ဘေလာ့ထဲကဖတ္ရတဲ ့ stem cell အေၾကာင္းပါ
innocen...@gmail.com
Stem Cells
ငယ္ငယ္က ၀တၴဳတစ္ပုဒ္ထဲ ဖတ္ဖူးတာက လက္ျပတ္ရင္ လက္ျပန္ေပါက္ရမယ္။ အဲဒီလုိ။
အခု Stem cells အေၾကာင္းေရးမယ္ ၾကံေတာ့ အဲဒါကုိ သတိရတယ္။ သေဘာတရားကေတာ့
ဘာမွမျခားဘူး။ သူနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စိတ္ကူးယဥ္မွုက အတူတူပဲ။
ဒါျဖင့္လက္ျပန္ေပါက္တဲ့ အထိတတ္ႏုိင္ေနျပီလားဆုိေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အခုထိေတာ့
မျဖစ္ႏုိင္ေသးဘူး။ အခု အေျခအေန အရ ကေတာ့ ျဖစ္ကုိ ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူး
လုိ႔ေတာင္ ဆုိႏုိင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေလယာဥ္ပ်ံ မေပၚခင္က ေလယာဥ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့
စိတ္ကူး ရွိရင္ အဲဒီ စိတ္ကူး ျဖစ္ကုိ ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူးပဲ ေျပာၾကမွာပဲ။ အခု
Stem cells ကေတာ့ ေလယာဥ္ပ်ံ ထုတ္တာထက္ နီးစပ္ေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘာကုိမွ
အျပတ္ မေျပာရဲဘူး။ ေစာင့္ၾကည့္ရုံပဲ။
Stem cells ဆုိတာက သစ္ပင္မွာရွိတဲ့ ပင္စည္လုိမ်ိဳးပဲ။ သူကေန အကုိင္းအခက္
အသီးအရြက္ေတြ ထြက္လာရတာ။ အဲဒီလုိပဲ လူေတြ သတၱ၀ါမွာလည္း ကလလ ေရၾကည္
(zygote) ဘ၀မွာ ဆဲလ္နည္းနည္းပါးပါး ရွိတယ္။ အဲဒီ အနည္းငယ္ေသာ
ဆဲလ္ေတြကေနပဲ အခုေလာက္ၾကီးၾကီး ျဖစ္လာေအာင္ အဆင့္ဆင့္ပြားလာရတယ္။ ပြားတဲ့
ေနရာမွာလည္း ၾကြက္သားျဖစ္မဲ့ ဆဲလ္လမ္းေၾကာင္း၊ အေရျပားျဖစ္မဲ့
ဆဲလ္လမ္းေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ တကုိယ္လုံးက အဂၤါအစိတ္အပုိင္း အသီးသီး
ျဖစ္ဖုိ႔ လမ္းေၾကာင္းအသီးသီး နဲ႔ အဆင့္ဆင့္ ပြားသြားရတယ္။ ဘယ္အရာမွ
တစ္ဆင့္တည္းမရဘူး။ ဒီေတာ့ အဲဒီ ကလလေရၾကည္ သေႏၶသားဘ၀ (zygote)မွာ
ရွိခဲ့တဲ့ ဆဲလ္ေတြဟာ ကုိယ္ခႏၶာ အဂၤါ အစိတ္အပုိင္း အသီးသီးကုိ
ျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ အစြမ္းသတၱိ ရွိေနတာ ထင္ရွားတယ္။ အလြယ္ ေျပာရင္ေတာ့ အဲလုိ
အစြမ္းသတၱိရွိေနတဲ့ ဆဲလ္ေတြကုိ Stem cells ေတြလုိ႔ ေခၚၾကတာပဲ။ ဘာသာ ျပန္
ရရင္ေတာ့ ရင္းျမစ္ဆဲလ္ ေတြေပါ့။
ေနာက္ေၾကာင္း
ရင္းျမစ္ဆဲလ္ ေတြ အေၾကာင္း ပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ဦးက ပူးေပါင္းျပီး သိတယ္။
တစ္ဦးကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရခ်ိန္ (၁၉၄၈)မွာ ဆရာ၀န္(MD)
ဘဲြ႔ရတဲ့ Dr.Ernest Armstrong McCulloch ပဲ။ ကေနဒါ ႏုိင္ငံသား။ ဇီ၀ဆဲလ္
ေဗဒ ပညာရွင္။ သုေတသန ဘက္လုိက္ရင္း ၁၉၅၇ ေလာက္မွာ James Till
နဲ႔ေပါင္းမိတယ္။ Dr.James Edgar Till က ရူပေဗဒ နဲ႔ ဘြဲ႔ရတယ္။ ေနာက္ေတာ့
F.R.C.S ရေသးတယ္။ ဇီ၀ ရူပေဗဒ ပညာရွင္ လုိ႔ ဆုိရမယ္။ သူလည္း ကေနဒါ
ႏုိင္ငံသား ပါပဲ။ ပညာရွင္ တုိ႔ဟာ ဓာတ္ကင္ ထားတဲ့ ၾကြက္ထဲကုိ ရုိးတြင္း
ျခင္ဆီ ဆဲလ္တစ္ခ်ိဳ႔ ထုိးေပးတယ္။ အမွန္က ရုိးတြင္း ျခင္ဆီဆဲလ္ ထဲမွာလည္း
ရင္းျမစ္ဆဲလ္ တစ္ခ်ိဳ႔ ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ ဘယ္သိဦးမလဲ။
ဒီလုိထုိးေပးေတာ့ ၾကြက္ေတြရဲ႔ ေဘလုံး(Spleen) ထဲမွာ အလုံးအၾကိတ္ေတြ
ျဖစ္လာသတဲ့။ ေသခ်ာ စစ္ေဆးၾကည့္ေတာ့ အလုံးတစ္ခုခ်င္း ဆီဟာ
ရုိးတြင္းျခင္ဆီက ပါတဲ့ ဆဲလ္တစ္လုံးခ်င္း ဆီက ဆင္းသက္လာတာကုိ ေတြ႔တယ္။
၁၉၆၃ မွာအဲဒီ အေၾကာင္း Nature Journal မွာ စေဖာ္ျပ လုိက္တယ္။ ဒီဂ်ာနယ္က
၁၈၆၉ မွာ စထုတ္တဲ့ သိပၸံဂ်ာနယ္။ Nature Journal vol:197 မွာ သူတုိ႔တင္တဲ့
စာတမ္းနာမည္က Cytological demonstration of clonal nature of spleen
colonies derived from transplanted mouse marrow(ျခင္ဆီဆဲလ္မွ ျဖစ္လာတဲ့
ေဘလုံး ေပၚက ဆဲလ္ အစုအေ၀းကုိ ဆဲလ္ေဗဒအရ သရုပ္ခြဲျပျခင္း) တဲ့။
အဲဒီႏွစ္မွာပဲ ကေနဒါႏုိင္ငံသား Louis(lou)Siminovitch နဲ႔ေပါင္းျပီး
စမ္းတဲ့အခါမွာ ဒီဆဲလ္ေတြရဲ႔ မိမိဖာသာ အသစ္ပြားႏုိင္မွု(Self renewal)
ဂုဏ္သတၱိကုိ ေတြ႔တယ္။ ဒါဟာ အေရးပါတဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္ပဲ။
ရင္းျမစ္ဆဲလ္ႏွစ္မ်ိဳး
ရင္းျမစ္ဆဲလ္က ႏွစ္မ်ိဳးရွိေနတယ္။
သေႏၶသားရင္းျမစ္ဆဲလ္( Embryonic Stem Cells)။ ။ တစ္မ်ိဳးက သေႏၶသားဘ၀က
ဆဲလ္ေတြပါပဲ။ မမ်ိဳးဥနဲ႔ သုက္ေကာင္တုိ႔ ေပါင္းမိရင္ သားေအာင္တဲ့
ကလလေရၾကည္ (zygote) ျဖစ္တယ္။ သူက သားဥျပြန္အတုိင္း သားအိမ္ဘက္ကုိ
ဆင္းလာတယ္။ ဆဲလ္ေတြကလည္း အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလာၾကတယ္။ ငါးရက္ေျမာက္ေန႔မွာ
ျဖစ္တဲ့ ဆဲလ္ဘ၀ကုိ ဘလက္စတုိဆစ္(Blastocyst) လုိ႔ေခၚတယ္။ အဲဒီဆဲလ္ေတြကုိ
ရင္းျမစ္ဆဲလ္ေတြလုိ႔ ေခၚတာပါပဲ။ (Fig1)
FIG1label:(Blastocyst)
အဲေတာ့ လက္စြပ္လုိပုံ ျဖစ္ေနတဲ့ ဘလက္စတုိဆစ္ မွာ ဆဲလ္ႏွစ္မ်ိဳးရွိေနတယ္။
အတြင္းဘက္ ဆဲလ္အစုအေ၀း (Inner cell mass)က ရင္းျမစ္ဆဲလ္။ အျပင္ဘက္ဆဲလ္
(Trophoblast) ကေတာ့ ေနာက္ပိုင္း ခ်က္ၾကိဳးျဖစ္ျပီး ေမြးေတာ့
ျဖတ္ပစ္ရမွာ။
လူၾကီးရင္းျမစ္ဆဲလ္(Adult stem cells)။ ။ဒုတိယတစ္မ်ိဳးက
လူၾကီးရင္းျမစ္ဆဲလ္။ မူလ သေႏၶသားဘ၀က ဆဲလ္ေတြကေန လူၾကီးဆဲလ္ေတြ ျဖစ္ေအာင္
အဆင့္ဆင့္ ပြားလာရတာ။ ၾကြက္သား ၊အေရျပား စတဲ့ အစိတ္အပုိင္း အသီးသီး
ျဖစ္ေအာင္ ပြားလာရတာ။ ဒီၾကြက္သားဆဲလ္ စတာေတြ ကလည္း ၾကာၾကာခံတာ မဟုတ္ဘူး။
ေသေသသြား တာပဲ။ အဲဒီေသသြားတဲ့ ေနရာေတြကုိ အစားထုိးဖုိ႔က ရင္းျမစ္ဆဲလ္ကပဲ
စရတယ္။ ဒီေနရာက်ေတာ့ လူၾကီးရင္းျမစ္ဆဲလ္ေတြက အသစ္ အစားထုိးဖုိ႔ တာ၀န္ကုိ
ယူရတယ္။ လူၾကီးရင္းျမစ္ဆဲလ္ ေတြက သေႏၶသားဆဲလ္ေတြလုိေတာ့ ဆဲလ္အမ်ိဳးအစား
အားလုံးနီးပါး ျဖစ္ေအာင္ မတတ္ႏုိင္ဘူး။ သေႏၶသားဆဲလ္ေတြက ေတာ့
အားလုံးနီးပါး တတ္ႏုိင္တယ္။
ဒါေပမဲ့ လူၾကီးရင္းျမစ္ဆဲလ္ေတြ ေကာင္းတာက က်င့္၀တ္ပုိင္းနဲ႔ မျငိဘူး။
တကယ္ေတာ့ သေႏၶ ရင္းျမစ္ဆဲလ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စမ္းသပ္မွုတုိင္းမွာ
က်င့္၀တ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အျငင္းပြားဖြယ္ေတြက ျဖစ္ေနတာပဲ။ ပုံတူပြား မ်ိဳးဗီဇ
(Cloning) မွာျဖစ္သလုိပဲ။ က်င့္၀တ္သမားေတြက အျမဲ ကန္႔သတ္ေပးေနတယ္။
ေနာက္ပုိင္းမွာ ပုိထင္ရွားမယ္။
နည္းပညာ သေဘာတရား
ရင္းျမစ္ဆဲလ္ေန လုိခ်င္တဲ့ ဆဲလ္ဆီသုိ႔။ ။ ရင္းျမစ္ဆဲလ္ကေန လုိခ်င္တဲ့
ဆဲလ္ေျပာင္းဖုိ႔ကေတာ့ ေမြးတဲ့ေနရာ(Cell culture (fig2)) လုိတယ္။(၂၀ ရာစု
အေစာပုိင္းမွာ စသုံးတဲ့ ပစၥညး္ပဲ။)
Epithelial cells In culture (fig2)
သေဘာတရားကရွင္းတယ္။ လူ႔ကုိယ္ခႏၶာရဲ႔ ျပင္ပ ဖန္ကလပ္ေလးထဲမွာ ဆဲလ္အတြက္
လုိအပ္တဲ့ အာဟာရ စတာေတြ ထည့္ထားတယ္။ ျဖစ္လုိတဲ့ ၾကြက္သားဆဲလ္(စတဲ့)
လမ္းေၾကာင္း တစ္ခုခုကုိ ေရြးခ်ယ္ျပီး အဲဒီလမ္းေၾကာင္းကုိ အားေပးမဲ့
ဓာတ္ပစၥည္းေတြထည့္ထားတယ္။ ရင္းျမစ္ဆဲလ္ကေတာ့ အတူတူပဲ။ ထည့္တဲ့
ဓာတ္ပစၥည္းေပၚ မူတည္ျပီး ျဖစ္ေပၚတဲ့ ရလာဒ္ ဆဲလ္လည္း ကြာသြားတယ္။
(Fig3)label:ရင္းျမစ္ဆဲလ္ထည့္ပုံ:ရရွိလာတဲ့ ရင္းျမစ္ဆဲလ္ကုိ
ၾကြက္ရဲ႔ကုိယ္ထဲ ထည့္ျပီး စမ္းသပ္ၾကတယ္
အခက္အခဲပုိင္း။ ။ အခက္အခဲကေတာ့ ထုံးစံအတုိင္း သေဘာတရားကုိ
လက္ေတြ႔ျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ အခါမွာ နည္းပညာအခက္အခဲ ျဖစ္လာတယ္။ မ်ိဳးဗီဇ သုတ
ေတြလည္းလုိလာတယ္။ စပြားေအာင္ လုပ္ဖုိ႔က ခလုတ္အေနနဲ႔
ဓာတုပစၥညး္ေတြလုိတယ္ေပါ့။ အခ်က္ေပးပစၥည္းေတြ(Signals)လုိ႔
နာမည္ေပးထားတယ္။ ပညာရွင္ေတြ အေနနဲ႔ မ်ဳိးဗီဇ ပိုင္းရယ္ ဆဲလ္ေမြးတဲ့
အပုိင္းရယ္ ဆဲလ္ထည့္သြင္းတဲ့ အပုိင္းရယ္ သုံးပုိင္းလုံးကုိ
ေလ့လာဖုိ႔လုိတယ္။ ရူပေဗဒ ဇီ၀ေဗဒ ဓာတုေဗဒ ေဆးပညာ ပညာရပ္ေပါင္းစုံက
ပညာရွင္ေတြ လူေတြလုိလာတာပဲ။ ပုိက္ဆံ လည္းလုိတယ္။ အကာအကြယ္ေပးမဲ့ ဥပေဒ
အသစ္ေတြလည္း လုိတယ္။
အက်ိဳးေက်းဇူး
ရင္းျမစ္ဆဲလ္ေတြကေန ရလာမဲ့ သိသာထင္ရွားတဲ့ အက်ုိဳးေက်းဇူးကေတာ့ လူေတြရဲ႔
အဂၤါ အစိတ္အပုိင္းေတြ မေကာင္းတာ ေတြရွိတယ္။ အစားထုိးဖုိ႔လုိလာမယ္။
ဒီေနရာမွာ အစားထုိးႏုိင္မယ္။ ဥပမာ- ေသြးကင္ဆာေတြမွာ အလုပ္မလုပ္တဲ့
ေသြးဆဲလ္ ေတြရွိတယ္။ သူတုိ႔ကုိ အစားထုိးဖုိ႔လုိမယ္။ ေနာက္ ဆီးခ်ိဳ
တစ္မ်ိဳးဟာ ပန္ကရိယ(Pancreas)က ဘီတာဆဲလ္ (beta cell)ပ်က္လုိ႔ျဖစ္ရတာပဲ။
သူ႔ေနရာမွာ ရင္းျမစ္ဆဲလ္ ထည့္ျပီး ျပန္လုပ္မယ္။ စသည္ျဖင့္..
ေလာေလာဆယ္သုံးေနပုံ
၁။ ။ ဒီဆဲလ္ေတြကုိ ေဆးတုိးမတုိး အာနိသင္ေကာင္းမေကာင္း စမ္းတဲ့ေနရာမွာ
သုံးေနတယ္။
၂။ ။ေအာက္ကေရာဂါေတြမွာလည္း သုံးဖုိ႔ၾကိဳးစားေနတယ္။
-ပါကင္စြန္(Parkinson's disease)
-အယ္လ္ဇုိင္းမား(Alzheimer's disease)
-ေက်ာရုိးအာရုံေၾကာမ ဒဏ္ရာ(Spinal cord injury)
-ေလျဖတ္တာ(Stroke)
-မီးေလာင္(Burns)
-ႏွလုံးေရာဂါ(Heart Disease)
-ဆီးခ်ိဳ(Diabetes)
-အရုိးအဆစ္ေရာင္(Osteoarthritis)
-ရူမတြိဳက္ အဆစ္ေရာင္(Rheumatoid arthritis)
သုေတသန လုပ္ေနတဲ့ နမူနာ ေခါင္းစဥ္တစ္ခ်ိဳ႔
> Hematopoietic stem cell research
> Human embryonic stem cell research
> Mouse embryonic stem cell research
> Mesenchymal stem cell research
> Neural stem cell research
> Endothelial cell research
> Mammary epithelial cell research
> Prostate epithelial cell research
> Hybridoma generation & transfected cell selection
> Primary cells
> Sera & serum-free media
> CE Marked IVD products
အဲဒီထဲက အေတာ္မ်ားမ်ားက သုေတသန ေဆာင္းပါးေတြ စာတမ္းေတြ ထြက္လာပါျပီ။
ေနာက္ဆုံး သတင္းႏွင့္ အခ်က္မ်ား
အသက္ရွိမရွိ။ ။၁)Stem Cell Information(http://stemcells.nihgon/info/
basics)မွာ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ ရင္းျမစ္ဆဲလ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အုပ္စုနွစ္အုပ္စု
ကြဲေနၾကတယ္။ တစ္စုက ဒီလုိယူဆတယ္။ မမ်ိဳးဥနဲ႔ သုက္ေကာင္ ေပါင္းမိျပီး ကာစ
ကလလေရၾကည္ ဘ၀မွာတည္းက လူသားျဖစ္ျပီဆုိတယ္။ ဒီအဆင့္က သေႏၶသားရင္းျမစ္
ဆဲလ္ေတြကုိ သုေတသန အတြက္ ယူတာဟာ လူသတ္တာပဲတဲ့။
၂)ေနာက္တစ္စုကေတာ့ ေျပာင္းျပန္ယူဆတယ္။ အဲဒီအဆင့္မွာ
ျမင္ႏုိင္ၾကားနုိင္တာေတြမရွိဘူး။ မေတြးတတ္မေခၚတတ္ အသိစိတ္လည္း မရွိတတ္ေသး
ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လူသားမဟုတ္ေသးဘူး။ ဒီလုိယူဆတယ္။
သမၼတ အထိန္းအကြပ္
၁၉၉၆မွာ အေမရိကန္မွာ Federal laws က ႏုိင္ငံေတာ္ အခြန္ဘ႑ာေတြကုိ
သေႏၶသားသတ္တဲ့ ဘက္မွာ မသုံးရလုိ႔ ဆုိတယ္။ ကလင္တန္အစုိးရက
သေႏၶသားသတ္တဲ့ဘက္ မေရာက္ေစနဲ႔ သုေတသနေတာ့ ဆက္လုပ္လုိ႔ ခြင့္ျပဳတယ္။
ဒီေတာ့ ဘယ္လုိျဖစ္လာလဲ။ သေႏၶသားကေန ဆဲလ္ယူတဲ့ အဆင့္ကုိ ပုဂၢလိက
ဓာတ္ခြဲခန္းေတြမွာ ကုိယ္ပုိင္ေငြနဲ႔ လုပ္တယ္။ ေနာက္အဆင့္ေတြကုိ ပုိက္ဆံ
ေထာက္ပံ့ခံထားရတဲ့ အစုိးရ ဓာတ္ခြဲခန္းထဲမွာ ဆက္လုပ္တယ္။
ေဂ်ာ့ဘုရွ္ တက္လာေတာ့ သုေတသနအတြက္ ေငြေထာက္ပံ့တာေတြကုိ ခဏပိတ္ထားေသးတယ္။
ၾသဂုတ္ ၉ ၊၂၀၀၁ က်မွ စည္းကမ္း ထုတ္ျပန္ျပီး ျပန္လုပ္ခြင့္ေပးတယ္။
သူ႔စည္းကမ္းကေတာ့ သေႏၶသားကေန ၾသဂုတ္၉ ေနာက္ပုိင္း လုပ္
တဲ့ဆဲလ္လမ္းေၾကာင္း အသစ္ေတြကုိ မသုံးဖုိ႔ပဲ။ နဂုိရွိျပီးသား ေမြးျပီးသား
ဆဲလ္ လမ္းေၾကာင္း (Cell lines)(၆၀) ကုိပဲသုံးရမယ္။ ဒီလုိေျပာတယ္။
ဘုရွ္ေျပာခဲ့တာက "အေအးခံထားတဲ့ သေႏၶသားေတြဟာ လူသားေတြလားဆုိတာ
စဥ္းစားရမယ္တဲ့. သူတုိ႔ကုိ ကာကြယ္ ဖုိ႔လုိခ်င္လုိလာမယ္။ တစ္ဖက္ကလည္း
အေအးခံထားတဲ့ ဒီသေႏၶသားေတြကုိ ဒီတုိင္းထားျပီး အခ်ည္းႏွီးေသဆုံးမယ္ဆုိရင္
အျခားလူေတြ အက်ိဳးရွိဖုိ႔ အသုံးမခ်သင့္ဘူးလား" လုိ႔လဲ ဆုိတယ္။
ဒါေပမဲ့ ကမၻာတစ္ခုလုံးေပါင္းရင္ေတာ့ သေႏၶသားရင္းျမစ္ဆဲလ္ လမ္းေၾကာင္းက
၄၀၀ ေက်ာ္ေနပါျပီ။( ပုိေရတြက္တာလည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္။
သုံးလုိ႔မရတာေတြလည္း ပါနုိင္ေသးတယ္။)
အခု အုိဘားမားက ဒီကိစၥကုိ ထိပ္တန္းကေန ျပန္စဥ္းစားေပးမယ္ဆုိတယ္။
ေကာင္းတဲ့ သတင္းအခ်ိဳ႔
ႏုိ၀င္ဘာ ၁၃ ၂၀၀၈က THe Newyork Times မွာ သတင္းေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္
ေဖာ္ျပခဲ့တာက ဘာလင္က ဆရာ၀န္ေတြက ရင္းျမစ္ဆဲလ္(stem cells)သုံးျပီး ကုသတဲ့
ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ သည္မွာ ေရာဂါေပ်ာက္သြားတယ္လုိ႔ေျပာတာပဲ။ ဘာလင္က
Charité Hospital က ေသြးကင္ဆာ အထူးကု ဆရာ၀န္ေတြျဖစ္တဲ့ Dr. Gero Hütter
နဲ႔ Dr. Eckhard Thiel ႏွစ္ဦးက ေၾကညာတာပါ။ လူနာဟာ လ ၂၀တိတိ
အိပ္ခ်္အုိင္ဗီ သတ္တဲ့ ေဆး(Anti-retroviral drugs)ေတြ မေသာက္ဘဲနဲ႔
ပုိးေတြ ကင္းေနတယ္။
တရုတ္ျပည္မွာလုပ္ေနတာေတြ
ေကဗင္မက္စ္၀ဲ(Kavin Maxwell)(မူလက ဆီးခ်ိဳနဲ႔ ေသြးေၾကာေရာဂါ Type 1
Diabetes Mellitus and peripheral artery disease ရွိတယ္/ေနာက္ Heart
attack ျဖစ္တယ္)လူနာကုိ တရုတ္ျပည္က Bethune International Peace Hospital
in Shijiazhuang for heart disease ေဆးရုံမွာ
ရင္းျမစ္ဆဲလ္ထည့္ျပီးကုေနတယ္။
အခုေတာ့ ကမာၻတစ္၀ွမ္းလုံး အရင္ကထက္စာရင္ ေတာ္ေတာ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္
ရွိလာေနတယ္ဆုိရမယ္။ ေနာက္ဆုံးေပၚ အယူအဆေတြ ကေတာ့ မတည္ျငိမ္ေသးဘူး။ မၾကာခဏ
ေျပာင္းေျပာင္းေျပာေနၾကတယ္။ တစ္ေယာက္တစ္ေပါက္လည္း ျငင္းၾကတုန္းပဲ။
ေဆးပညာ ျပ႒ာန္းစာအုပ္ ေတြမွာလည္း ဒီရင္းျမစ္ဆဲလ္
အစားထုိးထည့္သြင္းျခင္းကုထုံး (Stem Cell Transplantation)ကုိ
ထည့္သြင္းေဖာ္ျပေနၾကတာ ၾကာျပီ။
နိဂုံး
လူေတြ အာရုံစုိက္ ေနၾကတဲ့ ေခါင္းစဥ္သုံးေလးခုထဲက တစ္ခုျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
ပဥၥလက္ဆန္တဲ့ ဒီဆဲလ္ေတြက ျပသနာေတြကလည္း အမ်ားသား။ သမုိင္းအရေကာ
အစဥ္အလာအရေကာ ဒီစီးေၾကာင္းကုိ တားလုိ႔ရမယ္မထင္ဘူး။ ေနာက္ပုိင္း
ေဆးကုသမွုပုိင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ အေရးပါတဲ့ ေအာင္ျမင္မွုေတြ
ေပးႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ယူဆရတယ္။ ကုထုံးအသစ္ေတြ ေပၚလာမယ္။ ေသြးကင္ဆာတုိ႔
(HIV/AIDS)တုိ႔ေတာင္ လုံး၀ ေပ်ာက္ခ်င္ ေပ်ာက္လာႏုိင္တယ္။ က်င့္၀တ္ပုိင္း
သာသနာပုိင္းက ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔လည္း အတုိက္အခံ ံျဖစ္လာႏုိင္တာပဲ။
ခုလည္းျဖစ္ေနတယ္။ သိပၸံစမ္းသပ္မွု သေဘာကုိေတာ့ တားဆီးလုိ႔ မရခဲ့ဘူး။
ဆက္သြားေနဦးမွာပဲ..။ အေကာင္းအဆုိးကေတာ့ ရွိေနတယ္။ လုပ္တာကေတာ့
ေကာင္းဖုိ႔ပဲ။ မေကာင္းတာေတြလည္း ျဖစ္လာႏုိင္ေသးတယ္။
Ref
Clinical Medicine (Kumar and Clark)-Sixth Edition
The Newyork Times Journal
http://www.religioustolerance.org
http://en.wikipedia.org
http://www.stemcell.com
http://www.interlab.com.tw/front/bin/ptlist.phtml?Category=82444
http://www.cell.com/fulltext/S0092-8674(07)01471-7
http://www.stemcellschina.com
