Ne olacak bu meslek liseleri?
akcan
mobilyacılık eğitimi görüp şimdi denizcilik okumaya başlayan
Mustafa'yı fark etti: Meslek okulu mezunu, alanında çalışmıyor
Mustafa Çelikkaya, meslek lisesinin mobilyacılık bölümünde
okurken bu okullardaki tüm öğrenciler gibi ÖSS'ye 'katsayı' ve
imam-hatip tartışmalarının gölgesinde girmişti. Bir meslek liseli
olarak kendi alanındaki yüksekokula sınavsız geçiş hakkı vardı.
Mustafa iki yıl sonra mezun olduğunda hâlâ katsayı ve imam-hatip
sorunu tartışılıyordu.
Gündemi, üniversiteye girişte imam-hatip liselerine uygulanan
katsayıya kilitlenen 17. Milli Eğitim Şûrası'ndan iki ay sonra bu
kez şimdiye kadar hiç 'sorgulanmayan' meslek yüksekokullarının
eğitim kalitesi konuşuluyor. Ankara'daki toplantıda yapılan
tartışmalar, gölgede kalmış gerçekleri ortaya çıkarıyor:
"Meslek yüksekokullarından mezun olanların sadece yüzde 8'i kendi
alanında iş bulabiliyor, öğretim elemanı başına düşen
öğrenci sayısı 66, son beş yılda teknik eğitim fakültelerinden
mezun olanlardan sadece yüzde 5'i öğretmen olabildi."
YÖK'ün Bilkent Otel'de düzenlediği 'Uluslararası Mesleki ve Teknik
Eğitim Konferansı'na üniversitelerin rektörleri, dekanları, meslek
yüksekokulu müdürlerinin yanı sıra iş dünyası ve sendikalardan
da katılım var. Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik ise toplantıda
yok. Bakanlık, üst düzey bürokratlarca temsil ediliyor. 170
kişinin fikir yürüttüğü konferansın amacı mesleki eğitimi
katsayı meselesinden çıkarıp sorunlara çözüm üretmek.
Teziç'in 'mağduriyet' yanıtı
İlk söz YÖK Başkanı Prof. Dr. Erdoğan Teziç'in. Türkiye'de 1.5
milyon öğrencinin ortaöğretim ve yükseköğretimde meslek eğitimi
aldığını belirten Teziç, iş dünyasının iyi yetiştirilmiş ara
eleman ihtiyacını, "İşgücümüzün yüzde 7'si okuryazar değil,
yüzde 65'i lise altı eğitim almış, yüzde 18'i lise düzeyinde,
sadece yüzde 10'u yükseköğretim mezunu" diye özetliyor. Burada
söz yine imam-hatip tartışmalarına geliyor. 'Katsayı mağduriyeti'
söylemini öne sürenlerin örtülü başka hedefleri olduğunu
söyleyen Teziç, genel liselerin ÖSS'de daha şansız olduğunu
belirtiyor:
"Sınava giren her 100 genel lise öğrencisinin yalnızca 18'i
üniversitenin örgün eğitim programlarına girerken, her 100 meslek
liselinin 27'si örgün yükseköğretim programlarına
yerleşebiliyor. Mesleki eğitim istenilen düzeye yükseltilmeli.
Bunun yeri, siyasi tartışma ortamları değil, akademik tartışma
ortamlarıdır."
YÖK Başkanvekili Prof. Dr. İsa Eşme de imam-hatip tartışmasına,
"İmam-hatip liselerinin kuruluş amacı din hizmetlerinin yerine
getirilmesi. Bu okullar kuruluş amacından uzaklaşarak genel liselere
alternatif hale geldi" diye katılıyor:
"Katsayı uygulamasının mesleki eğitimin önünde engel olduğu
görüşü gerçekçi değil. Bu uygulamadan önce mühendisliklere
geçebilen öğrenci oranı sadece yüzde 2. 'İnşaat teknik liseliler
neden inşaat mühendisi olamıyor?' diyorlar. Bu lisede okuyanlar
ÖSS'de 45 matematik sorusundan 4.58, fizikten 0.68, kimyadan 0.24,
biyolojiden 0.19'unu yanıtlayabiliyor."
Konferans, meslek okullarındaki yetersizliğini ve mezunların iş
sıkıntılarını gözler önüne sererken, Türkiye'deki mesleki
eğitim tablosu rakamlara şöyle yansıyor:
Meslek liselerinde öğrenci başına 1500 dolar, genel liselerde 850
dolar harcanırken, meslek yüksekokullarında bu rakam sadece 485
dolar.
Mesleki ortaöğretimde öğrenci başına düşen harcama sağlık
liselerinde 3 bin 334, imam-hatip liselerinde 3 bin 37, erkek teknik
liselerinde 2 bin 434, kız teknik liselerinde 2 bin 268, ticaret ve
turizmde ise 1435 YTL.
2005-2006 eğitim yılında genel liselilerin yüzde 72'si açıkta
kaldı. Meslek liselerinde bu oran yüzde 59.
Teknik programlarda derslerin yalnız üçte biri uygulama şeklinde
yapılıyor.
Öğretim elemanı başına düşen öğrenci Almanya'da beş,
Japonya'da dokuz, Belçika'da 10, Britanya'da 20. Türkiye'de iki yıl
önce bu oran 59'du, bugün 66'ya ulaştı.
23 teknik eğitim fakültesi var. 2000-2005 yılları mezunlarının
öğretmen olarak atanma oranı sadece yüzde 5.
486 meslek yüksekokulundan mezun olanların sadece yüzde 8'i kendi
alanında iş bulabiliyor. Başka alanda çalışanların oranı yüzde
92. ABD'de ise tam tersi. Meslek yüksekokulları mezunlarının yüzde
95'i 10 ay içinde kendi alanında işe başlıyor. Çünkü iş
imkânının olduğu kanıtlanmadan program açma izni verilmiyor.
Şimdi istatistikleri bir yana bırakıp meslek eğitimi gören
Mustafa'ya dönelim. İstatistiklere bakıp aldığı pahalı eğitimin
onu iş sahibi yaptığını sanıyorsanız yanılıyorsunuz. "Meslek
yüksekokulundaki eğitim bana liseden farklı bir şey katmadı.
Umduğumu bulamadım" diyen Mustafa Çelikkaya, mobilyacılık
defterini kapatmış, özel bir okulda denizcilik okuyor...
UMAY AKTAŞ: Radikal