Hicaz Peşrev, Refik Fersan, Hafif

[Oğuz Tırpanlı]

Ekte Refik Fersan'ın sıkça çalınan bir hicaz peşrevi var.

Klasik Türk Müziğinin bu en nadide bestesinin suslarını ve uzun notalarını araseslerle arabesklemek saygısızlığı sıkça yapılır. Gerçek seslerini, uzun notalarını ve suslarını hakkıyla duymadığımız bu eser, süslemelerine takılıp kalmış bir kimliğe bürünür. Halbuki Sayın Fersan'ın kendi yorumu ne kadar sade ve derindir. Her büyük usta (dede) gibi Refik Fersan da modal müziğin sesiyle arkaplan sessizliğini o kadar mükemmel birleştirmiştir ki bu, arabesk dinlemiş bir kulak için dinlenmesi (ve dayanılması) imkansız bir müzik düzenlemesidir. Arabesk dünyada kulaklarımız arkaplan sessizliğine asla tahammül edemez. Üstüne üstlük, bu eserin ilk iki bölümünün darbuka gürültüsüyle ve kendini Türk müziğinin yegane çok sesli sazı ilan etmiş kanunun hırçın arpejleriyle sıkça yorumlanması da ayrı bir haksızlıktır.

Son olarak Refik Fersan bu eserde, özellikle 2. ve 3. hanelerde dik-acemleri  mükemmel kullanmıştır. 4. hanenin zafer edalı teması ise işte bu dik-acem seslerinin bu hanede ısrarla gizlenmesiyle ve birinci ölçünün sonunda ırak sesli yarım karar yapılmasıyla zirve yapar. Patlamalı insan duyguları 1., 2. ve 3. hanelerde kullanılan üçlemelerle denetlenmeye çalışılsa da esas olarak 4. hane bu duyguların makama göre sert kalan buselik ve çargah sesleriyle hizaya sokulduğu yerdir. 4. hanenin sonunda peste doğru yapılan ve yegahta son bulan arpej, daha önce eğlenceli bir havası olan Teslimin kararlı gerçek kimliğini ortaya çıkarır.

İyi çalışmalar, iyi yorumlar.

--

Oğuz Tırpanlı