Xalıq säyäsi çaralarda qatnaşırğa qurqa
Säğit Xäyri
http://www.azatliq.org/news/local/tb/archives/2007/07/26.ASP#651253
Milli xäräkätkä yäşlärne tartu, tatar mäktäplären, tatar-törek gimnazialären yabuğa kirtä quyu, taqırbaşlardan tatar balaların saqlap qalu turında söyläştelär pänceşämbe könne Tatar ictimağıy üzäge binasında. Monda qunaqqa Çallı ictimağıy üzäge räise Rafis Qaşapov citäkçelegendä 2 autobusta wäkillär kilgän ide. 80 keşelek wäkillek Qazanğa Qırlaydan qaytışlıy kerde. Alar Tuqay muzeyı belän tanışırğa barğannar. Qazanda isä Qol-Şärif mäçeten, Kirmänne qarayaçaqların äyttelär. Añarça alarnı Marat Möleqov isemendäge tatar ictimağıy üzäge wäkilläre qarşı aldı.
Çallı ictimağıy üzäge räise Räfis Qaşapov zamanında uram cıyınnarına yözlägän xalıqını alıp çığa ide. Xäzer ul xalıq kübräk mädäni çarağa yöri, ä säyäsidän qurqa dip äytä. Soñğı yıllarda Qazanda da, respublikanıñ başqa şähärlärendä dä milli xäräkät sülpänäyde – ser tügel. Qazannan Tatar ictimağıy üzäge äğzası Ence Dawtowa:
Milli xäräkttä yörgän keşelärgä ciñel tüge, çönki xäzer Federal' iminlek xezmäte, milisia wäkilläre basımı bara. Rusiä törle millätlärgä qarşı eş alıp bara, şul isäptän tatarlarğa da.
Çallılar isä kiresençä, milli xäräkät canlana başladı digän fikerdä toralar. Rafis Qaşapovnı ezärlekläwdän soñ Rusiä Xökümäte maxqämäse anı aqladı häm xäzer aqçalata tüläw 200 meñ tieş dielde. Çallı tatar ictimağıy üzäge räise urınbasarı Ğabdraxman Cäläletdin:
Soñğı yıllarda kütäreleş Qazanda da sizelä başladı. Sankt-Peterburgta taqırbaşlar tarafınnan qıynap üterelgän millättäşebez Damir Zäynullinğa qarata uram cıyını uzdırdığız. Çallıda bez ütkärä almadıq.
Tatar ictimağıy üzäge äğzası Ence Dautova uram cıyınnarın uzdırunıñ awırlıqları turında söyläde, xätta plaqatta yazılğan süzlärne dä tikşerülären äytte.
Oçraşu waqıtında törle millätlärgä bulğan Mäskäw basımı turında şaqtıy söylände. Tatar ictimağıy üzäge äğzası Rinat Yosıpov:
Tatar-törek litseyen yapmaqçı bulalar. Rusiä mäğärif häm fän ministrlığı xezmätkärläre kilep tikşerü uzdıralar. İnglizçäne dä Oqsword programması belän tügel, ä Mäskäwneke belän uqırğa quşalar.
Oçraşuda Başqortstan prezidentınıñ başqort telen üsterüen, ä Tatarstanda xällär möşkel buluğa zarlandı Tatar ictimağıy üzägennän älege oçraşunı alıp baruçı Ğälişan Nuriäxmät:
Başqortstanda 46 başqort mäktäbe bar, san buyınça tatarlar kübräk bulsa da tatar mäktäpläre 2 genä. Öçençesen iştelär. Bezneñ Qazanda da, awıllarda tatar mäktäpläre yabılıp bara.
Oçraşuda şulay uq İzge ana iqonasın Mäskäwdä urnaştıru kiräk ide dielde. Ber säğät däwam itkän utırışta zarlap küp buldı. Oçraşu üze "Tuğan tel"ne cırlaw belän tögällände.
Landış Xarrasova