Kan tangkai pui ngei ka beisei... Hrisel taka dam reina thu ruk mithiamte hmuh chhuah chu.

401 views
Skip to first unread message

Ct Vunga

unread,
Mar 20, 2013, 7:05:13 PM3/20/13
to myohla
Hrisel taka dam reina thuruk.
 
 
California chhim lamah khuan tlang ram nuam tak Pakhat a awm a. Chu hmuna chengte chu an hlim-in leh hrisel bikin midangte aiin kum 8 dawn velin an dam rei bik a ni. An ei leh in leh an nun dan (lifestyle) leh an hriatna zawn dan (philosophy) a dang hle a. An zingah hian mi pakhat chanchin han thai lang zawk i la, Daktawr Ellsworth Wareham an tih hi a awm ve a. Pu Wareham-a hi kum 90 chuang a ni tawh a, a in hungna pal chu a chhe tawh hle a, pal thar a mamawh ta a. Mi dang ruai lovin dawrah va kalin a tul tul a va lei a, a ban phunna tur khur te a laia amahin a ping ta vek mai a ni. He mi a tihhnu ni li ni nga hnu velah chuan Pu Wareham-a chu damdawiina, dam lo lung zai ngai chu hlawhtling takin a va zai sak leh ta mai a ni. Tunah hian kum 98 mi niin nun pangai  leh chak takin a awm a ni.

Indopui II-na vel lai khan Pu Wareham-a hian tawn hriat (chanchin) ngaihnawm tak tak a nei. US Navy-ah daktawr hna thawkin a awm a. Vawikhat chu thlipui (typhoon) zual laiin an lawng, destroyer chu thli chuan a vawrh dawrh dawrh laiin Officer pakhat rilphir paih ngai a zai sak a ni. Kum 1963 vel lai khan US State Department hmalaknain Pakistan rama lungzaina runpui hmasa ber, surgeons rualin an neihnaah hian Pu Wareham-a hi a tel ve. Vietnam indo lai khan Saigon-ah lung zai ngai tamtak hlawhtling takin a zai a. Hemi tum hian CBS-ah Walter Cronkite-an amah hi a entir (featured) televisionah an chhuah nghe nghe a ni. Hetia mi tamtak lung a zaisaknaa Pu Warehama thil hmuh chian em em chu sa ei mi te thisen dawt (artery) bawlhhlawh bik zia leh thau tha lo (cholesterol) hi a tam em em bik, tih a hmu a ni. Ti chuan, a ni pawh hian sa a nghei ta hmiah mai a ni.

Pu Wareham-a leh he lai Southern California tlang ram mawi taka chengte hi an hriselna ngai pawimawh mi a ni. Kum sawm vel kal ta te kha chuan an chaw zawrhna dawr (grocery store) lian ber berah hian sa an zuar lo. New York Times-in a report dan chuan sa lei tur hi a vang hle a, meizuk hi khap tlat a ni a, zu hi lei tur a vang em em bawk. Fast food restaurants an tih, McDonald ang te hi awm lo ang tluk a ni.

He laia mi chengte hi an nundan (lifestyle) a danglam bik em vang leh an hriselna a that bik em avang hian hmun hrang hrang atanga thil zirmi te hian an chanchin hi an zirin (research) an ziak fo tawh a ni. National Institute of Health hian hun rei tak chhung an zirnaa an hmuh chhuah chu midangte aiin kum 8 dawn lai velin an damrei bik tih a ni. An zingah hian cancer vei an tlem hle a, rilpui (colon) cancer vei hi chu an awm lo tluk hial a ni. (American Cancer Society sawi danin colon cancer chhan bulpui ber chu sa ei vang a ni an ti.)

He lai tlangrama awm te hi a tam zawk chu Seventh-day Adventist an ni. An hriselna a that em bikna chhan hi mi hrang hrangin zirna (research) an bei nasa tawh a. Heng an zirnaa an hmuhchhuah chu sa ei lo leh ruihtheih lam thil an khawihloh bakah an sakhuana an ngaih pawimawhna em em vang hi a ni. Enchhinaa an hmuh tawh chu hetia Chawlhni apianga nuam ti leh hlim taka an inkhawm thinna avang hian an hriselin an dam rei bik, an ti a ni. Vawi engemaw zat chu SDA te an damrei bikna leh an hrisel bikna hi TV-ah te pawh tarlan a ni tawh. Eng sakhua pawh bia ila, Chawlhnia urhsun taka inkhawm thin mi te chu an hrisel bikin an dam rei bik ang tih ring ila.

Engtinnge Chawlhni a inkhawm taimak leh hriselna chu a inlaichin dan? Chawlhni-a kan han inkhawm hian Pathian thusawi tha tak tak kan thlarau nun chawm takte kan han ngaithla a. Kan lo Amen nawn awn awn thin. Tin, kan hla duhzawng takte kan han sain leh kan zaithiam ten hla mawi tak tak an sakte kan ngaihthlak hian rilru a hlimin kan lawm em em a. Thufingte 17:22naa, “Thinlung hlim hi damdawi tha tak a ni,” a tih ang khan, kha thinlung hlimna khan Scientists te sawi danin kan thluak atang hian hlimna hormone, endorphine an tih hi a rawn chhuah tam tir a. He mi rual hian natna dotute white blood cells, lymphocytes an tih bawk chu an rawn chhuak tam a. Natna hrik kan taksaa a lo luh veleh heng dotute hi bei tur hian an pungkhawm chiam thin. Heng lymphocytes zingah hian T-cells an awm a, an hnathawh ber chu cancer cells lo pung tur lo tihhlum zel hi a ni. Mi thiamte lo zir tawhna atangin mi hlim thei tak leh inkhawm mi te zingah cancer vei an tlem bik an ti a ni. Zawlnei Ellen G. White chuan, “Lawmna leh fakna thinlung aia taksa leh thlarau tihrisel thei zawk eng dang mah a awm lo,” a ti. A va ropui tak em! Thinlung hlimnain natna dotu pawl te, (lymphocytes) a rawn chhuah tam tir rual hian, kan taksa bung hrang hranga chaw tha, (nutrient) leh boruak tha (oxygen) phurdarhtu pawl, red blood cells (RBC) an tih te hi a rawn chhuah tam tir bawk. Kan chawei te hi oxygen tel lo chuan kan taksain a hmang tangkai thei lo. Tur (toxic) ah an chang mai thin. Tichuan RBC tam tawk kan lo nei a, kan chaw tha ei leh oxygen te chu kan thluak leh taksa bung hrang hrangah an phur darh thei ta zung zung thin a ni. Pathianin kan taksa khawl a ruahman dan leh siam dan te hi a ropuiin a va mak tak em! Lalpa chu fakin awm rawh se.

Kan han sawi tak, Southern California tlangram mawi taka chengte hrisel leh hlim bik em em te, Chawlni serh hi, Genesis 2:2,3na a asawi, “Tin, Pathianin ni sarih niah chuan a thil siam chu a tizo va; a chawlh san ta a. Tichuan Pathianin ni sarih ni chu mal a sawm a, a serh ta ,” a tih kha a ni. He Chawlhni hi Pathianin a ngai pawimawh em em a, amah ngei pawh a chawl tih kan hria. Hun a lo kal zela, Abrahama te Jacoba leh Zawlnei Isaia ten an rawn serh zela. Zirtir Petera te, hmangaih Johana ten rawn serhin an awmloh hnuaah vawn thianghlim chhoh zel a ni. James leh Zawlnei Ellen G. Whites ten an rawn serh zel a. Keini ramah pawh kan pioneer kal ta te, Pastor C. Saikhuma te, Pastor V.L. Rawna te leh Pastor Zakhuma te leh kan pioneer dang ten Zoram leh Burma ram dung leh vangah an rawn au chhuah pui thin kha, Zawlnei Isaia chuan, lei tharah kan la serh dawn a ni a ni a ti. “Lei thar leh van thar ka la siam turah chuan, Chawlhni atanga Chawlhni dang thlengin, mi zawng zawng chibai buk turin ka hmaah an lokal ang,” a ti. . Isaia 66:22,23 Khawvel siam tirh ata amah Pathian ngei pawh a lo chawlhna ni, Tirkoh Paula leh zirtir te leh kan lainate kal ta ten Jerusalem thara Chawlhni kan hmang ho tur chu a va han nuam dawn tak em! Natna leh lungngaih lusun manganna awm tawh lohna hmun, Lalnunnema kianga lawm taka kan han zai ho hun tur chu a va han nuam dawn em! Aw! Thawhlehna ni ropui, kan va han nghakhlel tawh tak che em! Lalpa Isu lokal thuai ta che.

Chhiartu Duhtakte, Lalpa’n kawng engkimah kaihruaiin malsawm che u rawh se.
 
Inrawngbawl pui
 
Women  Ministry Mizo SDA Church
 4515 Sandy Spring Drive

Burtonsville, MD 20866

Nghak Liana

unread,
Mar 21, 2013, 6:12:04 PM3/21/13
to myo...@googlegroups.com
E khai SDA ho tan chuan aman hla ngawtang le, 
Sa ei loh lam kha chu ,,,,a har ka ti deuh ,, he he he 
Vawksa ah pawh a thau ngat maw le, he he he 
Chawlhni lam kha chu  sawi lo mai teh ang 

2013/3/20 Ct Vunga <chawngth...@gmail.com>

--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "myohla" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to myohla+un...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/groups/opt_out.
 
 

Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages