Ortalama on kişiden biri solak...
Hızlı tepki gerektiren sporlarda da solaklar diğer insanlara oranla çok başarılı...
Yoksa bu tür sporların zorluğunu yenmek için solakların doğuştan gelen avantajları mı var?
Solaklar kazanıyor…
Prekazi’nin sol ayağındın, futbol tarihimizde unutulmaz bir gol
En az otuz metre vardı... Belki de 35 metre... Prekazi, uzun uzun gerildiğinde tüm stadı derin bir sessizlik sarmıştı. Ünlü oyuncu, sol ayağının bütün gücüyle vurdu. Top, Monaco ağlarıyla kucaklaştığında bütün seyirci ayaklardaydı. 1989'da futbol tarihimize altın harflerle yazılan bu maçla Galatasaray, Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nda yan finale çıkan ilk Türk takımı olmuştu.
Futbolumuzun unutulmaz sol ayakları
Prekazi'nin o müthiş solu, bugün bile sporseverlerin anılarında tazeliğini koruyor. Tıpkı, Altaylı Mustafa Denizli'nin, Gençlerbirliği takımının kaptanı Zeynel Soyuer'in, Eskişehirsporlu Ender Konca'nın, Vefalı Tahta Bacak İsmet'in, İstanbulsporlu Kel İhsan'ın, "Signor" Can Bartu'nun, Fenerbahçeli Büyük Fikret'in, Beşiktaşlı Voleci Şerefin ve Şükrü Gülesin'in sol ayaklarının gücü ve zerafetinin korunduğu gibi... Bugün de, dünyanın en ünlü teknik direktörlerinin gönlünde, yarısı solak, yarısı sağ ayağını kullanan oyunculardan oluşan bir ekip yatıyor. Birçok teknik direktör etkili bir "solak" solaçık arayışı içinde...
Solaklık, başka spor dallarında da kıymete binmiş durumda...
Örneğin, dünya tenis klasmanının ilk 25 oyuncusu içinde 5 tane solak bulunuyor. Aynı şekilde, dünyanın en iyi 10 pingpong oyuncusundan 4'ü solak... Amerika'da, rugby maçlarında direk vuruşların büyük bir çoğunluğunu solak oyuncular yapıyor. İngiltere'de nüfusun sadece yüzde 8'i solak ama eskrimde çoğu sporcunun solak olması daha dikkat çekici... Nitekim eskrim klasmanının en üst sırasındaki 16 isimden 7 tanesi solak... Solakların üstünlük sağladığı diğer spor dalları arasında boks, kriket ve squash da var. Özellikle Fransız Spor ve Jimnastik Enstitüsü'nden sinir bilimci Guy Azemar, dünya şampiyonalarındaki solakların oranını araştırıyor. Azemar'ın belirttiğine göre, en iyi eskrimcilerin üçte biri solak... Azemar, spordaki solakların, özellikle karşılıklı yapılan ferdi sporlarda doğuştan gelen avantajlara sahip olduklarına inanıyor. Bu görüşünü de son derece tartışmalı bir noktaya, yani, beynin çalışma şekline dayandırıyor.
Beynin çalışma şekli solaklara avantaj sağlıyor
İnsan beyni, herbiri değişik işler yapan iki kısımdan oluşuyor. Sağ elini kullananların çoğunda, bu iki bölümün fonksiyonlarının son derece asimetrik olduğu görülüyor. Sağlaklarda beynin sol bölümü "konuşma ve hareket"i, sağ bölümü de "mekan algılamasını denetliyor. Solaklarda ise bu fonksiyonlar iki beyin bölümü arasında daha dengeli bir biçimde paylaşılmış durumda ve solakların beyni daha simetrik... Örneğin, solak tenisçilerde hareketlerin denetimi ve mekanın kullanılmasının bir kısmı, beynin sağ bölümü tarafından gerçekleştiriliyor. Bu oyuncu topun gelişini görürken oluşan görsel bilgiyle, topa vururken oluşan motor kontrolünün beynin aynı tarafında yapılmasını sağlıyor. Sağ elini kullanan oyuncularda, görüntüyü kontrol eden beynin sağ bölümünün bu bilgiyi sol bölüme aktarması gerekiyor ki, oyuncunun motor hareketi başlayabilsin... Sağ elini kullanan oyuncuda meydana gelen bu transfer işlemi, saniyenin binde biri kadar da olsa solaklardan daha uzun sürüyor.
Saniyelerin önemi
Bu küçücük zaman dilimi önemli görünmeyebilir ama, maçlarda sonucu tayin eden önemli bir unsur... Azemar'ın araştırmalarına göre, "Eskrimde tepki zamanı, saniyenin binde 300-400'ünü, teniste ise saniyenin binde 300-500'ünü buluyor".
Bazıları da solakların beyninin sağ bölümünün genişlemiş olabileceğini, mekanı değerlendirme becerilerinin artabileceğini düşünüyorlar
Sussex Üniversitesi'nde, kuşlarda ve memelilerde sağ ve sol beyin bölümlerinin gelişmesini araştıran Richard Andrew, solakların sporda avantajlı olabileceklerini kabul ediyor ama, Azemar'ın tezini spekülatif ve üstünkörü buluyor. Andrew, motor kontrolünün ve mekan değerlendirmenin beynin aynı bölümünde olmasının yardımcı bir faktör olduğunu, ama mutlaka da hızı arttırmayacağını düşünüyor. Andrew, tanımaya dönük fonksiyon (cognitive function) ile motor fonksiyonların dağılımının önemli olduğunu; ancak, bu dağılımın solaklarda önemli ölçüde değişiklikler gösterdiğini belirtiyor.
Leicester Üniversitesi'nden psikolog Marian Annett, sağ elini kullananlarda görülen aşırı beyin asimetrisinin, bu kişilerin beyninin sağ bölümünün "handikaplı" olduğunu gösterdiğini ve bu durumun mekan-görüntü ilişkisini sınırlandırdığını söylüyor. Bazı Amerikalı araştırmacılar da, solakların beyninin sağ bölümünün genişlemiş olabileceğini ve onların bu yüzden mekanı değerlendirme becerilerinin artabileceğini düşünüyorlar.
Solaklar, gözün odak noktasının dışına düşen görüntüleri daha mı iyi görüyorlar?
Azemar, solakların daha az uzmanlaşmış olan sağ beyin bölümünün, solaklara çok gelişmiş bir çevreyi görme yeteneği verdiği kanısında... Bu teze göre solaklar, gözün odak noktasının dışına düşen görüntüleri daha iyi görüyorlar. Bu durum, organizmanın içgüdüsel olarak hızlı ve "balistik" tepki vermesini sağlıyor (kurbağanın dilinin bir böceği avlamasını düşünün). Sonuçta, teniste solaklar fileyi hedefleyen kısa ve hızlı vuruşlarda, sağ elini kullananlardan daha iyi oluyorlar.
Balistik
tepki, hiçbir yerde eskrimdeki florede olduğu kadar etkili değil...
Florenin ucu, rakibin vücudunda sınırlı bir alana değmek zorunda ve
flore, vuruşu yaparken el ile aynı hizaya geliyor. İngiliz eskrim takımında
1977-1988 arasında yer alan solak floreci Linda McMahon da, solakların,
rakibin bir sonraki hareketini tahmin etmede daha iyi olduklarını
belirtiyor. Böylece, rakibin yapacağı harekete karşı olması gereken saldırı
daha iyi zamanlanmış oluyor.
Bütün bu bilgiler, sağ elini kullananlarda umutsuzluk yaratmamalı...
Tenis oyuncusu sağlaklarda daha fazla uzmanlaşmış olan sol beyin bölümü, onların görüşünün top üzerinde daha iyi odaklaşmasını sağlıyor. Azemar, sağlakların bu yüzden daha stratejik bir yaklaşıma sahip olduklarını, uzun vuruşlarda ve kortun sonundan başlayan oyunlarda üstünlük sağladıklarını söylüyor.
Sağ elini kullanan eskrimciler kılıçta daha iyiler; çünkü, kılıç klasmanında, floreci ve epecilere oranla, rakibin bedeninin daha geniş alanına vurulabiliyorlar. Kılıççı, böylece çok sayıda odak noktasını aynı anda takip etmek zorunda kalıyorlar. Kılıççılar arasında, epe ve floreye oranla, çok az sayıda solağa rastlanıyor. Solakların spordaki üstünlüğünü açıklayan nörolojik tartışma, bütün uzmanlar tarafından kabul görmüyor.
Durham Üniversitesi'nden iki psikolog, Charles Wood ve John Aggleton, solakların avantajının nörolojik yapıdan değil de taktik üstünlükten kaynaklandığını düşünüyorlar. Azemar, Annett ve diğerlerinin topladığı istatistiksel bilgileri yeniden değerlendiren bu iki bilimci, dünya klasmanındaki tenis sonuçlarının uzun yıllara dağılımı incelendiğinde, "solak avantajın" kaybolduğunu iddia ediyorlar.
Wood ve Aggleton kriket tutanaklarını incelediklerinde de, profesyonel kriketçilerin büyük oranının - yüzde 20'sinin - topu sol elleriyle yakaladıklarını farketmişler. Bu yüzden de sol eli kullanarak oynamanın taktik nedenlerden ileri geldiğini düşünüyorlar. Çünkü, topu sol elle yakalayan oyuncu, değişik bir açı kullandığı için, topu sağ elle oynayan rakibinin erişemeyeceği bir noktaya daha kolay atabiliyor.
Sağ elle oynayanların solaklara alışmasının zaman alıyor ve tuhaf geliyor
Solak oyuncuların hızlı sporlardaki temel avantajı belki de sadece pratiklik... Solak oyuncular, sağ elle oynayanlara çok alışkınlar ama sağ elle oynayanlar için solak bir rakibe rastlamak daha zor. Sağ elle oynayan eskrimciler, solak bir rakibe düşmekten nefret ediyorlar. Solak Linda McMahon, sağ elle oynayanların solaklara alışmasının zaman aldığını ve solakların, sağ elle oynayanlara garip geldiğini belirtiyor. Ayrıca, solakların sporda daha başarılı oldukları inancı, solak oyunculara psikolojik bir yarar da sağlayabiliyor. Yine de, nörolojik yapıdan kaynaklansın veya kaynaklanmasın, solakların bütün başarılarının nedeni olarak beynimiz gösteriliyor...
Çimde sol ayak üstünlüğü
Araştırmalar,
solak futbolcuların sağlaklarla karşılaştıklarında topu kapmada biraz daha hızlı
olduklarını gösteriyor. Solak tenisçiler gibi onların da, beyindeki "kısa devre"
yüzünden, zaman avantajları var. Solak oyuncular, genellikle sağ ayaklarını da
aynı derecede iyi kullanıyorlar ve taktik düzeyde takım için çok gerekli
oluyorlar, Pele, Platini, Gullet ve Van Basten solak futbolcuların en
ünlüleri... Sadece sol ayağını kullanıp sağ ayağını hiç kullananama,
Prekazi örneğinde olduğu gibi, futbolda bir istisna... Ama sağ ayağını kullanan
futbolcuların büyük çoğunluğu, sol ayakta ya çok zayıflar, ya da hiç yoklar.
Solak futbolcunun bir başka avantajı da, rakip oyuncuyu çok kolay kontrpiyede
bırakıp çalım atabilmesi...
Fenerli Can Bartu, Beşiktaşlı Yusuf Tunaoğlu bunun en
güzel örnekleriydi. Öte yandan, solak futbolcular diğer oyunculara göre çok daha
teknik beceriye ve şov tipi gösteriye uygunlar. Dünya futbolunun en büyük
ustalarından Maradona gibi... Ama sol ayağın futbolda kuşkusuz en büyük
avantajı, frikiklerde çok sert ve düzgün bir biçimde vurabilmeleri... Gerçekten
de dünyanın en şık ve en iyi frikikleri sol ayaklı futbolcuların imzasını
taşıyor. Frikik deyince akla ilk gelen isimlerden biri olan Platini, "sonbahar
yaprağı" gibi giden frikiklerini sol ayağıyla atardı.
Solak olmanın iyi ve kötü yönleri
Solaklar üzerine söylenenler tarih boyunca kötü oldu. Sol, olumsuz niteliklerle özdeşleştirildi. Örnek olarak, İngilizcedeki " sinister" ( kötü, kapalı, bilinemeyen) sıfatı, Latincede " sol" anlamını taşıyor. Solaklar genellikle kaba ve hantal olarak bilinirler ama artık insanlar bu durumun, teknolojik olarak sağlaklara ayarlanmış bir dünyada solakların çektiği zorluklara bağlı olduğunu biliyor.
Yine de solakların kendilerine özgü sorunları var
Birkaç yıl önce Harvard Tıp Fakültesi'nden Norman Geschwind, solakların disleksik olmaya ve bağışıklık hastalıklarına daha çok tutulmaya eğilimli olduklarını iddia etmişti. Bilimciler, bu arada, solakların genellikle sağlaklardan on yıl daha az yaşadıklarını gösteren bilgileri açıkladılar.
Mekanı algılama yetenekleri de daha gelişkin
Ama bütün haberler kötü değil: Solakların parlak bilimciler, matematikçiler ve sanatçılar olma şansı daha fazla. Mekanı algılama yetenekleri de daha gelişkin.
Erkek çocukların solak olma şansı kızlardan fazla
Ayrıca oğlan çocukların solak olma şansı kızlardan daha fazla. Solaklığın, bebeklerin anne karnında aldıkları erkek seks hormonu testosterone'un düzeyine bağlı olduğu da açıklandı.
Yüksek düzeyde testosterone'un, beynin sol bölümünün gelişmesini engellediği düşünülüyor, böylece sağ bölüm daha fazla gelişmiş oluyor. Bu durum da solaklığa yol açıyor. Bir araştırma, tek yumurta ikizlerinin de solak olma olasılığının daha fazla olduğunu gösterdi çünkü bu ikizler anne karnında hem kendilerinin hem de birbirlerinin testosterone'undan etkileniyorlar.
İnsanın solak mı sağlak mı olacağı genetik
faktörlere de bağlı
Öyle ki aynı ailede birden fazla solak görülebiliyor. Anlaşılan, solakların yaşamını kolaylaştırmak için solaklara uygun makasları, konserve açacaklarını, arkadan başlayan fihristleri ve günlük yaşamda yeri olan daha birçok eşyayı satan dükkanlara ihtiyaç var..
Uzman görüşü
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Erbil Gözükırmızı, sağlaklar için yapılmış bir dünyada solakların büyük güçlükler çektiğini, hatta insanların solak olarak doğan çocuklarını sağ elini kullanmaya zorladıklarını söylüyor. Tabii ki, bu durumun bazı sorunlar çıkarttığını kimse düşünmüyor. Çünkü, solak olan bir insan sağlak olmaya zorlanırsa kekemelik gibi konuşma bozuklukları ortaya çıkabiliyor. Prof. Dr. Erbil Gözükırmızı solak bir sporcunun, karşısındaki rakibi için bir "tehlike" olduğunu belirtiyor. "Aslında her solağım diyen solak değil... Hem sağını, hem de solunu kullanan yalancı solakları bu katagoriye alamayız. Aynı şekilde, hem sağ ayağını, hem de sol ayağını kullanan bir sporcu solak değildir." diyor.

On 17 Mart, 06:10, "merakediyorumgrubu" <merakediyorumgr...@gmail.com>
wrote:
> Ortalama on kişiden biri solak...
>
> Hızlı tepki gerektiren sporlarda da solaklar diğer insanlara oranla çok başarılı...
>
> Yoksa bu tür sporların zorluğunu yenmek için solakların doğuştan gelen avantajları mı var?
>
> Solaklar kazanıyor.
>
> Prekazi'nin sol ayağındın, futbol tarihimizde unutulmaz bir gol
>
> En az otuz metre vardı... Belki de 35 metre... Prekazi, uzun uzun gerildiğinde tüm stadı derin bir sessizlik sarmıştı. Ünlü oyuncu, sol ayağının bütün gücüyle vurdu. Top, Monaco ağlarıyla kucaklaştığında bütün seyirci ayaklardaydı. 1989'da futbol tarihimize altın harflerle yazılan bu maçla Galatasaray, Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nda yan finale çıkan ilk Türk takımı olmuştu.
>
> Futbolumuzun unutulmaz sol ayakları
>
> Prekazi'nin o müthiş solu, bugün bile sporseverlerin anılarında tazeliğini koruyor. Tıpkı, Altaylı Mustafa Denizli'nin, Gençlerbirliği takımının kaptanı Zeynel Soyuer'in, Eskişehirsporlu Ender Konca'nın, Vefalı Tahta Bacak İsmet'in, İstanbulsporlu Kel İhsan'ın, "Signor" Can Bartu'nun, Fenerbahçeli Büyük Fikret'in, Beşiktaşlı Voleci Şerefin ve Şükrü Gülesin'in sol ayaklarının gücü ve zerafetinin korunduğu gibi... Bugün de, dünyanın en ünlü teknik direktörlerinin gönlünde, yarısı solak, yarısı sağ ayağını kullanan oyunculardan oluşan bir ekip yatıyor. Birçok teknik direktör etkili bir "solak" solaçık arayışı içinde...
>
> Solaklık, başka spor dallarında da kıymete binmiş durumda...
>
> Örneğin, dünya tenis klasmanının ilk 25 oyuncusu içinde 5 tane solak bulunuyor. Aynı şekilde, dünyanın en iyi 10 pingpong oyuncusundan 4'ü solak... Amerika'da, rugby maçlarında direk vuruşların büyük bir çoğunluğunu solak oyuncular yapıyor. İngiltere'de nüfusun sadece yüzde 8'i solak ama eskrimde çoğu sporcunun solak olması daha dikkat çekici... Nitekim eskrim klasmanının en üst sırasındaki 16 isimden 7 tanesi solak... Solakların üstünlük sağladığı diğer spor dalları arasında boks, kriket ve squash da var. Özellikle Fransız Spor ve Jimnastik Enstitüsü'nden sinir bilimci Guy Azemar, dünya şampiyonalarındaki solakların oranını araştırıyor. Azemar'ın belirttiğine göre, en iyi eskrimcilerin üçte biri solak... Azemar, spordaki solakların, özellikle karşılıklı yapılan ferdi sporlarda doğuştan gelen avantajlara sahip olduklarına inanıyor. Bu görüşünü de son derece tartışmalı bir noktaya, yani, beynin çalışma şekline dayandırıyor.
>
> Beynin çalışma şekli solaklara avantaj sağlıyor
>
> İnsan beyni, herbiri değişik işler yapan iki kısımdan oluşuyor. Sağ elini kullananların çoğunda, bu iki bölümün fonksiyonlarının son derece asimetrik olduğu görülüyor. Sağlaklarda beynin sol bölümü "konuşma ve hareket"i, sağ bölümü de "mekan algılamasını denetliyor. Solaklarda ise bu fonksiyonlar iki beyin bölümü arasında daha dengeli bir biçimde paylaşılmış durumda ve solakların beyni daha simetrik... Örneğin, solak tenisçilerde hareketlerin denetimi ve mekanın kullanılmasının bir kısmı, beynin sağ bölümü tarafından gerçekleştiriliyor. Bu oyuncu topun gelişini görürken oluşan görsel bilgiyle, topa vururken oluşan motor kontrolünün beynin aynı tarafında yapılmasını sağlıyor. Sağ elini kullanan oyuncularda, görüntüyü kontrol eden beynin sağ bölümünün bu bilgiyi sol bölüme aktarması gerekiyor ki, oyuncunun motor hareketi başlayabilsin... Sağ elini kullanan oyuncuda meydana gelen bu transfer işlemi, saniyenin binde biri kadar da olsa solaklardan daha uzun sürüyor.
>
> Saniyelerin önemi
>
> Bu küçücük zaman dilimi önemli görünmeyebilir ama, maçlarda sonucu tayin eden önemli bir unsur... Azemar'ın araştırmalarına göre, "Eskrimde tepki zamanı, saniyenin binde 300-400'ünü, teniste ise saniyenin binde 300-500'ünü buluyor".
>
> Bazıları da solakların beyninin sağ bölümünün genişlemiş olabileceğini, mekanı değerlendirme becerilerinin artabileceğini düşünüyorlar
>
> Sussex Üniversitesi'nde, kuşlarda ve memelilerde sağ ve sol beyin bölümlerinin gelişmesini araştıran Richard Andrew, solakların sporda avantajlı olabileceklerini kabul ediyor ama, Azemar'ın tezini spekülatif ve üstünkörü buluyor. Andrew, motor kontrolünün ve mekan değerlendirmenin beynin aynı bölümünde olmasının yardımcı bir faktör olduğunu, ama mutlaka da hızı arttırmayacağını düşünüyor. Andrew, tanımaya dönük fonksiyon (cognitive function) ile motor fonksiyonların dağılımının önemli olduğunu; ancak, bu dağılımın solaklarda önemli ölçüde değişiklikler gösterdiğini belirtiyor.
>
> Leicester Üniversitesi'nden psikolog Marian Annett, sağ elini kullananlarda görülen aşırı beyin asimetrisinin, bu kişilerin beyninin sağ bölümünün "handikaplı" olduğunu gösterdiğini ve bu durumun mekan-görüntü ilişkisini sınırlandırdığını söylüyor. Bazı Amerikalı araştırmacılar da, solakların beyninin sağ bölümünün genişlemiş olabileceğini ve onların bu yüzden mekanı değerlendirme becerilerinin artabileceğini düşünüyorlar.
>
> Solaklar, gözün odak noktasının dışına düşen görüntüleri daha mı iyi görüyorlar?
>
> Azemar, solakların daha az uzmanlaşmış olan sağ beyin bölümünün, solaklara çok gelişmiş bir çevreyi görme yeteneği verdiği kanısında... Bu teze göre solaklar, gözün odak noktasının dışına düşen görüntüleri daha iyi görüyorlar. Bu durum, organizmanın içgüdüsel olarak hızlı ve "balistik" tepki vermesini sağlıyor (kurbağanın dilinin bir böceği avlamasını düşünün). Sonuçta, teniste solaklar fileyi hedefleyen kısa ve hızlı vuruşlarda, sağ elini kullananlardan daha iyi oluyorlar.
>
> Balistik tepki, hiçbir yerde eskrimdeki florede olduğu kadar etkili değil... Florenin ucu, rakibin vücudunda sınırlı bir alana değmek zorunda ve flore, vuruşu yaparken el ile aynı hizaya geliyor. İngiliz eskrim takımında 1977-1988 arasında yer alan solak floreci Linda McMahon da, solakların, rakibin bir sonraki hareketini tahmin etmede daha iyi olduklarını belirtiyor. Böylece, rakibin yapacağı harekete karşı olması gereken saldırı daha iyi zamanlanmış oluyor.
>
> Bütün bu bilgiler, sağ elini kullananlarda umutsuzluk yaratmamalı...
>
> Tenis oyuncusu sağlaklarda daha fazla uzmanlaşmış olan sol beyin bölümü, onların görüşünün top üzerinde daha iyi odaklaşmasını sağlıyor. Azemar, sağlakların bu yüzden daha stratejik bir yaklaşıma sahip olduklarını, uzun vuruşlarda ve kortun sonundan başlayan oyunlarda üstünlük sağladıklarını söylüyor.
>
> Sağ elini kullanan eskrimciler kılıçta daha iyiler; çünkü, kılıç klasmanında, floreci ve epecilere oranla, rakibin bedeninin daha geniş alanına vurulabiliyorlar. Kılıççı, böylece çok sayıda odak noktasını aynı anda takip etmek zorunda kalıyorlar. Kılıççılar arasında, epe ve floreye oranla, çok az sayıda solağa rastlanıyor. Solakların spordaki üstünlüğünü açıklayan nörolojik tartışma, bütün uzmanlar tarafından kabul görmüyor.
>
> Durham Üniversitesi'nden iki psikolog, Charles Wood ve John Aggleton, solakların avantajının nörolojik yapıdan değil de taktik üstünlükten kaynaklandığını düşünüyorlar. Azemar, Annett ve diğerlerinin topladığı istatistiksel bilgileri yeniden değerlendiren bu iki bilimci, dünya klasmanındaki tenis sonuçlarının uzun yıllara dağılımı incelendiğinde, "solak avantajın" kaybolduğunu iddia ediyorlar.
>
> Wood ve Aggleton kriket tutanaklarını incelediklerinde de, profesyonel kriketçilerin büyük oranının - yüzde 20'sinin - topu sol elleriyle yakaladıklarını farketmişler. Bu yüzden de sol eli kullanarak oynamanın taktik nedenlerden ileri geldiğini düşünüyorlar. Çünkü, topu sol elle yakalayan oyuncu, değişik bir açı kullandığı için, topu sağ elle oynayan rakibinin erişemeyeceği bir noktaya daha kolay atabiliyor.
>
> Sağ elle oynayanların solaklara alışmasının zaman alıyor ve tuhaf geliyor
>
> Solak oyuncuların hızlı sporlardaki temel avantajı belki de sadece pratiklik... Solak oyuncular, sağ elle oynayanlara çok alışkınlar ama sağ elle oynayanlar için solak bir rakibe rastlamak daha zor. Sağ elle oynayan eskrimciler, solak bir rakibe düşmekten nefret ediyorlar. Solak Linda McMahon, sağ elle oynayanların solaklara alışmasının zaman aldığını ve solakların, sağ elle oynayanlara garip geldiğini belirtiyor. Ayrıca, solakların sporda daha başarılı oldukları inancı, solak oyunculara psikolojik bir yarar da sağlayabiliyor. Yine de, nörolojik yapıdan kaynaklansın veya kaynaklanmasın, solakların bütün başarılarının nedeni olarak beynimiz gösteriliyor...
>
> Çimde sol ayak üstünlüğü
>
> Araştırmalar, solak futbolcuların sağlaklarla karşılaştıklarında topu kapmada biraz daha hızlı olduklarını gösteriyor. Solak tenisçiler gibi onların da, beyindeki "kısa devre" yüzünden, zaman avantajları var. Solak oyuncular, genellikle sağ ayaklarını da aynı derecede iyi kullanıyorlar ve taktik düzeyde takım için çok gerekli oluyorlar, Pele, Platini, Gullet ve Van Basten solak futbolcuların en ünlüleri... Sadece sol ayağını kullanıp sağ ayağını hiç kullananama, Prekazi örneğinde olduğu gibi, futbolda bir istisna... Ama sağ ayağını kullanan futbolcuların büyük çoğunluğu, sol ayakta ya çok zayıflar, ya da hiç yoklar. Solak futbolcunun bir başka avantajı da, rakip oyuncuyu çok kolay kontrpiyede bırakıp çalım atabilmesi... Fenerli Can Bartu, Beşiktaşlı Yusuf Tunaoğlu bunun en güzel örnekleriydi. Öte yandan, solak futbolcular diğer oyunculara göre çok daha teknik beceriye ve şov tipi gösteriye uygunlar. Dünya futbolunun en büyük ustalarından Maradona gibi... Ama sol ayağın futbolda kuşkusuz en büyük avantajı, frikiklerde çok sert ve düzgün bir biçimde vurabilmeleri... Gerçekten de dünyanın en şık ve en iyi frikikleri sol ayaklı futbolcuların imzasını taşıyor. Frikik deyince akla ilk gelen isimlerden biri olan Platini, "sonbahar yaprağı" gibi giden frikiklerini sol ayağıyla atardı.
>
> Solak olmanın iyi ve kötü yönleri
>
> Solaklar üzerine söylenenler tarih boyunca kötü oldu. Sol, olumsuz niteliklerle özdeşleştirildi. Örnek olarak, İngilizcedeki " sinister" ( kötü, kapalı, bilinemeyen) sıfatı, Latincede " sol" anlamını taşıyor. Solaklar genellikle kaba ve hantal olarak bilinirler ama artık insanlar bu durumun, teknolojik olarak sağlaklara ayarlanmış bir dünyada solakların çektiği zorluklara bağlı olduğunu biliyor.
>
> Yine de solakların kendilerine özgü sorunları var
>
> Birkaç yıl önce Harvard Tıp Fakültesi'nden Norman Geschwind, solakların disleksik olmaya ve bağışıklık hastalıklarına daha çok tutulmaya eğilimli olduklarını iddia etmişti. Bilimciler, bu arada, solakların genellikle sağlaklardan on yıl daha az yaşadıklarını gösteren bilgileri açıkladılar.
>
> Mekanı algılama yetenekleri de daha gelişkin
>
> Ama bütün haberler kötü değil: Solakların parlak bilimciler, matematikçiler ve sanatçılar olma şansı daha fazla. Mekanı algılama yetenekleri de daha gelişkin.
>
> Erkek çocukların solak olma şansı kızlardan fazla
>
> Ayrıca oğlan çocukların solak olma şansı kızlardan daha fazla. Solaklığın, bebeklerin anne karnında aldıkları erkek seks hormonu testosterone'un düzeyine bağlı olduğu da açıklandı.
>
> Yüksek düzeyde testosterone'un, beynin sol bölümünün gelişmesini engellediği düşünülüyor, böylece sağ bölüm daha fazla gelişmiş oluyor. Bu durum da solaklığa yol açıyor. Bir araştırma, tek yumurta ikizlerinin de solak olma olasılığının daha fazla olduğunu gösterdi çünkü bu ikizler anne karnında hem kendilerinin hem de birbirlerinin testosterone'undan etkileniyorlar.
>
> İnsanın solak mı sağlak mı olacağı genetik faktörlere de bağlı
>
> Öyle ki aynı ailede birden fazla solak görülebiliyor. Anlaşılan, solakların yaşamını kolaylaştırmak için solaklara uygun makasları, konserve açacaklarını, arkadan başlayan fihristleri ve günlük yaşamda yeri olan daha birçok eşyayı satan dükkanlara ihtiyaç var..
>
> Uzman görüşü
>
> Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Erbil Gözükırmızı, sağlaklar için yapılmış bir dünyada solakların büyük güçlükler çektiğini, hatta insanların solak olarak doğan çocuklarını sağ elini kullanmaya zorladıklarını söylüyor. Tabii ki, bu durumun bazı sorunlar çıkarttığını kimse düşünmüyor. Çünkü, solak olan bir insan sağlak olmaya zorlanırsa kekemelik gibi konuşma bozuklukları ortaya çıkabiliyor. Prof. Dr. Erbil Gözükırmızı solak bir sporcunun, karşısındaki rakibi için bir "tehlike" olduğunu belirtiyor. "Aslında her solağım diyen solak değil... Hem sağını, hem de solunu kullanan yalancı solakları bu katagoriye alamayız. Aynı şekilde, hem sağ ayağını, hem de sol ayağını kullanan bir sporcu solak değildir." diyor.
>
> --------------------------------------------------------------------------------
> Hazırlayanlar : merakediyorum grubu üyeleri merake...@googlegroups.com
> Kaynak : Focus Mart 1995 sayısından "Solaklar kazanıyor" başlıklı yazıdan alınmıştır. Paragraf başlıkları yazıya ilave edilmiştir.
> Lütfen bu kısmı silmeyiniz, kaynak göstererek paylaşınız.
> Saatlerce uğraşarak verdiğimiz emeği bir "Delet" tuşuyla yok etmeyin.
>
> --------------------------------------------------------------------------------
>
> Yazının alındığı FOCUS dergisinin tamamını aşağıdaki linkden indirebilirsiniz.
>
> http://rapidshare.com/files/360292646/Focus_1995_03_midas.rar
>
> solaklar prekazi.jpg
> 52KGörüntüleİndir
>
> solaklar eskrim.jpg
> 45KGörüntüleİndir
>
> solaklar masa tenisi.jpg
> 55KGörüntüleİndir
>
> solaklar tenis beyin.jpg
> 135KGörüntüleİndir
>
> solaklar boks.jpg
> 89KGörüntüleİndir
>
> solaklar tenis navratilova.jpg
> 31KGörüntüleİndir
>
> solaklar futbol.jpg
> 44KGörüntüleİndir
>
> solaklar şeytan.jpg
> 31KGörüntüleİndir
>
> solaklar ünlü besteci.jpg
> 24KGörüntüleİndir
>
> solaklar ünlü gitaris.jpg
> 40KGörüntüleİndir
>
> solaklar uzman.jpg
> 18KGörüntüleİndir
>
> focus 1995 mar midas.jpg
> 25KGörüntüleİndir