สรุปคำบรรยาย เนติภาคกลางวัน มรดกสัปดาห์ที่1สอนเมื่อ ศ 29/05/09
nobita kwang
หากเอกสารสรุปคำบรรยายนี้ มีข้อผิดพลาดประการใด ข้าพเจ้า kankokub ขออภัยและน้อมรับแต่เพียงผู้เดียว หากจะมีประโยชน์อยู่บ้างขอมอบให้แก่ ท่านอาจารย์ ม.ล.เฉลิมชัย เกษมสันต์ผู้บรรยาย , ผู้มีน้ำใจส่ง flie เสียงที่ทำให้ข้าพเจ้าได้มีโอกาสได้ฟังคำบรรยาย , บิดามารดาข้าพเจ้า
ครั้งที่ 1 . (ภาพรวมข้อ 8 ครอบครัว-มรดก)
สวัสดีครับวันนี้เป็นวันแรกที่พบกันก็ขอพูดอะไรที่ค้างคาในหัวใจในการสอบที่ผ่านมาด้วย และขอแนะนำตัวตามธรรมเนียมว่าชายชรานี้คือใคร ผมชื่อหม่อมหลวง ขณะนี้ยังรับราชการเป็นผู้พิพากษาอาวุโสในศาลอุทธรณ์ภาคหนึ่ง เด็กเนฯเรียกผมว่าหม่อมพี่
แต่เท่าที่ใครฟังผมปีที่แล้ว ผมโดนนักศึกษาตำหนิผมว่าข้อสอบค่อนข้างยาก แต่ถ้าใครฟังผมครั้งที่แปด ใครทำไม่ได้ควรไปตายทันที นักศึกษาตอบได้กัดฟันตอบ
ในการสัมมนามีการพาดพิงเรื่องข้อสอบครอบครัวมรดก ต้องโยงกันใครออกข้อสอบไม่โยงโอกาสไม่ได้รับเลือกมีมาก
มีหกคนที่มีโอกาสออกข้อสอบ และในหกคนนั้นอาจจะฟิตจัด ออกได้สองสามข้อ อาจารย์ทุกคนไม่รู้ทั้งสิ้นว่าข้อสอบข้อนี้เป็นของใคร เลือกมาก็อย่าคิดว่าจะจบ ต้องมีการซักไว้ว่าไม่ซ้ำกับข้อสอบที่เคยออกในสิบปีนี้ ขอโทษสำหรับคนที่เขาเรียนแล้ว แต่แนะนำไปถึงเด็กใหม่
วิชามรดกมีซ้ำได้หลายจุด ในส่วนที่ซ้ำได้อย่างเห็นได้ชัด เรียนวิชานี้ถ้าแบ่งมรดกไม่เป็นก็แย่ 1629 และในวรรคสอง คู่สมรส ขีดเส้นไว้ถ้าใครมีตัวบท ก็คือเป็นทายาทโดยธรรมมีสิทธิรับมรดกได้ 1629 วรรคสอง ถ้าออกตรงๆอย่างนี้ไม่มีทางได้รับเลือก
ทายาทโดยธรรมตัวตั้งคือ 1629 ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น และภายใต้บังคับแห่งมาตรา 1630 วรรค 2 แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังดังต่อไปนี้ คือ
(1) ผู้สืบสันดาน
(2) บิดามารดา
(3) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
(4) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน
(5) ปู่ ย่า ตา ยาย
(6) ลุง ป้า น้า อา
คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นก็เป็นทายาทโดยธรรม ภายใต้บังคับของบทบัญญัติพิเศษแห่งมาตรา 1635
แต่ขณะเดียวกันดูที่มาตรา 1615 วรรคสอง เรียนเนฯต้องโยง
1615 วรรคสอง มาตรา 1615 การที่ทายาทสละมรดกนั้น มีผลย้อนหลังไปถึงเวลาที่เจ้ามรดกตาย
เมื่อทายาทโดยธรรมคนใดสละมรดก ผู้สืบสันดานของทายาทคนนั้นสืบมรดกได้ตามสิทธิของตน และชอบที่จะได้รับส่วนแบ่งเท่ากับส่วนแบ่งที่ผู้สละมรดกนั้นจะได้รับ แต่ผู้สืบสันดานนั้นต้องไม่ใช่ผู้ที่บิดามารดา ผู้ปกครอง หรือผู้อนุบาลแล้วแต่กรณี ได้บอกสละมรดกโดยสมบูรณ์ในนามของผู้สืบสันดานนั้น
เรียกว่าผู้สืบมรดกใช้ศัพท์กฎหมายให้ถูก เกิดขึ้นจากเรื่องอะไร มันเกิดขึ้นจากการสละมรดก
ไม่มีคำว่าผู้สืบสันดานโดยตรงตรงไหนเลย 1615 วรรคสองไม่มีคำว่าโดยตรง ฉะนั้นความกว้างไกลในการรับมรดกมีมาก
1639 มาตรา 1639 ถ้าบุคคลใดซึ่งจะเป็นทายาทตามมาตรา 1629(1)(3)(4) หรือ (6) ถึงแก่ความตาย หรือถูกกำจัดมิให้รับมรดกก่อนเจ้ามรดกตายถ้าบุคคลนั้นมีผู้สืบสันดานก็ให้ผู้สืบสันดานรับมรดกแทนที่ ถ้าผู้สืบสันดานคนใดของบุคคลนั้นถึงแก่ความตายหรือถูกกำจัดมิให้รับมรดกเช่นเดียวกัน ก็ให้ผู้สืบสันดานของผู้สืบสันดานนั้นรับมรดกแทนที่ และให้มีการรับมรดกแทนที่กันเฉพาะส่วนแบ่งของบุคคลเป็นรายๆสืบต่อกันเช่นนี้ไปจนหมดสาย
ไม่ได้ออกมรดกมานานแล้ว ๆ เรียกว่าการรับมรดกแทนที่กัน เกิดได้โดยมีเหตุสองประการ เกิดขึ้นเพราะทายาทที่จะมีสิทธิรับมรดก บุคคลที่เป็นทายาทถูกกำจัดมิให้รับมรดก หรือ ตายก่อน
กำจัดมีสองประเด็น 1605 กับ 1606 นักศึกษาที่ผ่านปริญญาตรีคิดแล้ว ว่า1639 รองรับ 1605 หรือ 1606 มาตรา 1605 ทายาทคนใดยักย้าย หรือปิดบังทรัพย์มรดกเท่าส่วนที่ตนจะได้หรือมากกว่านั้นโดยฉ้อฉลหรือรู้อยู่ว่า ตนทำให้เสื่อมประโยชน์ของทายาทคนอื่น ทายาทคนนั้นต้องถูกกำจัดมิให้ได้มรดกเลย แต่ถ้าได้ยักย้ายหรือปิดบังทรัพย์มรดกน้อยกว่าส่วนที่ตนจะได้ ทายาทคนนั้นต้องถูกกำจัดมิให้ได้มรดกเฉพาะส่วนที่ได้ยักย้ายหรือปิดบังไวันั้น
มาตรานี้มิให้ใช้บังคับแก่ผู้รับพินัยกรรม ซึ่งผู้ตายได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินให้เฉพาะสิ่งเฉพาะอย่าง ในอันที่จะได้รับทรัพย์สินนั้น
มาตรา 1606 บุคคลดั่งต่อไปนี้ต้องถูกกำจัดมิให้รับมรดกฐานเป็นผู้ไม่สมควร คือ
(1) ผู้ที่ต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่าได้เจตนากระทำ หรือพยายามกระทำให้เจ้ามรดกหรือผู้มีสิทธิได้รับมรดกก่อนตนถึงแก่ความตายโดยมิชอบด้วยกฎหมาย
(2) ผู้ที่ได้ฟ้องเจ้ามรดกหาว่าทำความผิดโทษประหารชีวิตและตนเองกลับต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่า มีความผิดฐานฟ้องเท็จหรือทำพยานเท็จ
(3) ผู้ที่รู้แล้วว่า เจ้ามรดกถูกฆ่าโดยเจตนา แต่มิได้นำข้อความนั้นขึ้นร้องเรียนเพื่อเป็นทางที่จะเอาตัวผู้กระทำผิดมาลงโทษ แต่ข้อนี้มิให้ใช้บังคับถ้าบุคคลนั้นมีอายุยังไม่ครบสิบหกปีบริบูรณ์ หรือเป็นคนวิกลจริตไม่สามารถรู้ผิดชอบ
หรือถ้าผู้ที่ฆ่านั้นเป็นสามีภริยาหรือผู้บุพการีหรือผู้สืบสันดานของตนโดยตรง
(4) ผู้ที่ฉ้อฉลหรือข่มขู่ให้เจ้ามรดกทำ หรือเพิกถอน หรือเปลี่ยนแปลงพินัยกรรมแต่บางส่วนหรือทั้งหมดซึ่งเกี่ยวกับทรัพย์มรดก หรือไม่ให้กระทำการดังกล่าวนั้น
(5) ผู้ที่ปลอม ทำลาย หรือปิดบังพินัยกรรมแต่บางส่วนหรือทั้งหมด
เจ้ามรดกอาจถอนข้อกำจัดฐานเป็นผู้ไม่สมควรเสียก็ได้โดยให้อภัยไว้เป็นลายลักษณ์อักษร
ตอบบางอนุมาตรา ของ 1606 ไม่ได้รองรับ 1605 เลยเพราะเป็นการยักย้ายหรือปิดบัง เกิดหลังเจ้ามรดกตาย แต่ 1606 นั้นมีบางมาตราเกิดก่อน เจ้ามรดกตาย
สรุปทายาทโดยธรรมมีสามประเภท สามมาตรา 1629 1615 1639
1629 วรรค 2 คู่สมรสรับมรดกแทนที่ตาม 1639 ได้หรือไม่กลับไปคิดเล่นๆ กำลังบรรยายให้เห็นภาพว่าดูเป็นไม่ต้องดูมาก ระบุไว้ชัดเลยในวรรค 1 ว่า ใครเท่านั้นที่มีการรับมรดกแทนที่ได้ ไม่มี อนุ สองกับ อนุห้า และไม่มีวรรคสองเลย ดูดีๆไม่มีจริงๆ ดังนั้นการรับมรดกแทนที่จึงไม่อาจมีได้สำหรับคู่สมรส ฝากนักศึกษาถ้ามีโอกาสมาฟังในปีแรกของให้มาฟัง
ตระหนักดีว่าครอบครัวมรดกนั้นค่อนข้างเยอะและยาก รวมทั้งหมดกี่มาตรา โดยเฉพาะ 1598 มี ทับ 37 ทับ และ ทับ 37 แก้ไขปี 51 น่าสนใจปีที่แล้วอาจารย์คิดจะออก แต่สงสารนักศึกษาเพราะมันใหม่จริงๆ มันเปลี่ยนปี 51 จะพูดถึงภายหลัง กาดอกจันทร์ไว้ แก้ไขใหม่ ระวัง เพราะฏีกาที่เราดูนั้น มันเป็นฏีกาเก่าก่อนมีการแก้ ตรงเป๊ะฏีกาแต่สอบตกเพราะตัวบทมันเปลี่ยน
มาตรา 1558มาตรา 1557 การเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา ๑๕๔๗ ให้มีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด แต่ทั้งนี้จะอ้างเป็นเหตุเสื่อมสิทธิของบุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริตในระหว่างเวลาตั้งแต่เด็กเกิดจนถึงเวลาที่บิดามารดาได้สมรสกันหรือบิดาได้จดทะเบียนว่าเป็นบุตรหรือศาลพิพากษาถึงที่สุดว่าเป็นบุตรไม่ได้
มาตรา 1558 การฟ้องคดีขอให้รับเด็กเป็นบุตรของผู้ตายที่ได้ฟ้องภายในกำหนดอายุความมรดก ถ้าศาลได้พิพากษาว่าเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย เด็กนั้นมีสิทธิรับมรดกในฐานะทายาทโดยธรรม
ในกรณีที่ได้มีการแบ่งมรดกไปแล้ว ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยเรื่องลาภมิควรได้มาใชับังคับโดยอนุโลม
ก็เช่นกันมันมีการเปลี่ยน ตั้งข้อสังเกตว่าเวลาว่างให้ทบทวนข้อสอบเก่า จะได้รู้แนวในการสอบ การสอบเนฯคะแนนเดียวทำให้ชีวิตผิดหวัง มามาก
สำหรับอาจารย์ชอบนักศึกษาที่ตอบไม่ได้ ก็จุกจิกเตาะแตะให้ได้อย่างน้อยหนึ่งคะแนน คือการพยายามตอบ ในเรื่องที่ถาม มีคำเฉพาะในเรื่องนั้น
ข้อสอบปีที่แล้วฝากนิดหนึ่ง ในคำบรรยายครั้งที่ 1 ได้แจกแจงข้อสอบทุกขั้นตอน นอกจากคำบรรยายแล้ว พออธิบายอาจจะแจกแจงเวลาลงในคำบรรยายลงสั้นตัดส่วนที่ไม่สำคัญออก ส่วนนั้นแหละคือการแยกแยะ ผู้ตัดอาจไม่เข้าใจคำบรรยาย อีกเรื่องคือที่เนฯทำคำอธิบายไว้ คนไม่ซื้อไม่เป็นไร แต่ผู้ซื้อก็มีข้อดีคือ อ่านล่วงหน้า และมีคำบรรยาย 1599-1645 และ ๆ 1745 – 1755 เป็นสองช่อง
อาจารย์บรรยายมรดกตั้งแต่สมัย 56 มีอาจารย์กิรติร่วมบรรยายด้วย ส่วนของอาจารย์กีรตินั้นเป้นเรื่องพินัยกรรมทั้งสิ้น
คำอธิบายของอาจารย์มีครอบครัวด้วย มรดกด้วย พินัยกรรมด้วยและมีฏีกาเฉพาะด้วยฝากไว้ ไม่มีส่วนได้เสีย
เริ่มต้น ข้อสอบปีที่แล้ว ครั้งที่ 8 เริ่มต้นที่ตรงที่ชายคนหนึ่งเขาโสด ซื้อที่ดินแปลงหนึ่งไว้ ( ดูได้ในคำบรรยาย หรือข้อสอบเก่า ) ผ่อนเรื่อยมา แล้วจดทะเบี่ยนโดยชอบ แล้วผ่อนครบ มีโอนชื่อ คำถามประเด็นแรกที่ดินนั้นเป็นอะไร สรุปว่า ซื้อก่อนสมรส จดทะเบียนโอนหลังสมรส เป็นสินส่วนตัวหรือสินสมรส เพราะถ้าเป็นสินส่วนตัว ก็แบ่งเป็นทรัพย์มรดกได้ทันที แต่ถ้าเป็นสินสมรส ก็ต้อง 1474 มาตรา 1474 สินสมรสได้แก่ทรัพย์สิน
(1) ที่คู่สมรสได้มาระหว่างสมรส
(2) ที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้มาระหว่างสมรสโดยพินัยกรรมหรือโดยการให้เป็นหนังสือเมื่อพินัยกรรมหรือหนังสือยกให้ระบุว่าเป็นสินสมรส
(3) ที่เป็นดอกผลของสินส่วนตัว
ถ้ากรณีเป็นที่สงสัยว่าทรัพย์สินอย่างหนึ่งเป็นสินสมรสหรือมิใช่ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นสินสมรส
คือ ต้องแบ่งครึ่งก่อน คือ เป็น 1471 มาตรา 1471 สินส่วนตัวได้แก่ทรัพย์สิน
(1) ที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีอยู่ก่อนสมรส
(2) ที่เป็นเครื่องใช้สอยส่วนตัว เครื่องแต่งกาย หรือเครื่องประดับกายตามควรแก่ฐานะ หรือเครื่องมือเครื่องใช้ที่
จำเป็นในการประกอบอาชีพหรือวิชาชีพของคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
(3) ที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้มาระหว่างสมรส โดยการรับมรดกหรือโดยการให้โดยเสน่หา
(4) ที่เป็นของหมั้น
หรือ 1474 อนุสองอนุสามทั้งสองมาตรามีความคล้ายกันมาก กาดอกจันทร์เอาไว้ กันเผลอในห้องสอบ
สมมุติว่าทีดินแปลงนี้ราคาสองหมื่นก็ตกเป็นมรดกแค่หมื่นเดียว เป็นประเด็นสำคัญเลย แล้วมีการทำพินัยกรรมยกให้คนอื่นไปเลยถามว่าพินัยกรรมอันนี้มีผลแค่ไหนเพียงไร ดู 1486 อิงอาจารย์กีรติแล้ว ไม่งั้นไม่ได้รับเลือก ถามว่าทำพินัยกรรมเกินส่วนของตน ได้หรือไม่ ตอบไม่ได้ แล้วพินัยกรรมยังสมบูรณ์หรือไม่ 1705 มาตรา 1705 พินัยกรรมหรือข้อกำหนดพินัยกรรมนั้น ถ้าได้ทำขึ้นขัดต่อบทบัญญัติแห่งมาตรา 1652,1653,
1656,1657,1658,1660,1661 หรือ 1663 ย่อมเป็นโมฆะ
คือคำตอบ เป็นมาตรา หลักๆทั้งนั้นเลย จะว่ากันได้อย่างไร เขาบอกไว้เลยว่าตกเป็นโมฆะกรณีใดบ้าง เขาไม่ได้บอกมาตรา 1486 อยู่เลย ดังนั้น ตอบตอบว่ามีผลบังคับ 1 แสนบาท ตาม 1481
1598 ( 1 ) บุญมีกรรมบัง ผู้รับพินัยกรรมเกิดตายก่อนผู้ทำพินัยกรรม ฝากนักศึกษาว่าช้ำคำว่าข้อกำหนดพินัยกรรมเป็นอันตกไป
ขีดเส้นตกไปไม่ได้บอกว่าเป็นโมฆะพินัยกรรมยังใช้ได้อยู่แต่บังเอิญว่าเรื่องนี้พินัยกรรมมีคนที่รับพินัยกรรมคนเดียว
ใช้คำว่าตกไปนะครับ คือยังสมบูรณ์ในส่วนที่ยังบังคับได้ ฉะนั้นที่ดินนี้ลอยและเงินก้อนนี้ไปไหน คำตอบ มาตราหลัก 1620 ไล่อย่างนี้อย่าไปดูเรียงมาตรา ดูมาตรา1699 ทำนองเดียวกันเลย
ต้องท่องให้ได้สองมาตรานี้กาดอกจันทร์ เงื่อนไขเมื่อไม่มีผลทำอย่างไร แบ่งทายาทโดยธรรม
ความนี้สบายแล้วก็ย้อนมาที่เดิมแล้วการแบ่งมรดกธรรมดาโดยเฉพาะ 1635 ต้องท่องให้ได้ กาดอกจันทร์ไว้อีก
เปิดตัวบท 1651 และมีฏีกาใหม่น่าสนใจจดไว้เลย ที่1656 หรือ 1657
จด2102/2551 ใหม่เอี่ยม แต่อาจารย์หม่อมไม่ออก อาจารย์ท่านอื่นอาจฟลุ๊กเอาไปออก
พินัยกรรมอันนี้อาจารย์หม่อมเขียนหนังสืออ่านยาก ปรารถนาดีก็เลยพิมพ์ทั้งฉบับ หรือ พิมพ์บางส่วนเขียนบางส่วน อ่านตัวบทสิ จะอธิบายอย่างไร ก็อธิบายเลยว่าจะต้องเขียนด้วยลายมือเท่านั้น ทั้งฉบับ ไม่งั้น 1705 เป็นโมฆะ
ทำไมเพราะพินัยกรรมแบบนี้ไม่มีพยาน มันเป็นความลับยิ่งยวด ทำยกให้เมียน้อย เมียหลวงรู้ตายแน่
ลำบากในการพิสูจน์ในศาล ถ้าเป็นการพิมพ์หมดแล้วเซ็นต์ ก็อาจแย้งได้ว่าปลอมลายเซ็นท์
ในคดีนี้คนทำมีการโลเล อีกหลายวัน เรียกให้คนสองคนมาลงชื่อเป็นพยาน 1656 หรือไม่พินัยกรรมแบบธรรมดา ฏีกานี้อธิบายเลยว่าพยานต้องลงลายมือชื่อ
ครบสองคนถามว่าชอบด้วย 1656 หรือไม่ พินัยกรรมแบบธรรมดา ฏีกานี้อธิบายเลยว่าพยานนี้ต้องทำต่อหน้าผู้ทำ ไม่งั้นเป็นโมฆะ
1627 กระเซ็นกระสายออกทุกปี ใช้ศัพท์ให้ถูก บุตรนอกกฎหมายที่บิดารับรองแล้ว ย้ำบิดารับรองคนอื่นรับรองไม่ได้
ตัวบทใช้คำว่า ให้ถือว่าเป็นผู้สืบสันดาน ขีดเส้นอย่าใช้ศัพท์มั่ว ตัวบทใช้คำว่าผู้สืบสันดานเพื่อให้สอดคล้องกับ 1629 ( 1 )
มีคนมั่วไปเป็นแถวเลยว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมาย กลายเป็นบิดามีสิทธิรับมรดกได้เลยซะงั้น
อาจารย์เคยย้ำเรื่องนี้แล้วย้ำแล้วย้ำอีก
ถามว่าผู้สืบสันดาน 1629 ( 1 ) คือใครบ้างมีกี่ประเภท เปืดไปดู
ถ้าเจ้ามรดกเป็นบิดามีปัญหาแล้ว มีสี่ประเภท 1 บุตรที่เกิดขึ้นจากบิดามาดาได้จดทะเบียนสมรสกัน เกิดขึ้นสามมาตรา 1536 -1538 ไม่ได้ออกสอบนานแล้ว คือใช้กับกรณีที่บิดามารดกาได้สมรสกันโดยชอบ ฉะนั้นเวลาข้อสอบมาย่นเวลาเลย ดูว่าจดทะเบียนหรือเปล่าถ้าใช่ไปเลยที่ 1536-38 เขาเพียงแต่สันนิฐานไว้ก่อน
ข้อที่สอง บิดามารดาไม่ได้สมรสกันแต่ต้น อยู่กันมีลูกเป็นโคลงเลย ก็มีโอกาสจะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมาย ก็ได้จดทะเบียนว่าเป็นบุตร
สามมีคำพิพากษาว่าเป็นบุตร
มีการแก้กฎหมายด้วยให้มีผลตั้งแต่เด็กเกิด
ประเภทที่สาม บุตรนอกกฎหมายที่บิดารับรองแล้ว 1627
ถามว่าเด็กคนนี้มีสิทธิได้รับมรดกไหม ตอบ 1627 ไปเที่ยวพูดกับใคร ว่าเป็นฝีมิอเรา ไปโรงพยาบาลไปแจ้งเกิด ใช่หมดตัวบทใช้คำว่าผู้สืบสันดานมีสิทธิได้รับมรดก ฉะนั้นเข้าห้องสอบดูให้ดี บุตรที่จดทะเบียนรับรอง ต่างกับบุตรที่บิดารับรอง ไม่เหมือนกัน พังมาเยอะแล้วโดยฉะเพราะเรื่องละเมิด
1670 เปิด พื้นฐานบางที่ไม่เหมือนกัน มหาลัยบางแห่งไม่เน้น ก็ขออภัยแห่งที่เน้น คุณสมบัติของการเป็นพยานในพินัยกรรมต้องบรรลุนิติภาวะ ก็เคยออกข้อสอบเนฯ 60 ก็บอกว่าผัวเมียอายุไม่ครบยี่สิบ แต่แต่งงานกันแล้ว เป็นพยานได้หรือไม่ ก็ตอบว่าได้
ถือว่าบรรลุนิติภาวะหรือไม่ พอข้อสอบหลอกนิดเดียวว่าอายุ 18 ก็เป็นพยานได้ 1656 สรุปการเพิกถอนจบไป
ดูข้อสอบเก่าๆสำคัญยิ่งและหัดตอบ ตัวบทข้อที่สอง นักศึกษาระดับเนฯต้องใช้คำพูดในตัวบทเท่านั้น คำว่าผัวเมียไม่มี นะในตัวบท
การกำจัดไม่ให้รับมรดก ต้องใช้ให้ดี มีคนผิด เป็น จำกัด อะไรก็ไม่รู้
ตัวบทเวลาเรียนกับอาจารย์ อย่าเรียงมาตรา อุดช่องว่างเวลาสอบไม่ทันเวลา 24 นาที ต้องตอบให้ทัน อาจารย์บางคนเอาชื่อตัวละครยาวอีก แค่เขียนชื่อก็ยากแล้ว สไตล์อาจารย์หม่อม ก็ต้น กิ่ง ใบ เช้า สาย บ่าย เย็น ออกมา 13 ปีแล้ว
กองมรดกคืออะไร ก็ต้องเข้าใจว่าเว้นแต่กฎหมายบัญญัติเป็นอย่างอื่น ใครเคยเรียนแล้วมีมาตราใดบ้าง แสดงว่า มาตรา 1600 เป็นกองมรดกทั้งสิ้น ภายใต้อื่นมีอะไรบ้าง 1533 ตายลงมีสินสมรส ถามว่าสินสมรสตกเป็นมรดกเหรอ ก็ต้องแบ่งส่วนเท่ากันก่อนจึงเป็นมรดกได้ 1625 และ สมัย 61 ออกไปหลัดๆ 1753 ออกข้อสอบสมัย 61 มรดกที่ไม่มีผู้รับ ผู้แทนโดยชอบ ตกเป็นของแผ่นดิน เกิดมีอาจารย์หม่อมเป็นเจ้าหนี้ ถามว่าเป็นผู้จัดการมรดกได้หรือไม่
เปิด 1713 อาจารย์ย้ำบ่อยมากเลย ดู ถาม 1713 จะตีความได้อย่างไร มีบุคคลสามประเภทที่จะร้องขอได้ ใช้คำว่าร้องขอ
1ทายาทโดยธรรม
2 ผู้มีส่วนได้เสีย
3 พนักงานอัยการ
ถ้าคนเป็นมวยคิดง่ายก็ตัดทิ้งที่แน่ๆ ไม่ใช่ทายาทโดยธรรมไม่ใช่อัยการ ก็พิจารณาแค่ประเด็นเดียวคือเป็นผู้มีส่วนได้เสียหรือเปล่า คำตอบเป็นผู้มีส่วนได้เสีย ฏีกาใหม่เอี่ยมเลย จำไว้เครื่องมือหากิน 1713 + 1718 คนที่จะเป็นผู้จัดการมรดกมีคุณสมบัติอย่างไร
ตัวบท วิชามรดก เดี๋ยวไปดูในเอกสารแน่นอน ครอบครัวมาปน พยายามดูว่าอะไรมีส่วนสัมพันธ์กับมรดก
ถ้าไปอยู่โดดเดี่ยวออกยาก ของหมั้น สินสอด 1435 กำลังจะเล่าเบื้องหลัง ออกสมัย 57 กับ 61 ยากที่สุด แล้ว 60 หมูที่สุด ฉะนั้นฝากนักศึกษานิด คนที่เป็นดวงดี สนามใหญ่เปิด ปี 63 ต้องขยัน
พูดเรื่องของหมั้นเปิดตัวบท ของหมั้นต้องเป็นฝ่ายชายให้แก่หญิง ขีดเส้นให้แก่หญิง ตอบไปว่าให้แก่ฝ่ายหญิงก็ซวยแล้ว
ผู้หญิงต้องรักษาผลประโยชน์นะ อย่าให้พ่อแม่ไปรับของหมั้นแทน
สินสอดเป็นค่าน้ำนม ให้แก่ บิดารมารดา ผู้ดูแล เกี่ยวพันกับมรดกได้
มีอีกเรื่องหนึ่ง อย่าขยายปัญหานะ นั่นแหน่ะ ดูถูกอาจารย์ว่าออกข้อสอบง่ายเกินไป ไปเพิ่มข้อเท็จจริงไม่ได้นะ
อันสุดท้ายฏีกา วันนี้ได้คัดเจ๋งๆไว้ให้แล้ว และจะนำมาพูดในแต่ละครั้งด้วย
ฟังให้ดี ว่า ข้อสอบออก 1600 ว่าคืออะไร เปิดตัวบทค้างไว้เลย ผมทำงานที่รถไฟตามฏีกาบอก ผมมีสิทธิได้รับเงินก้อนหนึ่งล้านบาทถ้าผมตาย ขีดเส้นเลยเวลาเป็นข้อสอบ ขอตกให้น้องอ้วนนี้ ไม่ใช่ลูกผม เลย แต่อยากให้
เปิดตัวบท 374 375 การโอนสิทธิเรียกร้องเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอก น้องอ้วนคนนี้ เปิดดูเห็นว่าผู้รับโอนต้องแสดงการตอบรับเพื่อให้ได้ซึ่งสิทธินั้น แต่น้องอ้วนนี้เฉยเลยไม่ทำอะไรเลยก็ไม่เกิดสิทธิตาม 374 สิทธินั้นก็อยู่กับอาจารย์ตลอดเวลา
ต่อมาอาจารย์ตาย เงินกองนี้เป็นเงินตามกองมรดกหรือไม่ คำตอบ กองมรดกต้องเป็นทรัพย์สินสิทธิหน้าที่ต่างๆที่ผู้ตายมีอยู่ในเวลาตาย ตอนที่อาจารย์หม่อมมีลมหายใจเฮือกสุดท้าย จึงเป็นทรัพย์มรดกได้
แต่ฏีกานี้ตายก่อนถึงจะมีเงินหนึ่งล้านมาให้ ก็ยุ่งแล้วสิ
การรถไฟงงเลยว่าจะจ่ายใคร จะจ่ายน้องอ้วนก็ไม่ได้ เพราะไม่ได้แสดงเจตนาเข้าเอาประโยชน์
ศาลฏีกาต้องตอบอย่างไร เงินยังลอยเคว้งคว้างอยู่เลย
การตกเป็นของแผ่นดินได้ต้องไม่มีทายาท คำตอบศาลฏีกาอุดช่องว่าง อยู่ที่มาตรา 4 ปพพ
1 เวลาตอนนั้นอาจารย์เรียนธรรมศาสตร์ พอจบนิติ สอบเนฯอยู่ราชบุรี ตอนนั้นเป็นจ่าศาล โก้เป็นบ้าเลย สมัยนี้เรียกผู้อำนวยการ โก้เป็นบ้า
ดูมาตรา 4 อุดช่องว่า
1 ดูประเพณีต้องไล่ลำตอบ 2 กฎหมายเทียบเคียงอย่างยิ่ง สาม หลักกฎหมายทั่วไป
ฏีกาเรื่องนี้ใช้ข้อที่สอง กฎหมายเทียบเคียงอย่างยิ่งบอกว่าแม้ไม่ใช่มรดกของอาจารย์หม่อมแต่ให้ถือเป้นเสมือนเป็นมรดก ศาลฏีกาเห็นว่าไม่ใช่มรดก ก็เลยไปเลี่ยงใช้คำว่าเป็นเสมือนเป็นมรดกก็ ต้องแบ่งแก่ทายาทต่อไป
อันนี้ต้องจำเป็นพิเศษเพราะไม่มีในตัวบท
การดูฏีกาต้องเข้าใจในเนื้อหาว่าฏีกาเรื่องนั้นมีประเด็นเรื่องอะไร
1854/2551 ฎีกาใช้คำว่าผู้สืบสันดานเหมือนกับบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ความจริงให้ถือว่าเป็นผู้สืบสันดานเท่านั้น
1656 กับ 1657
อีกเรื่องหนึ่ง ไม่เกี่ยวกับเนื้อหาอาจารย์
ความหมายของกองมรดก ปนกับกฎหมายอื่นเยอะมาก มาตรา 1600 อันนี้เรื่องมรดกนิ
เรื่องพินัยกรรม ข้อ 1 ลักษณะของพินัยกรรม มาตรา 646-1648 สามมาตรานี้ต้องเข้าใจให้ได้
ข้อสองหลักทั่วไปในการทำพินัยกรรม
2.1 บุคคลธรรมดา
2.2 อายุผู้ทำ
2.3 บุคคลซึ่งถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ 1704
2.4 ตนเสมือนไร้ความสามารถ
2.5 คู่สมรส 1481
ข้อสามพยานพินัยกรรม 1670กาดอกจันทร
ข้อสี่ การลงลายมือชื่อพยาน 1666 เกี่ยวกับมาตรา 9 1656 1658 1660
1653
ก็ไม่ได้ออกนานแล้วสำคัญแล้ว
ผู้รับพินัยกรรม
ความสามารถของผู้รับพินัยกรรม 1654 วรรคสอง กาดอกจันทร์ไว้
ต่อไป คุณสมบัติของผู้รับพินัยกรรม 1652 กาดอกจันทร์
ประเภทของผู้รับพินัยกรรม มาตรา 1651 กาดอกจันทร์เพราะเกี่ยวกับการกำจัดไม่ให้รับมรดก 1605
แบบพินัยกรรมดูตามตัวบทมี 7 แบบ 1656 พื้นฐาน 2102/2551 ฏีกาใหม่เอี่ยม แบบธรรมดา
ข้อสอง 1657 แบบเขียนเองก็คือฏีกาเมื่อสักครู่เล่าแล้ว
1658 เอกสารฝ่ายเมื่อ
ข้อสี่ 1660 เอกสารลัย
1663 พินัยกรรมแบบพฤติการณ์พิเศษตกอยู่ในภาวะอันตราย
1667 คนในบังคับไทย ทำพินัยกรรมได้อย่างไร
1669 ประเทศตกในภาวะสงคราว
ที่มีโอกาสออก 1656 1657 และดูฏีกาที่บอกไว้เนฯ อาจมีอาจารย์คนอื่นออก ถ้าไม่ออกก็ไปออกผู้ช่วยแน่นอน ถ้าไม่มีอะไรถามคราวหน้าที่เน้นจริงจังแล้วนะครับ เริ่มต้น 1599 และ 1600
คำว่าตายคืออะไรถ้าให้ดีไปดูเรื่องสาบสูญประกอบด้วยนะครับ