BANKANIN ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN ŞARTLARI ÇEK GARANTİ TUTARI

[Özcan Günergök]

YARGITAY
19. Hukuk Dairesi 2009/5944 E.N , 2010/3403 K.N.

İlgili Kavramlar

BANKANIN ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN ŞARTLARI
ÇEK GARANTİ TUTARI

İçtihat Metni

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması
sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik
olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi
üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, dava dışı borçlu tarafından keşide edilen ve toplam
tutarı 4.000.00.-TL. bedelli (4) adet çekin muhatap banka olan
davalıya ibraz edildiğini, ancak çeklerin karşılıksız çıkması üzerine
bedellerinin tahsil edilmediğini, davalı bankanın 3167 Sayılı Kanunun
10. maddesi uyarınca herbir çek yaprağından dolayı belli miktarda
sorumluluğu bulunduğunu, bu bedelin tahsili için girişilen takibe
davalının itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu öne sürerek
davanın reddi ile % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve
dava etmiştir.

Davalı banka vekili, çek asıllarının ibraz anında müvekkili bankaya
teslim edilmediğini öne sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 3167 Sayılı Kanunun 10.maddesi
uyarınca davalı bankanın herbir çek yaprağından dolayı çek hamiline
karşı belli bir miktarda sorumluluğu bulunduğu bu bedelin ibraz anında
istenmemiş olmasının sonradan talep edilmesine engel olmayacağı ve bu
alacağın genel zamanaşımına tabii bulunduğu gerekçesiyle davanın
kabulü ile davacı yararına % 40 tazminata karar verilmiş, hüküm davalı
banka vekilince temyiz edilmiştir.

3167 Sayılı çekle ödemelerin düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin
Korunması Hakkında Kanun'nun 4.maddesinde 4814 Sayılı Kanun ile
26.2.2003 tarihinde yapılan değişiklik ile çekin karşılığının tamamen
veya kısmen bulunmaması halinde bankanın ödeme yükümlülüğünün 10.
maddede belirlenen sorumluluk miktarı saklı kalmak üzere çek hesabında
bulunan miktarla sınırlı olduğu 10. maddede belirlenen miktar dahil
olmak üzere kısmi ödeme halinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı
fotokopisinin ücretsiz olarak hamile verileceği, çek hamilinin bu
fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki
takip usullerine başvurulacağı gibi Cumhuriyet Savcılığına şikayette
bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebileceği ve bunu icra
daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabileceği,
mahkemece veya icra dairesinin istemi halinde çekin aslının bu
mercilere gönderileceği yasal hükme bağlanmıştır.

O halde mahkemece yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde çek
asıllarının bankaya bırakılarak kısmi ödemenin talep edilmesi halinde
bankanın ödeme yükümlülüğünün bulunduğu gözetilmeden yazılı olduğu
şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı banka vekilinin temyiz
itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek
halinde iadesine, 25.3.2010 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin
Korunması Hakkında Kanun'un 10.maddesine göre, muhatap banka süresinde
ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı
için öngörülen miktarı ödemekle yükümlü bulunmaktadır.

Davacı ,davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu bedeli ödemediğinden
aleyhine takip yaptığını , takibe itiraz edilmesi üzerine eldeki
itirazın iptali davasını açtığını belirtmiştir.

Davalı banka kendisine tazminat için usulüne uygun bir başvuru yapılıp
çek aslının verilmediğini savunmuştur.

TMK.nun 6. maddesine göre ve halin olağan akışı da gözetilerek,
davacının çek tazminatı için bankaya usulüne uygun bir müracaatının
bulunmadığının ve ayrıca ibraz sırasında bu tazminatı istemediğinin
ispat yükü davalı bankada bulunmaktadır. Kaldı ki davalı banka takip
üzerine dahi, çekin tasdikli suretinin verilmesi karşılığında çek
aslını istemeyerek yükümlü olduğu parayı ödemek imkanına sahipken, bu
yola başvurmayıp itiraz yolunu seçmesi de doğruluk kuralları ile
bağdaşmaz.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, yerel mahkeme kararının onanması
gerektiği görüşünde olduğumuzdan, saygın çoğunluğun bozma yönündeki
görüşüne katılamıyorum.

Kemalettin Yüksel

Üye



--
Dr.iur.Özcan Günergök



https:twitter.com/gunergok
www.gunergok.com
www.fotoen.com
www.benfenerbahceyim.com