EFENDİMİZİN(A.S.) NURLU İKLİMİNDE KADİR GECESİ
En nurlu ve feyizli geceyi Kadir Gecesinde idrak ederiz.
Kur'ân'da adı geçen tek ay Ramazan ayıdır; tek gece de Kadir Gecesidir. Bu
bereketli saatlerin şeref ve kıymetini Kâinatın Rabbi Sevgili Habibine haber
vermektedir. Bu gecenin faziletine o kadar değer verilmektedir ki, o vakitlerde
tecelli edecek rahmetin ve ruhanî hâdiselerin anlatılması için müstakil bir sûre
inmiştir. Bu sûre Kadr Süresidir.
Yine Cenâb-ı Hak bu gecenin kudsiyetini
bildirmek için beş âyetli bir sûrede üç defa "Leyletü'1-Kadr" ifadesini
açıkça zikretmektedir:
"Şüphesiz, o Kur'ân'ı Kadir Gecesinde indirdik.
Bilir misin, Kadir Gecesi nedir? Kadir Gecesi bin aydan daha
hayırlıdır."
Ulvî hâdiseler de sûrenin sonunda şöyle ifade buyurulur
:
"O gecede melekler ve Cebrail Rablerinin izniyle her iş için arka arkaya
iner. O gece, tan yerinin aydınlanmasına kadar bir selâmettir."
Kadir
Gecesinin en önemli özelliği, cin ve insanlara iki cihan saadeti bahşeden,
kâinat kitabının ezelî bir tercümesi olan yüce kitabımız Kur'ân-ı Kerimin bu
gecede ilk olarak dünya semasına indirilmesidir. Daha sonra ise ihtiyaca göre
âyet âyet veya sûreler halinde vahyin mazharı Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü
Vesselama Cebrail (a.s.) vasıtasıyla takdim edilmiş olmasıdır.
Yine bu
mübarek gecede insanlığın ebedî refahına sebep olacak, ona bereketli bir ömrü
kazandıracak bir fırsat verilmektedir. Bu geceyi dua, zikir ve ibadetle geçiren
kişi, ancak seksen sene gibi uzun bir ömürde kazanabileceği ecir ve sevabı bir
gecede elde etme bahtiyarlığına ermiş olacaktır.
Bu gecedeki İlâhî
ziyafete ve Kur'ânî sofraya başta Kur'ân-ı Mübini Resulullah Aleyhissalâtü
Vesselama vahiy yoluyla getiren Cebrail olmak üzere melekler de inerek
şenlendirirler. Kalb ve basîreti açık olan mü'minlere uhrevî âlemden manzaralar
sergilenir. Meleklerin pey der pey inmesiyle yeryüzü manevî bir tazyike maruz
kalır. Dünya adetâ onlara dar gelmeye başlar. Mü'minlerin etrafını kuşatarak
onlara Rablerinin bağış ve rahmetini müjdelerler. Tan yeri ağarıncaya kadar
devam eden bu ulvi tecelli, ümmet-i Muhammed'in gönüllerine engin bir huzur ve
saadet dalgası estirir.
Kadir Gecesinde böyle nurlu hâdiselerin
yıldönümlerini idrak ederiz. Onun kadrini bilmekle de feyiz ve bereketinden,
dünyayı kuşatan nuranî havasından istifade etmiş oluruz.
Hadislerde
Kadir Gecesi
- Ubâde b. Sâmit (r.a) şöyle demiştir: Resûlu'llâh
salla'llâhu aleyhi ve sellem, Kadir Gecesi'ni haber vermek üzere Hâne-i
Saâdetinden çıktı. Derken Müslümanlardan iki kişi kavga ettiler. Buyurdular ki:
Ben, size Kadir Gecesi'ni haber vermek üzere çıkmıştım. Filân ile filân kavga
ettiler de ona dâir olan bilgi kaldırıldı. İhtimâl ki hakkınızda bu daha
hayırlıdır. Artık siz, Kadir Gecesi'ni yirmiden sonraki yedinci veya dokuzuncu
veya beşinci gecelerde arayınız
- İbn-i Abbâs (r.a)’dan rivâyet
edildiğine göre, Nebî salla'llâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: Ashâb'ım!
Siz leyle-i Kadr'i Ramazan'ın aşr-ı ahîrinde arayınız!. Leyle-i Kadir, ya
Ramazan’ dan dokuz gece kala, yâhut yedi gece kala, yâhut da beş gece kaladır
- Âişe (r.a)’dan şöyle dediği rivâyet edilmiştir: Ramazan'ın son on günü
girince, Nebî salla'llâhu aleyhi ve sellem ibâdet konusunda daha da ciddî bir
sa'y ü içtihâd arz ederlerdi. Gecesini ihyâ eder, ehl ü âilesini de ibâdet için
uyandırırdı.
- Ebû Hüreyre radiyallâhu anh'den: Şöyle demiştir:
Resûlu'llâh salla'llâhu aleyhi ve sellem buyurdu ki: Her kim, imânından dolayı
ve mükafatını yalnız Allâh'tan umarak Kadir Gecesi'ni ihya ederse, geçmiş
günahları affedilir.
Bin aydan hayırlıdır denmesinin hikmeti
nedir?
"Bin ay" seksen üç sene dört aylık bir süreye tekabül eder.
Geçmişteki salih kimselerin bir ömür boyu kazandıkları manevi mertebeyi bir gece
içinde elde etme fırsatıdır.
Resulullah (a.s.m.) sahabilere
İsrailoğullarından bir kimsenin Allah yolunda bin ay boyunca silâhlı olarak
cihat ettiğini anlatmıştı. Sahabiler bunu duyunca şaşırdılar ve kendi amellerini
az, gördüler. Bunun üzerine Kadir Suresi indirildi.
Başka bir rivayette
Peygamberimiz Sahabilere İsrailoğullarından dört kişinin seksen sene boyunca hiç
günah işlemeden ibadet ettiklerini anlattı. Sahabiler bunu hayretle karşıladı.
Cebrail Aleyhisselâm geldi, "Yâ Muhammed, ümmetin o birkaç kişinin seksen
sene ibadetinde hayrete düştüler. Allah sana ondan daha hayırlısını
indirmiştir" diyerek Kadir Suresini okudu ve, "İşte bu senin ve ümmetinin
hayran kalışından daha hayırlıdır" buyurdu.(1)
Diğer bir rivayette
Resulullah’a bütün ümmetlerin ömürleri gösterilmişti. Kendi ümmetinin ömrünü
kısa görünce, ömrü uzun olan ümmetlerin amellerini düşündü. Kendi ümmetinin bu
kısa ömürlerinde yaptıkları amellerle onlara ulaşamayacakları endişesi içinde
üzüldü. Yüce Allah da Habibine, bu üzüntüsüne mukabil Kadir Gecesini vererek
diğer ümmetlerin bin yılından daha hayırlı kıldı. (2)
Kadir Suresi bu
hadiseler üzerine nazil olmuştur.
Bu sure, Sahabilerin üzüntüsünü hafifleten
bir suredir.
Kadir Gecesinin Bu Kadar Faydalı Olması Nasıl
Açıklanır?
Evet bir tek Ramazan, seksen sene bir ömür semeratını
kazandırabilir. Leyle-i Kadir ise, Kur'an’ın bildirmesiyle bin aydan daha
hayırlı olduğu bu sırra kat’i bir delildir.
Evet nasılki bir padişah,
saltanatında belki her senede, ya tahta geçme merasimi namıyla veyahut başka bir
şaşaalı cilve-i saltanatına mazhar bazı günleri bayram yapar. Halkını, o günde
umumî kanunlar dairesinde değil; belki hususî ihsanatına ve perdesiz huzuruna ve
has iltifatına ve fevkalâde icraatına ve doğrudan doğruya lâyık ve sadık
milletini, has teveccühüne mazhar eder.
Öyle de: Ezel ve Ebed Sultanı olan
onsekiz bin âlemin Padişah-ı Zülcelal'i; o onsekiz bin âleme bakan, teveccüh
eden ferman-ı âlîşanı olan Kur'an-ı Hakîm'i Ramazan-ı Şerifte indirmiş. Elbette
o Ramazan, mahsus bir bayram-ı İlahî ve bir meşher-i Rabbanî ve bir meclis-i
ruhanî hükmüne geçmek, Cenab-ı Hakkın hikmetinin muktezasıdır. Madem Ramazan o
bayramdır; elbette bir derece, adî ve hayvanî meşguliyetten insanları çekmek
için oruca emredilecek.
Sure neden Kadir Gecesinde
indi?
Peygamber (a.s.m.) her şeyden önce bir uyarıcıdır. Bu ikaz
görevini doğrulukla yapması için emri önce kendi nefsinde uygulaması lazımdı.
Nefsine uygulamanın en uygun vakti de gece vaktidir.
Neden
"Kadir" Gecesi?
Kadir Gecesi hüküm gecesi demektir. Duhan Suresinde
açıklandığı üzere İlâhi takdirce belirtilen hükümler Kadir Gecesinde ayırd
edilir. Bu anlamda Kadir Gecesine takdir gecesi diyenler de vardır. Aslında
eşyanın, işlerin ve hükümlerin miktar ve zamanları ezelde takdir edildiği için
burada söz konusu olan takdir, önceden tespit edilen kader programının yerine
getirilmesiyle ilgili planların hazırlanmasıdır. (3)
"Kadr" kelimesinde
"tazyik" manası da vardır. Buna göre o gece yeryüzüne o kadar çok melek iner ki,
dünya onlara dar gelir.
Bir hadiste, "O gece yeryüzüne inen meleklerin
sayısı çakıl taşlarının sayısından çok daha fazladır" buyurularak buna işaret
edilir. (4)
Kadir Gecesinin Ramazan'ın hangi gecesine rastladığı
hususunda pekçok rivayet olmakla birlikte, Ramazan'ın son on gününde aranması
tavsiye edilmiştir. Bazı hadis-i şeriflerden de 27. gecesine denk geldiği
bildirilmektedir. "Onu yirmi yedinci gecede arayınız" mealindeki hadis bu
hususa işaret etmektedir. (5)
Bu rivayetlerin ışığında, İslâm âlimleri
Kadir Gecesinin Ramazan'nın yirmi yedinci gecesi olarak kabul etmiş ve böylece
Müslümanlar o geceyi Kadir Gecesi niyetiyle ihya edegelmişlerdir.
Bunun
için mü'minler mümkün mertebe, vakit ve imkânları ölçüsünde Kadir Gecesini
değerlendirmeye çalışırlar. Uyku ve istirahatla geçirmemeye gayret ederler.
Çünkü bu gecede herbir Kur'ân harfine otuz bin sevap verilmektedir. Diğer
ibadetlerin sevabı da o nisbette artış göstermektedir.
Kadir Gecesini
değerlendirmek ve o vaktin feyiz ve bereketinden istifadeyi arttırmak için namaz
kılınır, Kur'ân okunur, Kur'ân tefsirleri mütâlâa edilir. Zikredilir, salavat-ı
şerife getirilir. Dualar edilir, Allah'a niyaz ve tazarruda bulunulur. Fakir ve
kimsesizler doyurulur, bol bol sadaka verilir. Hâsılı her vesileyle vakit
nurlandırılır. Kadir Gecesinin getireceği büyük kazanç hakkında rivayet edilen
hadisler en güzel teşvik mahiyetini taşımaktadır.
"Kim inanarak,
sevabını ancak Allah'tan bekleyerek Kadir Gecesinde kıyam üzere olursa (uyanık
kalıp ihya ederse) geçmiş günahları affedilir." (6)
Bu gecede
nasıl dua edelim?
Bunu da Hazret-i Âişe (r.a.) vasıtasıyla yine
Peygamberimizden, öğrenelim:
"Dedim ki, 'Yâ Resulallah, Kadir Gecesine
rastlarsam nasıl dua edeyim?’
Resulullah Aleyhissalâtü Vesselam "Allahümme
inneke afüvvün tuhibbü'l-afve fa'fu annî (Allah’ım, Sen affedicisin, affetmeyi
seversin, beni de affeyle) dersin' buyurdu"
Kaynaklar
1) Hak Dini
Kur an Dili. 6:4592
2) Muvatta. İtikâf:6
3) Duhan Suresi, 3.
4) Hak
Dîni Kur'ân Dili, 9:5970.
5) Müsned, 2:27.
6) Buhari, Siyam: 71, İbni
Mâce, Dua