100 Vjet Vetmi

[Chiquita Palafox]

Nshum intervista Garca Mrquez ka thn se sht e vshtir q n romanet e tij t mos gjesh gjra q nuk ka lidhje me realitetin. Pra realizmi i tij sht magjik sepse sht real. Kjo sht hera e dyt q kjo kryevepr e letrsis botrore vjen n gjuhn shqipe. Hern e par sht prkthyer nga nj prkthyes i mirnjohur si Robert Shvarc q n 1998. Prse u pa e nevojshme nj tjetr prkthim i ri n shqip? Mira Meksi thot se arsyeja e vrtet sht q lexuesi t ket nj ide t qart se si sht prkthyer ky roman dhe si duhej prkthyer. Prkthimi nga origjinali, prkthimi kur kan kaluar njzet vjet nga ai i Robert Shvarcit, prvoja si dhe mundsit e sotme q kan prkthyesit nga prdorimi i internetit jan disa nga kto arsye.

Kan kaluar 20 vjet prej kur n shtpin e Ferdonije Qerkezit n Gjakov nuk festohet asnj fest. Lufta n Kosov e ka shkatrruar lumturin e saj. Forcat serbe ia rrmbyen bashkshortin Halimin dhe katr djemt, Artanin, Armendin, Ardianin, dhe Edmondin. E shtpia q dikur ishte plot, tani ka vetm kujtimet e nj familje t lumtur. E shndrruar n muze, kjo shtpi tregon m s miri historin e ksaj familje. Gazeta Express sjell rrfimin e Ferdonije Qerkezit pr jetn q bn 20 vjet pas lufts, e festat t cilat nuk ngrohin m shpirtin e saj

Ajo ka treguar se para tre muajve e ka vizituar nj grua e cila i ka premtuar se do ta ndihmoj duke i dhn informata se kush i ka vrar djemt e burrin e saj, por ani pse kan kaluar tre muaj, ajo nuk i sht lajmruar ende.

Derisa shpalos kujtimet e nj jete krejt tjetr me at q bn tash e 20 vjet, Zonja Ferdonije na tha se e vetmja shpres q i ka mbetur sht q t kthehen n Kosov edhe eshtrat e dy djemve tjer t zhdukur e t bashkshortit.

Bashkshortin e zonjs Ferdonije, Halimin me katr djemt, Artanin, Armendin, Ardianin, dhe Edmondin, nipi Vegim Qerkezi, miku i shtpis Shpejtim Ymeraga si dhe fqinjt Skender Dylhasi me djalin Myrteza dhe dy djemt e familjes Jetishi, Shpendi e Fatosi,

"Shume vjet me vone, perballe toges se pushkatimit, kolonel Aureliano Buenda-s do t'i kujtohej ajo pasdite e larget kur i ati e oi te shihte akullin". Me keto fjale nis nje roman legjendar, nje nga aventurat letrare me te jashtezakonshme te shekullit XX. Familja Buenda-Iguarn, me mrekullite e saj, fantazite, idengulitjet, tragjedite, inceset, kuroreshkeljet, rebelimet, zbulimet dhe denimet, paraqet njekohshem mitin dhe historine, tragjedine dhe dashurine e gjithe botes.

Historia e librit m t famshm t Gabriel Garca Mrquez-it fillon n mars t 1952 gjat nj udhtimi me nnn n Aracataca, fshati i tij i lindjes. Ndoshta pikrisht n ato dit Macondo filloi t marr jet n mendjen e shkrimtarit. Hija e gjyshit, figura m e rndsishme e jets s Marquez-it, e ndihmoi t mbyllej me fantazmat e shtpis ku kishte jetuar n fmijri, pr t krijuar botn e tij magjike.

N qendr t romanit trajtohet tema e vetmis. Esht vetmia ajo q si l heronjt e Markezit t tregojn ndjenjat e tyre t miqsis, t dashuris s vrtet dhe t humnazimit. Esht vetmia q i percudnon dhe i hedh heronjt e romanit n kraht e imoralitetit dhe perversitetit. Tjetr tem eshte pasioni. Pasioni pr pushtet, pasioni pr t vn n vend nderin e cnuar, pasioni cmendurak pr t br nj jet prej vetmitari. Kto pasioni linin utopi.

Personazhet e historis jan t shumt: nipr, fmij, vllezr, me hidhrimet e tyre, ndryshimet e gjeneratave, fantazit e paprmbushura, vitalitetin e burrave dhe menurin e grave t Macondos. /KultPlus.com

KultPlus sht gazet online pr art dhe kultur, e para dhe e vetmja n t gjith hapsirn shqiptare. N KultPlus mund t lexoni lajmet m t fundit pr artin dhe kulturn shqiptare, at t rajonit dhe t bots. Prpos lajmeve, n KultPlus mund t lexoni tema t ndryshme, intervista, opinione...

Me KultPlus, bota e juaj sht m e bukur!

Krijuesi i organizats s brendshme pr lirimin e Bullgaris, Vasill Levski, duke formuar komitetet revolucionare n trojet bullgare, ishte i pari q prfshiu t huajt q punonin n "Hekurudhn Lindore" t baron Moritz Hirsch. N rrjetin e tij revolucionar m 1876 bullgart organizuan Kryengritjen e Prillit. Me gjith shtypjen e prgjakshme t tij, dshira pr pavarsi e popullit bullgar vazhdoi dhe dy vjet m von ngjarjet uan n lirimin e Bullgaris nga sundimi pes shekullor osman.

N at koh rreth 200 italian, gjerman, grek dhe prfaqsues t kombsive t tjera punonin n Bellovo. S bashku me familjet e tyre ata ishin mbi 300 persona. N kujtimet e tij, malazezi (nga fshati Blizekue) Krstjo Nikllanovi tregoi se akoma n mars, gjat prgatitjes s kryengritjes, me urdhr t kryetarit t komitetit lokal, Georgi Konsullov, ka bler 20 ok barut dhe plumb nga Plovdivi pr kryengritjen n Bellovo. Krstjo ka porositur gjithashtu nj uniform pr t marr pjes n ngjarjet e pritshme. Nikllanovi, s bashku me kroatin Ivan Suti, kan marr pjes edhe n prodhimin e municioneve pr rebelt.

3a8082e126