ဆာဂ်င္တေယာက္အတြက္ ခ်ဳပ္ၾကိဳးမ်ား

46 views
Skip to first unread message

Htet Aung (DSMA)

unread,
May 6, 2009, 9:24:39 AM5/6/09
to Myanmar Journal of Surgery
ကၽြန္္ေတာ္တုိ႕သည္ ေျမာက္ျမားစြာေသာ ၾကဳိးေပါင္းမ်ားစြာကုိ ခ်ည္ေႏွာင္ရန္
(binding) ၊ ခ်ဳပ္ရန္(sewing) ၊ အတြက္ အဓိက သုံးစြဲၾကသည္။ ၾကဳိးမ်ားသည္
တုိးတက္လွ်က္ရွိေသာ ခြဲစိတ္ပညာရပ္ၾကီးတစ္ခုလုံးအတြက္ အေရးပါေသာ
အခန္းက႑တြင္ ပါ၀င္လွ်က္ရွိသည္။
ခ်ဳပ္ၾကဳိးမ်ား ဆုိင္းၾကဳိးမ်ား၏ ကူညီမႈေၾကာင့္ ဘ၀တန္ဖုိး
ျပည့္၀ေအာင္ရရွိေနေသာ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာရွိေနသည္ဆုိသည္ကုိ
ျငင္းခ်က္ထုတ္၍ မရႏုိင္ပါ

ၾကဳးိထုတ္လုပ္ေသာ ကုမၸဏီမ်ားသည္ တစထက္ တစ ပုိမုိစိတ္ခ်ရေသာ ျပီး
ပုိမုိခုိင္ခန္႔ေသာ ၊ ခႏၱာကုိယ္မွ တုန္႔ျပန္မႈနည္းႏုိင္သမွ် နည္းေစေသာ ၊
ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကုိ လႈံေဆာ္မႈ မျဖစ္ေစေသာ ၾကဳိးမ်ားအား အျပဳိင္အဆိုင္
ထုတ္လုပ္လွ်က္ရွိသည္ .။

ၾကဳိးမ်ား၏ မ်က္နွာျပင္ အေနအထားအား စိတ္တုိင္းက် ထိန္းညိွနုိင္ရန္အတြက္
ၾကဳိးမ်ား၏ အေပၚယံ အလႊာကုိ လူလုပ္ ပစၥည္းတမ်ိဳး ထပ္မံ ဖုံးအုပ္ျခင္းျဖင့္
စိတ္တုိင္းက် လုိအပ္သည့္ေနရာတြင္ ကြက္တိ သုံးစြဲနုိင္ရန္
စီမံထုတ္လုပ္လာၾကသည္.။
ၾကဳိးအမ်ားစုအား ဂမ္မာေရာင္ျခည္ႏွင့္ ပုိးသန္႔စင္ကာ
ေလလုံပုိးသန္႔အိတ္ျဖင့္ထည့္ကာ ျဖန္႔ျဖဴးၾကသည္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔၏ ခႏၱာကုိယ္သည္ ျပင္ပမွ အသစ္၀င္ေရာက္လာေသာ ပစၥည္းမ်ားအား
နည္းအမိ်ဳးမိ်ဳးႏွင့္ တုံုျပန္႔လွ်က္ရွိေသာ္လည္း တခ်ိဳ႕ ေနရာမ်ားတြင္
လုံး၀မတုန္႔ျပန္ျခင္း (သုိ႕) အနည္းငယ္မွ်သာ တုံျပန္ျခင္း
မ်ားလည္းရွိတတ္သည္။ လုံး၀မတုန္႔ျပန္ျခင္းမွာ ကုိယ္ခံအားက်ဆင္းေန၍
ေသာ္လည္းေကာင္း ၊ ၀င္ေရာက္လာေသာ ပစၥည္းသည္ ခႏၱာကုိယ္ထဲရွိ
ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ဆင္တူေန၍ ကုိယ္ခံအားစနစ္ အလုပ္မလုပ္ ေတာ့ျခင္း စသည့္
အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္နုိင္သည္.။

သဘာ၀ပစၥည္းမ်ား ျဖင့္ျပဳလုပ္ထားေသာၾကဳိးမ်ားသည္ ဓါတ္မတည့္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား
အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေလ့ရွိရာ ၾကဳိးထုတ္လုပ္သူမ်ားသည္ ခႏၱာကုိယ္တုန္႔ျပန္မႈ
နည္းနုိင္သမွ်နည္းေစေသာ (ေခြးရိွေသာအိမ္သုိ႕သြားလွ်င္ ထန္းလွ်က္ခဲ
ေဆာင္သြားျခင္းမ်ဳိးကဲ့သုိ႔ ) လူလုပ္ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ အစားထုိးလာၾကသည္။
(ဂရိဘာသာစကားျဖင့္ဆုိေသာ္ Syn=အတူတကြ ၊ thesis=ထားရွိျခင္း)

ၾကဳးိမ်ားကုိ သဘာ၀ၾကဳိးမ်ား (ေၾကာင္အူ) ႏွင့္ လူလုပ္ၾကဳးိမ်ား (ပရုိလင္း)
တ၀က္တပ်က္ လူလုပ္ၾကိဳးမ်ား စသည္ျဖင့္ မူလဇာတိကုိလုိက္၍
အမ်ိဳးအစားခြဲျခားနုိင္သကဲ့သုိ႔ ၾကဳိးမ်ား၏ အရည္အေသြးအေပၚမူတည္၍
ခႏၲာကုိယ္မွ စုပ္ယူေခ်ဖ်က္ႏူိင္ေသာၾကိဳးမ်ား Absorbable
ခႏၱာကုိယ္မွ စုပ္ယူေခ်ဖ်က္ႏူိင္ျခင္းမရွိေသာၾကိဳးမ်ား non-absorbable
ဟူ၍လည္း ခြဲျခားနိုိင္ေသးသည္


ၾကဳိးအမ်ိဳးအစားအလုိက္ မတူညီေသာ ဂုဏ္သတၱိမ်ား
၁။ ေၾကာင္အူ (catgut)
သုိး သုိ႔မဟုတ္ ႏြား ၏ အူနံရံရွိ ေကာ္လဂ်င္ အမွ်င္မ်ားကုိ လိမ္၍
ျပဳလုပ္ထားသည္။ ခ်ဳပ္ျပီးအခ်ိန္ကာလတစ္ခုေရာက္သည္တြင္ ခႏၱာကုိယ္၏
တုံျပန္မႈေၾကာင့္ ၾကဳိး၏ ခံနုိင္ရည္ေလွ်ာနည္းလာျပီး မ်ားမၾကာမီတြင္
ခႏၱာကုိယ္၏ ကုိယ္ခံအားစနစ္မွ အျပီးတုိင္စုပ္ယူျခင္းခံလုိက္ရသည္။
(ခရုိးမစ္ အက္ဆစ္ ပါ၀င္ပါက ခႏၱာကုိယ္မွ ပုိမုိေႏွးေကြးစြာ စုပ္ယူသည္)
ကၽြဲ ႏြားတုိ႔မတဆင့္ ွကူးစက္တတ္ေသာ ဦးေႏွာက္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္
အသုံးနည္းလာၾကသည္မွာ ယေန႔ထိတုိင္ ျဖစ္သည္.။

လူတုိိ႔ျပဳလုပ္သည့္ စုပ္ယူနုိင္ေသာ ၾကဳိးမ်ားလည္း ေပၚထြက္လွ်က္ရွိရာ
၎တုိ႔သည္ ေၾကာင္အူမ်ားထက္ ပုိ၍ ခံနိုင္ရည္ရွိျခင္း ေရာင္ရမ္းျခင္း
တုံျပန္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား နည္းျခင္း
တြက္ခ်က္ ခန္႔မွန္းထားေသာ အခ်ိန္အတြင္း တိက်စြာ
စုပ္ယူနိုင္ျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ပုိမုိ၍ အက်ိဳးမ်ားျပီး လူၾကိဳက္မ်ားလာၾကသည္။
လူလုပ္ စုပ္ယူနုိင္ေသာၾကဳိးမ်ားအနက္ တခ်ိဳ႕ေသာ အမိ်ဳးအစားမ်ားသည္
အေျခအေနတခ်ိဳ႕တြင္ ခႏၱာကုိယ္မွ မစုပ္ယူနုိင္ေသာ ၾကိဳးမ်ားထက္
ပုိမုိခိုင္ခန္႔သည္ ကုိေတြ႔ရသည္။

၃။ မုိႏူိေဖးလမန္႔ၾကဳိးမ်ား - ေခ်ာမြတ္ေသာမ်က္နွာျပင္ရွိျပီး
တေခ်ာင္းတည္းအသုံးျပဳထားသည့္ လူလုပ္ခ်ဳပ္ၾကိဳးျဖစ္သည္။ polydioxanme /
polyglyconate /glycomer 631/ စသည္ေပၚလီမာမ်ားျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားၾကသည္။
ခႏၱာကုိယ္တြင္းရွိ နူးညံေသာ တစ္သွ်ဴးမ်ားနွင့္ ထိေတြရာတြင္ ေခ်ာမြတ္ေသာ
မ်က္ႏွာျပင္ရွိေသာေၾကာင့္ ပြတ္တုိက္မႈအားနည္းကာ အႏၱရာယ္ ကင္းေ၀းသည္။
၎တုိ႕အား ေရာဂါပုိး၀င္ေနေသာ ဒဏ္ရာ မ်ားတြင္ အသုံးျပဳရန္သင့္ေတာ္သည္။
၎တုိ႔၏မ်က္နွာျပင္ေခ်ာမြတ္မႈေၾကာင့္ ပုိး၀င္ တစ္သွ်ဳးအေဆြးမ်ားနွင့္
ပြတ္တုိက္မိမႈေၾကာင့္ အမႈန္အမႊားမ်ား (Nidus) ထြက္က်ျခင္းမ်ားမွ
ကာကြယ္ေပးသည္။

သုိ႕ေသာ္ တဖက္တြင္မႈ မ်က္ႏွာျပင္ေခ်ာေမြ႕ျခင္းေၾကာင့္
ကၽြမ္းက်င္မႈအားနည္းေသာ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္တဦးအေနျဖင့္
ကုိင္တြယ္ထိန္းသိမ္းရန္ အခက္အခဲရွိျခင္း ၊ ၾကိဳးထုံးမ်ား အားနည္း၍
အလြယ္တကူေျပလြယ္ျခင္း စသည္မ်ားကုိၾကဳံေတြ႕ရသည္။
ထုိ႔အျပင္ ၾကဳိး၏မ်က္နွာျပင္ အနည္းငယ္ပ်က္စီးသြားသည္နွင့္ (ဥပမာ-
ေဖာ့ဆက္ျဖင့္ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း ညွပ္မိျခင္း ၊ ရွတမ်က္ႏွာျပင္မ်ားေပၚတြင္
ပြတ္ဆြဲမိျခင္း) ၾကဳိး၏တင္းအား ႏွင့္ ခံနူိင္ရည္ မ်ားစြာက်ဆင္းျပီး
ၾကဳိးတစ္ေခ်ာင္းလုံး ျပစ္ရတတ္ေလသည္။


4/ မာတီေဖးလမန္႔ၾကဳိးမ်ားသည္ ၾကဳးိမွ်င္ေပါင္းမ်ားစြာကို စုေပါင္း၍
ထုတ္လုပ္ထားသည္ ။ ၎တုိ႔တြင္ ေပၚလီဂလက္တင္ ၉၁၀ (vicryl) ၊
ေပၚလီဂလုိင္ကုိးလစ္အက္ဆစ္ (Dexon)
လက္တုိမာ ၉၂၁ ႏွင့္ လက္တုိမာ (polysorb) စသည္တုိ႔ပါ၀င္သည္။
၎ၾကဳိးမ်ားသည္ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္အတြက္ ကုိင္တြယ္ရလြယ္ကူျခင္း ၾကိဳးထုံးမ်ား
ခုိင္မာျပီး ခႏၱာကုိယ္ထဲတြင္ ကာလအတို္္င္းအတာ တစ္ခုအတြင္း
မပ်က္မစီးရွိေနႏူိင္ျခင္းစသည့္ေကာင္းကြက္မ်ား ရွိေလသည္း။
သုိ႔ေသာ္ ၾကိဳးမ်ားစြာကုိ စုေပါင္း၍ တၾကိဳးထဲလုပ္ထားသည္ျဖစ္ရာ
မုိနုိေဖးလမန္႔မ်ားကဲ့သုိ႔ မ်က္ႏွာျပင္ေခ်ာမြတ္ျခင္းမရွိသည့္ အတြက္
ပုိး၀င္တစ္သွ်ဳးမ်ားႏွင့္ ႏူးညံေသာ တစ္သွ်ဴးမ်ားေပၚတြင္
ဖိဆြဲျခင္းမရွိေစရန္ အထူးဂရုျပဳရန္လုိအပ္သည္။


5 ခႏၶာကုိယ္မွ မစုပ္ယူနို္င္သည့္ သဘာ၀ၾကိဳးမ်ား တြင္ ပုိးၾကိဳးမ်ား
(silk) ႏွင့္ လုိင္နင္တုိ႔ ပါ၀င္ျပီး ၾကိဳးထုံးရလြယ္ကူကာ
ခုိင္ခံမႈစိတ္ခ်ရေသာၾကိဳးမ်ား ျဖစ္သည္ ။
အျခားလူလုပ္ၾကိဴးမ်ားတြင္ ေပၚလီအီစတာ ၊ ေပၚလီပရုိပုိင္လင္းနွင့္
ေပၚလီေအမိုက္မ်ား ပါ၀င္ျပီး ခႏၵာကုိယ္ တစ္သွ်ဴးတုန္႔ျပန္မႈ
နည္းေသာၾကဳိးမ်ား ျဖစ္သည္။
မုိနုိေဖးလမန္႕မ်ားမွာ ခုိင္မာေသာ္လည္း ေခ်ာမြတ္ျပီး
ၾကဳိးထုးံျပည္လြယ္ေသာျခင္းအျပင္ မူလထုတ္လုပ္ ထုတ္ပုိးထားေသာ ပုံစံကုိ
ျပန္လည္ေရာက္ရွိနိင္ေသာ ရုန္းျပန္ဂုဏ္သတၱိလည္း ရွိေသးသည္။ ထုိ႔ေၾကာင္
စုပ္ယူနုိင္ေသာ မုိႏုိေဖးလမန္႔မ်ားကဲ့သုိ႕ပင္ မစုပ္ယူႏုိင္ေသာ
မုိႏူိေဖးလမန္႔ၾကိဳးမ်ားတြင္ လည္း အလားတူအားနည္းခ်က္မ်ားရွိေလသည္။
(ဥပမာ-အေပၚယံ မ်က္ႏွာျပင္ပြန္းပဲ့သြားေသာ မည္သည့္ မုိႏူိေဖးလမန္႔
ၾကဳိးမဆုိ အက္ေၾကာင္းထင္ေနေသာ ဖန္ခြက္တခြက္ႏွင့္ တူျပီး အလြယ္တကူ
ပ်က္စီးရန္ ရာခုိင္ႏုန္းမ်ားေလသည္)


မာလ္တီေဖးလမန္႔မ်ားမွာမႈ ကုိင္တြယ္ထိန္းသိမ္းရန္ ေကာင္းမြန္ျခင္း
ၾကိဳးထုံးေကာင္းမြန္ျခင္း စသည့္ အက်ိဴးေက်းဇူးမ်ား ရွိသည္။
စတီး (stainless steel) ျဖင့္ျပဳလုပ္ေသာ ၾကိဳးမွ်င္မ်ားမွာ ခႏၵာကုိယ္
တစ္သွ်ဴးတုံျပန္မႈ အလြန္နည္းေသာ္လည္း ကုိင္တြယ္ရာတြင္ ေပ်ာ့ေျပာင္းမႈ
မရွိျခင္း ႏွင့္ ၾကိဳးေခါက္ျခင္း လိမ္ျခင္းမ်ားတြင္
အလြယ္တကူပ်က္စီးတတ္ေသာေၾကာင့္ လူသုံးနည္းပါးလွ်က္ရွိသည္။


http://mmarmydoctor.ning.com မွကူးယူေဖၚၿပပါသည္။ မူလ Author
အားေက်းဇူးအထူးတင္ရွိပါသည္။
မူလ Author - ေတာက်ီးကန္း

Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages