Bir zamanlar biz de oynardık: Türkiye'de ÇİM HOKEYİ
merakediyorum
Bir zamanlar biz de oynardık
Türkiye'de çim hokeyi
Türkiye'de, 1914 ile 1926 yılları arasında, 6 takımlı bir ligi bile bulunan çim hokeyi çok sevilmişti. Ancak kulüplerin bütçe ayırmaması nedeniyle, Cumhuriyet'in ilk yıllarında, bu gözde olimpik spor dalı yok olup gitmiştir.
Popüler TARİH I Ocak 2001 VÂLÂ SOMALI
Orta Asya’dan Hatay’a getirilen “HÖK” geleneksel Türk oyunu
Hatayname adlı, yazarı bilinmeyen kitaba göre, hokey sporu, 13. yüzyılda Orta Asya'dan göç edip Hatay'da yerleşen 'Reyhanlı Kabilesi' tarafından Türkiye'ye getirildi. Etraflarındaki diğer insanlarla fazla diyaloğa girmeden saf kalmayı, örf ve adetlerini korumayı prensip edinen bu kabile, uzunca bir zaman bu oyunun yaygınlaşmaması için de planlı hareket etmiştir...
İşte bu kabilenin harman yerlerinde oynadıkları, yalnız kendilerine özgü olan ve 'hök' diye adlandırdıkları bu oyun, Batı'nın 'hokey' dediği, Kanada'da Kızılderililer tarafından 'çayırda', Avrupalılar tarafından ise 'buz' üzerinde oynanan oyunun aslıdır...
Orta Asya'dan Amerika'ya ve Avrupa’ya geçti…
Türkler yine unutuldu…
Gerçek şudur ki, bu oyun Orta Asya'dan Kızılderililer'e, oradan da Amerika ve Avrupa'ya geçmiş, bize göre de, aslının Türklerin milli sporlarından biri olduğu açıkça belirtilmemiştir! Çayır hokeyi, 1914-15 sezonu ile beraber birkaç kulübün birden faaliyete geçmesiyle başlamış, ama tüm iyi niyetlere rağmen, ancak 12 yıl devam edebilmiştir...
İstanbul “Hokey Birliği”
Altı İstanbul kulübünün oluşturduğu 'Hokey Birliği', 1915'ten itibaren şampiyonalar düzenlerken, T.İ.C.İ.'nin (Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı) kurulması üzerine 1923'te, 'Hokey Heyeti' oluşturulmuş ve bu spor, 1924'ten itibaren bir numaralı emektarı Taip Server Bey'in başkanlığında özgür bir federasyona kavuşturulduktan sonra da Ankara, İzmir, Adana gibi illerimizde de mahalli birincilikler icra edilerek sürdürülmüştür. Ancak tüm bu aşamalara rağmen, 1926'ya kadar sürdürülen hokeyde, bir Türkiye Şampiyonası gerçekleştirilememiştir.
Galatasaray, Fenerbahçe, Altınordu, Beşiktaş, Gürbüzler ve Anadoluhisar İdman Yurdu Kulüpleri'nden kurulan Hokey Birliği, 1915 yılının Mart ayında, iki devreli bir lig kurmuş, 10 Nisan 1915'ten itibaren Şişli, Kadıköy, Bakırköy ile Anadolu Hisar Sahaları'nda maçlara başlanmıştır.
Lig şampiyonları
İstanbul Hokey Ligi Maçları, 1925'e kadar 9 kez organize edilmiştir. Bu dönem içinde en fazla başarıyı Fenerbahçe takımı elde etmiştir. 9 sezonun biri hariç, 8'inde şampiyonlar bellidir: Fenerbahçe'nin 4, Altınordu'nun 3 ve Galatasaray'ın da 1 defa birincilik kürsüsüne çıktığı 'Hokey Ligi'nde, kulüplerin şampiyonluk yılları da şöyledir: 1915, Fenerbahçe; 1916, Altınordu (İst.); 1917, Altınordu (İst.); 1918, Altınordu (İst.); 1919, Fenerbahçe; 1920, Galatasaray; 1921 yarım kalmış; 1922 ve 1923 yıllarında ise organize edilmemiş. Hem 1923-24 sezonunda, hem de 1924-25'te ise Fenerbahçe, şampiyonluğu elinde tutmuştur.
Beşiktaş ve Hokeyci Refik'in dramı
'Çayır hokeyi' sporunu benimseyen ve yaşatmaya çalışan ilk kulüplerimizden biri de Beşiktaş'tır. 1911 ile 1922 yılları arasında faaliyette bulunan Beşiktaş Hokey Takımı, ekseri oyuncularının subay olması dolayısıyla, devrin savaşlarında birer birer şehit düşmeleri yüzün den, çayırlardan ilk çekilen takım olmuştur.
Milli Mücadele yıllarında, Sakarya Harbi'ne katılan Beşiktaşlı hokeyci Refik, bir top güllesiyle iki ayağını birden kaybetmişti. Belden aşağısı tamamen yok olmuştu. Buna rağmen, Eskişehir Hastanesi'nde zamanında yapılan müdahale ile yaşama döndürülmüştü. Bir zaman sonra Mareşal Fevzi Çakmak, hastanede yatan gazileri ziyarete gelmişti.
25 Şubat 1338 (1922) tarihli 'Spor Alemi Dergisi', 10. sayısında olayı şu satırla duyurmuştu okuyucularına:
"Beşiktaş İkinci Takımdan Refik Bey'in Kahramanlığı... Hastanede başını dayadığı yastıktan, hatırını soran amirine,
-Bir şeyim yok komutanım..
diyen bu genç, Sakarya Harbi'nde bir top güllesiyle iki ayağını birden kaybetmiş bir mülazımdı."
Galatasaray Çim Hokeyi takımı. Galatasaray'ın hem patenli hokey, hem de çim hokeyi takımlarında yer alan Vahit Bey (sağda).
Galatasaray'da 'patenli hokey'
Dünyanın birçok ülkesinde yıllardan beri büyük rağbet gören, adına devamlı şampiyonalar düzenlenen 'patenli hokey'i, Türkiye'de ilk defa oynayanlar Galatasaraylılardır. 1911 yılından 1923 yılına kadar, adeta rakipsiz olan Galatasaray Patenli Hokey Takımı (fotoğrafta), mütareke senelerinde İstanbul'u işgal etmiş olan yabancı kuvvetlerin oluşturdukları takımları açık farklarla yenmişti. İşte bu zaferler, o acılı ve onur kırıcı dönemden arda kalan birkaç güzel olaydan biri olarak, daima belleğimizde kalacaktır... Galatasaray dışında yeterli sayıda takım olmadığı için bir şampiyonası bile düzenlenemeyen bu sporun, üççeyrek asır uykuda kaldıktan sonra, 21. yüzyıla girmek üzere olduğumuz şu son dönemde, gençler arasında yeniden oynanmaya başlanması, sevindirici bir olgudur...
Patenli hokey'de, 1911 ile 1923 yılları arasında Sarı-Kırmızı forma altında bu sporu yapan Galatasaraylılar şunlardır: Mıgıdıç, Faik, Betüs, Adil Akşizade, Hasnun Galip (Merhum), Ahmet Robenson, Bekir Sıtkı, İsmet, Vahit, Edip, Nihat, İbrahim, Haydar, Ahmet Cevat, Mahmut, Haldun, Raşit, Hamit, Orhan, Kemal, Rıza, Sadi, Hayati, Neşet, Muhsin, Nusret ve Ahmet...
Kısaca “Çim Hokeyi” tarihi ve Olimpiyatlar
Bizdeki ilk adıyla 'Çayır Hokeyi', Avrupa'daki genel adlandırmayla 'Çim Hokeyi', yüzyıllar önce Beni Hasan'da (Mısır) yapılan bir kazı sonucunda, 17 No'lu mezardan çıkarılan metal bir resimdeki görüntülerle, 'Eski Mısır Medeniyeti'ne dayanan bir spor olarak belgelendi. Ellerinde eğri sopalar bulunan iki oyuncunun betimlediği bu resmin, MÖ 2050'den kalma olduğu saptandı. Tüklerin haklı iddiaları bir yana, 1277'de Lincolnshire'de (İngiltere) hokey oynandığını gösteren önemli kayıtları kimse göz ardı edemez. Zaten bu sporla ilgili modern kurallar, 1860 yılında Londra'da belirlendi... Kökeni nereye dayanırsa dayansın, 'hokey' sporunu modernleştirip dünyaya yayan, Olimpiyat Oyunları'nda yer almasını ilk sağlayan, İngilizlerdir... İlk 'Hokey Birliği', 18 Ocak 1895'te İngiltere'de kuruldu. Uluslararası Hokey Federasyonu (FIH) ise 7 Ocak 1924'te tesis edildi. İngilizler, 1908 Londra Olimpiyat Oyunları'nda bu branşın organizasyonda yer almasını sağladılar ve ilk Olimpiyat Şampiyonluğu'na ulaştılar.
Hokey'in 1928 Amsterdam
Olimpiyat oyunları ile beraber, artık kesintisiz bu büyük organizasyonda devamlı
yer almasıyla birlikte, Hindistan, çim sahalarında bir kuyruklu yıldız gibi
parıldamaya başlamıştı. 1928 Amsterdam, 1932 Los Angeles, 1936 
Berlin,
1948 Londra, 1952 Helsinki ve 1956 Melbourne Olimpiyat Oyunları'nın hokeydeki en
büyük armadası Hindistan'dı artık (solda). Sömürgeci zihniyetle, 'medeniyet
götürüyoruz' diye girdikleri her Asya ve Afrika ülkesinde, yeraltı, yerüstü
zenginliklerine el koyan İngilizler'in Hindistan'da yaptıkları tek müsbet
atılım, bu sporun bu ülkere sevdirilip yaygınlaşmasını sağlamak olmuştu. Çim
Hokeyinde 'Bayanlararası Turnuva' ise ilk defa 1980'de kuruldu. İlk şampiyon
Zimbabwe oldu. Erkekler Dünya Kupası 1971'de, Bayanlar Dünya Kupası ise 1974'te
organize edilmeye başlandı. Birincilik rekoru, erkeklerde 3 kez ile Pakistan'a;
bayanlarda 5 kez ile Hollanda'ya aittir.
Hazırlayanlar : merakediy...@gmail.com, Kerem (krm...@hotmail.com), bahadircan,