Lễ Vu Lan hay còn được gọi là ngày lễ báo hiếu trong Phật Giáo Việt Nam. Tên “Vu Lan” của ngày lễ được lấy từ “Vu Lan Bồn” được dịch ra sát nghĩa trong tiếng Phạn có nghĩa là “sự giải thoát” thường gắn với ngày 15/7 (âm lịch) hằng năm. Trong năm 2023, lễ vu lan sẽ rơi vào Thứ Tư ngày 30/8.
Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ vu lan báo hiếu
Được tổ chức vào ngày 15/7 âm lịch hằng năm trùng với ngày xá tội vong nhân. Khiến nhiều người còn nhầm lẫn 2 ngày này là một có ý nghĩa giống nhau. Tuy rằng có thể gộp chung những nghi thức thực hiện của hai ngày thành một quy trình chung, nhưng tìm hiểu về nguồn gốc và ý nghĩa sẽ giúp biết được tại sao ngày
lễ Vu Lan được thực hiện vào rằm tháng 7 hằng năm.
Nguồn gốc xuất phát từ trong Phật Giáo
Trong Phật Giáo ngày lễ Vu Lan ra đời đã lâu, dựa vào sự tích Đại Đức Mục Kiền Liên – một phật tử của của Phật Thích Ca khi ngài đã cứu được mẹ ra khỏi kiếp khổ ngạ quỷ. Tuy nhiên, để ngài cứu được mẹ đã phải nhờ thỉnh chư tăng mười phương vào tháng 7 âm lịch, sắm sửa lễ vật cúng dường Tam Bảo từ đó mới lấy được phước báu cho mẹ thoát khỏi kiếp nạn.
Sau này Phật chứng rằng “ai muốn báo hiếu cho cha mẹ thì có thể dùng cách này”. Từ đó cứ vào rằm tháng 7 mới có tục làm lễ Vu Lan để báo hiếu cho cha mẹ, trả công ơn sinh thành và dưỡng dục.
Khi Phật Giáo được du nhập vào Việt Nam mạnh mẽ ở thời Lý, ngày lễ Vu Lan được nhà vua Lý Nhân Tông chọn là ngày lập đàn cầu siêu cho cha mẹ (Theo Đại Việt Sử Ký toàn thư). Từ đó trở đi ngày lễ Vu Lan không còn chỉ dành riêng cho những Phật Tử theo chân nhà Phật mà trở thành ngày của bất kỳ ai mong muốn báo hiếu cho cha mẹ.