|
|
|
köpeklere uygulanan aşIlar |
|
| AŞI |
KOMPONENTLER |
TEKRARLAMA |
|
KARMA AŞI |
DİSTEMPER (gençlik hastalığı)
ENFEKSİYÖZ CANİNE HEPATİTİS
CANİNE PARVOVİRUS (kanlı ishal)
PARAİNFLUENZA –2
LEPTOSPİROZİS |
HER YIL |
| KANLI İSHAL |
CANİNE CORONA VİRUS
CANİNE PARVOVİRÜS |
| KENNEL COUGH
|
BORDETELLA BRONCHİSEPTICA
PARAİNFLUENZA
CANİNE ADENOVİRUS -2 |
| KUDUZ |
RABİES |
| LYME |
BORELLİA BURGDORFERİ |
| KİST |
ECHİNOCOCCUS GRANULOSUS |
Çiğ et ve sakatat yiyenlere 6 haftada bir diğerlerine 90 günde bir.
|
| MİCANFİNE |
MİCROSPORUM CANİS |
Tedavi amacıyla 14 gün arayla 2 kez.
|
|
|
|
|
|
DİSTEMPER /KÖPEK GENÇLİK HASTALIĞI |
|
ETKEN |
Paramyxoviridae familyasına ait distemper virüsü |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
1. 3- 6 aylık köpekler
2. Sinirsel form 4-6 yaş |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
10 gün veya aylarca sürebilir genellikle ölümle sonuçlanır. |
|
BULAŞMA |
Genelde inhalasyon yoluyla bulaşır enfekte köpekler aylarca virüs saçabilirler. |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· 1.hafta sonunda
o Ateş – iştahsızlık – depresyon – konjunktivitis –
· Gastro-intestinal form
o İshal – kusma – dehidrasyon(sıvı kaybı) – kilo kaybı
· Solunum formu
o Öksürük – burun akıntısı – dispne(zor nefes alma)
· Deri formu
o Eritem – püstül – kötü koku
· Sinirsel Form
o Akut ve subakut ensefalitis :– tikler – ataksi – inkoordinasyon – bağırma, inleme - paralysis
o Kronik ensafilitis : İnkoordinasyon – pelvik bölgede zayıflama – başı tutamama – başta titremeler
o Hard pad diseaese : taban yastıkları ve burunda hiperkeratoz |
|
TANI |
Akut ve subakut formda klinik bulgularla tanınır; aşıları yapılmamış hayvanlarda tanıya yardımcı olur. |
|
KORUMA |
6.haftadan 12.haftaya kadar yavrular aşılanmalıdır. /karma aşı)
Aşı her yıl tekrarlanır. |
|
TEDAVİ |
· Geniş spektrumlu antibiyotikler
· Sıvı tedavisi
· Vitamin kombinasyonları
· Son yıllarda bağışıklık serumları ile başarılı sonuçlar alınmıştır. |
|
|
ENFEKSİYÖZ CANİNE HEPATİTİS |
|
ETKEN |
Canine adenovirüs type 1 |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
Tüm köpekler özellikler gençler |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
· İnkubasyon süresi 4 – 7 gün
· Kronik hepatitis gelişebilir |
|
BULAŞMA |
Enfekte hayvanların idrar – dışkı – salyaları ile saçılır. İyileştikten sonra 6 ay daha virüsü saçarlar. |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Ateş 1 – 6 gün
· Taşikardi (ateşe bağlı)
· İştahsızlık
· Polidipsi ( çok su içme )
· Gözlerde ve burunda akıntı
· Kusma |
|
TANI |
· Klinik bulgular
· Virüs izolasyonu
· İmmunfloresan testi |
|
KORUMA |
9.haftadan 12.haftaya kadar yavrular aşılanmalıdır.(karma aşı)
Aşı her yıl tekrarlanır. |
|
TEDAVİ |
· Geniş spektrumlu antibiyotikler
· Sıvı tedavisi
· Vitamin kombinasyonları | |
|
PARVOVİRAL ENTERİTİS/KANLI İSHAL |
|
ETKEN |
Canine parvovirus |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
· Doberman pincher
· Rotwailler
· 1 yaş altı köpekler |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
· Akut seyirlidir
· Yüksek oranda ölümcüldür |
|
BULAŞMA |
Virüs dışkı ile saçılır |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Ateş 1 – 6 gün
· Depresyon
· İştahsızlık
· İshal
· Kusma |
|
TANI |
· Klinik bulgular
· Dışkı ELİSA testi ve hemaglutinasyon testi |
|
KORUMA |
6.haftadan 12.haftaya kadar yavrular aşılanmalıdır(karma aşı)
Aşı her yıl tekrarlanır. |
|
TEDAVİ |
· Geniş spektrumlu antibiyotikler
· Sıvı tedavisi
· Vitamin kombinasyonları
· Son yıllarda bağışıklık serumları ile başarılı sonuçlar alınmıştır. |
|
|
KENNEL COUGH/ÇİFTLİK ÖKSÜRÜĞÜ |
|
ETKEN |
· Canine parainfluenza virüs
· Canine adenovirüs – 2
· Bodatella bronchoseptica |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
Tüm köpekler |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
10 günde iyileşir |
|
BULAŞMA |
Aerosol yolla bulaşır |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Ateş değişkendir
· Öksürük hayvan hareket ettikçe artar | |
|
TANI |
· Klinik bulgular |
|
KORUMA |
9.haftadan 12.haftaya kadar yavrular aşılanmalıdır.(karma aşı – bronşin veya burun içine uygulanan canlı aşılar)
Aşı her yıl tekrarlanır. |
|
TEDAVİ |
· Geniş spektrumlu antibiyotikler
· 3 - 4 günde iyileşme sağlansa bile antibiyotik tedaisine 14 gün devam edilir. |
|
|
LEPTOSPOROZİS |
|
|
ETKEN |
· Leptospira canicola
· Leptospira icterohaemorrhagia |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
· Bahar aylarında daha çok görülür
· Zoonozdur(insan ve hayvanların ortak hastalığıdır.) |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
· Değişkendir |
|
BULAŞMA |
· İdrar
· Kontamine gıda
· Su ve toprak aracılığıyla |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Kusma
· İshal
· Kilo kaybı
· Depresyon
· Öksürük
· Burun akıntısı
· İdrar rengi koyulaşması
· Sarılık
· Dehidrasyon |
|
TANI |
· Klinik bulgular
· ELİSA testi |
|
KORUMA |
· 6.haftadan 12.haftaya kadar yavrular aşılanmalıdır( karma aşı)
· Aşı her yıl tekrarlanır.
· Enfekte idrarla kontamine olan bölge iyotlu solüsyonlarla dezenfekte edilir |
|
TEDAVİ |
· Geniş spektrumlu antibiyotikler
· Sıvı tedavisi
· Kan transfüzyonu | |
|
CORONAVİRAL ENTERİTİS |
|
ETKEN |
Canine coronavirus |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
Tüm yavru köpekler |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
· Akut seyirlidir
· 1- 4 günde şekillenir
· 1 – 12 günde genelde iyileşir ölüm oranı düşüktür. |
|
BULAŞMA |
Virüs dışkı ve kontamine gıdalarla bulaşır. |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Depresyon
· İştahsızlık
· İshal
· Kusma |
|
TANI |
· Klinik bulgular |
|
KORUMA |
6.haftadan 12.haftaya kadar yavrular aşılanmalıdır.
Aşı her yıl tekrarlanır. |
|
TEDAVİ |
· 24 saat aç bırakılır
· Geniş spektrumlu antibiyotikler
· Sıvı tedavisi | |
|
RABİES/KUDUZ |
|
ETKEN |
Kuduz virüsü |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
· Vahşi etçiller
· Rakun
· Yarasa
· Sığır
· İnsan
· Maymun
· Kedi
· Köpek
· At
· Koyun
· Keçi |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
· İnkubasyon süresi 1 hafta – 1 yıldır.
· Hastalık ölümle sonuçlanır |
|
BULAŞMA |
Virüs içeren salyanın sinir uçları açık yaraya teması ile bulaşır. |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Prodromal dönem 1-3 gün
o Davranış değişiklikleri var
· Eksitasyon dönemi 3-4 gün
o Sert cisimleri ısırmaya çalışır
o Hayali objeler yakalamaya çalışır
· Paralitik dönem 1 – 2 gün
o İnkoordinasyon
o Ataksi
· Çiğneme kaslarında felç
· Yutkunamama
· Alt çenenin düşmesi
· Tükürük salgısının artışı |
|
TANI |
· Klinik bulgular
· Ölüm sonrası beyinde ve sinir hücrelerinde kuduz virüsü saptamasıyla |
|
KORUMA |
12 – 16 haftaya kadar yavrular aşılanmalıdır.
Aşı her yıl tekrarlanır. |
|
TEDAVİ |
Yoktur. | |
|
LYME HASTALIĞI |
|
ETKEN |
Borrelia borgdorferi |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
Köpek ve insanlarda görülür. |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
İnkubasyon süresi 8 – 10 gündür. |
|
BULAŞMA |
· Keneler |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Şiddetli ağrı
· Eklemlerde şişkinlik, sıcaklık, ağrı
· Depresyon
· Ateş
· Boyun ve baş kaslarında ağrı |
|
TANI |
Serum antikor düzeyinin belirlenmesi ve ELİSA testi |
|
KORUMA |
Lyme vax (aşısı mevcuttur) |
|
TEDAVİ |
10 – 14 gün antibiyotik tedavisi | | |
|
KİST HYDATİT |
|
ETKEN |
Echinococcus granulosus |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
· Zoonozdur. (İnsanlara da bulaşır.)
· 1- 2 yaşlarındaki hayvanlarda daha sık rastlanır. |
|
SON KONAK |
Köpek |
|
SON KONAKTA YERLEŞTİĞİYER |
İnce bağırsak |
|
ARAKONAK |
İnsan – maymun – sığır – koyun – deve – tavşan – domuz |
|
ARAKONAKTA YERLEŞTİĞİ YER |
Larva kist hydatit karaciğer ve akciğerlere yerleşir. |
|
YAŞAM ÇEMBERİ |
· Parazitin gebe halkaları dışkıyla atılır.
· Yumurtalar su ve yiyeceklerle arakonak tarafından alınır.
· İnce bağırsaklardan karaciğere,akciğerlere ve kan dolaşımına katılır. Kistler oluşmaya başlar
.
· Sonkonak kist taşıyan organları yiyerek enfekte olur.
· Sonkonak ince bağırsağında parazitler gelişir.
· Erişkin hale gelerek dışkıyla saçılır. |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Mezbahalarda otopsi sonucu
· Kistler büyüyerek arakonaklarda iç organlara basınç yapar. |
|
İNSANLARA BULAŞMA YOLLARI |
1. Enfekte gıda ve sularla
2. Enfekte toprak ve kumlarla
3. Köpeklerin sevilmesi sırasında
4. Enfekte dışkının toz haline gelmesiyle |
|
TANI |
· İnsanda radyografi, serolojik testler ve alerjik testlerden yararlanılmaktadır. |
|
KORUMA |
1. Köpeklerin kistli organları yemesi engellenmelidir.
2. Köpeklerde erişkin şeride karşı ilaç kullanılmalıdır. Köpek kistli organı yedikten 6 hafta sonra dışkısıyla gebe halkaları çıkarmaya başlar. Ara konakta bu gebe halkalar enfeksiyon
oluşturur.Çiğ et ve sakatat yiyen köpeklerde 5,5 haftada bir ilaçlama yapılmalıdır. |
|
TEDAVİ |
Praziquantel (droncit – paratak plus vs.) | |
|
MANTAR ENFEKSİYONU/MİCROSPORUM CANİS |
|
ETKEN |
Microsporum canis |
|
DUYARLI IRK VE YAŞ |
· Uzun tüylü kediler belirsiz taşıyıcılardır.
· İnsanlara bulaşabilir.(zoonoz) |
|
SÜRE VE PROGNOZ |
Kendisini sınırlandıran bir hastalıktır. 1 – 3 ayda iyileşme görülebilir. |
|
BULAŞMA |
· Kontamine eşyalar
· Kuru zeminde m.canis 13 ay canlı kalır. |
|
KLİNİK SEMPTOMLAR |
· Süratli gelişen sirküler yada oval 1- 4 cm. çaplı lezyonlar
· Köpeklerde :
o Kabuk
o Dış kulak yangısı
· Kedilerde
o Lokal kıl dökülmesi
o Kepeklenme
o Sivilce |
|
TANI |
· Deriden alınan örneklerde kültür yapılarak
· Wood lambası ile |
|
KORUMA |
· Çevre dezenfeksiyonu
· Aşılama yapılır 14 gün arayla iki kez tekrarlanır. |
|
TEDAVİ |
Antimikotik ilaçlar ve cilt temizleme solüsyonları kullanılır. | |
|
