Klon koyun Dolly'nin erken yaşlandığı için öldüğünü duydum.
merakediyorumgrubu
Klon
koyun Dolly’nin erken yaşlandığı için öldüğünü duydum.
Bunun nedeni ne olabilir?
Neden erken yaşlanmış?
Yaşlanmadan erken ölmüş olamaz mı?
Diğer tüm klonlanmış hayvanlar gibi Dolly’nin de hayatı bir test tüpünde başladı. 6 günlük normal gelişiminden sonra embriyo, taşıyıcı anneye aktarıldı. Sorunsuz geçen hamilelik döneminden sonra Dolly 5 Haziran 1996’da doğdu.
Roslin Enstitüsü’nde yaşayan
Dolly için 2001 yılının sonbaharına
kadar her şey yolundaydı. Bir gün yürümesinde problem olduğu fark edilip röntgen
filmi çekilince eklem iltihabı olduğu anlaşıldı. Bu arada aynı enstitüde bulunan
Cedric isimli başka bir koyun, bir virüsün neden olduğu kronik akciğer hastalığı
nedeniyle öldü. Dolly’nin de aynı hastalığa yakalanma ihtimali göz önünde
bulundurularak her gün yapılan sağlık kontrolleri ve haftalık kilo takibi ile 10
Şubat 2003’e kadar Dolly’nin sağlık durumunun iyi olduğu gözlendi. Ancak
öksürdüğünün fark edilmesi, yapılan veteriner muayenesi, kan testleri ve
bilgisayarlı tomografi taraması, Dolly’nin de aynı hastalığa yakalandığını
gösteriyordu. Bilgisayarlı tomografi taraması için genel anestezi yapıldıktan
sonra Dolly’nin tekrar kendine gelememesi nedeniyle onun için en iyisi olacağı
düşünülen şey yapıldı; 14 Şubat 2003’te yüksek dozda anestetik madde uygulanarak
hayatına son verildi. Dorset cinsi olan Dolly’nin beklenen yaşam süresi 11-12
yıldı. Ancak Dolly 6 yaşındayken öldü. Yapılan otopsi sonucunda retrovirüs
kaynaklı akciğer kanseri olduğu kesinleşti. Enstitüdeki bilim insanları
koyunlarda yaygın olarak görülen bu hastalığın klon olmayan koyunların da
ölümüne sebep olduğunu söylerek 
Dolly’nin bu hastalığa yakalanmasının klon olması ile
bir bağlantısı olmadığını savunuyorlar.
Dolly’nin ölüm nedenine dair başka fikirler de bulunuyor
1999 yılında Nature dergisinde yayımlanan bir makalede Dolly’nin sağlıklı olduğu ancak telomerlerinin Dolly ile aynı yaştaki normal diğer koyunlarınkinden daha kısa olduğu ve bunun da erken yaşlanma belirtisi olduğu belirtilmişti. Dolly’nin klonlanması için gerekli genetik materyal 6 yaşındaki bir koyundan alındığından genetik olarak 6 yaşında doğduğunu düşünenler var. Bu fikrin temelinde yaşlılık süreci ile yakından ilişkili olan kısa telomerler yatıyor. Telomerler kromozomların uç kısımlarında yer alan, kromozomların zarar görmesini engelleyen, kırık kromozomların birbirine yapışmasını önleyen, özelleşmiş nükleotid tekrar dizileridir.
Her hücre bölünmesi sonunda telomerlerin belli miktarlarda azalarak ya da kısalarak yaşlanmaya sebep olduğu düşünülüyor.
Ancak klonlanmış canlıların genellikle normalden daha erken öldüğü biliniyor
Dolayısıyla Dolly’nin erken ölümünün nedeni, hastalığı mı, yaşlı doğması mı, telomerlerinin kısa olması nedeniyle çabuk yaşlanması mı ya da klon koyun olması mı şeklindeki tartışmalar bilim insanları arasında devam ederken Dolly’nin tahniti İskoçya Kraliyet Müzesi’nde dünyanın birçok yerinden gelenler tarafından ziyaret ediliyor.
Dr. Özlem İkinci
Hazırlayanlar : merakediyorum grubu üyeleri merake...@googlegroups.com
Kaynak : Bilim ve Teknik -TÜBİTAK / Temmuz 2010 "Merak ettikleriniz"den alınmıştır.
Resim ve başlıklar yazıya eklenmiştir.
Lütfen bu kısmı silmeyiniz, kaynak göstererek paylaşınız.
Saatlerce uğraşarak verdiğimiz emeği bir "Delete" tuşuyla yok etmeyin.