Re: Pisownia Darzbór

[Bernard Konca]

W dniu 03.06.2015 o 13:51 Zbyszek_jg <zbysz...@interia.pl> pisze:

Witaj Zbyszku!

Ja jestem nauczony "Darz Bór" i tak pozostanie bez względu na oficjalne i nieoficjalne trendy i mody.

Darz Bór

waldek

PS. Nie gniewaj się, Twój list i moją odpowiedź puściłem na na liście leśników. 

Ja inaczej nie będę pisał.

w

Darzbór

14.06.2004

  Proszę o podanie poprawnej pisowni pozdrowienia myśliwych i leśników Darzbór! Obok formy, której użyłem za Wielkim słownikiem ortograficznym języka polskiego pod red. A. Markowskiego i Słownikiem poprawnej polszczyzny W. Doroszewskiego, można spotkać – częściej – pisownię: Darz Bór i Darz bór.

Obecnie obowiązuje pisownia łączna. Darzbór jest traktowane jak dobranoc, a nie jak Bóg zapłać. Różni się jednak od życzenia dobrej nocy sposobem akcentowania. Pisownia rozdzielna występuje w dokumentach kół łowieckich, wspomnieniach myśliwych i tym podobnych tekstach.
Profesor Andrzej Markowski pisze o darzbór w książce Polszczyzna znana i nieznana. Twierdzi, że darzbór „jest na drodze do przekształcenia się w jeden niepodzielny znaczeniowo wyraz” i że „ten proces językowy, zachodzący w omawianym wyrazie, oddaje już jego pisownia”.
Sprzeciwiałbym się kodyfikowaniu tendencji, która ma wprawdzie analogie w historii języka polskiego, ale we współczesnych tekstach znajduje minimalne odzwierciedlenie (jest klub sportowy Darzbór Szczecinek i niewiele poza tym).
Może dyskusja myśliwych i językoznawców np. na forum Rady Języka Polskiego doprowadziłaby do uzgodnienia stanowiska – zmiany pisowni albo w słownikach, albo w tekstach o polowaniach.

Artur Czesak, IJP PAN, Kraków

Bardzo proszę o odpowiedź, dlaczego zawołanie myśliwych darzbór pisze się łącznie? Z góry bardzo dziękuje za odpowiedź. Darzbór to znane od wieków zawołanie myśliwych i leśników, używane w funkcji powitania i pożegnania lub życzenia powodzenia, pomyślności. Zawołanie to składa się z formy trybu rozkazującego czasownika darzyć, dziś już nieczęsto używanej, oraz rzeczownika bór, znaczenie jego można zatem opisać jako ‘niech ci bór darzy (=obdarza, przynosi dary)’. Pierwotnie zwrot ten pisano rozdzielnie (a i dziś w pismach kół łowieckich znaleźć można taką pisownię), zgodnie zresztą z gramatycznym statusem jego członów, w ciągu wieków jednak okrzyk ten powoli zestalił się i zrósł w jedno słowo, podobnie jak inne formy wyrażające życzenia typu dobranoc (‘życzę ci dobrej nocy’) czy bodaj (pierwotnie Bóg daj ‘niech ci Bóg da’). Proces zrastania się darz bór w darzbór według Andrzeja Markowskiego (Polszczyzna znana i nieznana, Gdańsk 1999) jest bezpośrednio powiązany ze zmianą form wyrażania trybu życzącego (optatiwu), zaczęto bowiem w polszczyźnie używać innych, analitycznych (złożonych) form rozkaźnika: dziś zamiast dawnego darz powiedzielibyśmy niech darzy. W modlitwie Ojcze nasz mamy zachowane stare formy rozkaźnika 3. os. lp.: bądź wola twoja, przyjdź królestwo twoje, święć się imię twoje, dziś w powszechnym użyciu mamy formy z partykułą niech: niech będzie, niech przyjdzie, niech się święci. Obecnie obowiązuje pisownia łączna tego okrzyku, co już od lat 50. XX wieku obrazują słowniki, takie jak Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, Wielki słownik ortograficzny PWN pod red. E. Polańskiego i in.

--

Używam klienta poczty Opera Mail: http://www.opera.com/mail/

[Piotr K.]

W dniu 2015-06-03 o 18:25, Bernard Konca pisze:

<>
> Ja jestem nauczony "Darz Bór" i tak pozostanie bez względu na oficjalne i
> nieoficjalne trendy i mody.
<>

> Obecnie obowiązuje pisownia łączna. /Darzbór
> <http://sjp.pwn.pl/slowniki/Darzb%C3%B3r.html>/ jest traktowane jak
> /*dobranoc* <http://sjp.pwn.pl/slowniki/dobranoc.html>/, a nie jak /Bóg
> zapłać <http://sjp.pwn.pl/slowniki/B%C3%B3g-zap%C5%82a%C4%87.html>/. Różni

> się jednak od życzenia dobrej nocy sposobem akcentowania.
<>

I właśnie ze względu na sposób akcentowania, wyraźnie oddzielający te
dwa człony, będę nadal pisał "Darz bór", natomiast pisownie łączną będę
uważał za prymitywizm i niechlujstwo.