Bijdrage leefstijlontwikkeling Agnes Elling (mei 2014)

[a.elling]

Beste mensen,

Onderstaand, op verzoek, mijn mei-bijdrage:

Stelling: Stimuleer en organiseer bewegen en sport voor ouderen met uiteenlopende wensen en mogelijkheden, maar waak voor betutteling, stereotypering en normering

Aanvankelijk las ik de diverse bijdragen, maar ben daar uiteindelijk mee gestopt. Deels omdat het me te veel werd en de tijd niet kon vinden, maar deels ook omdat ik er minder tijd voor maakte, aangezien ik te weinig nieuws las en en/of de stellingnames te eenzijdig en normatief vond. Ik kon me dan ook het meest vinden in de bijdrage van Simone Gerono, die enerzijds verwees naar het enorm grote en gevarieerde aanbod voor ouderen en anderzijds opriep tot respect voor de keuzes die verschillende groepen ouderen maken. Ik vind het mooi dat Edwin Timmers het plezier en beleven benadrukt, evenals ontwikkeling en verantwoorde begeleiding en pleit voor een meer aangepast en sportgericht aanbod. Maar, anders dan hij zelf suggereert, is zijn benadering naar mijn idee geenszins inclusief naar alle 55-75 jarigen.  

In het huidige neo-liberale politieke klimaat  is er veel aandacht voor zelfredzaamheid van burger en voor participatie en eigen verantwoordelijkheid. Een ‘gezonde leefstijl’ wordt in toenemende mate als ‘plicht’ gezien van iedere individuele burger. Ik ben zeker vóór het stimuleren van zelfredzaamheid ben van mensen en eveneens vóór het voorlichten van mensen over zaken als gezonde voeding en relaties tussen voldoende bewegen en zowel fysiek als psychosociaal welbevinden. Maar ik ben erg tégen betuttelende en normatieve leefstijlinterventies, zeker voor ouderen.

We weten dat er vandaag de dag veel gezonde, fitte, goed opgeleide jonge én oudere ouderen zijn, die hun eigen sport en beweeggedrag prima zelf kunnen en willen invullen, waarbij ze zichzelf nog volop uitdagingen stellen om zich sportief te ontwikkelen. Ik gun hen de mogelijkheden, faciliteiten en ondersteuning die ze daarbij nodig hebben, vooral ook vanuit bestaande sportverenigingen, omdat hier daadwerkelijk sprake kan zijn van een win-win situatie (een woord dat naar mijn idee overigens te vaak misbruikt wordt, ook binnen de sport). Timmers pleit voor het oprichten van eigen 55+ verenigingen, waar denk ik in bepaalde regio’s ook zeker nog kansen liggen. Maar veel meer zie ik mogelijkheden bij reguliere sportverenigingen die hun aanbod verbreden. Binnen onder meer atletiek, bridge, gymnastiek, tennis wandelen en toerfietsen/wielrennen zijn overigens al veel ouderen actief in clubverband en veelal geïntegreerd en niet expliciet in aparte 55+ afdelingen. Ik denk overigens dat het vooral de ‘fitte ouderen’ met voldoende sportervaring zelf moeten zijn die dit bredere aanbod zullen moeten gaan genereren binnen overige takken van sport, of sporttakoverstijgend. Daarvoor is de groep waar Timmers naar verwijst zeker ‘zelfredzaam’ genoeg.   

Er is tevens een zeer grote groep mensen, waaronder eveneens veel midlifers, voor wie bewegen (en sport) vooral een functionele betekenis heeft in relatie tot gezondheid. Een deel van deze groep beleeft ook plezier aan de betreffende beweeg/sportactiviteiten, anderen beleven vooral plezier aan het iets samen doen met anderen, of naderhand gezamenlijk napraten. Naar mijn idee is het niet erg dat zij voornamelijk sporten vanuit een extrinsiek motief. En ook niet als zij niet ‘optimaal’ bewegen, vanuit het perspectief van gezondheid of sportieve ontwikkeling. Ook deze groep kan dat over het algemeen aardig goed zelf regelen of vindt aansluiting bij het rijk geschakeerde beweegaanbod, al dan niet gericht op (specifieke categorieën) ouderen. Hoewel soms anders wordt gesuggereerd is de meerderheid van ‘jonge’ 55plussers best actief, meer dan midlifers. Belemmeringen om meer te bewegen of sporten liggen veelal niet in een te gering lokaal aanbod of te weinig kennis daarvan, maar eerder in een geringe integratie dan wel prioritering in de dagelijkse leefwereld.  

Dan is er nog een groep ouderen die van zichzelf eigenlijk niet zo nodig (meer) hoeft en/of het gevoel heeft niet (meer) te kunnen. Dit is deels een groep die sport nooit leuk gevonden heeft, maar ook een groep die juist wel altijd actief is geweest, maar vooral (gezondheids)belemmeringen ervaart. Ze vinden sport over het algemeen best nuttig, maar niet (meer) voor zichzelf. Daar ligt naar mij mening inderdaad de belangrijkste taak voor lokale overheden om bewegen en sport te stimuleren en  - in samenwerking met bestaande sportorganisaties en ouderenorganisaties – een passend aanbod te genereren. Dat aanbod is soms vooral leeftijdsspecifiek voor ‘alle’ 55+, maar soms ook meer gericht op andere aspecten die voor een ‘passend aanbod’ en de identificatie van mensen minstens evenzeer van belang kunnen zijn, zoals mensen met een chronische ziekte of vrouwen met een niet westerse etnische achtergrond. Hiervoor is veelal specifieke begeleiding en expertise nodig, maar zal – waar mogelijk - ook zeker zelforganisatie moeten worden gestimuleerd.

Ik hoop van harte dat het lokale sport- en beweegaanbod voor ouderen – vooral degene met diverse kwetsbaarheden, zoals een geringe gezondheid en beperkt cultureel, economisch, sociaal en sportief ‘kapitaal‘ – de komende jaren verder opbloeit. Zowel door groeiende zelfredzaamheid van ‘fitte ouderen, als door ondersteuning en facilitering van overheidswege voor hen voor wie een pleidooi op zelfredzaamheid betekent dat zij niet (meer) zullen deelnemen. Maar respecteer ook hen die niet meer ‘optimaal’ willen deelnemen, dat bepalen ze zelf wel!    

Met dank voor het lezen en jullie eventuele reactie,

Agnes 

 

[robbert.plass]

Dag Agnes en anderen,

Over de stelling: Stimuleer en organiseer bewegen en sport voor ouderen met uiteenlopende wensen en mogelijkheden, maar waak voor betutteling, stereotypering en normering, kan ik kort zijn: daar ben ik het mee eens.

De doelgroep ouderen is hetrogener dan ooit, wat in mijn optiek betekent dat sportstimulering voor ouderen ook meer dan ooit op maat aangeboden moet worden. Op maat werken betekent voor mij ook dat er voor stereotypering geen plaats is. (wat vanuit gezondheidsbevordering nog best wenselijk kan zijn overigens). Betutteling ben ik sowieso wars van: zelfbeschikkingsrecht is in mijn ogen een groot goed.

 

Normering vind ik wel een lastig item. Natuurlijk ben ik groot voorstander van het oppakken van beweegactiviteiten door ouderen, van welke aard of op welke intensiteit dan ook. Vanuit gezondheidsbevorderend oogpunt is normering echter toch niet onwenselijk. Om gezondheidsvoordeel te behalen uit beweegactiviteiten moet er immers op een bepaalde intensiteit en duur bewogen worden. Ik zou daarom willen pleiten voor evidence-based gezondheidsinterventies op maat gesneden voor en geformuleerd in samenspraak met de doelgroep. In mijn ogen moeten dergelijke interventies een stevig (inspannings-)fysiologisch fundament hebben om aan de behoefte voor gezondheidsbevordering tegemoet te komen enerzijds en anderzijds ontwikkelt worden voor en met subdoelgroepen binnen de doelgroep senioren. Dit laatste om behoeften als plezier, zelfmanagement, de mogelijkheid tot differentiëren en dergelijke te waarborgen. Een belangrijke rol hierin kan weggelegd zijn voor een buurtsportcoach of combinatiefunctionaris.

 

Ik ben het verder eens met Agnes als het gaat over het integreren van seniorensportaanbod binnen de huidige sportverenigingen. Uit onderzoek blijkt dat senioren de sportvereniging graag als ontmoetingsplek/ startplek van beweegactiviteiten zien, maar ook de behoefte hebben om op minder georganiseerde en in minder formele zin actief te zijn. De sportverenigingen moeten voor deze nieuwe rol dus een inhaalslag maken. Waar de doelgroep een aanzienlijke ontwikkeling heeft doorgemaakt de afgelopen decennia, hebben sportverenigingen dat tot nu toe maar beperkt opgepakt. Misschien mist een meer commerciele houding binnen sportverenigingen? (denk ik even hardop).

 

Verder wil ik jullie graag een vraag voorleggen over onderzoek naar seniorensport.

Ik ben zelf op zoek naar een goed thema/ vraagstuk waarop ik onderzoek wil gaan doen, ik vroeg me af of jullie vanuit jullie expertise tegen bepaalde vraagstukken aanlopen die ik hierin mee zou kunnen nemen?

 

Ik ben benieuwd naar jullie reactie.

Met vriendelijke groet,
Robbert Plass 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

[Simone Gerono]

Hallo Robbert

 

Er is een onderwerp waarop onderzoek gewenst is: de besparing die voldoende beweging oplevert  tav (huishoudelijke) zorg, wmo en de winst voor deelnemers tav kwaliteit van leven (dus nu eens niet de gezondheidscomponent).

Kortom wat levert het in beweging komen en sporten  een gemeente op. Veel gemeenten vragen naar deze cijfers maar ik kan ze (nog) niet leveren. Gemeenten geven aan dat stimuleren van sport en beweging voor senioren geld kost maar dat de besparing die dat oplevert niet ten goede komt aan de gemeente maar vooral aan de zorgverzekeraar.

 

Is een sportstimuleringsprogramma als GALM (evidence-based) op den duur kosteneffectief. Voor het MBvO is dat al eens onderzocht. Maar ik zou zo graag ook zien of het effect heeft op hoeveelheid (thuis)zorg/ andere zorgkosten.

 

Ik blijf graag op de hoogte

 

Met vriendelijke groet,

 

Simone Gerono – van Bun

Adviseur Sport Bewegen Gezondheid

 

Mercator 1 - Postbus 5061 - 6130 PB Sittard

T 046 4770590 - M 06 31044933
Op maandag, dinsdag en donderdag werkzaam bij Huis voor de Sport Limburg

www.huisvoordesportlimburg.nl - twitter.com/HvdSportLimburg

 

 

Bekijk ook ons Sportzine editie februari 2014: Sport en bewegen in het nieuwe coalitieprogramma

 

 

--
Je hebt dit bericht ontvangen omdat je bent geabonneerd op de groep "Expertgroep "Leefstijlontwikkeling"" van Google Discussiegroepen.
Als je je wilt afmelden bij deze groep en geen e-mails van de groep meer wilt ontvangen, stuur je een e-mail naar leefstijlontwikk...@googlegroups.com.
Als je een bericht in deze groep wilt plaatsen, stuur je een e-mail naar leefstijlo...@googlegroups.com.
Bezoek deze groep op http://groups.google.com/group/leefstijlontwikkeling.
Ga naar https://groups.google.com/d/msgid/leefstijlontwikkeling/0dd39c92-9968-4efe-be56-a915a744510a%40googlegroups.com om deze discussie op internet te bekijken.
Ga naar https://groups.google.com/d/optout voor meer opties.