Türkiyedeki dağıstan yerleşkeleri

375 views
Skip to first unread message

Eldar Azizov

unread,
Aug 28, 2009, 5:07:35 AM8/28/09
to le...@googlegroups.com

Niğde civarında hiç lezgi yerleşkesi yokmuyduya. Hatırladığım kadarıyla Hüseyin Nail Kubalı vardı 1961 Anayasasını hazırlayan profesorlerden biri. Niğdenin Kuba kasabasındanmı veya köyündenmi bilemiyorum oralıydı. Zaten Azerbaycandaki Kuba da Lezgilerin sık yaşadıkları illerden biridir. Acaba oradan gidip  Niğdede kendi memleketlerinin isminimi koymuşlar. 
 
Saygılar,
--
Eldar Azizov

yayla

unread,
Aug 29, 2009, 2:54:20 PM8/29/09
to lezgi-лезги
Türkiyede lezgilerin yaşadığı 3 köy var 2 si balıkesirde 1 izmirde
ancak bu köylerden dağılıp türkiyenin çeşitli illerinde yaşayan
lezgiler mevcut benim bildiğim kadarıyla

On 28 Ağustos, 12:07, Eldar Azizov <eldara...@gmail.com> wrote:
> http://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=tr&msa=0&msid=1084957519663...

hacimurat

unread,
Aug 30, 2009, 5:00:12 AM8/30/09
to lezgi-лезги
haritayı dikkatle inceleyiniz,yerleştirilme hatlarına bakın,acaba
osmanlı kendini mi sağlama almaya çalışmış gelen muhacirlerimi ,acaba
neden üç hat halinde yerleştirmiş...yada bu muhacirler bu kadar
organize mi geldiler...insan düşünüyor yani

GUYVER Lezgian

unread,
Aug 31, 2009, 6:07:17 PM8/31/09
to lezgi-лезги
Eldar stxa hoş atan.
Ne zamandır yazıcam anca fırsat bulabildim.
Harita güzel daha öncede görmüştüm. Bahsettiğin zatı tanımıyordum
araştırınca
öğrenmiş oldum. Türkiyede dağınık olarak çok lezgi var fakat tespit
edilebilen tam lezgi
köyü olarak 3 köy var yayla'nın dediği gibi. Bunun dışında söylenen
tokat, sivas vs civarında
kafkas köyleri var fakat sadece lezgi köyü değiller. İçlerinde de ne
kadar gerçek lezgi var
bilemiyoruz. Türkiyede, Lezgi olduğunu duyan, olduğunu sanan çok fazla
insan var fakat gerçek
olarak lezgi olup olmadıkları belli değil kendilerinin de tam malumatı
olmuyor. Kültür ve adetleri bilip devam ettirenler olmadığı için
tespit de yapamıyoruz. Lezgiliği tam olarak bilip, yaşayabilen sadece
3 tanecik köy var malesef. Türkiyede kafkas ırklarına ait çok fazla
insan var ama pek az ne olduğunu bilip adetlerini devam
ettirebilenler. Geneli dillerini dahi konuşamıyor. Bilenlerde birleşip
birşeyler yapmaya çalışıyorlar, diri tutmaya çalışıyorlar. İnternet'de
lezgi olduğunu söyleyenler ile karşılaşıyoruz ama gerçeğe dair hiç bir
malumatları yok. Misalen Bayrampaşada bir arkadaşım var. Babası
tokatlı annesi balıkesirli, manyaslılarla akrabalığı olduğuna dair
bilgi var ama ayrıntılı malumat yok. Şaka ile akrabamsın diyoruz ama
oda geçmişini bilmiyor... Bu konular da yazılı kaynaklarda yok. Dede
ve babalarımızın bir hatası da bu. Yazma adeti olmadığından başlarına
gelenleri, geçmişlerini, anılarını yazmamışlar, torunlarına
aktarmamışlar. Böyle bir bilincede ihtiyaç duyan olmamış, öğrenmek
isteyende olmamış sanırım. Şimdi bizim gibiler öğrenmek istiyoruz
keşke bilgimiz olsa diyoruz, ama pek mümkün değil. Bu konuda ayrıntılı
araştırma yapanda yok. Yapılmaya çalışılsada zaten yazılı kaynak çok
az. Eski dağıstan, kafkasyaya dair çok az şey var. Buraya geliş
yıllarıda karışık döneme denk geldiğinden herşeyi listeleyememiş
Osmanlı. Bunun gibi şeyler ancak başına gelen, yaşayan kişilerin not
tutması, hatırata dökmesi ile ancak mümkün zaten. Tarihi bu şekilde
öğrenebiliriz. Kulaktan duyma şeyler olduğu için biz de bir çok şeyi
yanlış biliyor olabiliriz. Bazı şeyler mitoloji gibi olmuş artık
onlara sarılıp duruyoruz çaresiz. Geçmişini en fazla bilen bu 3 köyün
insanları lezgiler olarak, onlar da artık bitiyor. Benim yaşıtım dili
bilen çok az insan var. Bende tarihi bir çok şeye vakıf değilim.
Araştıracak yetenek, azim ve ilim de yok malesef...
Dünyada da bizdeki gibi olduğunu düşünüyorum. Tüm dünyaya yayılmış
lezgiler pek bilinçli değiller, bilgiyede sahip değiller. Rahat bir
dönemde yaşadığımızdan her kez geçmişine dair bir açlık duyuyor.
Kafkasyalılar türk olmamış olsa bile türklerle girintili olduklarından
bir çok şey hiçbir zaman çözülemeyecek. Dünyada birlik olma açısından
tek elimizde islam bilinci bulunmakta.

Dağılım bakımından da evet kontrol pek mümkün olmamış. Kontrolsüz
gerçekleşmiş. Osmanlının çok zor bir döneminde yaşanıyor bunlar.
Belkide başka padişahlar olsa bu kadar insanın topraklara girişine
müsade etmezdi. Daha engelleyici bir davranış sergileyebilirlerdi o
zaman halimiz daha kötü olabilirdi, bu konuda osmanlıyıda suçlayamazdı
kimse. İzin konusunda kontrollü olmaya çalışmışlar ama pek mümkün
olmamış, o yüzden de yazılı pek bir şey yok. Göç haritalarına bakınca
durum anlaşılıyor zaten. Biz doğu tarafından girenlerden oluyoruz.
Balkanlarda çok sayıda insanın geçişine izin verilmemiş. Bunlar daha
büyük sıkıntılar çekmiş. Gemiler ile arab yarımadasına gitmek
durumunda kalmışlar. Bugün bu yol sebebiyle israil, kudüs, mısır gibi
bölgelerde lezgi ve kafkasyalılar yaşıyor. Geçmişlerine dair ne kadar
bilgileri var bilmiyorum. Muhacirler pek organize gelmişler gibi
görünmüyor çok sıkıntılar çekilmiş yollarda binlerce insan ölmüş.
Osmanlıda barındırmada kontrollü olmaya çalıştığı anlaşılıyor. Pek
lezgilerin adı geçmiyor bunlar arasında. Bizim ata akrabalarımızdan ne
kadarı gelememiş, gelebilenler nerde bilmiyoruz.

Küçüklüğüme dair lezgilerle ilgili ufak anılarım var. Yücel abim bu
konuda çok şevkliydi, büyük gayretleri oldu. Çok da güzel hizmetleri,
hatıraları oldu. O yıllarda gözümde büyümeye başlamıştı zaten.
Evimizde kafkasyadan gelen talebeleri ve hanımları misafir ederdik.
İçlerinde çoğu lezgi olurdu. Onların da bizim de dilin çok
asimilasyona uğramasından pek konuşup, anlaşamıyorduk. O zamanlarda
bizim ve akrabaların evinde hep lezgice konuşulurdu, öyle öğrendim
zaten. Lezgileri görmek çok hoşuma gidiyordu ama islami yaşam ve
bilgileri olmadığından hallerine üzülüyordum. Hatta evimizde misafir
ettiğimiz lezgi talebelerin içinden okullarda çıkan kavgalarda ölenler
olmuştu epey üzülmüştük.
Velhasıl kelam yine uzun yazdık.
Facebook sevmiyorum, kullanmıyorum fakat orda lezgi grupların olduğunu
gördüm. Orada geniş çaplı bir grup yapalım mı ne dersiniz.

Eldar stxa, bu arada bir ara azerbaycan'a dönmek durumunda kalmıştım.
Şimdi burlardamısın, neler yapıyorsun. Halin nasıldır.
Eklediğin mp3'leri kaydettim ikisi güzeldi.

Azerbaycan'da çok lezgi var ama sevmeyen de çok galiba, azeri
tanıdıklardan pek lezgileri seven yok. Kötü amellerde olanlar çok
galiba. İnternette de görüyoruz bir tepki var nedense.

Çaz viri lezgi xalk dal görüşmişhan arzu ava.
Kü sara...



Hüseyin Nail Kubalı
http://www.bkd.org.tr/biyografiler_ac.asp?id=116

http://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%BCseyin_Nail_Kubal%C4%B1

http://tr.wikipedia.org/wiki/Kuba_(%C5%9Fehir)

http://tr.wikipedia.org/wiki/Kuba_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1

http://tr.wikipedia.org/wiki/Azerbaycan_hanl%C4%B1klar%C4%B1

http://tr.wikipedia.org/wiki/Kafkasya

Petish

unread,
Sep 5, 2009, 7:10:14 AM9/5/09
to lezgi-лезги
İgrami stxayar, vaxar.

Bende maalesef çok gec yazabiliyorum, kusura bakmayın.
Ben 10 yıldır Türkiyedeyim ve herhalde bir kaç yıl daha buradayım.
Tabiiki gidip geliyorum memlekete.
Buraya geldiğim günden beri farklı Lezgi hikayeleri duyuyordum,
En son Ağrı'dan bir arkadaşla görüştüm israrla lezgi olduğunu söylüyor
ama lezgice bişey bilmiyor.
geldikleri bölge Azerbaycandaki yoğun olarak avarların yaşadığı bölge
ama arkadaş hayır avar değiliz lezgiyiz diyor. Ne ise Azerbaycandaki
alrabaları ile görüşmüş babası bende bari bir kaç kelime öğren dedim
bakalım kimlerdenmiş. Dediği doğru ise Ağrıda bir kaç lezgi aile
varmış.
Ardahan Çıldır da lezgi köyü veya bir aile var. Soyadları Kızılgül.
Ben bu aileden bir kaç kişi ile tanıştım. Lezgi oldukları doğru ama
lezgice bilmiyorlar maalesef.
Duyduğum kadarı ile Sarıkamışta, kayseride ve tokatta da birkaç aile
varmış.
Ben kayseriden bir doktorla bir ara yazışıyordum. Üniversite
hastanesinde doktor. Radiolog. Sonra maalesef irtibat koptu.
Azerbaycanda Lezgi çok var, ama maalesef sevmeyenlerde var az sayıda
olsada. Ama onları da biz sevmiyoruz. Neticede kaybedenler onlar
oluyorlardır emin olun.
Maalesef Türkiyede genç nesil Lezgiceyi bilmiyor. Ama taktir ettiğim
ve hayran olduğum lezgiceyi iyi öğrenen çok kişide var. Azerbaycanda
yaşayıpta maalesef lezgice bilmeyen benim çok akrabalarım var. Aynı
şekilde dağıstanda yaşayıpta lezgice bilmeyenlerde var. Anne baba
lezgi olduğu halde lezgice bildikleri halde kendi aralarında azerice
veya rusça konuştukları için çoçuklarda lezgiceyi öğrenemiyorlar.
ancak kendi çabası ile kim öğrenirse artık.
Guyver abi dünyada birlik olma açısından lezgiler ile ilgi
söylüyorsanız bence lezgiler açısından şimdilik sadece lezgi olması ve
bunun bilincinde olması bence daha önemli. Dolayısıyla islam dininden
farklı sebeplerle uzak kalan ve dinimizi tanıma firsatı bulmayan
soydaşlarımıza daha fazla sahip çıkmamız gerekiyor.
Dolayısıyla Hadise ile ilgili daha önceki hayat tarzına ve yaşam şekli
dolayısıyla dışlamamız doğru değil bence.
Bana ilk söylediklerinde Hadise lezgiymiş dediklerinde bende bir an
hatta sesli düşündüm sevinsemmi, üzülsemmi diye bana bu haberi veren
azeri arkadaşta güldü ama neticede ben sevinmem gerektiği konusunda
karar verdim. Hayat tarzı, yaşami, düşüncesi, politik düşüncesi
vesaire beni ilgilendirmez. Zaten islam dini bakış açısı ile
bakarsakda "Sadece kendi düşüncelerimizle aynı olan insanları
seversek ve saygı gösterirsek bence bu bencillik olur, asıl olan
insanları insan olduğu için sevmek ve saygı göstermek. Buda hakka
karşı saygı ve sevginin bir ifadesidir. Taktir sizin.
Facebookta birkaç lezgi grubu var. Lezgi Community en aktivi herhalde.
artık ne kadar aktif diyebilirsek.

Hacimurat abi sana memleketten okul kitabı getiremedim zira girdiim
kitap evlerinde okul kitapları yoktu. ama 2 tane lezgice şiir kitabı
getirdim. ve köyde bir tane çok eski baskı 5-6 sınıf lezgice bir
kitap buldum.
inşallah yeni baskı eğitim kitapları temin edersem getireceğim.

Başınızı ağrıttıysam beni bağışlayın.

Saygılar,
Sağray.


GUYVER Lezgian

unread,
Sep 6, 2009, 6:41:55 PM9/6/09
to lezgi-лезги
Tekrar Merhaba,
Esrağfirullah ne baş ağrıtması biz sizleri görünce mutlu oluruz. Biz
sizlerle görüşmek, muhabbet etmek isteriz daim.

Görüşlerinize katılıyorum. Keşke daha fazla lezgi veya kafkasyalı ile
görüşsek. Bu topraklarda ki lezgileri bilsek,
geçmişlerini öğrensek veya öğrenmelerine aracılık edebilsek ama
malesef yapamıyoruz.

"asıl olan insanları insan olduğu için sevmek ve saygı göstermek" işte
çok güzel bir düşünce daim katılıyoruz.

Ben biraz da İslam ortak paydasından işin başka bir yönünü kastetmek
istemiştim aslında. Ülkemizde
bir çok kafkasya konulu dernek, grup var ama faaliyetler hep sanki dar
bir ölçüde kalıyor. Bazı arkadaşlar
ın

çok güzel fikirleri vardı. Tüm kafkasyalılar olarak bir federasyon
gibi faaliyet göstermek, tanışmak, kaynaşmak ama
bu çok zorsanırım. Kendi hısım, akrabalarımız arasında bile malesef
bir birleşim yok. O lezgi, onlar seyid deği, bunlar çerkes,
o avarlarla olmaz vs. gibi düşünceler taşıyoruz. Bazıları bunu doğanın
kanunu gibi görür ama ben öyle düşünmüyorum.
İşin bu yönüylede geniş dairede düşünmenin daha faideli olacağını
sanıyorum. Bunun aksi sanırım biraz ırkçılığa giriyor.
İslam ve insan ortak paydasında buluşabilme bu yüzden önemli bence.
Orta asya, Kafkas halklarının bugün ki haline sebep de bence bu.
Sadece bu topraklardaki dağılmış kafkasyalılar da değil o topraklarda
da aynı ayrılıkçılık var. O yüzden muzaffer olunamıyor sanırım.
Osmanlının, bu toprakların muzaffer olmasına en büyük sebep de buydu
bence. Kafkasyada bugün sen çerkessin, çeçensin, lezgisin, azerisin,
avarsın
ayrılığı olmasa tarihe ve insanlığa merkez olmuş, beşiklik yapmış,
güçlü medeniyetlerin toprakları bu halde olmaz, bireyleri de özlerini
daha iyi muhafaza edebilirdi.
Bugün bu topraklardan çıkan eğitimcisinden, iş adamına bir çok insan
oralarda islam ve insan ortak paydasında büyük hizmetler yapıyor,
birleştirici oluyor sanırım.

Sizleri aramızda görmekten, görüşlerinizi almaktan onur duyarım.

RAB'diz emanet xuy.
Kü sağray.
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages