Mej suav dlawg nyob le caag lawm?
Sis ntsib dlua,
nqq
Nyob le Dr. Pao Ze hab Chimeng ob tug has tas lu lug "Green Mong" los
yog "Moob Ntsuab" tsi zoo nuav tab sis kuv ho nov tas nyob Suav teb
yeej muaj ib cov Moob hu ua Moob Ntsuab tag tag le. Xws le kuv nov xwb
mas paab Moob nuav coob heev le.
Qhov tseeb tes peb yeej paub tsi taag. Peb cov tuab neeg nyob thoob
qaab ntuj. Tug has lug le caag los muaj. Txawm le caag los qhov zoo
tshaaj plawg tes yog tas peb puav leej yog Moob xwb.
Koj moog pum le caag kuj has qha peb paub hab. Nyob rua tim Nplog teb
ne, cov kwv tij Moob Leeg tid puab tseem has lug Moob Leeg le qub thau
u los puab txa ua Moob Dlawb taag lawm? Tej kev kawm hab kev khwv noj
haus moog zoo le caag? Kev moog lug puas yooj yim? Puav yeeg tau
dlaim puav dluab lug pub rua peb saib hab? Yog muaj sij hawm nua ho
qha peb hab. Peb puav leej nyob le qub xwb.
tomx
Tu sab mas yuav nyuaj os, kuv naj. Kuv txhawj nyob tsaam ces mej leej
puav tiv tsis taug kuv txuj kev paam thawj xwb os...
Tej lug kws ib pawg has sis zog ib pawg ntawd mas kuv xaav tas tsis ua
luaj twg. Kuv moog ncig Lostsuas zag nuav kuj tau ntsib cov Moob Suav
leej puav hab. Puab tuaj ua luam nyob Lostsuas teb, huv Moob tej zog
luj. Kuv tau nug tas puab yog hom Moob dlaab tsi. Puab puav leej teb
kuv tas puab yog Moob Ntsuab. Kuv maam le rov ua zoo nug txug cov hom
Moob nyob Suavteb ces puab txhaj le clearified tas lu lug "Ntsuab" mas
kaav taag nrho cov hom Moob kws tsi has lug Hmoob Dawb hab Dub. Qhov
nuav qha tau tas puab lawv Hmoob Dawb kua has hab xwb. Ca peb maam le
ua zoo tshawb ntxiv moog saib qhov tseeb tag yog le caag.
Peb cov nam Moobsib (Leeg) ces yeej coj tug cwjpwm qub. Cov txa los
yeej muaj quj qeeg.
Zag nuav kuv xaam pum tas peb Moob nrug rua ib zej tsoom neeg huv
Lostsuas teb lub neej kuj txawv moog rua qhov zoo lawm ntau yog muab
pev le 3 xyoo tawm dlhau lug kws kuv moog. Puab cov tuab neeg puv/rog
lawm ntau vim kev muaj noj muaj haus txaus hab zoo tuaj. Most towns are
boomed with so much new buildings both commercial and residential. Some
of these economic booms are the result of indirect assistance and
investment of our folks from oversea. In Phonesavanh for instance there
are 8 Hmong own motels or guesthouses in addition to the ones that own
by Lao Loum. Hmong are also getting involve in other small commercial
trades except for restaurants. There are Hmong prostitutes in KM52 as
well as in Phonesavanh. Txawm le ntawd los peb tsoom tub laag tub luam
Moob yeej tseem poob qaab luas lawm ntau. Le caag los xij, peb nyav
xyum nrug luas ua laag/luam ces nyaj tsuas kawg le. Ca sab tas peb
tsoom tub luam Moob yuav kawm tau zuj zug tuaj.
Dluab los yeej yeeg tau ntau heev. Tsuas yog kuv tsi txawj muab tso rua
huv internet xwb. Ca kuv maam le kuas kuv tug vauv paab kuv muab tso
rua mej suav dlawg tau saib.
sis ntsib dlua,
nqq
Kuv xaav mas tug Moob Leeg kws has rua koj tim Lostsuas teb ntawd has
yuam kev lawm. Kuv tau moog ntsib cov Hmoob Suav kws puab has tas puab
yeej yog Hmoob Dawb hab puab tuaj puag cam teb nyablaaj tuaj (puag
nraag MoosToom - Haam Choj Txoov lub tsev laug) mas puab hu "txiv" ua
"txaiv" ib yaam le koj has ntawd hab as. Cov Hmoob kuv has nuav sis
yeej tsi muaj peev xwm has tau ib lu lug Moob Sib le laiv.
Nyob nyob yog koj tau moog txug Samneua, kev ncaim moog Muang Viang
Xay hab nyablaaj teb nua ces koj laam nreg ntawm lub zog ntawd nrug cov
laug thaam. Puab has tas puab yog Hmoob Dub. Yog thaum puab rov nrug
puab thaam puab cov lug ces kuv xaav tas kuv kawg nkaag sab ntau kawg
nkaus txug le 10%. Tab sis vim puab lug nyob Nplog teb ntev lawm es
puab yuav has peb cov lug Hmoob Dawb nyob Lostsuas los yeej nplag nplag
hab.
csy
Koj yog moob leeg los yog moob dlawb na?
Moob suav has lug ces kuv yeej noog tsi raug le koj has hab; tej thaus
puab has ib kuag moob leeg ib kuag moob dlawb sis xyaw rua huv hab.
Sov yog qhov twg tag.
Tug yawm hluas ntawd kuj thaam ntxiv tas puab cov Moob Leeg mas txhaj
le txawj lug Hmoob Dawb meej. Yog puab tig hlo has lug Hmoob Dawb lawm
mas suav dlawg yeej tsis paub tas puab tsi yog Hmoob Dawb hlo le. Ntxiv
ntawd, yog puab tig hlo has puab hom tseemx lug Moob Leeg lawd mas peb
(Moob Sib hab Hmoob dawb) paub ib nraab lawm xwb.
Yog muaj caij, kuv yuav xaav moog interview puab paab nuav tej laug
saib puab hom lug has moog le caag tag hab puab kev lig kev cai dlaab
qhuas coj le caag.
Has txug Moob Dlub mas puab xeem lug yeej los txawv peb le lawm ntau
heev, raws le tau nov lug.
Ua tsaug ntau...
nqq
Kuv xaav tas txawm yuav yog has lug txawv mivntsiv los qhov traditional
yeej tsi txawv: KEV NYOB, KEV NOJ KEV HAU, TUG CWM PWM MOOG KEV tseem
yog Moob 100%. Tseem naav dlaim tab es phua tom hauv ntej nrug rua
dlaim sev ( dlaim vij yob, Moob Leeg Moob Suav hu dlaim sev ua dlaim
vij yob). Yog yuav has tag Moob Dlawb nyob Suav teb has lug Moob Leeg
or Moob Sib nyob Nplogteb 50%. Cov Moob Dlawb nyob Suavteb tseem naav
tab Moob Dlawb tabsi kuv tsi pum ib tug naav nrig le kws cov kwvtij
Moob Dlawb naav nyob Lostsuas.
Les caag los xij peem YOG PEB TSEEM NOJ ZAUB TSUAG CES PUAV LEEJ YOG
MOOB/HMOOB.
Thanks,