111-yil-once-cekilmis-istanbul-filmi/

[burak yirik]

http://cemkafadar.wordpress.com/2011/04/19/111-yil-once-cekilmis-istanbul-filmi/

111 yıl önce İstanbul'u merak edenler için keyifli bir video. hakkında
ayrıntılı bilgi edinemedim ama paylaşmak istedim.
heyecan verici.

İyi akşamlar,
Burak

[melek calıskan]

burak süper birşey bu,saol :) hemen youtube da bulup facede de paylaşıcam :))

19 Nisan 2011 22:53 tarihinde burak yirik <brk....@gmail.com> yazdı:

[zeynep fettahoğlu]

 
 
     herkese merhaba,
 
    �ncelikle payla��m�n i�in te�ekk�rler burak..b�yle bi filmin varl���n� duymu�tum ama ar�ivlerde bi yerlerdedir ula�amam diye hi� aramam��t�m bile..sayende izlemi� oldum:)
ben de tarih�esini payla�arak k���k bi katk�da bulunay�m istedim..
 
  en bilinen �rnek olarak matbaan�n ve ba�ka pek �ok "gavur icad�" n�n aksine Osmanl� sinemayla, frans�z Lumiere karde�lerin sinemaskobu ke�finden hemen  bir y�l sonra tan��t�.
 
 

1896-97 y�llar�nda Lumiere Karde�ler'in d�nyan�n �e�itli y�relerinde �ektikleri g�ncel filmler �nce sarayda, sonra da halka a��k yerlerde g�sterildi. Padi�ah II. Abd�lhamid'in k�zlar�ndan Ay�e Osmano�lu an�lar�nda, Bertrand adl� bir Frans�z'�n saraya sinemay� getirdi�ini belirtir. Halka a��k ilk sinema g�sterisi ise gene 1896-97'de, �stanbul'da Galatasaray'daki Sponeck Birahanesi'nde yap�ld�. Burada, Lumiere Karde�ler'in, �zerlerine gelen treni g�r�nce izleyicilerin deh�ete kap�ld��� l'Arrivee d'un train en gare de la Ciotat ("La Ciotat Gar�na Bir Trenin Giri�i", 1895) adl� filminin g�sterildi�i de baz� kaynaklarda �ne s�r�lm��t�r.
Sinema g�sterileri bundan sonra Cambon adl� bir Frans�z ve Sigmund Weinberg adl� bir Romanya Yahudisi taraf�ndan s�rd�r�ld�. G�steriler birahanelerde ya da tiyatrolarda bir t�r fazladan e�lence olarak yer al�yordu. Weinberg'in g�sterilerinde bazen bir g�revli aya�a kalkarak izleyicilerin daha iyi anlamas� i�in film hakk�nda a��klamalarda bulunuyordu. Cambon ise bu ama�la T�rkce a��klamalar bast�r�p izleyicilere da��t�yordu. Bu arada Lumiere Karde�ler'in kameramanlar� �stanbul'da ve Osmanl� Devleti' nin �teki b�lgelerinde g�ncel filmler �ektiler. Bunlar Osmanl�'da yap�lan ilk film �ekimlerini olu�turdu.
�stanbul'da d�zenli film g�sterileri yapan ilk sinema salonunu ise 1908'de Sigmund Weinberg a�t�. Film g�sterme makineleri yapan �nl� Pathe Freres �irketinin temsilcili�ini alan Weinberg, Tepeba��'nda a�t��� bu salona "Pathe Sinemas�" ad�n� verdi. Bunun ard�ndan a��lmaya ba�layan sinema salonlar� Beyo�lu'nda ve �ehzadeba��'nda yay�ld�.
�lk Sinemac�lar
Osmanl� Devleti'nde film yap�m �al��malar� propagandaya �nem veren �ttihat ve Terak-ki'nin giri�imleriyle ba�lad�. Enver Pa�a'mn emriyle 1915'te Merkez Ordu Sinema Dairesi kuruldu ve ba��na Sigmund Weinberg getirildi. Ama bu arada, 1914 A�ustos'unda askere al�nan Fuat (Uzk�nay) Bey'in, Ruslar'm 1877-78 Osmanl�-Rus Sava��'n�n sonunda Ayastefa-nos'ta (bug�n Ye�ilk�y) yapt�rd�klar� an�t�n y�kt�r�lmas�n� filme �ekti�i bilinmektedir. 14 Kas�m 1914'te ger�ekle�tirilen Ayastefanos'ta-ki Rus Abidesi'nin Y�k�l��� ilk T�rk filmi, Fuat Bey de ilk T�rk sinemac�s� say�ld�. 1989'da 14 Kas�m'm "T�rk Sinemas� G�n�" olmas� kabul edildi.
Uzk�nay, Weinberg ba�kanl���ndaki Merkez Ordu Sinema Daire'sinde �al��t� ve genellikle sava� cephelerinde �ekilen filmlerin ger�ekle�tirilmesine kat�ld�. Weinberg ve Fuat Bey 1916'da ilk konulu film giri�imi olan Leblebici Horhor'un �ekimlerine ba�lad�larsa da, oyuncular�n askere al�nmas� �zerine film yar�da kald�. Weinberg ayn� y�l Himmet A�an�n �zdivac� filmine ba�lad�, ama Osmanl� Devleti'nin Romanya ile sava�a girmesi �zerine Romanya uyruklu olan Weinberg s�n�r d��� edildi ve filmi iki y�l sonra, onun yerine Merkez Ordu Film Dairesi'nin ba��na getirilen Fuat Bey tamamlad�.
�lk Filmler
1917'de, askeri nitelik ta��yan M�dafaa-i Milliye Cemiyeti de film yap�m �al��malar�na ba�lad�. Sava�tan sonra ise Merkez Ordu Sinema Dairesi kapat�ld� ve bu dairenin mallan, i�gal kuvvetleri taraf�ndan el konulmas�n diye Malul Gaziler Cemiyeti'ne devredildi. Film yap�m �al��malar� bir s�re bu cemiyet taraf�ndan y�r�t�ld�. Bu d�nemde gazeteci Sedat (Simavi) Bey
Pen�e (1917) ve Casus (1917) adl� konulu filmleri, tiyatro k�kenli Ahmed Fehim sahne oyunlanndan uyarlad��� M�rebbiye (1919) ve Binnazh (1919) �ekti. Ahmed Fehim 1921'de, daha sonra dizi filmlere d�n��ecek olan Bican Efendi Vekilhar�'� ger�ekle�tirdi.
Bug�n kay�p olan Pen�e ve Casus'u izlemi� olanlar�n aktard�klar�na bak�ld���nda ve M�rebbiye ile Binnazh bug�ne eksik ve y�pranm�� bir bi�imde kalm�� olan kopyalar� izlendi�inde bu d�nemde sineman�n tam bir emekleme d�neminde oldu�u g�r�lmektedir. Sinema dilindeki acemilikler, abart�l� bir oyunculuk ve tiyatro sahnesindeymi� gibi kameraya d�n�k oynama sineman�n kendine �zg� anlat�m bi�imlerinin hen�z yeterince kullan�lmad���n�n i�aretleridir. Bican Efendi Vekilhar� �tekilere g�re sinemaya daha yak�n g�r�nt�ler i�erir.

---

Date: Wed, 20 Apr 2011 01:22:33 +0300
Subject: Re: 111-yil-once-cekilmis-istanbul-filmi/
From: melekc...@gmail.com
To: mt6_yaseme...@googlegroups.com

burak s�per bir�ey bu,saol :) hemen youtube da bulup facede de payla��cam :))

19 Nisan 2011 22:53 tarihinde burak yirik <brk....@gmail.com> yazd�:

http://cemkafadar.wordpress.com/2011/04/19/111-yil-once-cekilmis-istanbul-filmi/

111 y�l �nce �stanbul'u merak edenler i�in keyifli bir video. hakk�nda
ayr�nt�l� bilgi edinemedim ama payla�mak istedim.
heyecan verici.

�yi ak�amlar,
Burak