Odin 3.04 Indir Gezginler

[Jeff]

5Motif Akademi Halkbilimi Dergisi aşağıda belirtilen indeksler tarafından dizinlenmektedir: ULAKBİM Tr Dizin (Uluslararası Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi) ASOS Index (Akademia Sosyal Bilimler İndeksi) SOBİAD (Sosyal Bilimler Atıf Dizini) ERIHPLUS (Europan Reference Index For The Humanities And Social Sciences) CEEOL (Central And Eastern Europan Open Library) MLA (Modern Language Association) İletişim: dergipark.gov.tr/mahder Motif Halk Oyunları Eğitim ve ğretim Vakfı Derviş Ali Mah. Kariye Yağhanesi Sokak No: 5 Fatih-İstanbul /

10 EDİTRDEN Merhaba saygıdeğer okur, Motif Akademi Halkbilimi Dergisi nin 24. sayısıyla bir kez daha huzurlarınızdayız. Siz değerli bilim insanlarımızın desteğiyle giderek glenen Motif Akademi Halkbilimi Dergisi nin 24. sayısında birbirinden değerli 32 bilimsel makale yer almıştır. Okuyucularımız, bu olduka hacimli sayıda, halkbilimi konulu yazıların yanı sıra dil, edebiyat, tarih, eğitim, sosyoloji, felsefe ve el sanatlarıyla ilgili makaleleri de okuyabileceklerdir. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi nin dizinlendiği uluslararası dizinlere yenileri eklenmektedir. Dergimiz, bu sayıdan itibaren ERIHPLUS (European Reference Index for The Humanities and Social Sciences) tarafından da dizinlenmeye başlamıştır. Dergimizin CEEOL ve MLA gibi saygın uluslararası dizinlerin ardından ERIHPLUS gibi saygın bir uluslararası dizin tarafından daha dizinlenmeye başlamasında, değerli yazarlarımızla bilim ve danışma kurulumuzda grev alan akademisyenlerimizin katkısı byktr. Kendilerine teşekkr ediyoruz. Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi nin 24. sayısının hazırlanmasında değerli yazarlarımızın yanı sıra, hakemlerimizin de byk emeği vardır. Kendilerine anlayışları, sabırları ve destekleri iin ayrıca teşekkr ediyoruz. Değerli bilim insanlarımızın makale ve hakemlik desteklerinin bundan sonraki sayılarımızda da devam edeceğini umut ediyoruz. Mart 2018 de yayınlanacak olan 25. sayımızda buluşmak dileğiyle Mehmet AA Editr V

12 can host these kinds of museums with their historical, geographical and cultural characteristics. One of these is Erdemli district of Mersin. Erdemli has a rich potential in terms of its historical monuments, historical sites, natural and cultural features. In addition, the rich culture of the nomadic observers, who have maintained the nomadic-nomadic lifestyle as far as the near-rotation in the district, still maintains its vitality. Considering these features that the city has, it seems necessary to establish an open air museum in Erdemli. In this study, firstly the meaning and importance of applied folklore museum was emphasized in terms of cultural tourism and these developments in the world that have shown great progress have been examined in our country. Then, the reasons for establishing the "Erdemli Open Air Museum" were given and information about the points to be followed during the establishment phase of the museum was given. Thus, it is aimed to draw attention to the role that cultural contents open air museums play in the context of promoting local culture, opening out, and accelerating cultural tourism. Keywords: Open Air Museum, Mersin Culture Tourism, Applied Folklore Museology, Erdemli. 1. Giriş Gnmzde byk bir hızla ilerleyen kresel rekabet ortamında kitle iletişim ve ulaşım aralarındaki gelişmeler, turizm sektrndeki tketim kalıplarının da yeniden gzden geirilmesine neden olmuştur. Buna bağlı olarak dnya turizm pastasındaki payını arttırmak isteyen lkeler, turizm rnlerini eşitlendirmeye ve turizmi yılın on iki ayına yayarak ilgi ekici unsurlarını arttırmaya ynelik alışmalara ağırlık vermiştir. Bu srete turistlerin "gneş-deniz ve kum" odaklı seyahat tercihlerinin dışında eğlenme, sağlık, inan, spor gibi alanlar ile kltr de etkili olmaya başlamıştır. zellikle kltr turizmi, gnmzde ne ıkan alternatif turizm eşitlerinden biri haline gelmiştir. Dnya genelinde turizmin bacasız bir sanayi kolu olduğu grş yaygınlaşmaya başladığından bu yana bu alandaki alışmalara hız verilmiştir. Grsel ve işitsel medya, bilişim ve iletişim sektrndeki gelişmeler karşısında toplumların hızlı ve kkl değişimler yaşaması, var olan kltrel değerlerin yaratım, aktarım ve tketim kalıplarının da farklılaşmasına yol amıştır. Aslında teknoloji ağının sz konusu unsurları, insan yaşamının gnlk ihtiyalarını karşılıyor grnmesine karşılık temelde gemişle ilgili deneyimler kazandırmaktan son derece uzaktır. Bu sre beraberinde bireylerin hem kendi gemişlerine hem de farklı toplulukların kltrel değerlerine karşı ilgisinin giderek artmasına, turizmde seyahat planlarını farklı kltrleri tanımak, ğrenmek, deneyimlemek amacıyla yapan kltr gezginlerinin sayısının giderek artmasına neden olmuştur. Kltr, bir toplumun gemişten gnmze sahip olduğu maddi ve manevi değerlerin tamamını, ayrıca toplum ii her trl bilgi, inan, alışkanlık, gelenek ve grenek, genel davranış ve tutum, grş ve dşnce şekilleriyle bir btn oluşturmaktadır (Turhan, 1994: 45). Bir başka deyişle kltrn somut ve somut olmayan olmak zere iki yn vardır. İnsan yaşamını kolaylaştırmak ve yaşamına anlam kazandırmak iin retilen ara ve gereler, yapılar, sanat eserleri gibi mahsuller somut kltr; doğumla 2

13 başlayıp lmle sonlanan geleneksel btn davranış ve kurallar, normlar, değerler ise somut olmayan kltr iinde değerlendirilmesi gereken unsurlardır. Kltr tanımına bağlı olarak kltr turizminin de; gemişe ait kltrel miras değerleri; ayrıca gelenek, grenek, inanışlar, riteller, kutlamalar vb. şeklinde sıralayabileceğimiz bugnn somut olmayan kltrel değerleri olmak zere iki yn vardır. Bu bağlamda Dnya Turizm rgt, kltr turizmini; "eğitim, sanat, festival ve etkinliklere katılma, anıt ve sitleri ziyaret etme, doğa veya folkloru inceleme ve dini ziyaret gibi kltrel motivasyonlarla kişilerin hareket etmesi" (etin, 2010:182) şeklinde bir tanımlamada bulunarak hem gemiş hem de gnmz değerlerini bir şemsiye altında toplamıştır. Dolayısıyla kltrel turizm sadece mekn ve anıtların ziyaretini değil ziyaret edilen alandaki yaşam tarzının da ğrenilmesini iine almaktadır. Seyahat trleri ve turist beklentileriyle giderek byyen bir sektr haline gelen kltr turizmi, bir lkenin genel olarak ekonomisine zel olarak turizmine kalıcı bir rekabet gc kazandırmada; doğal, tarihsel ve kltrel mirasını srdrlebilir hale getirmede etkili tek ara haline gelmiştir. Ayrıca kltrlerarası diyaloğun geliştirilmesinde, doğal ve kltrel mirasın korunup yaşatılmasında, srdrlebilir ekonominin gerekleştirilmesinde de kltr turizminin nemi byktr (Pekin, 2011:13). Bu ynyle yerel nitelikli kltrel değerlerin kreselleşme karşısında yok olmasını engelleyici en nemli ıkış yollarından birisi olarak turizm politikalarının odağına kltr turizmi yerleştirilmelidir. Kltr ve kltrel değerler, toplumların temel dinamiğidir. Bu değerler planlı ve programlı bir şekilde korunup yaşatıldığında, iyi ynetildiğinde srdrlebilir hale gelecektir. Bu bağlamda mzeler ve tarihi alanların sunum şekli ile korunma politikaları da nemli hale gelmiştir. Bilindiği zere turizm aracılığıyla mzelerde sergilenen koleksiyonlar tanınır hale gelirken, diğer taraftan mzelerin bulunduğu blgeler alternatif destinasyonlar haline getirilerek turist sayısının arttırılmasına, dolayısıyla ekonomiye katkı sağlayacaktır. Mzelerin turist ekmekteki rol bilinmesine karşılık, Trkiye'deki sz konusu meknların byk bir kısmı daha ok arkeolojik ve etnografik eserlerin grsel olarak sergilendiği, bu eserlere koruma amalı yaklaşıldığı meknlar olmaktan kurtulamamıştır. Oysaki Batı lkelerindeki mzelerin yerel kltr dnyaya aan, sanat ve kltrel etkinliklerin gerekleştirildiği, belli eserlerin sergilenmekle birlikte kltrn yaşatıldığı ve ğretildiği meknlar olarak tasarlandığı dikkati ekmektedir. Bu ynyle yerel, blgesel ve lke genelindeki kltrel değerleri tanıtmak, yaşatmak ve srdrebilir hale getirmek iin modern anlamda kurulmuş ve ieriğinde uygulamalı halkbilim rnlerine yer veren mzelere ihtiya vardır. Bu tarz mzeler, "gneş-deniz-kum" genine sıkıştırılmış Trk turizmine iinde 3

14 bulunduğu darboğazdan ıkartmak hem de kresel dnyada yerel değerleri daha etkili bir şekilde tanıtıp srdrebilir hale getirmek iin alternatif bir zm yolu sunmaktadır. Bu dşnceden hareketle alışmamızda, Mersin'in tarihi, coğrafi, kltrel zenginlikleri, doğa gzellikleri aısından zengin bir potansiyele sahip olduğunu tespit ettiğimiz Erdemli ilesinde maddi ve manevi btn kltrel değerlerin tm canlılığıyla yaşatıldığı bir aık hava mzesinin kurulmasının gerekliliği zerinde durulmuş, ayrıca byle bir mzenin kuruluş aşamasıyla ilgili grş ve nerilerde bulunulmuştur. alışmamızda uygulamalı halkbilim mzeciliği bağlamında ncelikle sz konusu aık hava mzelerinin gelişimi ve Trkiye'deki grnm hakkında bilgi verilmiş, ardından yerel lekte kendine zg değerlere sahip Erdemli ilesinde kurulacak bir aık hava mzesinin kltr turizmi bağlamında kente getireceği dinamizm ile ekonomik girdilerine dikkat ekilmek istenmiştir. 2. Uygulamalı Halkbilim Mzeciliği Bağlamında Aık Hava Mzeleri Dnya mzecilik literatrnde "Folklor Aık Hava Mzesi", "Aık Hava Halk Mzesi" ya da "Aık Hava Halk Kltr Mzesi" gibi adlarla anılan "Uygulamalı Halkbilimi Mzeciliği" ilk rneklerinin kurulmaya başlandığı 19. yzyıldan gnmze byk bir gelişme gstermiş, hem lkelerin dnyaya tanıtılmasında hem de yerel kltrn dnyaya aılmasında etkili olup bir kltrel araştırma, turizm ve eğitim kurumu zelliği kazanmıştır (Oğuz, 2003:11). Aık hava mzeleri, ulusal sanat ve tarih mzeleri gibi sanat değeri yksek eserlerin, antik yapıların, tarihi vesikaların sergilendiği meknlar olarak dşnlmemelidir. Bu mzelerin ieriği, doğrudan halk kltr rnleri ile ilgilidir. Nitekim Milletlerarası Mzeler Konseyi (ICOM), "aık hava mzesi" kavramını; "Halk kltrnn kaybolmak zere olan değerlerini kurtarmak iin eşitli yaşayış tarzlarını aksettiren otantik, karakteristik mimari eserlerin, kullanılan aletlerin, zirai faaliyetlerin, el sanatlarının vb. tipik unsurların seilerek, taşınmazların yerlerinden sklerek, aslına uygun şekilde belirlenen bir arazi zerinde yeniden bir araya getirilmesinden oluşan mzeler" şeklinde aıklamaktadır. Bilindiği zere geleneksel mzeler, gemişi anmaya ve hatırlamaya yardımcı olan ve gemişe ait eserlerin vitrin iinde, stant zerinde ya da duvar panolarında sergilenmesi şeklinde tasarlanan meknlar olup amacı bilgilendirmek, eğitmek ve gemişe ait değerleri korumak temeline dayanmaktadır. Oysaki aık hava mzeleri, ziyaretilerin farklı kltrleri tanıma, deneyimleme, yerinde yaşama ihtiyalarına gre şekillendirilmiş asıl amacı deneyim kazandırmak ve eğlendirirken ğretmek olan kurumlardır. Bu ynyle ieriğinde uygulamalı halkbilim rnlerine yer veren aık hava mzeleri sosyal ve kltrel merkezler ile eğitim merkezleri olarak planlanmıştır. 4

3a8082e126