Dear kapilnam rhoek,
he kah Kaai neh kai kawng baet kan thui u van lah eh;
English Tui Thim(valang) ol Batupei oL tlam tlaih ol
I Kaai Kaai Kaai
Tiger kai kai Takaai
fish nga nga Ta ngaa
attend school
Saeng im kai
tae na thai ham ah tah;
kai ol di thoem
Kaai ol di sang
thui na mai ah
Light ang (vang)
stupid aang (ngau)
ol di athom asang dong ah a thui ngaih (meaning) na tloeh tloeh (different)la om.
athom neh asang te poek na thai ham la thui u van lah,
sofiepa
Dr.Aungthang
Thingthaih kah atui athae mingnah he "kaih" muehla "akaih" coini tila kapoek.
1.Lawng a "kaih" ("Lawng" he noun tih "kaih" he verb)
2."Akaih" tui. ( "Akaih" he noun tih "tui" he verb)
Kamah kah ka yakmingnah nah ni. Akaa ngaila thuicaihnah koep nankhueh lah mako.
Ka omngaih
Pengboi
Dear Tlimtue Pa,
Na cakaw boeih na sa ding cawini tila ngaiuuepna ka khueh. Na caathut khuiah dooet ham koei thoem awm tih bet kan dooet lah ai. Kaimi Tlamtlaih/Langle hli he yaan vengah Lung Ngo khaw ah khaw kana sak u van tila nutuer patuer kah thui patoeng oen ka ming u van. Langle kah ca la Boithang, Boiaw, Serong tila boeinau pathum ana awm tih, Boithang kah kaw kalawng kaimi Tlamtlaih he ka law thuk tila ana rui u van. Serong kah ca hue he Zotung ram ah poe awm tih, tahe toe ah ka pha u the van. Tede, Boiaw he mela a pha ti he ka ming u nawh. Serong kah ca hli he Zotung ram ah awm u tih, Zotung awl la vik cal u. Tede, Zotung hli lawng Serong kah ca hli he amami Zotung kah phun ah toek u nawh. (Tetih van angla Nguitu kah Cangmah phun he Paletwa ben ah khaw aka sa hli lawng Dai awl nawhtah Paletwa awl la vik cal u de, Nguitu Cangmah la ni poe a awm u.) Taheah ming hamla ka ngaih tah, "A caming Lung Ngo; A calung Papui Ba Tu: neh A canoi Papui Thai Phum he rhoek boeina phung he Patuel Lung Hang ca la om uh." tila na thutna he ni. Hetila awm tang kawinih,
Q. 1. Lung Ngo kah cadil hli he meah a awm u? Zo Tung ram ah aw a awm u? Tahe kah Lung Ngo khaw ah aka awm hli he Lung Ngo kah cadil hli mai kawinih, ahimi he Zo Tung nam la aw a awm ai, Matu nam la aw?
Q. 2. Thaiphum he Ngala capa Batu oen a boeinau hih atah, tuah Thaiphum hli kah awl oen Batu kah awl he a vai hih ouhla a tloe cala a awm kai? Matu pum ah Thaiphum awl he ahloek cala awm tih, khawteng khawvai kah awl oen tuukkaina awm nawh ti he kawpoek rai hamla awm. Thaiphum awl kah a tungyung (origin/root) he mela kalawng ava law kai? (Tlamtlaih khawh, Ngala khawh Zotung peng kalawng n'law thuk de, Zotung awl la n'cal u nawh. Kai kah poekna atah, Thaiphum oen Batu he yaan ah khaw haih ana sa toengloeng de, awl he a cuek veng kalawng ana vai hih nawh mai kawinih, ana pa he tah vai hih mah ai nuem? Boeinau hih mah ai nuem?)
Q. 3. Lung Ngo, Lung Hang, Batu, Thaiphum tikah awllung he hlaangming aw, khaw/huen ming aw ti he proof na sai thai ai aw? Sai thaina a lawng a im he khui kai aw? (Nucuut pacauut kah miing he cadil nauha toela poe ana sak u. Tedongah Tlamtlaih ti he khaw/huen miing la ka poek u. Tuah tiatah, yaan veng kalawng Tlamtlaih he hlaang miing la kana hawna u nawh. Boithang, Boiaw, Sakoel, Yahe, Sambuh, Ya Aw, etc. he tah Yaan veng kalawng hlaang miing la poe kana sak u.) Kai kah huhna atah, Lung Ngo, Thaiphum, Ngala, Batu tila hlaang miing n'sak he ka hu tuk nawh. Yaan patuer hli lawng khawh hlaang miing la meyoeh ana hawna poen kai?
Thaiphum Awl. Lai hlaangphun timkah awl khuiah Thaiphum awl he ahloek (very unique) cala awm van tih Lai awl phun tloe pakhat la pateng poek ham koei la awm tila ka huh.
Cathuut ana awm nawh dongah awl oen bueng patoeng ana rui u tih, Matu kah history he marimara (vague) ngai la bet a awm dongah research mind and logical thinking oen poek u lah sih.
Broela ka awm ngaih.
Dr. Htang
__._,_.___
Hey! Dr. Aung Thang;
Poekmuehla ca nampat tahlawt tih kan uem ne. Ka paya kol hoel rhoi panit neh Mindat na imah ka luei u dongah MI cinaloh moeh insaek u ti ol ka yak tih ka ko then pawh, sorry ne.
Ue.. Ol muep na dawt dae ka ming duen a yol ni kan la:n eh. Na mahmih Langle neh Tlumtlaih cil ol ngawn ka ming cakhaw kan thui thai mah pawh. Na mahmih Langle nam rhoekloh na ming u ngai coi ni ka ti. Lung Ngo; Ba Tu: neh Thai Phum boeina phung cil ol ngawn ka ming bangla a yol kan thui eh;
1. Lung Ngo; 2. Ba Tu: neh 3. Thai Phum he rhoek boeina phunghe Lung Hang hmuen lamkah hathoeng uh ti la ka mahmih Lunghang ko: rhoek kah khokhuen cilah om. He khokhuen cilhe Lungngo; Batu: neh Thaiphum boeina phungloh boeih ka thui uh.
" Yanah Lunghang hmuen Lungto khui lam kaloh hlang ha thoeng ana ti uh. Lohmacuekla aka thong hlangte aka tawtloh adawt vaengah Lungngo ka mingnah ati; Apabae aka thoengloh Batu: ka mingnah ati tih apa thum aka thoengloh Thaiphum ka mingnah rhip ati uh ati. Tiphoeiah tah aka thoeng hlang moeh khui ah Lungngo neh Thaiphum aka ti rhoekhe hlang si: u ngai tih Batu: aka ti rhoekhe hlang muep a yet u dongah aka tawt kungloh Batu bueng Batu bueng ati dongah lungto khui tlup a tlaeng ti la Ya:ncilla ana thui uh " He ngawn he tah Philosophy pakhat van mai coi ni. The original of human being tlamnah oldawt la:n na van mai coi ni. Tidae tihnin hil ah Lungngo; Batu: neh Thaiphum boeina phungloh Lunghang ca: boeih ka ti uh. Ti dongah inhnuk a cup of years vaengah Lungngo, Batu neh Thaiphum boeina phung la ingom nah hnilh na pawt hamla ahnuk khueng ha paekna: uh hmuen ( Maihael tlang Tangku imdanah ) Lunghlo asai u tih Sayuk; Olngal; sael; ok cina moeh neh Memorial stone ali:ng u te na ya van coi ni ka ti.
Lunghang rho=Heritages
Mungko= Saelki: bangla omdae Thi neh asai he Lungngo kah ayo mungko he tahae ah Ting Sih kho kah boei apa Ting Lae or Tin Lian Papui Mangkio kah capa imah tahae dueah om pueng.
Batu: kah ayo he Batu caming Yungpoeih Lang Lai imah Barhan imhuep vaengah ungtih om voel pawh.
Thaiphum kah ayo mungkohe apa Thaw Sai (Tangku kho ) loh a om nah aming na dawt uh thai.
Land heritage
Ana pa uloh Lungngo; Batu neh Thaiphum boeina phunghe Ram pang sak ham ana ngaih u dongah ( Sabong sung thing ) ana kah sak uh. Lungngo ahamloh lohmala akah phoeiah apabae Batu:loh akah ha tah Lungngo aham kah ahmanla akah ati. Tiphoeiah anoe Thai phumloh ahmuila akah ati. Ahmanla aka kap Batu he aso benla acaeh ham om dae, ana paloh aham Lungngohe aso ben Zotung ram ben la ana tueih tih Saelnu ana mawt sak ati. Alaklo Batu:he Saella: amawt sak tih adangbenla ana tueih tih anoe Thaiphumhe Saelta:l neh kho atawt sak ati.
Batu: groupste Maihael tlang lam kahloh Nga Leng kho Rha Daepah ha cu phai. Batu kah hamphueih Rhadaep lungphaih tahae dueah om coi ni. Ti phoeiah Pha Naeng kho taeng Lungcang rhenah ha cu phai tih; tilamkahloh Tulpawn hmuen; ti lam kah loh Ngala ko:ngla ha om phai.
Lungngote Zoram a pha tih, Pala neh Kholo ben, khotlakben, asoben neh ada:ngbenla pala akah tih akah na boeihte ka ram tila ana ti. Tehae kah Calthong; Rezua neh Aika ungme phun cina ke ahnukah Lungngo ram khuila aka tla thuk rhoek ni. Tedongah Zotung boeih loh ahno na: uh Ol neh Ca cina ke Papui Khu Mi neh Papui Sa Lang boeina kah ana phueng caneh ol ni ahno na: uh.
Zotung ramah Lunghang ca: rhoek kho he; Lungngo, Ting Sih, Ra So etc: kho pa 7 tluk om ti la ka yak.
Ol neh La avai na: u thae;
( Aya: maw ka thae, Sungpang boei ka thae, athae-thae paw muela- la lae-lae..la..la; lalae la..la Su..voengvoeh..va voengvoeh..sulae..valae..ati..langloe..langloe...) tila yusukla tahae due la Lungngo; Batu neh Thaiphum Lunghangca; rhoekloh ka sak uh. He he: yan lamkah olcut ni.
Kho ka tue u vaengah (Tang La sol ) ti he yankah olrhuem bal ni. Tihae duela Batu neh Thaiphum long tah ka sak rhoi pueng dae Lungngo rhoekloh asak neh asak pawt tah ka ming pawh.
Batu loh Angal hnukah kai ka lo ka ti u vaengah nuca: Thaiphum rhoek longtah, Ange hnukah kai ka lo ati uh. Apa Khang Noeng lungma: neh Lamyungkah An Cang ti ah te hmaih ka sak u tih ka mahloh ka ming cet pueng.( Tangla=Hula ) tinah ni.Yan olcut ni.
Ol ahloehla a om te ngawntah bangdong alae ti ham om pawh ka ti. Kai mih Ngala hlang cina Paletwah pengla moeh om u tih, Ngala ol aming u voel moe nih. Khu Mi ol lam ni acal uh coeng.
Phanaeng , Nga Lengah ka om u phai dong ah Tlangpui ben ol lam khaw la ka sak uh ( Yaelpuet .. yaeltang aphaw..tloel tih ahoi tui loh ..a yo.. ayo..a tah..ahangca te.. ompah..ompah..ati:..atah..asuca oe.. alaeca...oe..sukcu loeih..loeih..) yusuk la ah ka sak uh bal.
Yanah, Sael apael u tih.. Buhloei ana thong u vaeng ah..Hlo: aphoek =celebration ana thui u vaengah; " Ka Lunghangca:..Sabongpui .ka Tawng Bu..ka nik nuk ) ti la patongloh hlo aphoek.
Ati na ngaih tah..Sabongpui; Tawng Bu kho ah ka om hlang; yet nu: ka lo uh ati na ngaih ni.Tehae due ah khaw boeina phung Lunghang ca Tingpaw Phun ka ti uh. Mah hehil ni kan thui thai eh. Na lae na pueng ah tah apa Paw Khoming neh apa Rhai Hlang he rhoi he hing puenglah kaw dawt rhoi ne.
Ka omngaih; Pathenloh cangtha:m impae saeh.
From: dr htang <dr.hta...@gmail.com>
Subject: [LUNGHANG GROUPS] Awl Dooetna
To: "lunghanggroups" <lunghan...@yahoogroups.com>
Date: Tuesday, June 21, 2011, 2:51 AM
Dear Tlimtue Pa,
Na cakaw boeih na sa ding cawini tila ngaiuuepna ka khueh. Na caathut khuiah dooet ham koei thoem awm tih bet kan dooet lah ai. Kaimi Tlamtlaih/Langle hli he yaan vengah Lung Ngo khaw ah khaw kana sak u van tila nutuer patuer kah thui patoeng oen ka ming u van. Langle kah ca la Boithang, Boiaw, Serong tila boeinau pathum ana awm tih, Boithang kah kaw kalawng kaimi Tlamtlaih he ka law thuk tila ana rui u van. Serong kah ca hue he Zotung ram ah poe awm tih, tahe toe ah ka pha u the van. Tede, Boiaw he mela a pha ti he ka ming u nawh. Serong kah ca hli he Zotung ram ah awm u tih, Zotung awl la vik cal u. Tede, Zotung hli lawng Serong kah ca hli he amami Zotung kah phun ah toek u nawh. (Tetih van angla Nguitu kah Cangmah phun he Paletwa ben ah khaw aka sa hli lawng Dai awl nawhtah Paletwa awl la vik cal u de, Nguitu Cangmah la ni poe a awm u.) Taheah ming hamla ka ngaih tah, "A caming Lung Ngo; A calung Papui Ba Tu: neh A canoi Papui Thai Phum he rhoek boeina phung he Patuel Lung Hang ca la om uh." tila na thutna he ni. Hetila awm tang kawinih,
Q. 1. Lung Ngo kah cadil hli he meah a awm u? Zo Tung ram ah aw a awm u? Tahe kah Lung Ngo khaw ah aka awm hli he Lung Ngo kah cadil hli mai kawinih, ahimi he Zo Tung nam la aw a awm ai, Matu nam la aw?
Q. 2. Thaiphum he Ngala capa Batu oen a boeinau hih atah, tuah Thaiphum hli kah awl oen Batu kah awl he a vai hih ouhla a tloe cala a awm kai? Matu pum ah Thaiphum awl he ahloek cala awm tih, khawteng khawvai kah awl oen tuukkaina awm nawh ti he kawpoek rai hamla awm. Thaiphum awl kah a tungyung (origin/root) he mela kalawng ava law kai? (Tlamtlaih khawh, Ngala khawh Zotung peng kalawng n'law thuk de, Zotung awl la n'cal u nawh. Kai kah poekna atah, Thaiphum oen Batu he yaan ah khaw haih ana sa toengloeng de, awl he a cuek veng kalawng ana vai hih nawh mai kawinih, ana pa he tah vai hih mah ai nuem? Boeinau hih mah ai nuem?)
Q. 3. Lung Ngo, Lung Hang, Batu, Thaiphum tikah awllung he hlaangming aw, khaw/huen ming aw ti he proof na sai thai ai aw? Sai thaina a lawng a im he khui kai aw? (Nucuut pacauut kah miing he cadil nauha toela poe ana sak u. Tedongah Tlamtlaih ti he khaw/huen miing la ka poek u. Tuah tiatah, yaan veng kalawng Tlamtlaih he hlaang miing la kana hawna u nawh. Boithang, Boiaw, Sakoel, Yahe, Sambuh, Ya Aw, etc. he tah Yaan veng kalawng hlaang miing la poe kana sak u.) Kai kah huhna atah, Lung Ngo, Thaiphum, Ngala, Batu tila hlaang miing n'sak he ka hu tuk nawh. Yaan patuer hli lawng khawh hlaang miing la meyoeh ana hawna poen kai?
Thaiphum Awl. Lai hlaangphun timkah awl khuiah Thaiphum awl he ahloek (very unique) cala awm van tih Lai awl phun tloe pakhat la pateng poek ham koei la awm tila ka huh.
Cathuut ana awm nawh dongah awl oen bueng patoeng ana rui u tih, Matu kah history he marimara (vague) ngai la bet a awm dongah research mind and logical thinking oen poek u lah sih.
Broela ka awm ngaih.
Dr. Htang
Emailgroups takuem neh websides nasai uh takuem dongah dawt khaw nandawt u muehla ka minghe na pawn na yan uh, na soem nantlai u tih rhih khaw kang rhih uh, yah khaw kan yah na: u dae; ka ming nan nuen sak u van bangla Lunghang cadil pakhat apa Va Thang aduek vaengah tah ol bet inhlah sak u van mai tite Moderator neh Lunghang groups members boeih taengah rhen nah kam bih lohma uh.
Apa Va Thanghe Ka pamca: rhoek pathum khuiah anoe koek Pamca Ling Hing kah capa apabae nala om. Anih kah ahnosai khuiah Matu rhangpui hamla awt ham koi neh oep ham koi pakhat ana sai van tah, " LAIKOKor HLAE KA HTIT LAIKOK " he RHAENGHAI LO TAHAE AH U Ya Ding Takluem loh alai tih a dum nah ah ke Matupi pengkhuiah lohma cuek la LAIKOK aka tong hlang pakhatla om van. Aka tue:ngsak athuemnah pakhat tah, " tahae ah amah im adihnah CAMPHAE, THUTMOE na ke Party Barhanloh LAIKOK lohmacuekla ana sai dongah Barhanloh Award= Kutdoe asangkoekla ana paek u van dongah lo pho hlang pakhat loh a im ke Camphae neh a dih thai van. Ka mah cako kah arhui arhong he lungming hlan ka ca cina hamla bet thui ka ngaih, aka ngaih pawt longtah delete u mai ne.
1. Kai kah pamca Papui Cong Kom aham; 2. Pamca Thang Hoih alung neh 3 Anih kah ana pa: Ling Hing he rhoek boeina phunghe Papui Sang Oel Mirang loh boeila ana tuk ha tah ana ngaih pawt dongah HMUI UP THONGah vairhih 7 times ana hlak uh long he acu uh.
1. Papui Sang Oel, 2. Papui Thang Lom, 3. Papui An Cang neh 4. Papui Thang Tung he rhoek boeina phunghe Papui Val Thang2 naloh a cun uh.
Papui Val Thang neh Papui Cung Thang he rhoi boeina he Papui Si Tun loh acun rhoi;
Papui Si Tun neh Papui Thang Buei boeina he Pappui Rhui Sun loh acun rhoi;
Papui Rhui Sun neh Papui Cang Kik he Papui Val Thang1 naloh acun rhoi;
Papui Val Thang1 neh Thang Hlueng ha rhoi boeina he Pa pui Rhaeng Tuek loh acun rhoi;
Papui Rhaeng Tuek neh Papui Rhaeng Bal he Papui Hlu Khoengloh a cun rhoi.
Papui Hlu Khoeng ; Papui Thin Tloeng; Papui Rhaeng Puen; neh Papui Thulh Yalh he rhoek pa 4 he Papui Thang Pan loh acun uh;
1. Caming Papui Loei Thang ( Paloei-mingdom =Saelthong 20 aka pael ) 2. apa bae Papui Thang Pan neh 3. Aca noi Papui Thang Oe he rhoek boeina phunghe Papui Tlung Luen ( Anih he Loei Thang rhoek kah Patuel la om)
AcamingPaui Tak Luem; apabae Papui Tlung Luen neh acanoi Papui Vai Ya he rhoek boeina phung he Papui Loei Thangloh acun uh.
Acaming Papui Yung Poeih; Apabae Papui Loei Thang neh Acanoi Papui Rhaeng Uet he rhoek boeina phunghe Papui Ta Na:n or Ca Na:l loh acun uh.
Papui Ta Na:n he Papui Batu: loh acun;
Acaming Lung Ngo; Acalung Papui Ba Tu: neh Acanoi Papui Thai Phum he rhoek boeina phung he Patuel Lung Hang ca la om uh.
Hlangthen aduek vaeng atah patong cina loh rhoktawk kungah Rhuirhong neh cadi:l cahma cil he koe koe ana thui u ke ka awt van mai ne, Kai he nangmih rhoek taeng atah ka kum rhu:ng ngawn ka patong van coeng tih ka thui van mai ni ne.
Boehoeng ka uem;
Tlimtue na pa.
Ue! Sawngca ka omngaih nan dawt tih; Ka ca koi ka mana koi dae nim, u ca: u na; tikhaw kamming bal pawt tih te olla:n ham khaw ka birhih bet te, na ngaih pawt lam khaw ka thut tholh ni ka ti tih.
Na thuite thuem hlang ngawn. Kai long khaw Papui Cang Khawn tilam ni ka daek van ngawn. Na oldawt bangla , " Papui " Hinyahnah= Thangpomnah=Oep koehhloengnah= Honour=Respect=Reverent= Mah aka cun kung napa cinahe kah cun naphu he ka thungthai u pawt tih he bang kolo nen tah ka suem na: uh bunghuila ( Papui ) calung nen he ka thangpom u van mai ne.
Papui Cangkhawn bang lam ngawn barhan kah kut doe ngawn hmu tangak u ngawn pawh, nati te thuem ngawn ne. Tidae Papui Sang Oel Hmui up thongah voirhih 7 ana hlak uh ka ti he; Mirangloh Boeila ana tuk u vaeng ah; 1. Lung Pok Bisu: ( Tahae apa Sang Oel, Paithai)na pa loh apok sak coeng om coi ni.
Paletwah la ataengom cina aphuih sak uh; Rhohum am Pakhat; Puanthan up at neh Lung kaeh dip at ana paek tih, Papui loh Rhalloh intuk a tah hmaih na tuk na: uh ham ana ti tih, Batupui khopui apa pa: ah hlangco:ng boeih ham Rhohum am te THAEP= Comb khom nala rhip ana rhae pa: uh. Inhlaemhil ah ka camoe vaengah patong cina angenloh Thaep akhom na: uh ka hmuh pueng. Puanthan te khaw LUPONGla rhip ana rhae pa: uh bal. Lungkaeh te khaw rhip ana tael pa: uh ti la hanthui u bal tih ka yak.
Papui ka ti boeih rhoekhe hlangyoe pakhat khaw om u pawh Angenloh saelpael ah ming ana tlueng u bangla angen tah, Cung kah, Vui kah neh Siyuk, Kai, Vom kah ah ming ana tlueng u bal tih Hlang ngawnah Caemthang aka rhu rhoek hlangla ana om u van dongah, Mah Matu khosak rhamsak singyoe ah tah hlang tanglue la ana om paham rhoek kak u van ti la: ulongkhaw hampomsang pawt ah khaw a cadi:l kai long tah ka hinyah u van mai eh ka ti tih ka thut van mai ni ne. Hlang hna: ah khaw lol oem mai coi ni te. Na hna alol ngai a tah nangham la sorry ne.
Boehoeng ka om ngaih, Pathenloh cangtha:m impae saeh.
Tlimtue napa
"kai" kawng he boeih na yakming u poen ti mai lah sih. Matu awl ah "kai" ti he kai, kaai, kaii, kaih tila pathum la a thut na huen awm ti he n'huh.
kai (1) Pronoun. Kai kah iim. Kai ka cet. Kai in lungna.
kai (2) Interrogative supplement. Mela a ceh kai? (kai he gai la thawna ham bet rai. IPS ah k oen g kah awlphawh he vai hih nawh.) A lawlhmaihna he yahawh tuk aih manawh tila ka poek.
kaai (1) Intransitive verb. Caa cang hamla cet. Pa Bok tah sengiim kaai.
kaai (2) Intransitive verb. Yung ah bii a bi. Humtunna ah cet. Pa Lok tah yung kaai. Pa Bok tah meeting kaai.
kaai (3) Intransitive verb. cet (?) Heah satuk kaai hang. (Note: Aka ming lawng bet van thuicaih kawinih theen ai.)
kaii (1) Common noun. Minboei oen aka lo u ramhuem kah ramsa phun khat. Kaii he phun yahawh awm van; kaiipui, kaiihleng, tila.
kaih.(1) transitive verb. Thaihu a sum aka haat oen a dueh, a ah. Pa Top lawng buhlut a kaih.
kaih (2) transitive verb. Tui sawah lowng (tuisangphaw) a ceh thaina ham tui te thah. Pa Kok lawng lowng te a kaih.
kaih/gaih (3) noun (Kawl awl). Pe thum nawhtah dawng hih oen aka vai u thaihu tahna pedan cung. Raifal lumpok oen kaih/gaih 200 ah aka pai sayuk te a kah mat.
kaih (noun). Thingthaih rampu kah a tuina. Ronglak sok kah samding thaih a kaih tui.
Tahe kah angla kai, kaai, kaii, kaih he pekbo tih na thut thai poen atah, hetila lawlhmaihna aka awm atloe awllung hli he khawh na poek thai poen ai tila ka ngaiuuep.
Tahe zarh kah hamla poek ham athai tah: bai, baai, baii, baih; cai, caai, caii, caih; hai, haai, haii, haih; he hue poek u bal lah sih.
Dr. Htang
K sound te metlam lae G sound neh tho ham khaw kho poek ah na khueh uh thai ca?
Mevaeng ah khaw coeng mah pado.
'Kai' la koe koe n'daek uh 'Tiger' te 'Kay' la duem ah tho te then
palueng ni ka ti dae ta. He lak ah aka soeng om voel mah pawh. Tedae
'Ue' yueng ah 'Y' te vawk hno nah aka ngaih rhoek ham ngawn tah ka
thui ol te soeng thai rhap mah pado.
Atloe na ngawn tah thuem ngawn. Poek ham na ti tih na thap thil rhoek
te khaw aso kah Formula nen ni boeih a caeh eh.
alfred ngala
Peng Bawi kah caa lehna,
Na thui te broela thuem. Matu awl kah teang a lawlhmaihna hli te na poek thai tih calla ka awmngaih. "akaih" aw, "a kaih" aw ti he poek lah sih. Kai lawng tah "a" te pronominal clitic la vik ka khueh. Awl in thui vengah thingthaih he second person/abstract noun la awm tih "akaih" tila in thui vengah a lawlhmaihna awm nawh angla awm de, "thingthaih" tikah noun he personify in sai vengah "a" he proniminal clitic la a awm dengah coeng thai tila ka poek. Thuina mailai ah:
Suen yaan vengah samding kung oen kuihlu kung awm. Samding kung lawng kuihlu kung nala, "Kuihlu kung, nang lakah kai he ka kaih tuii ngai. Nang he kai tlukla na kaih tuii nawh tih hlaang lawng n'caak moenih," tila caa he in thut vengah "akaih" lakah "a kaih" he soeng ngai nawh ai aw, tila ka poek.
a kaih tuii = (a = pronominal clitic - possessive form; kaih = noun; tuii = adjective - qualitative adjective)
"kaih" he "thee, theen" angla adjective la awm mai kawinih, "akaih" he noun la coeng thai. Tede "kaih" he noun la a awm poen atah, akaih he coeng thai mah ai nuem? "thee, theen = adjective; athee, atheen = noun)
Heang hli he hai benah topic pakhat la n'poek kawinih theen la koeih. Broe la ka awmngaih.
Dr. Htang