(merakediyorum) Onlara Ne Oldu? - 2 KELTLER
merakediyorumgrubu
KELTLER...
Romalılar onlara "Galli'' adını vermişlerdi
Yunanlılar ise "Galatlar" diye çağırıyorlardı. Ancak, sıfat çeşitliliği bu kadarla sınırlı değil... Kimi zaman "Belçikalı", kimi zaman "Britanyalı" kimi zaman da "İbero-kelt" olarak tanımlandılar. Ama tüm bu halkların bugün ortak ismi "Keltler"...
Keltler tarih boyunca ne etnik bir birlik, ne de siyasal bir kimlik oluşturabildi
Bu kadar geniş bir tanımlanmanın nedeni kesinlikle tarihsel... Çünkü, bugün Kelt adı verilen insanlar tarih boyunca ne etnik bir birlik ne de siyasal bir kimlik oluşturabildi. Hint-Avrupa grubundan olmalarına karşın farklı diller konuştular. Tanrıları bile farklıydı. Onların tek ortak paydası, demiri işlemeleri ve tuz madenlerini çalıştırmalarıydı. Nitekim, bugün Avrupa'da Keltler'in yayıldığı alanlarda Hallstatt bölgesinde olduğu gibi sayısız yeraltı tuz madenine rastlanıyor.
İlk Keltler'in bugün İsviçre sınırlan içinde kalan Neufchatel Gölü kıyılarında yaşadıkları tahmin ediliyor. Ancak zaman içinde bu dar alanla yetinmemişlerdi. M.Ö. 6 yüzyılda özellikle Akdeniz topluluklarıyla temasa geçtikleri, Yunan ve Etrüsk kolonilerine saldırıya başladıkları görülüyor. Ne var ki, bu toplumlarla sadece savaş ilişkisine girmediler, onlardan gemi inşaatı ve para kullanımı gibi konularda da yararlandılar.
Kelt savaşçılarının bir bölümü Anadolu içlerine kadar ilerledi ve Ankara yakınlarına yerleşti
M.Ö 2. yüzyılda Keltler güçlerinin en üst noktasına ulaştılar ve çok geniş alanlara yayıldılar. Batıda tüm Balkanlar'ı ve Slovakya'yı istila eden Kelt savaşçılarının bir bölümü Anadolu içlerine kadar ilerledi ve Ankara yakınlarına yerleşti. Yunanlılar, Keltler'in bu koluna, Ege bölgesindeki Yunan site kentlerini vurmaları nedeniyle "Galatlar" adını verdiler. Aynı tarihlerde Keltler batıya doğru da ilerliyorlardı. Fransa'nın önemli bir bölümüne yerleştiler. İber Yarımadası'na kadar ilerleyenlerine ise İbero-Keltler adı verildi.
Keltler'in bu yayılması Roma İmparatorluğu'nu rahatsız etmişti
Keltler'in bu yayılması o dönemin bir başka güçlü devletini, Roma İmparatorluğu'nu rahatsız etmişti. Sezar ile birlikte yayılmacı bir kimliğe bürünen Roma, önce Fransa'nın Akdeniz kıyısındaki topraklarını ele geçirdi. Alesia Savaşı'ndan sonra Keltler'in bir kolu olan Galyalılar Roma egemenliğini tanıdılar ve onun içinde kaynayıp gittiler. M.Ö. 52 yılında Keltler'in efsanevi kralı Vercingetoriks Sezar'ın lejyonlarına yenildi ve teslim olmak zorunda kaldı. Daha sonra Claudius tarafından Britanya Adaları'nın fethi, Keltler'in son sığınaklarının da düşmesine yol açtı. Öyle ki, Avrupa'da Hıristiyanlığın yayılmaya başladığı günlerde, birkaç Kelt soylusundan başka Romalılar'a karşı direnen kalmamıştı.
Keltler'in bugün ne olduğu konusu pek aydınlığa kavuşmuş değil...
Büyük çoğunluğunun yükselen diğer ulusların içinde kaynayıp gittiği kesin... Latinleşen Keltler Fransa'nın güneyinde ve İtalya'nın kuzeyindeki halklara kaynayıp gittiler. İber Yarımadası'na göç edenler ise buradaki yerli halkın ve Araplar'ın arasına karıştılar. Nitekim, bugün hala Kuzey Portekiz'de ve İspanya'nın Galiçya bölgesinde sarı saçlı Kelt torunlarına rastlanıyor. Gal Keltleri ise 12. yüzyıla kadar küçük krallıklar halinde bağımsızlıklarını korudular, ama bu tarihten sonra İngiliz tahtının gücüne boyun eğmek zorunda kaldılar.
Bugün Avrupa'da özgün Kelt nüfusunun en yoğun olduğu ülkeler
İskoçya, İrlanda, Galler'in bir bölümü ve Fransa'nın Brötanya bölgesi... Keltler belki yeni yükselen ulusların içinde kaynayıp gittiler. Ama, özellikle Orta Çağ'da gelenekleri ve bilgileri sayesinde tüm Avrupa'nın sanat ve tarım tekniklerine öncülük ettiler.
Tüm baskılara direnen bir dil...
Bugün Avrupa'da Kelt dilini kullanan insan sayısının 3 milyon civarında olduğu tahmin ediliyor. Hint-Avrupa dil grubundan olan Keltçe, Alman dili ile büyük benzerlikler gösteriyor. Ne var ki Keltçe bütünsel bir dil değil... Bugün İskoçya'da ve İrlanda'da kullanılan Keltçe bu dilin içinde bir lehçe... İber Yarımadası'ndaki Keltler'in konuştuğu dil Orta Çağ'dan itibaren yok olmuş durumda... İskoçya açıklarındaki Man Adası'nda yaşayan Keltler'in konuştuğu Manua lehçesi de 60'lı yıllardan sonra unutulup gitmiş... Tarihin karanlık raflarına kalkan bir başka Kelt lehçesi de Fransa'nın Brötanya bölgesinde konuşulan Bröton lehçesi... Bu dilin de özellikle 50'li yıllardaki baskılar sonucu ortadan kalktığı ileri sürülüyor. Ne var ki, son yıllarda ivme kazanan milliyetçi ve ayrılıkçı akımlar nedeniyle Keltçe'ye yeniden bir dönüş sözkonusu... Bugün İskoçya'daki tüm devlet binalarında ve yollar üzerindeki işaretlerde İngilizce'nin altında Keltçe yazılar bulunuyor. Fransa'nın Brötanya bölgesindeki ortaokullarda Kelt dili ve edebiyatı zorunlu ders olarak okutuluyor. Bu şekilde, sadece bugün Brötanya'da kendi Kelt lehçelerini konuşan insanların sayısı 10. 000'e ulaşmış durumda.
Kronoloji
M.Ö. 8. yüzyıl... Orta Avrupa'da ilk Kelt kabileleri görüldü.
M.Ö. 450... İsviçre ve Güney Almanya topraklarında yaşayan Keltler, hem doğuya hem batıya göç ettiler...
M.Ö. 5. yüzyıl... Keltler, Tuna boyuna, Fransa ve İspanya'ya yerleştiler.
M.Ö. 400... Keltler İtalya'da Po vadisine kadar indiler.
M.Ö. 390... Kelt Kralı Brennus Roma'yı ele geçirdi.
M.Ö. 279... Keltler, Makedonya ve Yunanistan'ı istila ettiler.
M.Ö. 275... Bir Kelt boyu Ankara'ya kadar geldi ve Galatya'yı kurdu.
M.Ö. 230... Anadolu'ya gelen Keltler, Bergama önlerinde durdurulurken Britanya Adaları Keltler tarafından işgal edilmeye başladı.
M.Ö. 192... Romalılar, Kuzey İtalya'daki Padanya bölgesini Kelt kabilelerinden geri aldılar.
M.Ö. 57-52... Roma ile Keltler arasındaki Galya Savaşları başladı.
M.Ö. 52... Ünlü Kelt Kralı Vercingetoriks Romalılar'a teslim oldu.
M.S.43... İmparator Claudius Britanya Adalarını işgal etti. Keltler adaların kuzeyine ve batısına çekildiler.
Hazırlayanlar : merakediyorum grubu üyeleri merake...@googlegroups.com
===========================================
BİLGİLENMEK HERKESİN HAKKIDIR
http://groups.google.com/group/merakediyorum
E-posta : merake...@googlegroups.com
===========================================
Grup çalışmalarından yararlanarak oluşturduğumuz bloglar
http://fotograflarlaataturk.blogspot.com (Albüm Kitap -Tamamı)
http://kuvayimilliyedestani.blogspot.com (Video animasyon)
http://merakediyorumtarih.blogspot.com (Yakın Tarihimiz -30 fasikül)