و در چشمانداز خود وعده و
قول ارائه محصولات نرمافزاري كنترل شبكه را ندهد. سختافزار منفور شده و مطرود
است.
سال 2013
است. نخستین محصولات و راهكارها عرضه شدهاند اما ناقص هستند و با وعدههاي SDN خيلي متفاوت هستند. هر شركتي
براي خودش دست به كار شده و چند محصول ارائه داده است. فروشندگان مدام تبليغ ميكنند
كه
SDN حقيقي را
از ما بخواهيد و ما بهترين هستيم. سوئيچهاي معروف فقط با برخي از كنترلرها كار ميكنند
و با برخي ديگر ناهمگون و نامتجانس هستند. هر شركتي بخشي از SDN را ارائه ميدهد. هيچ راهنما و
دستورالعملي براي کوچ شبكههاي كنوني به SDN وجود ندارد. نظرسنجيها از استقبال SDN حكايت دارد اما همه دو دل هستند
و نميتوانند دست به انتخاب بزنند. سردرگمي در اين صنعت ديده ميشود. SDN يكي دو سال ديگر بايد رشد كند و
به دوران بلوغ خود برسد و همه بايد منتظر بمانند و كمكم دست به تغييرات و تحولات
لازم در شبكه كنوني خود و خريد محصولات جديد SDN بزنند. نياز به تحقيق و مطالعه بيشتر
در بازار وجود دارد. اما نرمافزاري شدن شبكهها و خداحافظي با شبكههاي سختافزاري
قطعي است. طوفان SDN کار
خودش را کرد و تحول بزرگي که همگان منتظرش بودند رخ داده و دیگر از آن گريزي نيست.