Imsak Vaxt WORK
Wade Hendryx
Bakı üçün 5 vaxt namaz saatları neçədə? İmsak vaxtları, səhər saat, Axşam vaxtı, Nahar zamanı, İkindi azanı, və şam azanı saat neçədə oxunur məlumatlarına gedə bilərsiniz. Ayrıca Bakı üçün diyanət namaz vaxtları ilə iftar saatları və sahur vaxtı məlumatlarını də öyrənə bilərsiniz.
Təhəccüd sözü "yatıb oyanmaq" deməkdir. Termin olaraq isə, gecə yuxudan qalxaraq qılınan namaza deyilir. Təhəccüd feili "təfaul" babındandır. Feilin "təfaul" babı məşəqqət bildirir. Yəni təhəccüd çətinliklə, məşəqqətlə yuxudan oyanmaq deməkdir. Yatsı namazından sonra yatmadan və ya bir az yatıb oyanandan sonra qılınan namaza ümumi mənada "gecə namazı (salətul-leyl)" deyilir. Bir qədər yatandan sonra gecə yarısından imsaq vaxtına qədər qılınan gecə namazı isə təhəccüd adlanır. Təhəccüd namazını iki rükət də qılmaq olar, səkkiz rükət də. İki rükətdə bir salam verərək qılmaq daha fəzilətlidir.
Hz. Cabir (r.a.) nəql edir: "Allah Rəsulunun (s.ə.s.) belə buyurduğunu eşitdim: "Gecələrdə elə bir gizli vaxt var ki, bir müsəlman həmin vaxt Allahdan dünya və axirətə dair xeyirli bir şey diləsə, Uca Allah onun arzusunu mütləq yerinə yetirər. Bu lütf hər gecəyə aiddir".[32]
Axı ciddi və hörmətli Qafqaz Müsəlman İdarəsinin rəsmi namaz vaxtları cədvəlinə bu ağlına gələn məsələləri kim əlavə edib? Axı ilahi, vacib və ciddi əməllər cədvəlinə bu cür qeyri-ciddi vaxtları yerləşdirməklə, sənədin aliliyini nəyə görə sıfra endirmək lazımdır?
Dostlar, heç kimin ixtiyarı yoxdur ki, İmsak və ya İftar vaxtını Sizə göstəriş etsin. Bu tamamilə hər bir müsəlmanın müstəqil qərarıdır. Allah taala bizə buyurub ki, Ramazan ayında oruc tutun və onun sərhədlərini Səhər Sübh azanından axşam Məğrib azanına qədər nazil edib! Bunu bilin və buna əməl edin, in şa Alah!
Gecənin vaxtında - məğrib və işa namazının vaxtı daxil olur. Məğrib yəni günəşin batdığı vaxtdır. İşa isə ərəblərdə axşama deyirlər. Həmçinin axşam yeməyinə də işa deyərlər. Aydın məsələdir ki, gün batandan sonra elə axşam sayılır.
"Dulukiş-şəms" Günəşin zenitdən batmağa meyl etməsidir, burada da yenə zenitdən 1 saniyə də o tərəfə keçəndə artıq günəş meyl etmiş sayılır. Bu vaxt da zöhr və əsr namazının ortaq vaxtı daxil olur.
"Sən onların dediklərinə səbr et! Gün doğmamışdan əvvəl və batmamışdan əvvəl Rəbbini həmd ilə təriflə! Gecənin bir vaxtında və səcdələrdən sonra Onun şəninə təriflər de!"
"Gün doğmamışdan əvvəl"- sübh namazının vaxtıdır, "batmamışdan əvvəl" - zöhr və əsr namazlarının vaxtıdır. "Gecənin bir vaxtında" - şam və işa namazının vaxtıdır. "Səcdələrdən sonra" - elə həmin işa namazından sonra yaxud da nafilə namaz olan gecə namazının səcdələri nəzərdə tutulur.
"Onların dediklərinə səbr et. Günəş doğmamışdan və batmamışdan əvvəl Rəbbini həmd-səna ilə təriflə, gecə vaxtı və gündüzün iki başında Ona təriflər de ki, bəlkə razı qalasan."
Bu ayəni adətən namaza aid etmirlər, amma aid olsa da, yenə əvvəlki kimi 3 vaxta işarə edir və sonra yenidən gündüzün iki başı deməklə sübhün vaxtını və zöhrlə əsrin vaxtını təkrar edir ki, namazların vaxtının bundan ibarət olduğunu göstərsin.
Gördüyümüz kimi, sırf Quran ayələri ilə namazların vaxtı üçdür: Sübh namazının vaxtı, zöhr və əsr namazının ortaq vaxtı, məğrib və işa namazının ortaq vaxtı. Bu ortaq vaxtlarda ardıcıllığa riayət olmaqla hər iki namazı birləşdirmək də olar, ayrı qılmaq da.
"Namazı bitirdikdən sonra ayaq üstə olanda da, oturanda da, uzananda da Allahı yad edin. Təhlükə sizdən sovuşduqda isə, namazı (lazımi qaydada) qılın. Çünki namaz möminlərə müəyyən olunmuş vaxtlarda vacib edilmişdir."
Ərəbcə orada "aşiyyən" kəlməsi keçir və qəribə də olsa onların bəziləri iddia edir ki, "aşiyyən" əsr namazının vaxtına işarədir. Halbuki daha əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, işa - axşam vaxtı deməkdir. Allah onda niyə əsr vaxtını günortadan əvvəl qeyd edir? Məgər biz əsr namazını zöhr namazından əvvəl qılmalıyıq? Hətta onlarla razılaşsaq belə, tutaq ki, "aşiyyən" əsr vaxtıdır, bəs Quranda işa namazının vaxtı haradadır? Namaz 4 vaxtdır?
"Ey iman gətirənlər! Sahib olduğunuz kölələr və həddi-buluğa çatmayanlar (yanınıza girmək istədikdə) qoy üç vaxtda sizdən izin istəsinlər: sübh namazından əvvəl, günorta paltarınızı çıxartdığınız zaman və işa namazından sonra. (Bu) sizin çılpaq ola biləcəyiniz üç vaxtdır. Qalan vaxtlarda bir-birinizin yanına (icazəsiz) girməkdə nə sizə, nə də onlara heç bir günah gəlməz. Allah ayələri sizə belə izah edir. Allah Biləndir, Müdrikdir."
Onlar iddia edir ki, işa namazı xüsusi vurğulandığı üçün deməli onun ayrıca bir vaxtı var və bu da 5 vaxta işarədir. Ancaq bu ayədən həmin nəticə əldə edilməz. Çünki əvvəla, işa vaxtı axşam vaxtı deməkdir və məğrib və işa namazı üçün müştərək vaxtdır. Ayədə də deyilir ki, "işa namazından sonra", orada da işa namazı üçün ayrıca vaxt müəyyən edilməyib. İşa namazının nə vaxt qılınması isə əvvəldə gətirdiyimiz ayələrdə açıq-aşkar göstərilmişdir. Bir ehtimal da desək, diqqət etsəniz ayədə iki namaz vaxtı və günorta vaxtı deyilir ki, elə o da zöhr və əsrin vaxtıdır. Beləliklə də, ayəyə əsasən namaz vaxtları əsas olaraq götürülüb və onların da sayı həmişə olduğu kimi üçdür.
Nəticə olaraq, Qurani Kərimdə 5 namaz üçün cəmisi 3 vaxt göstərilmişdir: sübh namazının vaxtı, zöhr və əsr namazlarının ortaq vaxtı, məğrib və işa namazlarının ortaq vaxtı. Buna əsasən də ortaq vaxtları olan namazları ardıcıl da qılmaq olar, ayrı-ayrı da.
Saytımızda namaz vaxtları ilə əlaqədar verilən cədvəl bəzi möminlərin etirazına, bəzilərinin isə təəccüb və heyrətinə səbəb olmuşdur. Etiraz edənlər bu cədvəlin ölkədə buraxılan cədvəllərə uyğun olmadığını deyərkən, digərlərinin təəccüblənməsinin səbəbi isə hava nisbətən işıqlı olduğu bir halda namaza və oruca başlanmasıdır.
Oruc dan yerinin ağarmasından (fəcri-sadiqdən) Günəşin batmasına qədər Allah rizası üçün yeməyi, içməyi, cinsi münasibəti və orucu batil edən digər amilləri tərk etməkdir. Qədimdə çılpaq gözlə baxar, üfüq boyunca işığın çoxaldığını gördükdə yeməyi və içməyi saxlayıb oruca başlayardılar. Artıq müşahidələrin yerini təqvimlər tutmuşdur. Lakin təqvimlər xətalı olduğu üçün Türkiyədə (həmçinin digər İslam ölkələrində) ən az 40 dəqiqə əvvəl oruca və namaza başlayırlar. Ekvatora yaxın bölgələrdə bu müddət azalsa da, şimal bölgələrində bir neçə saata çatır. Buna işa namazının vaxtı ilə əlaqədar xətalar da əlavə olunduqda ciddi sıxıntılar yaranır.
Möminlərin tam bir ay dövrü üçün yemək və içməkdən çəkindikləri bu ay ailələri və icmaları iman və ailə bayramında bir araya gətirir. Amma Azərbaycanda Ramazan ayı ilə tanış olmayanlar üçün iftarda nə vaxt oruc tutacağını və ya nə vaxt iftar edəcəyini bilmək çətin ola bilər.
Azərbaycanda Ramazan ayının mübarək günlərini izləməyinizə kömək etmək üçün biz ay ərzində vacib olan iftar və imsak vaxtlarına dair geniş bələdçi hazırlamışıq. İftar və imsakın nə demək olduğunu, Ramazanda yeməklərinizi necə hazırlayacağınıza qədər hər şeyi əhatə edəcəyik. Bundan əlavə, biz Azərbaycanı bu müqəddəs ayı qeyd etmək üçün xüsusi bir yerə çevirən bəzi nadir ənənələri bölüşəcəyik.
Ramazan ayı Azərbaycanda İslamın beş sütunundan biridir və oruc tutmaq və namaz qılmaq üçün bir aydır. Bu müddət ərzində müsəlmanlar mənəvi cəhətdən düşünməyə və Allaha yaxınlaşmağa təşviq olunurlar. Azərbaycanda Ramazan ayı dini ayinlər, təfəkkürlər və təqva üçün xüsusi vaxtdır. Müsəlmanlar bu mübarək ayda sübh açılandan gün batana qədər oruc tutur, gündüz saatlarında yemək-içməkdən çəkinir, namaza və sədəqələrə diqqət yetirirlər.
Azərbaycanda Ramazan ayında iftar və imsak üçün dəqiq vaxtların hesablanması çətin ola bilər, çünki saat qurşağı fərqinə görə vaxtlar məkandan yerə dəyişə bilər. Bununla belə, bu vaxtların nə vaxt baş verdiyini təyin edərkən riayət edilməli olan bir neçə faydalı təlimat var.
Qeyd etmək lazımdır ki, iftar adətən gün batarkən başlanır və imsak təyin olunmuş vaxtdan əvvəl başlamamalıdır, çünki bu, həmin günün orucunu batil edə bilər. Bundan əlavə, verilən vaxtdan 5 dəqiqədən gec olmayaraq orucunu açmaq tövsiyə olunur, çünki bu, sonradan uyğun yemək üçün kifayət qədər vaxtın olmasını təmin edəcək.
Azərbaycanda Ramazan ayı bu il aprelin 13-də başlayıb, mayın 12-də başa çatır. Ayı müşahidə edənlər üçün Bakıda Ramazan ayında gündəlik iftar və imsak vaxtlarının təqvimini təqdim edirik:
İftar vaxtı iftarın icazəli olduğu, imsak vaxtı isə oruc tutmağa başlamalı olduğunuz vaxtdır. Qeyd etmək vacibdir ki, bu vaxtlar Azərbaycan daxilindəki yerli məscidlərdən və ya şəhərlərdən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə də, yalnız bu təxminlərə etibar etməzdən əvvəl etibarlı mənbə ilə yoxlamaq daha yaxşıdır.
Ramazan özünü təfəkkür vaxtı və bir neçə ruhani təcrübəyə sahib olmaq şansıdır. Bu müqəddəs ayda müsəlmanlara aşağıdakı əməllərə və gözəl vərdişlərə diqqət yetirmələri tövsiyə olunur: iftar vaxti 2023
7c6cff6d22